PEN Yazarlar Derneği, Duygu Asena anısına düzenlenen PEN Duygu Asena Ödülünün gazeteci, yazar, tiyatro eleştirmeni, barış eylemcisi, insan hakları savunucusu ve feminist Zeynep Oral’a verileceğini açıkladı.
Zeynep Oral, İstanbul’da doğdu. İzmir Amerikan Kız Koleji ve Paris Yüksek Gazetecilik Okulu’nu bitirdi. Sorbonne Üniversitesinde tiyatro eğitimi aldı. Yazıyla bu dönemde tanıştı; Zeynep Birsel imzasını kullandığı Paris Mektupları başlıklı yazılar, Cumhuriyet ve Yeni Gazete’de yayımlandı. Gazeteciliğe, Yeni Gazete’de başladı. 1968’de Milliyet gazetesine geçti; 1972 yılından başlayarak, kurucuları arasında bulunduğu Anadolu’nun en ücra köşesine dek ulaşan Milliyet Sanat dergisini otuz yıl süreyle yönetti. 2002 yılında halen çalışmakta olduğu Cumhuriyet gazetesine geçti.
Yazılarında, evrensel ve çağdaş değerleri yüceltip topluma mal etme misyonunu hedef edindi; toplumsal olaylar ile sanatsal olaylar arasında köprüler kurdu, sanatı, -kendi ifadesiyle- “Daha geniş kitlelere musallat etmek için” çabalayıp durdu. Sanat, kültür, kadın hakları, insan hakları temalı eserleriyle kimi zaman toplumu aydınlattı, kimi zaman ise yaraları tespit etti, onlara dokundu, önerilerde bulundu.
1985 yılında yayımlanan, o gün bugün güncelleştirdiği Kadın Olmak adlı kitabı birçok genç insanın, kadın sorunlarına yönelmesine, genç kuşak feministlerin yetişmesine esin kaynağı oldu ve ülkemizde birçok kurumun ödülünü kazandı.
Tutkunun Romanı: Leyla Gencer adlı eseriyle dünyaca ünlü bir kadın sanatçının başarı öyküsünü genç kuşaklara aktardı; eser, İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Rusça’ya tercüme edilerek yayımlandı.
Sayısız Sivil Toplum kuruluşunda ve yönetiminde görev aldı. Zeynep Oral, IPI Uluslararası Basın Enstitüsünün “Barış için Diyalog Ödülü”, İspanya “Katalan PEN Yazarlar Birliği Özgür Ses Ödülü”, Fransız Kültür Bakanlığı ve Fransız Eğitim Bakanlığından iki ayrı “Şövalyelik Ödülü”, Moskova Nâzım Hikmet Vakfı’nın “Barış ve Dostluk Ödülü” başta olmak üzere gerek yurt içinde gerekse dışında pek çok ödülle onurlandırıldı.
Aralarında, Bu Cennet Bu Cehennem, Yaz Yüreğim Yaz, Bir Ses, Direniş ve Umut, Karanlıktaki Işık, Kara Sevda, Yeryüzü Yurdum Benim, Uzak Doğu’m, Katmandu’dan Meksika’ya ve Anadolu’da Bir Devrimci Prenses gibi eserlerin de bulunduğu otuz kadar kitap yazdı.
PEN Yazarlar Derneği’nde çalıştığı uzun yıllar boyunca hem Uluslararası PEN Kadın Yazarlar Manifestosunun hazırlanmasına yardımcı oldu; hem de Türkiye PEN Duygu Asena Ödülü’nün kurumsallaşmasını sağladı. Laik, özgürlükçü, çoğulcu demokratik cumhuriyeti savunan insan ve kadın haklarına duyarlı kadın aktivist kimliğiyle, topluma ışık, umut oldu, cesaret verdi. Vermeye de devam ediyor.
Zeynep Oral’a ödülü 5 Mart’ta İstanbul Goethe Enstitüsü’nde düzenlenecek törenle takdim edilecek.
