Avrupa’nın en büyük ahşap tarihi yapısı olan Büyükada Rum Yetimhanesinin arşivsel mirasını korumayı amaçlayan yeni bir proje başlatıldı. Çalışma kapsamında dijital arşiv oluşturulacak, sözlü tarih kayıtları derlenecek ve kamuya açık bir internet sitesi hazırlanacak.
Avrupa Birliği tarafından fonlanan ve Hrant Dink Vakfı Sivil Toplumu Güçlendirme 2025-2027 Hibe Programı kapsamında desteklenen proje ile çoğulcu ortak hafızaya, sosyal tarihe ve kültürel mirasa katkıda bulunulması amaçlanıyor.
Fener Rum Patrikhanesi avlusunda Aya Yorgi Rum Ortodoks Kilisesi Vakfı bünyesinde görev alacak araştırmacılar Özgür Kaymak, Seda Naniç, Elif Kevser Özer ve İlay Romain Örs, Mart 2026-Eylül 2027 süresince Büyükada Rum Yetimhanesi hakkında bilgi, belge, obje ve anlatıları içeren dijital ve sözlü tarih arşivinin oluşturulması için çalışacaklar.
Proje ekibi tarafından yapılan açıklamada Avrupa’nın en büyük ahşap tarihi yapısı olan Büyükada Rum Yetimhanesinin şu anda kritik bir tarihsel dönüm noktasında bulunduğuna dikkat çekilerek “Yapı hem fiziksel hem de arşivsel açıdan yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Proje, anıtsal mimarisinin ötesinde, binanın temsil ettiği katmanlı yerel tarih ve toplumsal hafızanın yitirilme riskini ele almaktadır. RUMVAKFI tarafından başlatılan bu 18 aylık proje, İstanbul, Atina ve dünyanın dört bir yanından toplanan belgeleri, fotoğrafları ve sözlü tarih [belgelerini] bilimsel temelde merkezi bir dijital arşivde bir araya getirerek binanın arşivsel mirasının dağılmasını ve kaybolmasını önlemeyi amaçlamaktadır.” görüşüne yer verildi.
Projenin yalnızca bir belgeleme çalışması yürütmenin ötesine geçmeyi hedeflediği vurgulanan açıklamada temel amaç “ortak kültürel mirasımıza yönelik daha çoğulcu, eleştirel ve kapsayıcı bir anlayışın gelişmesine katkıda bulunmak ve geçmişte görünmez kılınmış deneyimlerin tanınması yoluyla sosyal adalet arayışını desteklemek” olarak ifade edildi. Proje kapsamında kamuya açık bir web sitesi, belgesel film ve podcast serisi oluşturularak küresel toplumun bu eşsiz mekanın hafızasını yeniden düşünmeye, korumaya ve gelecek nesillere aktarmaya davet edilecek.
Açıklamada ayrıca Büyükada Rum Yetimhanesi ortak hafızasının geliştirilmesine kişisel tanıklıkları ve/veya hatıralarıyla katkıda bulunmak isteyenlere çağrı yapılarak proje sorumlularıyla [email protected] eposta adresi üzerinden iletişime geçmeleri istendi.
