Şilili besteci, piyanist, şair, öğretmen ve siyasetçi Sergio Ortega Alvarado, 1973 yaz aylarında, ünlü sol görüşlü folk grubu Quilapayún’un sözlerini yazdığı “Birleşen Halk Asla Yenilmez!” şarkısını bestelerken, dünya tarihinde gelmiş geçmiş en çok çalınan protesto ve ayaklanma şarkısı haline geleceğini tahmin etmemiştir herhalde!
“Yeni Şili Şarkıları” (Nueva Cancion Chilen) akımı çizgisindeki beste, Şili’nin Sosyalist Devlet Başkanı Salvador Allende’nin “Unidad Popular” (Halk Birliği) partisinin gösterilerinde kullanılmak üzere bestelenmişken, Eylül 1973’de Allende’nin öldürülmesine varan faşist General Pinochet yönetimindeki darbenin hemen ardından yasaklanmıştı. Gerek Sergio Ortega gerek Quilapayún üyeleri darbenin hemen ardından kaçarak Fransa’ya sığınmıştı.
Yıllar boyunca Quilapayún ve diğer bir ünlü Şilili grup, Inti-Illimani tarafından sayısız konserde çalınan “Birleşen Halk Asla Yenilmez!” şarkısı, 1975’te Amerikalı piyanist Frederic Rzewski tarafından 36 versiyon halinde bestelenince bambaşka bir yere geldi. Bugün sizlere bu 36 versiyonu dinleteceğim ama o gün bugündür dünyanın farklı ülkelerinde, farklı iktidarlara karşı kullanılmasından bazı örnekler vermeden de olmaz diye düşünüyorum. Kimler kullanmış, cımbızlayıp seçtiklerim şöyle:
1977’de Alman folk şarkıcısı Hannes Wader’in yorumu, Alman Komünist Partisi gazetesi “Unsere Zeit”in düzenlediği konserde (Canlı kayıt albümü var);
1979’da İran Şahına karşı gösterilerde “Ayaklan” adıyla solcu devrimcilerce;
1979’da San Fransisco’daki “Beyaz Geceler Ayaklanması”nda bir ölüm cezasını protesta amacıyla;
1982’de Amerikalı basçı Charlie Haden’in Carla Bley ve Özgürlük Müzik Orkestrası ile yayınladığı “Ballad of the Fallen” (Düşenlerin Baladı) caz albümünde;
1983’te, Arjantin’deki “Direniş Yürüyüşü” sırasında;
1999’da yurtdışında yaşayan Türk şarkıcı Mehmet Celal’in, yabancı şiirlerden ya da sloganlardan Türkçeleştirerek yıllardır söylediği şarkılardan oluşan ve Anadolu Müzik tarafından yayınlanan “Fırtınadan Önce” albümünde yer alan “Bolivyalı Küçük Asker” şarkısında;
2004’te Ukrayna’daki “Turuncu Ayaklanma” sırasında rap grubu GreenJolly tarafından (sonradan bu şarkı 2007 Eurovision Şarkı Yarışmasında Ukrayna’yı temsil edecektir);
2007’de Yunanistan’daki seçimler sırasında sol partiler koalisyonu Syriza’nın kampanya şarkısı olarak;
2019-20’de tüm Güney Amerika ülkelerine yayılan “Latin Amerika Protestoları” sırasında;
2022’de Türk-Kürt müzik grubu Geniş Merdiven‘nin her yerde verdiği konserlerde;
ve daha niceleri…
“Birleşen Halk Asla Yenilmez!” şarkısının, 19. yüzyıl romantik dönemden 20. yüzyılda müzikte gelişen farklı tekniklere kadar 36 bölümlük bir yelpaze halinde, çalınması çok da kolay olmayan ve bir saat süren, Frederic Rzewski tarafından yapılan yeni bestesini, Amerikalı piyanist Stephen Drury’nin, Harvard’daki “New England School of Music”teki yorumuyla sunuyorum:
