Tiyatro sahnesindeki örgütlenme çalışmalarına bir yenisi daha eklendi ve yedi kurucu üye Bağımsız Tiyatro Yapımcıları Derneğini hayata geçirdi. Bu alanda daha önce kurulmuş olan ve başkanlığını Ali Poyrazoğlu’nun yürüttüğü TİYAP adlı bir dernek daha bulunuyor.
Bağımsız Tiyatro Yapımcıları Derneği (TİYAPDER) resmen kuruldu. 2025 Kasım ayı itibarıyla kuruluş sürecini tamamlayan dernek, Türkiye’de tiyatro üretiminin sürdürülebilirliğini güçlendirmek, yapımcılık mesleğini kurumsal bir çerçeveye taşımak ve tüm yaratıcı/emek süreçlerini hukuki, ekonomik ve sosyal açıdan güvence altına almak amacıyla faaliyet gösterecek.
Dernek; yapımcılar başta olmak üzere oyun yazarları, yönetmenler, oyuncular, tasarımcılar ve tiyatro ekosisteminin tüm bileşenlerinin haklarının korunmasını, fon mekanizmalarının geliştirilmesini, kamu ve yasa yapıcı organlarla ilişkilerin kurulmasını hedefliyor. Ayrıca tiyatro üretimine yönelik arşiv ve bellek çalışmaları, ulusal ve uluslararası işbirlikleri, festival ve ödül programları derneğin ana faaliyet başlıkları arasında yer alıyor.
TİYAPDER Manifestosu, derneğin kuruluş ilkelerini şu sözlerle tanımlıyor: “Amacımız yalnızca tiyatroyu ayakta tutmak değil; adaletli, erişilebilir, sürdürülebilir bir üretim düzeni kurmaktır.”
BAĞIMSIZ TİYATRO YAPIMCILARI DERNEĞİ MANİFESTOSU
2025 Nisan’ında, tiyatro üretiminin geleceğine dair kritik bir sorumluluk aldık: Tiyatromuzda yapımcılığı güçlendirmek, emeğin görünürlüğünü artırmak ve yaratıcı üretimi yalnızca sahnede değil, yapım süreçlerinde de korunan bir hak alanına dönüştürmek için Bağımsız Tiyatro Yapımcıları Derneği’ni kurduk.
Kurucular olarak mesleğin dışından değil, tiyatronun içinden geldik. Yazarız, oyuncuyuz, yönetmeniz, tasarımcıyız ve aynı zamanda da yapımcıyız.
Bir topluluğun içinden biri “bu işi ben üstlenirim” dediğinde doğar yapımcılık; sahneyi kuran da odur,
bütçeyi sürdüren de, oyunu yola düşüren de.
Türkiye’de yapımcı dediğimiz kişi çoğu zaman tek başına değil, kendi sanat kolunun içinden üretir.
Bu nedenle Bağımsız Tiyatro Yapımcıları Derneği, sanatçıların ve üreticilerin ortak omuz gücünden
kurulmuştur.
Biz, yalnızca oyunları var eden değil; ekonomiyi, emeği, hukuku, sözleşmeyi, fonları, zaman
yönetimini, üretim koşullarını ve tüm görünmeyen yapıyı sırtlayanlarız. Bir oyunun ışığı yandığında ilk
gelen ve son çıkanlarız.
İlk Genel Kurul toplantısını Ocak 2026’da yapmayı hedefleyen TİYAPDER’in kurucu-geçici yönetim kurulu başkanlığını Cihangir Atölye Sahnesinden Arzu Gamze Kılınç üstlenirken, Çizgi Kukla Tiyatrosundan Burhan Gün başkan yardımcısı, Echoes Sahne’den Gökhan Civan ise genel sekreter oldu. Geçici yönetim kurulunda yer alan diğer isimler ise Deniz Ekinci (Animus Tiyatro), Jülide Kar (Şogen Film), Salih Usta (Tiyatro KaST) ve Olcay Yusufoğlu’ndan (Eksi On Altı Kolektif) oluştu.
Genel kurulda sektör paydaşlarıyla dernek işleyişi, üyelik yapısı ve önümüzdeki dönemde hayata geçirilecek programları paylaşacak. Yönetim Kurulunu oluşturan kurucu üyelerin yanısıra diğer 9 kurucunun katılacağı toplantıya sektör bileşenleri de davet edilecek ve yapımcılık alanında dayanışma ve kolektif güç hedefi genişletilecek.
