Çev.: Cüneyt Serdar Ataker
Sunuş: Aziz Çelik
Sosyal Tarih Yayınları
336 sayfa, Eylül 2026
Edinmek için
Sven Lindqvist’in 1978 yılında İsveç’te yazdığı Gräv där du står (Durduğun Yeri Kaz) adlı kitap, yaklaşık yarım asır sonra Türkçe yayımlandı. Kitabın İngilizce çevirisi (Dig Where You Stand) için de 45 yıl beklenmişti. 2023’te İngilizce okuyucuyla buluşan bu kitap, şimdi Türkçe baskıyla bir başka coğrafyaya daha taşındı.
İsveççeden Cüneyt Serdar Ataker’in çevirdiği, Aziz Çelik’in sunuş yazısını kaleme aldığı eserde Lindqvist 30 farklı alanda “yalınayak araştırmacılar” olarak adlandırdığı işçiler için detaylı bir el kitabı sunuyor.
Durduğun Yeri Kaz, Lindqvist’in 30 farklı alanda “yalınayak araştırmacılar” olarak adlandırdığı işçilerin yaptıkları işi, çalıştıkları şirketi, yaşadıkları beldeyi, okudukları okulu araştırmaları için detaylı bir rehber niteliğinde. Kitap İsveç’te ve Kuzey Avrupa’da geniş bir etki yaratmıştı. İsveç’te 1975-1985 arasında hızla büyüyen ve kitabın önerisini esas alan Kazı Hareketi (Grävrörelsen), “yalınayak araştırmacı” olarak nitelendirilen on binlerce katılımcıyı harekete geçirmiş ve İskandinavya’nın ötesine geçerek Almanya ve İngiltere’de benzer hareketlere ilham vermişti.
Lindqvist’in kitabı, işçilerin kendi işyerlerini araştırıp tarihini yazmasına odaklanmış; bu sayede işçilerin hem patronların hem de akademik araştırmacıların otoritesine meydan okuyabileceğini savunmuştur. “Yalınayak araştırmacı” imgesi akademik merdiven ve unvanların dışında, sıradan insanın kendi deneyiminden ve çevresinden hareketle yürüttüğü araştırma pratiğini çağrıştırıyor. Çalışanların kendi mesleklerini ve sosyal çevrelerini belgeler ve kaynaklar aracılığıyla nasıl inceleyebileceklerini açıklayan bir metodoloji sunan kitap, şirketten, sendikaya; kütüphaneden belediyeye, mektuplardan mahkeme kayıtlarına kadar pek çok alanda somut bir araştırma kılavuzu niteliğinde.
Edinmek için:
