Generated by All in One SEO v5.0.0.1, this is an llms.txt file, used by LLMs to index the site. # Mesele121 Mesele Kitap dergisinin 121. sayısı ## Sitemaps - [XML Sitemap](https://www.mesele121.org/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website. ## Yazılar - [CAS Konservatuvar'da sıra beşinci kuşakta](https://www.mesele121.org/cas-konservatuvarda-sira-besinci-kusakta/) - CAS Konservatuvar bu yıl beşinci kuşak öğrencilerine kapılarını açıyor. Konservatuvar giriş sınavı 28 Eylül ve 2 Ekim tarihleri arasında gerçekleşecek. CAS Konservatuvar 3 yıllık bir eğitimini kapsıyor ve tam burslu. Öğrenciler başvuru, kayıt ya da eğitim sürecinde herhangi bir ücret ödemiyor. CAS Konservatuvarın giriş sınavına başvurabilmek için en az lise mezunu olmak ve 30 yaşını - [Sel'in yeni markası Nera, Ruhan Bilkay'a emanet](https://www.mesele121.org/selin-yeni-markasi-nera-bilkaya-emanet/) - Türkiye’de bağımsız yayıncılığın en önemli temsilcilerinden Sel, güçlü bir işbirliği modeli olan Sel Nera ile yayın yelpazesini genişletiyor. Yayın yönetmenliğini yayıncılık dünyasının deneyimli isimlerinden Ruhan Bilkay’ın üstleneceği Sel Nera, çok yakında ilk kitaplarıyla okurla buluşacak. Sel Yayıncılık’tan yapılan açıklamada adını Yunancada “sular”, “kaynak suyu” anlamına gelen nera’dan (νερά) esinleyen “Sel Nera” alt markasının, yeni nesil - [Rıdvan Panza nerede?](https://www.mesele121.org/ridvan-panza-nerede/) - Boşuna meraklanmayın. Hatırlamakla hiç uğraşmayın. Anlamaya çalışmayın. Rıdvan Panza'yı kimse tanımaz. Ve hatta onu burada anlatmaya çalışan boşboğazın teki bile, bunun uğruna türlü hikâyeler düşünür durur fakat ne anlatacağını bir türlü bulamaz. Rıdvan Panza işte bu kadar bilinmez biridir. Ama onu keşfetmek uğruna satırlar ardı ardına dizilmeye başlamışsa, bize de bu yolculuğa çıkmak düşer. TOLGA - [Tacim Çiçek’in iki kitabına aynı cezaeviden yasaklama](https://www.mesele121.org/tacim-cicekin-iki-kitabina-ayni-cezaeviden-yasaklama/) - Tacim Çiçek, siyasi mahkûm ve yazar olan Metin Turan, Haydar Demir ve Tolga Arı ile mektuplaşan bir yazar. Demir’in 5 Temmuz 2026 tarihli mektubunda yazdığına göre, Çiçek’in yazarı olduğu Ubuntu Güneşi adlı romanı ile Yaralı Coğrafyalar Kitabı adlı toplu şiirler kitabı Demir’e ve Turan’a teslim edilmemiş. Bunun üzerine Demir; Bafra T Tipi Kapalı C. İ. - [  İnsan olmanın anlamı ve değeri üstüne: İnsan İnsanın Yurdu](https://www.mesele121.org/insan-olmanin-anlami-ve-degeri-ustune-insan-insanin-yurdu/) - Hayrettin Ökçesiz’in aforizmalar, düşünce notları ve dizelerden oluşan bir söylemle yazageldiği çalışmalarının bir bölümü İnsan İnsanın Yurdu adıyla yayımlandı. Kitabın temel sorularından biri: insan insanın neyidir? Hobbes’un Leviathan kitabında yer verdiği latince “insan insanın kurdudur” deyimi onun insan doğasına bakışını vermesi bakımından önemli. Ayrıca burada sözü edilen insanın ve onun doğasıyla ilişkili özelliklerin daha çok - ["Genç Karl Marx, düşüncelerin evrimi hakkında bir film"](https://www.mesele121.org/genc-karl-marx-in-yonetmeni-raoul-peck-ile-soylesi/) - Genç Karl Marx filminin yönetmeni Raoul peck, filminde Marx ile Engels arasındaki gerçek ilişkiyi, ortaklığı, biçimlendiği haliyle göstermek istediğini söylüyor. Sosyalistler arasında bunu kendi amaçları için saptıranların bulunduğunu belirten Peck'e göre kapitalist topluma ilişkin temel çözümlemeye ve bunun bugün nasıl kullanılabileceğine dönmek daha önemli. Marx ile Engels’in 1843 ile 1847 yılları arasındaki biyografik bir portresini - [The Queen’s Gambit: Bir satranç dâhisinin yetişkinliğe geçişi](https://www.mesele121.org/the-queen-s-gambit-bir-satranc-dahisinin-yetiskinlige-gecisi/) - Şu anda Netflix’te en çok izlenen dizilerden biri olan The Queen’s Gambit, dünyanın en büyük satranç oyuncusu olma yolunda muazzam engellerin üstesinden gelen genç bir satranç dâhisinin hayatının ciddi ve dikkatli bir anlatımıdır. Beth Harmon’un, Scott Frank tarafından uyarlanan ve yönetilen, Walter Tevis’in (The Hustler, The Man Who Fell to Earth) 1983 tarihli aynı adlı romanına - [İnatçı ve genç savcı Stalinist bürokrasiyle yüzleştiğinde...](https://www.mesele121.org/inatci-ve-genc-savci-stalinist-burokrasiyle-yuzlestiginde/) - 1937 olaylarını -Sovyetler Birliği’ndeki Stalinist terörün doruk noktasını- eksik de olsa dürüstçe ele alan Rusça bir filmle karşılaşmak son derece nadir bir durumdur. 1936-38 yılları arasında, 1917 Ekim Devrimi’nin önde gelen önderlerinin büyük çoğunluğu da dahil olmak üzere binlerce devrimci, karşıdevrimci bürokrasi tarafından idam edilmiştir. Geçen yıl gösterime giren İki Savcı (Zwei Staatsanwälte), Cannes Film Festivali’nde sosyal - [İflah Olmaz Erkeklik Terapi Odasında](https://www.mesele121.org/iflah-olmaz-erkeklik-terapi-odasinda/) - Patriyarka terapiye ikna olsaydı, teşhisi ne olurdu? Katharina Linnepe, patriyarkayı terapi koltuğuna yatırarak onu psikopatik, narsisistik ve makyavelist eğilimler sergileyen bir hasta olarak analiz ediyor. Sosyolojiden psikolojiye, popüler kültürden dijital dünyaya uzanan bu çalışma, tükenmişlik, suçluluk ve yetersizlik hissinin ne kadarının gerçekten bize ait olduğunu sorguluyor. Katharina Linnepe, bu çarpıcı ve özgün metinde patriyarkayı terapi - [Karşı tribündeki tiyatro seyircisi](https://www.mesele121.org/karsi-tribundeki-tiyatro-seyircisi/) - Tiyatro sahnesinde bir oyun nasıl başlarsa öyle devam eder. Oyun içinde, replik replik akış devam ederken oyunu tekrar kurması mümkündür ama bu, büyük ustalık ve irticalen manevra kabiliyeti gerektirir. Artık çok eminim, bunca yılın tiyatro izleyicisi olunca bunun farkına varılıyor. Perpetuum Mobile diyordu Latinler, ilk hareketten sonra kendi kendine çalışan her tür düzeneği adlandırmak istediklerinde... - [Toplumsal Tarih Akademi'den hayvan tarihine yeni bir bakış](https://www.mesele121.org/toplumsal-tarih-akademiden-hayvan-tarihine-yeni-bir-bakis/) - Tarih Vakfı bünyesinde yayımlanan Toplumsal Tarih Akademi: Osmanlı-Türkiye Çalışmaları Dergisi'nin sekizinci sayısı, “Hayvan Tarihi” dosya konusuyla okurlarla buluştu. Özel sayı kapsamında düzenlenen lansman ve değerlendirme toplantısında, farklı disiplinlerden akademisyenler ve araştırmacılar bir araya gelerek hayvan tarihinin tarih yazımına getirdiği yeni perspektifleri ele aldı. Tarih Vakfı'nın Eminönü'ndeki merkezinde gerçekleştirilen etkinlikte, özel sayıda makaleleri yer alan araştırmacılar - [Bafra F Tipi’nden hayata, yoksullara, devrimcilere dair öyküler…](https://www.mesele121.org/bafra-f-tipinden-hayata-yoksullara-devrimcilere-dair-oykuler/) - Haydar Demir’i bilir misiniz? Müebbetlik militan... 1999’dan beri tutsak. Şimdilerde Samsun Bafra T Tipi’nde yatıyor… Ve durmaksızın yazıyor: öyküler, şiirler… 27 yıldır ne taş duvarlar, ne demir parmaklıklar, ne birbiri peşisıra dizilen anlamsız disiplin cezaları, ne de mahpusluk koşullarında kaçınılmazlaşan sağlık sorunları engelleyemiyor sınır tanımayan düş gücünü… “Uruguay diktatörlüğünün en büyük cezaevinin adı Özgürlük’tü.”1 Belki - [Eskatoloji ve yeni kurtuluş bilgisi](https://www.mesele121.org/eskatoloji-ve-yeni-kurtulus-bilgisi/) - Bu serinin ilk metninde kurduğum hat, modern aklın “açıklama” iddiasının nasıl bir işleyiş rejimine dönüştüğünü gösteriyordu. Llull’un kombinatorik ontolojisinden Descartes’ın şeffaf öznesine, Newton’un evrensel hesabına uzanan eksende varlık giderek işlemsel hale geldi, opaklık bir arıza olmaktan çıkarak performansın şartı oldu. İkinci metinde bu hattı algoritmik teolojiye doğru genişlettim, arayüz-melekler, monastik emek ve dijital hiyerarşiler modernitenin - [Edgar Morin ile söyleşi: Ekosistemleşmiş düşünceye doğru](https://www.mesele121.org/edgar-morin-ile-soylesi-ekosistemlesmis-dusunceye-dogru/) - 29 Mayıs 2026'da dünya 105 yaşında bir bilge insanı yitirdi. 20. yüzyılın en etkili Fransız düşünürlerinden biri olan Edgar Morin'den bahsediyoruz. Morin, "Edgar Nahoum" olarak 1921'de Paris'te dünyaya geldi. Yahudi kökenli bir aileden geliyordu. Babası Vidal Nahoum, annesi ise İspanyol kökenli bir Yahudi olan Louise (Luna) Nahoum'du. Morin ilk eğitimini hukuk ve felsefe alanlarında aldı. - [Süregiden bir poetikanın yeni filizleri ve yönelimleri: Nisan Tezleri](https://www.mesele121.org/suregiden-bir-poetikanin-yeni-filizleri-ve-yonelimleri-nisan-tezleri/) - Yücel Kayıran’ın yeni şiir kitabı Nisan Tezleri adıyla yayımlandı. Kayıran’ın bu kitabında önceki eserlerinde yer alan bazı temalar, sorunlar ve poetik damarlar sürüp gitmekle birlikte yeni filizler, yönelimler ve temalarla da karşılaşırız. Anın, yaşanan günün ve zamanın şiirin sahnesinde daha belirgin olarak görünmesi söz konusudur. Kayıran’ın şiiri ağır bir yükü taşıyan, geçmeyen geçmişin anılarıyla kendini - [Politik İslamcı son hamle…](https://www.mesele121.org/politik-islamci-son-hamle/) - AKP bidayetten itibaren emperyalist ‘politik İslam’ projesinin bir aracı olarak dayatıldı. 28 Şubatçı generallerin ‘aşırılıkları’ da projenin uygulanmasını kolaylaştırdı… Başlarda ‘asıl amaç’ gizlendi, dillendirilmedi. Sanki diğer düzen partilerinden biriymiş gibi bir imaj yaratıldı. Fakat zamanla yerini sağlamlaştırdıkça artık gerçek niyeti gizlemeye pek gerek duymadılar… “Eğer görünüş özle çakışsaydı, bütün bilim gereksiz olurdu.” Karl Marx2010 yılında - [Zeyrek ve Süleymaniye bu sergiyle yeniden buluşuyor](https://www.mesele121.org/zeyrek-ve-suleymaniye-bu-sergiyle-yeniden-bulusuyor/) - Tarihi Yarımada’yı 360 derece gören, Beyoğlu Tünel Meydanı’nın en güzel yapılarından Metrohan’ın yeni sergisi“Bir Yaka, İki Hikâye: Süleymaniye ve Zeyrek, Dünya Mirası Alanlarında Yaşam” ziyaretçilerle buluştu. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ve Alman Arkeoloji Enstitüsü (DAI) ortaklığında hayata geçirilen sergi, Süleymaniye ve Zeyrek mahallelerinin 1985 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmesine temel olan ahşap konut dokusunu - [Yaşamaya Mecbursun: Bir Türkiye masalı](https://www.mesele121.org/yasamaya-mecbursun-bir-turkiye-masali/) - Caner Kaya’nın yönettiği Yaşamaya Mecbursun, Bulutsuzluk Özlemi’nin hikayesini merkezine alıyor. Film, aynı zamanda Türkiye’nin son kırk yılını müzik üzerinden okuyan bir anlatı kuruyor. Fikir, bir konser sırasında ortaya çıkan kişisel bir merakla başlıyor. “Bu hikayeden film olur mu?” sorusu zamanla büyüyor. Ve bir projeye dönüşüyor. Yüzlerce saatlik konser kaydı ve dönem görüntüsü bir araya geliyor. - [Türkan Saylan Sanat Ödülü Buket Arbatlı'nın](https://www.mesele121.org/turkan-saylan-sanat-odulu-buket-arbatlinin/) - Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği 'ÇYDD) tarafından, Prof. Dr. Türkan Saylan adına 2011’den bu yana her yıl düzenlenen ‘’Türkan Saylan Sanat ve Bilim Ödülünün kazananı, Korkunun Kıyılarında adlı öykü kitabıyla Buket Arbatlı oldu. Buket Arbatlı’nın gerek tarihin sayfalarından gerekse ailesinin ortak hafızasından kazıp çıkardığı anlatıları modern bir öykücülük anlayışıyla yeniden kurguladığı Korkunun Kıyılarında, seçici kurulun yarışmaya - [Tribünler: Modern dünyanın son sığınakları](https://www.mesele121.org/tribunler-modern-dunyanin-son-siginaklari/) - Futbol sadece bir spor karşılaşmasından ibaret değildir; futbolun kendine has bir ruhu vardır. Maçlar; publarda buz gibi bira, kahvehanelerde tavşan kanı çay eşliğinde izlenir; ertesi gün dükkânların kapı önlerinde, fabrikaların öğle aralarında, okulların kantinlerinde tartışılır. Derbi günleri caddeler bomboş kalır, şampiyonluk kutlamalarında milyonlar meydanları doldurur. Futbol, uzun yıllar boyunca işçi sınıfı erkeklerin eğlencesi olarak konumlandırıldı. - [72. Sait Faik Abasıyanık Hikâye Armağanı sahibini buldu](https://www.mesele121.org/72-sait-faik-abasiyanik-hikaye-armagani-sahibini-buldu/) - 72. Sait Faik Abasıyanık Hikâye Armağanı’nda yılın öykü kitapları belli oldu. Bu yılki Armağan’ın sahibi Sardunyalar Güneşe Bayılır isimli kitabıyla Başak Arslan olurken “Doğan Hızlan Özel Ödülü”ne ise “Maviden-Deniz Güzeldir” kitabıyla Vecdi Çıracıoğlu layık görüldü. Sait Faik Abasıyanık’ın anısını yaşatmak amacıyla, Darüşşafaka Cemiyeti, Türkiye İş Bankası ve Kültür Yayınları iş birliğiyle düzenlenen ve her yıl - [Yersiz Yurtsuz Sınıfsız: Türkiye’de Göçmenlik Halleri](https://www.mesele121.org/yersiz-yurtsuz-sinifsiz-turkiyede-gocmenlik-halleri/) - Yersiz Yurtsuz Sınıfsız: Türkiye’de Göçmenlik Halleri derlemesi, yüzyılımızın en önemli meselelerinden biri olan göç olgusunu anaakım güvenlikçi yaklaşımları karşısına alacak biçimde eleştirel sosyal bilimlerin imkanlarını kullanarak ele alıyor. İnceoğlu ve Çoban’ın derlediği eser, yüzyılımızın en çarpıcı olgularından olan insan hareketliliğini, özellikle de zorunlu göçü kavramak; iktisadi, siyasal, sosyal ve ekolojik nedenlerini anlamak; kapitalist devletler sistemi - [Dünyayı Kaplayan Gece Üzerine](https://www.mesele121.org/dunyayi-kaplayan-gece-uzerine/) - Felsefe, delilikle yüzleşmeden ne kadar ileri gidebilir? Delilik tehlikesini göğüsleyemeyen bir düşüncenin felsefi olarak rüştünü ispat ettiği söylenebilir mi? Felsefenin olanağı ile delilik tehlikesinin ayırt edilemezliğini ima eden bu sorular, düşünceyi hem tehdit eden hem de delice cesaretlendiren bir uçurumun eşiğinde sorulur. Epokhé ve Delilik: Dünyayı Kaplayan Gece Üzerine, Husserlci epokhé’yi bilincin kurulumuna içkin aşırı - [İstanbul Sinema Ofisi kapılarını açtı](https://www.mesele121.org/istanbul-sinema-ofisi-kapilarini-acti/) - İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından, şehrin sinema üretimini desteklemek; sektörün temsilcileri, akademisyenler, genç sinemacılar ve uluslararası paydaşlarla birlikte çalışmalar yapmak amacıyla kurulan İstanbul Sinema Ofisi kapılarını açtı. Kasımpaşa’da bulunan İstanbul Sinema Ofisi’nin açılışı, aralarında Demet Akbağ, Nur Sürer, Mustafa Alabora, Halil Ergün, Menderes Samancılar, İrem Sak, Bige Önal, Berkay Ateş, Görkem Yeltan, Ezel Akay, Tolga - [Anadilde eğitim için 4 bin 800 km yürüyecek](https://www.mesele121.org/anadilde-egitim-icin-4-bin-800-km-yuruyecek/) - Galler Dil Derneği (Cymdeithas yr Iaith) eski başkanı, dilbilimci ve Galce öğretmeni Jamie Bevan, Galce eğitimin sürdürülebilirliğine dikkat çekmek amacıyla Galler’den İstanbul’a uzanan 4 bin 800 kilometrelik solo yürüyüşüne başladı. 7 Nisan'da Merthyr Tydfil’den yola çıkan Bevan’ın, yaklaşık 5 ay sürmesi planlanan bu zorlu yolculukta 11 ülkeyi geçmesi öngörülüyor. Jamie Bevan’ın yürüyüşünün temel amacı, Galce - [Çöp (Atık) veya kendi pisliğinde boğulmak…](https://www.mesele121.org/cop-atik-veya-kendi-pisliginde-bogulmak/) - Yüzleşmek zorunda olduğumuz sosyal kötülükler (açlık, yoksulluk, kölelik, sefalet, aşağılanma), iklim krizi ve ekolojik yıkım, kapitalizmin iki netameli eğiliminin ve dinamiğinin sonucu olarak tezahür ediyor: Birincisi, kapitalizmde ‘potansiyel olarak yapılabilen’ her şeye tevessül etmek esastır ki, bu etik değerlere yabancılaşmak demektir; ikincisi de kapitalizmin sınırsız büyüme, yayılma, genişleme eğilimi ve dinamiği… İşte bu ikisinin diyalektiği - [The Pitt: Bilimden ve sağlık emekçilerinden yana bir dizi](https://www.mesele121.org/the-pitt-bilimden-ve-saglik-emekcilerinden-yana-bir-dizi/) - HBO Max’in tıp dizisi The Pitt, hem sağlık emekçileri hem de genel izleyici kitlesinde derin bir yankı uyandırdı. Platformun en çok izlenen ilk beş yapımından biri olan dizi, ikinci sezon için çoktan onay aldı ve TikTok başta olmak üzere çeşitli sosyal medya mecralarında geniş çapta tartışıldı. Dizi, R. Scott Gemmill tarafından yaratıldı; yönetici yapımcılığını ise - [Epstein’in suç ortağının Hürriyet'e patron olmasını kim engelledi?](https://www.mesele121.org/epsteinin-suc-ortaginin-hurriyete-patron-olmasini-kim-engelledi/) - Müdahale edilmeseydi, Jeffrey Epstein’in reşit olmayan kız çocuklarına yönelik cinsel istismar ve fuhuş ağına yardım etmek, çocukları Epstein’e temin etmek gibi suçlamalarla ABD’de 20 yıl hapis cezasına çarptırılan Ghislaine Maxwell, Hürriyet gazetesinde patron katında oturacaktı!.. Ghislaine’in babası medya baronu Robert Maxwell 1990 yazında Hürriyet gazetesi patronu Erol Simavi’ye Hürriyet için 270 milyon sterlin teklif vermiş, - [Kadınların belleği ve direnişi 29'uncu kez Uçan Süpürge'de](https://www.mesele121.org/kadinlarin-bellegi-ve-direnisi-29uncu-kez-ucan-supurgede/) - Bu yıl 29'uncusu düzenlenen Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali 2 Haziran'da perdelerini açıyor. Sinemaseverler festivalde altı gün boyunca bellek ve direniş temalarının öne çıktığı, 9 bölümde toplanan 23 ülkeden 47 filmin Türkiye ve Ankara prömiyerlerini izleme ve çeşitli yan etkinliklere katılma olanağına sahip olacak. Uçan Süpürge Vakfı tarafından düzenlenen 29. Uçan Süpürge Uluslararası Kadın - [İGD'nin tarihi kayıt altında](https://www.mesele121.org/igdnin-tarihi-kayit-altinda/) - İlerici Gençler Derneği (IGD) 12 Mart sonrası gelişen devrimci mücadelenin içinde doğmuş gençlik örgütlerinden biriydi. “Yolumuz işçi sınıfının yoludur” sloganını kendisine rehber edinen IGD, 5 Ocak 1976 tarihinde kuruldu. Kurulduktan kısa süre sonra üniversitelerde, fabrikalarda, mahallelerde varlığını görünür kılarak yaygın ve kitlesel bir gençlik örgütü özelliği kazandı. Etkinliği arttıkça resmi ve paramiliter güçlerin saldırılarına uğradı. - [Ahmet Telli'ye İstanbul'dan selam!](https://www.mesele121.org/ahmet-telliye-istanbuldan-selam/) - Usta şair Ahmet Telli’ye, sevenlerinden çok özel bir gün! Bir süredir sağlık sorunlarıyla mücadele eden Telli’ye selamlarını ve geçmiş olsun dileklerini iletmek için Müze Gazhane’de bir araya gelen İstanbullular; şiir okumaları, bestelenmiş şiirlerin dinletileri, Füsun Demiray’ın “Sitemkâr Bir Vedâ” belgeselinin gösterimi ve söyleşilerle usta şairin edebiyat yolculuğuna tanıklık etti. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler - [Herkesin Meri’si…](https://www.mesele121.org/herkesin-merisi/) - Herkesin bir Meri’si vardır… Bu cümle bir kitabın arka kapağındaki tanıtım yazısından. Okuma grubumuzda kitap listemizi hazırlarken her katılımcı bir kitap önerisinde bulunur. Bunlardan bazıları yazar davetli öneriler oluyor. Şahane oluyor. Konuğumuz olacak yazara hangi kitabı okumamızı istediğini sorar, kendisinin seçtiği kitabı okuyup buluşma günü birlikte okur-yazar sohbeti yaparız. Adından haberdar olmadığımız ne çok kıymetli - [Bir kitabın hikâyesi: Kıyamet Kapitalizmi](https://www.mesele121.org/bir-kitabin-hikayesi-kiyamet-kapitalizmi/) - Kitap Nisan 2025’te tamamlandı. Fakat yazmak kadar yayımlamak da ayrı bir süreçmiş. Başlangıçta Aralık 2025 için planlanan yayın, beklediğimden daha zorlu bir yola girdi. Şubat ayında, yayınevinin tahammül edilemez boyutlara ulaşan özensizlikleri nedeniyle sözleşmeyi iptal etmek zorunda kaldım. Kurgu dışı bir çalışmayı yayımlamak üzere umutla sözleşme yaptığım yayınevinden ayrılmak kolay bir karar değildi; ama gerekliydi. - [Exterminizm ya da çağın en büyük çelişkisi](https://www.mesele121.org/exterminizm-ya-da-cagin-en-buyuk-celiskisi/) - Bu kitap, çağımızın en büyük çelişkisini açığa çıkarıyor: İlerleme olarak adlandırdığımız süreç, sessizce kendi yok oluş mimarimizi inşa ediyor. Kapitalizm neden yalnızca kriz üretmekle kalmaz, aynı zamanda kendi sonunun maddi koşullarını da yaratır? İnsanlık, küresel yıkımın eşiğinde hangi tarihsel ve siyasal yol ayrımına sürüklenmektedir? Kıyamet Kapitalizmi, bireyin bir veri kırıntısına, doğanın ise tükenebilir bir hammadde - [Antolojiler, üretme yoksunu kişilerin işi mi?](https://www.mesele121.org/antolojiler-uretme-yoksunu-kisilerin-isi-mi/) - Bilge Dostum, Tek taraflı dostluklar, tek taraflı aşklar gibidir. Bu durum, acı kaynağıdır seven için. Oysa aşk gibi karşılıklı olmalıdır her şey. Aynı biçimde dostluk da karşılıklı olmalı, yazışmak da. Dostluk dedim de, aklıma o büyük şairimizin Kanter İçinde şiirinde geçen şu dizleri geldi: ne herkes kahraman ne dostlar vefalı her zaman… Ve hangi şiirinden - [“Terazi bozuk”](https://www.mesele121.org/terazi-bozuk/) - Rosa Luxemburg, 100 yıl önce kapitalizm yayılmanın sınırına ulaştığında çöker demişti… Bugün müştereklerin birer birer özelleştirildiği, şeyleştirildiği, metalaştırıldığı bir dönemde çöküşten daha çok bahsedilir oldu. “Çöküş” adlı kitabında kapitalizmin iç ve dış sınırına dayandığını vurgulayan Fikret Başkaya ile iflas, çöküş ve müşterekler üzerine konuştuk. Hocam, siz yıllardır ‘iflastan’, ‘çöküşten’ söz ediyorsunuz ama sistem yerli yerinde - [Babadan oğula geçen bir rol](https://www.mesele121.org/babadan-ogula-gecen-bir-rol/) - Babadan oğula el hüneri bir zanaat yahut bir sanat geçerse buna Atadan Meslek derler. Ustasından çırağına meslek aktarılınca adı Gedik olur; mektepte hocası bir talebesine el verirse, Beşik Uleması oldu denir. ¨Baba fırınında has ekmek¨ yemiş genç bir sanatçımız bu yılın tiyatro sahnelerinde hem atadan meslek erbabı, hem gedik, hem de beşik uleması olmuş görünüyor. - [Parça, akış ve kendiliğindenlik](https://www.mesele121.org/parca-akis-ve-kendiligindenlik/) - Hasan Okan İşcan’ın Favori Yayınları’ndan çıkan Açılırken Tek Kilitli (2021) ve Heykellerin Kalbi (2026) adlı eserleri, okuru daha başlıklarından itibaren sezilen coşkun bir lirizmin akışına davet ediyor. Yazarın oluşturduğu yoğunluk bulutunun içine dalıveriyoruz. Okur, yekpare bir anlatının izini sürmekten ziyade sürekli devinen bir “akış”ın içinde, tabir-i caizse sürükleniyor. Akış kavramı modern söylemde sıkça tekrarlandığından dolayı - [Derdi kapıda, aşkı masada, cüzdanı kasada bırakanların rüyası](https://www.mesele121.org/derdi-kapida-aski-masada-cuzdani-kasada-birakanlarin-ruyasi/) - Unkapanı’ndan Taksim’e doğru tırmandığınızda, Tepebaşı’nı geçer geçmez yol sizi Pera’dan Tarlabaşı’na çıkarır. Taksim, meydanına buyur etmeden önce Beyoğlu’nun en arabesk, en yorgun ve en anason kokulu çehresiyle tanıştırır sizi. Doksanlı yıllarda tüneller açılmamış, meydan yayalaşmamış, kentte rantsal dönüşümler henüz keşfedilmemişken ve Araplar sadece turist olarak dolaşıyorken o bölgenin fotoğrafı bu şekildeydi. Pavyon dendi mi aklıma - [Tacim Çiçek'ten iki yeni kitap](https://www.mesele121.org/tacim-cicekten-iki-yeni-kitap/) - Şubat 2025’te Öteki Yayınevi etiketiyle okuruyla buluşturulan Bela Mıknatısı adlı romanının 2. baskısı (Mart 2026) Doğu Kitabevi’nden çıkan Tacim Çiçek’ten iki yeni kitap daha geldi. İlki kısa bir anlatı/roman… Ubuntu Güneşi (1. Baskısı Ubuntu Yayınları, Nisan 2026) adını taşıyor. Türkiye’nin her yerinden Antalya’ya üniversite okumak için gelen, özellikle genç kızlara karşılıksız burs veren Ubuntu Gönüllüleri - [Algoritmik teoloji ve seküler inayet](https://www.mesele121.org/algoritmik-teoloji-ve-sekuler-inayet/) - İki Scriptorium, Tek Düzen 1300’lerin sonlarında Paris’te bir manastırda, Thomas Aquinas’ın Summa Theologiae’si önünde oturan bir keşiş, parşömen sayfaları arasında huzurla gezinir. Onun dünyasında her şey yerli yerindedir, yıldızlar yukarıda, köylüler tarlada, melekler ise aradadır. Keşiş, bu muazzam düzenin tesadüf olamayacağına dair tatlı bir eminlikle gülümser, dünya, ilahi bir takdirin (Providentia) nazik ellerinde şekillenmektedir. Bugün - [Sıradakini çal](https://www.mesele121.org/siradakini-cal/) - Merhaba yeniden, Epey zaman oldu. Ayrı kalmıştık ama aynıydık. Benim meselemdi ama hallettim. Artık sizin meseleniz olsun diyerek anlatmaya geldim. Annem öldü benim. Yastayım. Bu sabah uyandığımda eskiden olduğu gibi yürüyüşe çıkmaya dün geceden karar vermiştim. Diğer sabahlardaki gibi kendimi yalnız bırakmadım bu sabah. Kalktım. Suyumu içtim. Vücudumu esnettim. Zihnimi ve bilincimi esnetmek için kalem - [Vatermal: Göç kültüründe kimlik arayışı](https://www.mesele121.org/vatermal-goc-kulturunde-kimlik-arayisi/) - Türkiye ve Almanya arasında imzalanan iş göçü sözleşmesinin üzerinden 60 yıldan fazla bir zaman geçtiği halde, o sözleşmenin gerek Türkiye’de gerekse Almanya'da yarattığı sonuçlar bugün daha yoğun, daha belirgin, daha derin, daha açık, ama düne göre daha karmaşık (kompleks) bir şekilde ele alınıp tartışılıyor. Burada hayatın her alanını etkileyen göçün sanat, kültür ve müzik piyasasında - [Geleceğimizi karartan kim?](https://www.mesele121.org/gelecegimizi-karartan-kim/) - Çocuklar ne hissediyor, ne yaşıyor, ne öğreniyor, ne görüyor, neyi örnek alıyor ki, ölüm makinesi oluyorlar? Daha doğru bir soru şu olabilir: Geleceğimizi temsil eden çocukları nasıl bir dünyada yaşatıyoruz ki, onların iç dünyası, gelecek tasavvurları, duyguları içinde şiddet, ölüm, öldürme yeşeriyor; eyleme dönüşüyor? Urfa ve Maraş’taki okullarda yaşanan silahlı saldırı ve katliamlarda 10 ölüm - [Komedi zıtlıklardan doğar](https://www.mesele121.org/komedi-zitliklardan-dogar/) - Ülkenin kültür başkenti olmaklığıyla İstanbul, son birkaç yıldır, tiyatroyla gecelerini kapatıyor. Açıkçası kurumsal tiyatrolar dışında hiçbir dönemde bu kadar çok sayıda özel tiyatro sahnesi açıldığı görülmedi. Kesin sayı vermesi müşkül ama denilebilir ki, hemen her gece yaklaşık yüz, belki yüz elli civarında sahnede oyun sergileniyor. Saçmalıkların, tiyatro yapalım hevesiyle ortaya çıkanların, ayağa düşmüş sıradan oyunların - [Efemeraların izinde bir dönem: Demokratnâme](https://www.mesele121.org/efemeralarin-izinde-bir-donem-demokratname/) - Mert Tezcanlıol’un kişisel arşivinde yer alan fotoğraflar, belgeler ve hatıralar eşliğinde hazırlanan Demokratnâme, Turkuaz Yayınları'nın 44'üncü, "Konteynırcılar" ekibinin ise ikinci kitabı olarak raflarda yerini aldı. Uzun yıllara yayılan Demokrat Parti araştırmaları ve arşiv çalışmalarının ürünü olan Demokratnâme: Miting Meydanlarından Yassıada’ya Gizli Kalmış Hatıralar, Turkuaz Yayınları’nın 44. kitabı olarak yayımlandı. Dört koleksiyoner; Emin Nedret İşli, Osmantan - [Toprakaltı, çaydaki radyasyonun izini sürüyor](https://www.mesele121.org/toprakalti-caydaki-radyasyonun-izini-suruyor/) - Salt Sanatsal Araştırma ve Üretim Destek Programı’nın ikinci edisyonu kapsamında desteklenen sanatçılardan Onur Gökmen’in Toprakaltı sergisi Salt Galata’da açıldı. Sergi, Türkiye’nin çevre ve kurum tarihinde büyük ölçüde göz ardı edilmiş bir olayı odağına alıyor: 1986 Çernobil faciasından sonra Karadeniz’de yetişen çayda radyoaktif kirliliğin tespit edilmesi. Çernobil Nükleer Santrali’ndeki patlamanın ardından, aralarında sanatçının ebeveyni İnci ve - [Toplumsal Tarih "basın tarihi" dosyasıyla çıktı](https://www.mesele121.org/toplumsal-tarih-basin-tarihi-dosyasiyla-cikti/) - Toplumsal Tarih'in 388'inci sayısı, nisan sayısında “Osmanlı Basın Tarihine Yeni Yaklaşımlar” dosyasıyla okurla buluşuyor. Dosya, Osmanlı basın tarihine farklı yaklaşımlarla bakıyor ve yeni araştırmacı kuşağının çalışmalarıyla tarihi tartışmaya açıyor. Toplumsal Tarih'in 388'inci sayısı, “Osmanlı Basın Tarihine Yeni Yaklaşımlar” dosyasıyla yayımlandı. Dosya editörleri Okan Kozanoğlu ve Fatih Aşan'ın da dahil olduğu araştırmacılar, Osmanlı döneminde yayımlanan gazete - [Kitap üretimi ilk çeyrekte yüzde 4 geriledi](https://www.mesele121.org/kitap-uretimi-ilk-ceyrekte-yuzde-4-geriledi/) - Mart ayında kitap üretimi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1 oranında azalarak 28,7 milyon oldu. İlk çeyrekte ise düşüş yüzde 4'e ulaşırken üretim adedi 78,9 milyonda kaldı. Yılın ilk üç aylık döneminde inanç yayınları üretimi yüzde 34, yetişkin kültür yayınları üretimi yüzde 23 azaldı. Yayıncı Meslek Birlikleri Federasyonu (YAYFED) tarafından yayımlanan 2026 yılı mart - [Metin Göktepe Gazetecilik Ödülleri sahipleri belli oldu](https://www.mesele121.org/metin-goktepe-gazetecilik-odulleri-sahipleri-belli-oldu/) - Evrensel Muhabiri Metin Göktepe ve görevi başında yitirilen gazetecilerin anılarını yaşatmak, genç gazetecileri gerçekleri esas alan bir habercilik konusunda özendirmek amacıyla verilen 29’uncu Metin Göktepe Gazetecilik Ödülleri’nin kazananları belli oldu. Ödülleri, Abdurrahman Gök, Çiğdem Toker, Gökçer Tahincioğlu, Nazım Alpman, Nurcan Bilge Gökdemir, Özlem Akarsu Çelik, Sultan Özer ve Timur Soykan’dan oluşan jüri belirledi. YAZILI HABER - [TGC gazetecilik başarı ödülleri sahiplerini buldu](https://www.mesele121.org/tgc-turkiye-gazetecilik-basari-odulleri-sahiplerini-buldu/) - Bağımsız ve bağlantısız gazetecilik anlayışıyla 67 yıldır sürdürülen Türkiye Gazetecilik Başarı Ödülleri Töreni’nde ödülleri ve övgü plaketleri sahiplerini buldu. TGC Başkanı Vahap Munyar törende yaptığı konuşmada “Cezaevindeki tutuklu tüm gazetecilerin serbest bırakılmasını istiyoruz” dedi. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin 67 yıldır düzenlediği Türkiye Gazetecilik Başarı Ödülleri sahiplerini buldu. Tören 31 Mart 2026 Salı günü TGC Burhan Felek - [Cihangir Atölye Sahnesi iki uluslararası festivalde](https://www.mesele121.org/cihangir-atolye-sahnesi-iki-uluslararasi-festivalde/) - Sezon başından bu yana hem profesyonel hem de atölye oyunlarını kendi sahnesinde oynamaya devam eden CAS, Nisan ayında rotasını kendi sahnesinin dışına çeviriyor. İstanbul’un Anadolu Yakası’ndaki misafirliğinin yanı sıra, iki oyunuyla uluslararası festivallerde seyirciyle buluşmaya hazırlanıyor. Uluslararası festivallerde iki ayrı CAS oyunu! Geçtiğimiz yıl "Saloz’un Mavalı" ve "İki Efendi’nin Uşağı" ile uluslararası festival yolculuğunda geniş - [Uluslararası Booker’a kadın yazar ve çevirmenler damga vurdu](https://www.mesele121.org/uluslararasi-bookera-kadin-yazar-ve-cevirmenler-damga-vurdu/) - Uluslararası Booker Ödülü’nün 2026 kısa listesi açıklandı. Ödülün 10. yılına denk gelen bu yıl, liste edebiyatın küresel çeşitliliğini ve çeviri edebiyatın önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Kadın yazarların ve çevirmenlerin damga vurduğu liste, aynı zamanda bağımsız yayınevlerinin kadın yazarları destekleme rolünü de vurguluyor. Son yıllarda edebiyat ödüllerinde kadınların artan görünürlüğüne bir yenisi daha eklendi. - [Booker adayından "Emine Sevgi Özdamar" tavsiyesi](https://www.mesele121.org/booker-adayindan-emine-sevgi-ozdamar-tavsiyesi/) - Bu yılki Uluslararası Booker Ödülünün kısa liste adaylarından Tahran'da Geceler Sessizdir'in yazarı Shida Bazyar, Emine Sevgi Özdamar'ın Ein von Schatten begrenzter Raum (Gölgelerle Sınırlanmış Bir Alan) kitabını herkesin okuması gerektiğini söyledi. Booker Ödüllerinin internet sitesinde yayınlanan röportajında yazma sürecini anlatan ve kendisini en çok etkileyen kitap ve yazarları paylaşan Bazyar, yazar olmasını tetikleyen en önemli - [Tiyatro Kooperatifi'nden ortak üretim vurgusu](https://www.mesele121.org/tiyatro-kooperatifinden-ortak-uretim-vurgusu/) - Tiyatro Kooperatifi'nin 7. Olağan Genel Kurul Toplantısı, 30 Mart 2026 tarihinde ikincikat'ın ev sahipliğinde gerçekleşti. Toplantıda 2025 yılı değerlendirilirken, yeni dönem yönetim kurulu da duyuruldu. Genel kurulda, özel tiyatroların giderek ağırlaşan üretim koşulları, daralan ekonomik alan ve kültür-sanat ekosisteminde yaşanan kırılmalar kapsamlı biçimde ele alındı. Artan maliyetler, sınırlı destek mekanizmaları ve azalan sponsorluk olanakları, tiyatro - [Marksist Bir Felsefe Tarihi](https://www.mesele121.org/marksist-bir-felsefe-tarihi/) - Alan Woods, bu kapsamlı çalışmasında felsefi düşüncenin iki bin beş yüz yıllık serüvenini, Marksizmin yöntemini odağa alarak berrak ve akıcı bir dille anlatıyor. Antik Yunan’dan Orta Çağ’a, Aydınlanma’dan Hegel’e ve nihayet Marx ile Engels’in diyalektik materyalizmine uzanan çizgide, düşüncenin nasıl geliştiğini, nasıl dönüştüğünü ve her çağda toplumsal gelişmeyle nasıl iç içe ilerlediğini gösteriyor. Woods’un yaklaşımı, - [Felsefe ve sanat hayatımızı nasıl şekillendirir?](https://www.mesele121.org/felsefe-ve-sanat-hayatimizi-nasil-sekillendirir/) - İnsan nedir, nasıl bir varlıktır? Bu soru yüzyıllardır felsefenin merkezinde duruyor. Ayağımıza dolanan rutinlerimizin, alışkanlarımızın esiri miyiz, yoksa bunların dışına çıkıp kendimizi yeniden inşa edebilir miyiz? Düşüncelerimiz yaşadığımız dünya ve koşullar tarafından mı şekillenir, yoksa onları özgürleştirebilir miyiz? Zihin felsefesine getirdiği yeni bakış açılarıyla dikkati çeken Alva Noë, bu sorulardan yola çıkarak insan doğasına dair - [Modern kapitalizmin görünmeyen temelleri](https://www.mesele121.org/modern-kapitalizmin-gorunmeyen-temelleri/) - Modern dünyanın gerçekten ne zaman ve nasıl başladığı sorusu sosyal bilimlerin en köklü tartışmalarından biridir. Perulu düşünür Aníbal Quijano, bu çarpıcı metninde modernitenin –Hegel’den Habermas’a klasik Avrupa-merkezli anlatıların ileri sürdüğünün aksine– Avrupa’nın içsel gelişiminin doğal bir sonucu değil, Amerika kıtasının sömürgeleştirilmesiyle kurulan küresel bir iktidar düzeninin ürünü olduğunu göstermektedir. İktidarın Kolonyalitesi, Avrupa-merkezcilik ve Latin Amerika, - [Yaşam mı, yıkım mı? Fromm'u bugün okumak](https://www.mesele121.org/yasam-mi-yikim-mi-frommu-bugun-okumak/) - Erich Fromm, Sevginin ve Şiddetin Kaynağı adlı eserinde yaşamsever ve ölümsever eğilimlerimiz üzerine derinlemesine bir tartışma yürütür. 1964 tarihinde yayınlanan eserin orijinal dildeki başlığı şu: The Heart of Man: Its Genius for Good and Evil. Başlığın birebir Türkçe karşılığı: "İnsanın Yüreği: İyilik ve Kötülük Dehası". “Herkesin kendisine yeni anavatanlar kurmakla uğraştığı bir çağda önyargısız düşünebilen - [Sadece sırçalar kırılmaz](https://www.mesele121.org/sadece-sircalar-kirilmaz/) - Tennessee Williams ile aramdaki bağ, bir hayranlıktan ziyade bir ilk aşk hikayesine benzer. Yaklaşık yedi yıl önce, dramaturji yapmaya henüz yeni başladığım o heyecan dolu günlerde elime tutuşturulan ilk derinlemesine inceleme metni Sırça Hayvan Koleksiyonu idi. Sevgili İbrahim Göksel Kart hocamın rehberliğinde o metni satır satır okurken, henüz sosyal olayların bir aileyi nasıl kemirdiğini, Büyük - [Tarihsel otorite ve kültürel yaratıcılık arasındaki gerilim](https://www.mesele121.org/tarihsel-otorite-ve-kulturel-yaraticilik-arasindaki-gerilim/) - Türkiye'de belirli aydın figürleri etrafında oluşan yoğun kamusal tartışmalar, çoğu zaman kişisel beğeni ya da ideolojik yakınlık üzerinden açıklanır. Bununla birlikte, bu tartışmaların arkasında daha derin bir sosyolojik yapı bulunur. İlber Ortaylı ve Orhan Pamuk etrafında ortaya çıkan karşıtlıklar, büyük ölçüde Türkiye'de tarihsel olarak oluşmuş iki farklı entelektüel meşruiyet biçiminin görünür hale gelmesiyle ilgilidir. Bu - [Normal olmak ne demek?](https://www.mesele121.org/normal-olmak-ne-demek/) - Hayatlarımızı, neye göre belirlendiğini tam olarak bilmediğimiz ölçütlere uymaya çalışarak mı geçiriyoruz? Bugünün Normali kitabıyla bu sorunun peşine düşen Mark G. E. Kelly, normalliğin doğal bir durum değil; siyaset, cinsellik, hukuk ve gündelik hayat içinde tarihsel olarak üretilmiş bir iktidar biçimi olduğunu savunuyor. İnsanların kendilerine durmadan "Ben normal miyim" diye sormasının nedeni de tam olarak - [Hasan Hüseyin Korkmazgil: Şiirin Matadoru ](https://www.mesele121.org/hasan-huseyin-korkmazgil-siirin-matadoru/) - Sevgili çocuk, olacak ne dedikse/ olacak bütün bunlar olacak güzel anam/ tatlı bacım/ kardeşim 'kısa çöp uzun çöpten hakkın alacak' bu dünya kalmayacak/ haramilere! diyen şair Hasan Hüseyin Korkmazgil’den söz etmek istiyorum sana. “Güzel şiir kitapları yoktur, güzel şiirler vardır,” yargısını yerle bir eden ve bütün şiir kitapları güzel olan o büyük şairden... 1927 yılında - [Çanakkale: Ordunun iaşesi ve siperlerde yaşam](https://www.mesele121.org/canakkale-ordunun-iasesi-ve-siperlerde-yasam/) - Türkiye Tarihinin en önemli olaylarından bir olan Çanakkale Muharebelerinin üzerinden yüz yıldan fazla zaman geçti. Başkent İstanbul’un neredeyse burnunun dibinde cereyan eden ve Osmanlı Devleti’nin zaferiyle sonuçlanan Çanakkale Muharebelerinin siyasi ve askeri yönleriyle ilgili çok sayıda çalışmalar yapıldı. Bu yazıda genelde ikinci planda kalan bir konuyu, askerlerin siperlerdeki günlük yaşamlarını ele alacağız. Siperlerin durumu, askerlere - [Örgütleyemediğimiz kalabalık yalnızlıklarımız](https://www.mesele121.org/orgutleyemedigimiz-kalabalik-yalnizliklarimiz/) - Britanya’da yapılan seçimler dünyanın her tarafında çok kalabalık bir yalnızlar grubu olduğumuzu size de göstermedi mi? Dünyanın pek çok yerindeki kadın cinayetlerinde kadınları, iş cinayetlerinde hayatını yitirenleri suçlu çıkaran hukuk sistemine ve polis şiddetine rağmen yayılan isyan dalgaları kalabalıklığımızı gösterse de, sadece seçimlere tahvil olduğu sürece anlam bulan itirazlar, seçimlere yansımadıkça yalnızlığımızı ortaya çıkarıyor. Siyasetin - [Bizden esirgenenler üzerine](https://www.mesele121.org/bizden-esirgenenler-uzerine/) - Masaya oturdum, aklımdakileri yazmak için. Masa, sürekli yeniden başlamak zorunda kalanlara özgü bir sadelikte ve karmaşada. Masanın üzerinde olanlar ve olmayanlar, aktarılan geçmişin, fırlatıldığımız geleceğin sembolü. Bu yüzden masama oturmuyorum hiç, yatağıma uzanamıyorum veya koltuğumda keyif yapamıyorum. Masadaki giderken hediye etmeye hazır olduğum çiçeğime, fincanıma ve yarımı yanımda taşıdığım fotoğraflarıma bakıyorum ki nefes alabileyim. Masada - [Haymatlos](https://www.mesele121.org/haymatlos/) - Olağanüstü hal döneminin son Kanun Hükmünde Kararnamesi ile kamu görevinden men edildim. Benim dahil edildiğim listeden önce de çıkarılan, gece yarısına ve tatile denk getirilen KHK’larda endişeyle kendimin ve arkadaşlarımın adını aradım. Yalnız değildim. Pek çok muhalif, sendikalı, imzacı, üst yönetimle sürtüşen veya hakkında soruşturma olan kişi de benim gibi baktı bu listelerde, yüz bin - [Bir umuda aidiyet duyanlar](https://www.mesele121.org/bir-umuda-aidiyet-duyanlar/) - Yalnızlık nedir cicim? Kahvaltı eşlikçinizin bir oyun, bir kitap, bir gazete, bir elektronik iletişim hattı olmasıdır, hem de kendi sesleriniz kulağınızı tırmalamasın diye açtığınız bir mekanik bir ses eşliğinde. Buram buram yalnızlığınız kokar aslında o seste. Şimdi görüyorum, şu aile evlerinde sürekli açık televizyonun vızıltısını. Hayır cicim duymuyorum, görüyorum. Gördüğüm mutlu aile yuvasında kente özgü - [Hiçbiri ölmek istemedi](https://www.mesele121.org/hicbiri-olmek-istemedi/) - Twitter’dan bir pencere yaptım kendime. Yoğun işlerimden ve huzurlu kılmak için uğraştığım dünyamdan, ülkeme baktığım bir pencere orası. Aynı zamanda gündemimi, dilimi, aklımı, duygularımı bataklık gibi içine sürekli çeken bir hızlı akışlar alanı. Perdeleri kapatıp, gözlerimi yaşadığım yere çevirince bile, bir tür suçluluk ile anlık yaşanabilen tatlı huzur ve mutluluk anları kesiliyor sürekli. Zamanımızın iç - [Hangi taraftasınız?](https://www.mesele121.org/hangi-taraftasiniz/) - Milli Eğitim Bakanlığının internet sitesinde ilan ettiği toplumsal cinsiyet eşitliği projeleri gündeme geldi bu hafta. Çok toz dumanlı bir hafta olduğu için bir grup sağ çevrede infial yaratan, skandal diye gazete sürmanşetlerine konu olan “eşitlik” karşıtı propaganda işe de yaradı üstelik. Projeler internet sitesinde ilan edilen aktif durumundan rafa kalktı. Halbuki büyük ihtimalle AB fonlarından - [Siz hiç mutmain oldunuz mu?](https://www.mesele121.org/siz-hic-mutmain-oldunuz-mu/) - Cumhurbaşkanının eşi olan zat, Salda gölünde incelemeler yaptıktan sonra, mutmain olduğunu söyleyerek hepimize de mutmain olmamızı tavsiye etmiş. Anlamına baktım üşenmeyip. Cahilliğime verin, yeni duyduğum bir kelime veya duyup unutmuş da olabilirim, zira kullanımdan kalkmış olduğu açık olan kelimeleri hayatımıza değişik anlamlar üretip sokan bir iktidarımız var. TDK’ya göre “inanmak ve gönlü kaymak” demekmiş. Hanımefendinin, - [Gerçekten Güçlü müyüz?](https://www.mesele121.org/gercekten-guclu-muyuz/) - Güçlü olmak, hayatının nasıl olacağına veya olmayacağına karar vermekse eğer, pek de güçlü değiliz kanımca. Zira bir arada, duygudaşlıkların kur(ul)duğu dayanışmayı ve örgütlülüğü hissetmediğimiz sürece güçlü olmanın olanağı da yok. Bireysel olarak nasıl hissettiğimiz ise bu baharın güneşinin görünüp kaybolmasına, sorunlarla başa çıkabilecek psikolojik sağlamlığa, umutsuz bir iyimser olmaya veya gezegenlerin kare açılarına bağlı olabilir. - [Yalnızlıkları seviniz](https://www.mesele121.org/yalnizliklari-seviniz/) - Olağan üstü hallerde normal insan olmak suç ortaklığı olabilir gibi geliyor bana. Yanı başında bunca acı varken susmak nasıl mümkün olabilir? Ben denedim bunu. Kusuyordum sustukça. Olmadı, delirdim, rahatladım. Her şey yalnızlığı canımı acıtacak kadar hissederken başladı. İçimdeki sesler o kadar yüksek sesle konuşuyorlardı ki çevremdekileri duyamaz olmuştum. İçimdeki sesler o kadar yargılayıcıydı ki normalimi - [Korona illeti, insan milletini Ahmet, Mehmet, Alaattin diye ayırır mı?](https://www.mesele121.org/korona-illeti-insan-milletini-ahmet-mehmet-alaattin-diye-ayirir-mi/) - Anadolumuzun Ajansı, devletimizin "terhis ve celplerin durdurulması" kararının ne kadar yerinde olduğunu vurgulamak için bir "haber üretmiş". Haberin adını da "Sivil toplum kuruluşlarından terhis ertelemeye destek" koymuş ki, sosyal duyarlılığı yüksek vatandaşlarımızı da ikna edebilsin. Neden derseniz, bir kısım vatandaşımız her söyleneni 'ayet' derecesinde doğru kabul etmeye o kadar meyilli ki, normalde Anadolumuzun Ajansı bu - [BAŞKAN müjdeyi verdi: Hadi icralıklar yaşadınız...](https://www.mesele121.org/baskan-mujdeyi-verdi-hadi-icraliklar-yasadiniz/) - Her sabah yaptığım gibi günlük gazetelerin internet sitelerinde, özellikle de ekonomi sayfalarında gezinirken, YANDAŞ tabir edilen gazetelerimizden en yandaşında bir başlık gözüme çarptı: “Son dakika: Başkan Erdoğan müjdeyi vermişti! Reform paketinin detayları belli oldu.” Başlık aynen aktardığım gibi, hiçbir ekleme çıkarma yapmadım. (SON DAKİKA ibaresi de başlığın bir parçası bu arada) Ardından da ülkesinde iyi - [AA'da başlık yazmanın zorluğu ya da "Çay bugün de 45 lira"](https://www.mesele121.org/aada-baslik-yazmanin-zorlugu-ya-da-cay-bugun-de-45-lira/) - Anadolumun Ajansı artık her gün evlere şenlik haberler geçiyor ama yine de bazılarını görünce iki kelam etmeden geçemiyorum... Efendim bu sabah hepiniz doğal gaz zammı haberiyle uyandınız diyeceğim ama; haberi AA'dan vermeyi tercih eden mevkutelerden okuduysanız zamdan haberiniz olmayabilir. Basitçe açıklayayım, doğalgazda üç ayrı tarife var; biri mesken yani evlerimizde kullandığımız doğal gaza uygulanan tarife... - [CHP'nin "asgari ücret" kurnazlığı kime yarar?](https://www.mesele121.org/chpnin-asgari-ucret-kurnazligi-kime-yarar/) - Asgari ücret 4253 TL olarak açıklandı. Son 50 yılın en yüksek artışı diye duyuruldu. Ne yazık ki beyefendi ekonomide "reel"in ne ifade ettiğini bilmediği için yüzde 50 artırınca yüzde 50 arttığını sanıyor... Son 50 yılın asgari üret artışları grafikte var, DİSK hemen yayınladı, gizli saklı bir bilgi değil zaten... Beyefendi herkesi TÜİK sanıyor galiba... Neyse - [Kurtuluş yok tek başına…](https://www.mesele121.org/kurtulus-yok-tek-basina/) - 19 Mart’tan bu yana ortaya çıkan tutuklama rakamları Cumhur İttifakının çaresizliğinin en somut kanıtıdır. İktidar geri adım atmamak için daha da sertleşiyor. Bu ise meseleyi ana muhalefetle siyasi çarpışmadan çıkartıp temel haklara, demokratik teamüllere, adalet ve hukuk sistemine saldırıya dönüştürüyor. Konu Gezi’de olduğu gibi “üç ağaç” meselesinden çıkıyor, genelleşiyor, topluma karşı bir eyleme dönüşüyor. Bu - [Övünme hakkı olanlar ve olmayanlar](https://www.mesele121.org/ovunme-hakki-olanlar-ve-olmayanlar/) - Coşkulu muydu 1 Mayıs? Sorunun cevabı, büyük harflerle “evet” olacaktır. Kitlesel miydi, ona da evet. Coşku ve kitlesellik öncesinden belliydi. Birinci 1 Mayıs Türkiye’nin neredeyse her ilinde, büyük ilçesinde irili ufaklı çok sayıda miting gerçekleşti. Hayatlarında ilk kez 1 Mayıs mitinglerine katılan binlerce liseli, üniversiteli vardı. Ankara mitinginde üniversitelerinin coşkusu Tandoğan Meydanı’na koşarak girişlerinden anlaşılıyordu. - [En karanlık gün: Tan gazetesi baskını](https://www.mesele121.org/en-karanlik-gun-tan-gazetesi-baskini/) - “En karanlık gün”, Türk basını için 21 Aralık değil; 4 Aralık’tır! Tan matbaasının tertipli, hoyrat bir saldırı sonucu yok edildiği 4 Aralık 1945… Hüseyin Cahit Yalçın’ın Tanin’i “Kalkın Ey Ehli Vatan!” manşetiyle hedef göstermiş, Cumhuriyet, “Bizim Yoldaşlar Nihayet Maskelerini Attılar” diyerek Tanin’e arka çıkmış, Türk Basın Birliği Reisi Hakkı Tarık Us ise rotatifler tuzla buz - [Türk basınında sendikalaşmayı kim öldürdü?](https://www.mesele121.org/turk-basininda-sendikalasmayi-kim-oldurdu/) - 1 Mayıs Özgürlük ve Dayanışma Günü’nde fikir işçisi gazeteciler de sokaklardaydılar. Kimi “Tutuklu gazetecilere özgürlük!” diye haykırdı, kimi ise “Sendikalı olmak anayasal hak!” diye… Haklıydılar. Düşünce hapsedilmemeli. Sendikalı olmak ise gazeteci için önemli bir teminat. İş güvencesine sahip gazeteci basın özgürlüğünü çok daha güçlü savunur. Basında sendikalaşma bugün yüzde 8 civarında. Bu oranın 12 Eylül - [“Bodrum, Marmaris yokken, Adalar vardı”](https://www.mesele121.org/bodrum-marmaris-yokken-adalar-vardi/) - Büyükada tarihi vapur iskelesinde Adalar Müzesi’nin yeni sergisi açıldı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), İBB Miras ve İBB Kültür iş birliği ile açılan sergi, Yaman Alkan Koleksiyonu’ndan fotoğraflarla 20. Yüzyıl ortalarına, İstanbul’la birlikte Adalar’da da değişimin başladığı yıllara odaklanıyor. Adalar, 19. Yüzyılın ilk yarısından sonra İstanbul’un sayfiyesi ve yakın turizm merkezi olarak önem kazandı. Bugün de - [Ali Öz’ün fotoğraf arşivi çevrimiçi erişime açıldı ](https://www.mesele121.org/ali-ozun-fotograf-arsivi-cevrimici-erisime-acildi/) - Fotoğrafçı ve foto muhabiri Ali Öz’ün 5 bine yakın fotoğrafı içeren arşivi Salt Araştırma’da çevrimiçi erişime açıldı. Salt Araştırma Kent, Toplum ve Ekonomi Arşivi’ne eklenen koleksiyon, 1978’den 2000’lerin başlarına Türkiye’nin toplumsal ve mekânsal dönüşümünü belgeleyen fotoğraflardan oluşuyor. Ağırlıklı olarak insana odaklı siyah-beyaz fotoğraflar, Karadeniz’deki yaylalarda çalışan kadınlardan Toroslar’da hayvancılık yapan yörüklere, Zonguldak’taki maden işçilerinden İzmir’deki - [Moni’nin Ankara’dan New York’a uzanan pratiği](https://www.mesele121.org/moninin-ankaradan-new-yorka-uzanan-pratigi/) - Salt’ın yeni yayını Moni, 1985’te üretime başlayan performans sanatçısı Salim Özgilik’in, namıdiğer Moni’nin pratiğine odaklanıyor. Türkçe ve İngilizce iki ayrı kitap olarak hazırlanan yayın, sanatçının provokatif, ses getiren ve katılım talep eden işlerinin detaylı bir haritasını çıkarıyor. Moni Salim Özgilik iş birliğinde yürütülen proje, sanatçının Moni ‘89 adlı ilk kitabı ile 2020’de Salt Araştırma’da erişime - ["Kadıköylü Muazzez" üç eseriyle Baba Sahne’de](https://www.mesele121.org/kadikoylu-muazzez-uc-eseriyle-baba-sahnede/) - Sanat dünyasında “Kadıköylü Muazzez” adıyla tanınan Mehmet Muazzez Özduygu’nun üç eseri, artık Baba Sahne’de. Ressam, sahne sanatçısı ve geleneksel tiyatronun özgün anlatıcılarından Kadıköylü Muazzez’in çok yönlü sanat pratiğini ortaya koyan eserleri, sahne ve resim arasında kurduğu güçlü bağı görünür kılıyor. Şevket Çoruh’un büyük emek harcayarak kurduğu Baba Sahne, tiyatro oyunları, performanslar, gösteriler ve konserlerin yanı - [Arendt’i sınırları ve tereddütleriyle yorumlamak](https://www.mesele121.org/arendti-sinirlari-ve-tereddutleriyle-yorumlamak/) - Hannah Arendt, Türkiye’de ve dünyada çoğu zaman totalitarizmin en dürüst eleştirmeni, “karanlık zamanlarda” ahlaki cesaretin sesi ve özgürlüğün filozofu olarak okundu. Ancak neredeyse sorgulanmaz hâle gelen bu imge, Arendt’in Avrupalı-olmayan halklar, sömürgecilik, ırk, dekolonizasyon ve Üçüncü Dünyanın özgürlük mücadeleleri karşısındaki sessizliklerini ve çelişkilerini uzun süre görünmez kıldı. Hannah Arendt ve Avrupalı-olmayan Halklar, tam da bu - [83. Altın Küre Ödülleri sahiplerini buldu](https://www.mesele121.org/83-altin-kure-odulleri-sahiplerini-buldu/) - Oscar’ın habercisi olarak kabul edilen 83. Altın Küre Ödülleri (Golden Globes) pazar gecesi sahiplerini buldu. Nikki Glaser, geçen yıl olduğu gibi bu yıl da törenin sunuculuğunu üstlendi. Paul Thomas Anderson’ın yönetmenliğini yaptığı “One Battle After Another” (Savaş Üstüne Savaş) gecenin kazananı oldu. Film, En İyi Komedi veya Müzikal, En İyi Yönetmen ve En İyi Senaryo - [PEN Yazarlar Derneği’nde bayrak değişimi](https://www.mesele121.org/pen-yazarlar-derneginde-bayrak-degisimi/) - PEN Yazarlar Derneği’nde yeni yönetim kurulu belirlendi. Halil İbrahim Özcan’ın başkanlık görevini üstlendiği yeni yönetimde yazarımız İrem Barutçu da genel sekreter olarak görev aldı. Yönetim kurulunda C. Hakkı Zariç ikinci başkan, A. Fuat Sevimay uluslararası ilişkiler sekreteri, Şenel Gökçe sayman, Suat Karantay ve Nazan Moroğlu üye olarak yer alacak. 1950 yılında Halide Edip Adıvar’ın öncülüğünde - [CAS’ın “7 Dakika” adlı oyunu işçilerle buluşuyor](https://www.mesele121.org/casin-7-dakika-adli-oyunu-iscilerle-bulusuyor/) - Cihangir Atölye Sahnesi'nin 2024 yılı sonunda prömiyer yapan oyunu 7 Dakika, işçi sınıfıyla buluşuyor. Bir tekstil fabrikasının işçi temsilciliği toplantısından yola çıkarak yazılan oyun 24 Ocak’ta Maltepe Belediyesi işçileri için sahnelenecek. Cihangir Atölye Sahnesi, İtalyan yazar Stefano Massini’nin dünya çapında büyük yankı uyandıran oyunu 7 Dakika’yla 26 Aralık 2024’te atölye oyunu olarak prömiyer yapmıştı. Ancak - [Türkler, Grönland ve Kapitülasyonlar](https://www.mesele121.org/turkler-gronland-ve-kapitulasyonlar/) - Dünyanın en tepesinde buzdan bir şapka gibi duran, rengi kar ve buzlar nedeniyle bembeyaz olmasına karşın Grönland yani Yeşil Ada diye adlandırılan çok uzaklardaki bu toprak parçası bizi ilgilendirir mi? Gelin biraz nostalji yapalım. Antik dönemde olup bitenleri bir yana bırakırsak, yaklaşık 2 milyon kilometre kare büyüklüğündeki bu adanın keşfi 10. yüzyıla uzanıyor. Bazı kaynaklarda, - [‘Ayıp’ ve Algofobi](https://www.mesele121.org/ayip-ve-algofobi/) - "Anadolu" adını çağrıştıran ekmek ve benzeri ürünler satan bir fırında yaşanmış “ayıp”lı bir olay ve çağrışımları bu yazının konusu... Çalışanlarının gülmeyen yüzleri ve mesafeli tutumlarının dikkat çektiği bu dükkânın tereyağlı, peynirli börekle poğaça tatlarının karmaşasını taşıyan bir ürünüyse en beğendiklerimden biri. Elbette çok kişi de bu lezzeti tekrar tekrar tatmak istediği için çok kolay tükeniyor; - [Kriz değil çöküş…](https://www.mesele121.org/kriz-degil-cokus/) - Eğer bugün ‘iklim krizi’ diye bir sorun ortaya çıkmışsa ve onunla gerektiği gibi mücadele edilemiyorsa; ekosistem aşınmaya, yoksulluk ve sefalet derinleşmeye devam ediyorsa; sosyal kötülükler ve sosyal eşitsizlikler almış başını gitmişse; sağlığın ve eğitimin finansmanı için yeterli kaynak yoksa, “İnsanlar bir zamanlar köleliğin ‘insan doğasının’ bir gereği olduğunu, ilelebet sürüp gideceğini sanıyorlardı. Benzer bir algı - [Enver Gökçe: Kardeşçe bir hayatın sevdalısı](https://www.mesele121.org/enver-gokce-kardesce-bir-hayatin-sevdalisi/) - Gül Çocuk, “Bazen bizim evde sanatçılardan, özellikle de şairlerden konuşulur. Babam gibi edebiyatı ve şiiri seven konuklarımız gelince evimize… (Annem de seviyor ama, babam kadar değil.) Okudukları kitaplardan, sevdikleri yazarlardan, şairlerden ve de şiirlerinden örnek verirler. Onları can kulağıyla dinlerim. Ama geçen akşam üzüldüm. Onları dinleyemedim. Odama çekildim. Öfkelendim. Haykırdım avazım çıktığı kadar. Kendi kendime - [Başlangıç hem kişisel hem kolektif hafızanın derinliklerine iniyor](https://www.mesele121.org/baslangic-hem-kisisel-hem-kolektif-hafizanin-derinliklerine-iniyor/) - İBB Miras tarafından restore edilen İstanbul’un ender endüstriyel miraslarından Cendere Su Pompa İstasyonu’nda hayat bulan Cendere Sanat Müzesi, Hale Işık’ın güncel işlerinden bir seçki sunan yeni kişisel sergisi “Başlangıç”ı sanatseverlerle buluşturdu. "Başlangıç", sanatçının aynı başlıklı serisinden seçilen güncel eserlerini bir araya getiriyor. Tuval, heykel ve Japon mürekkebiyle üretilmiş kâğıt işlerinden oluşan sergi, insanın varoluşunu zamanın - [III. Selim, Napolyon ve Trump](https://www.mesele121.org/iii-selim-napolyon-ve-trump/) - ABD Başkanı Trump’ın, II. Dünya Savaşı sonrası galip devletlerce tesis edilen kural temelli dünya düzenini bozma yönündeki gayretleri ve her gün bir yenisini savurduğu tehditleri, büyük devletlerin çöküş dönemlerinde çıkardıkları gürültüye çok benziyor. Değişen hatta önümüzdeki yıllarda daha da değişecek olan güç dengelerinin ayak sesleri, rap rap rap kulakları çınlatıyor. Trump, MAGA yani “Make America - [2026 PEN Duygu Asena Ödülü Zeynep Oral'a...](https://www.mesele121.org/2026-pen-duygu-asena-odulu-zeynep-orala/) - PEN Yazarlar Derneği, Duygu Asena anısına düzenlenen PEN Duygu Asena Ödülünün gazeteci, yazar, tiyatro eleştirmeni, barış eylemcisi, insan hakları savunucusu ve feminist Zeynep Oral’a verileceğini açıkladı. Zeynep Oral, İstanbul’da doğdu. İzmir Amerikan Kız Koleji ve Paris Yüksek Gazetecilik Okulu’nu bitirdi. Sorbonne Üniversitesinde tiyatro eğitimi aldı. Yazıyla bu dönemde tanıştı; Zeynep Birsel imzasını kullandığı Paris Mektupları başlıklı - [Ramon Llull’un intikamı ve yapay zekanın ontolojisi](https://www.mesele121.org/ramon-llullun-intikami-ve-yapay-zekanin-ontolojisi/) - "Yapay zekâ, modernitenin bastırdığı pre-modern bir aklın silikonla donanmış seküler intikamıdır.” Descartes'a Müdahale: İçkinlikten İşlemselliğe – Yapay Zekânın Kartezyen Zihin-Beden Ayrımını Aşındırması Modern düşüncenin kurucu anlatısı, Descartes’ın şeffaf ve bölünemez zihin (res cogitans) kalesi üzerine inşa edilmiştir. Descartes için zihin, dünyadan kopuk, kendi üzerine katlanan ve yalnızca kendine şeffaf olan kutsal bir içkinliktir, bir "töz"dür. - [Öldürülen gazeteciler ve o ilk kurşun](https://www.mesele121.org/oldurulen-gazeteciler-ve-o-ilk-kursun/) - Gazetecilere yönelik suikastlar demokrasi tarihimizde toplumun bilgi ve haber alma hakkını engellemeye yönelik en barbar saldırılardır. İttihat ve Terakki döneminde başlar. İlk kurban, Serbesti gazetesi başyazarı Hasan Fehmi Bey’dir. İttihat ve Terakki politikalarına muhalif gazeteciye, önce gözdağı verilir. Boyun eğmeyince, 6 Nisan 1909’da kurşunlanarak öldürülür. Devamı da gelir; 9 Haziran 1910’da Sada-yı Millet yazarı Ahmet - [Sevde Tunç’un belgeselleri ABD’de izleyiciyle buluştu](https://www.mesele121.org/sevde-tuncun-belgeselleri-abdde-izleyiciyle-bulustu/) - Belgesel yönetmeni ve fotoğrafçı Sevde Tunç, bellek ve göç temaları etrafında ürettiği belgesel çalışmalarını Amerika Birleşik Devletleri’nde düzenlenen özel gösterimlerde izleyiciyle buluşturdu. Tunç’un belgeselleri, Columbia Üniversitesi ve New York Eyaleti’ndeki Alfred State College (SUNY)’da gerçekleştirilen gösterim ve söyleşiler kapsamında akademik izleyiciyle buluştu. “Hafızayı Görmek” başlığıyla düzenlenen etkinliklerde Tunç’un bellek ve göç odağında geliştirdiği iki belgesel çalışma, - [‘Ev kadını’ olsan da…](https://www.mesele121.org/ev-kadini-olsan-da/) - Son yıllarda medyada görünürlüğünde artış yaşanan astrologlardan, “Çalışan kadınlar, sizlerin hayatında şöyle değişiklikler olacak, ev kadınıysanız da merak etmeyin siz de yeni bir şeylerle uğraşabilirsiniz” gibi yorumlar duyuluyor; sanki pek de kaale alınmıyorlar. Bu ev kadınlığı gerçekten de hafife alınacak bir durum mu? Sözlükte ev kadını, “dışarda herhangi bir işte çalışmayıp evinin işleriyle uğraşan kadın” - [Ziynet Sertel adına edebiyat ödülleri yarışması](https://www.mesele121.org/ziynet-sertel-adina-edebiyat-odulleri-yarismasi/) - Beş yıl önce hayatını kaybeden gazeteci Ziynet Sertel adına, Sertel Ailesi tarafından Edebiyat Ödülleri Yarışması düzenlendi. Konusu Geleceğe Mektuplar olarak belirlenen ve bu yıl öykü dalındaki eserlere açık olan yarışmanın son başvuru tarihi ise 30 Mayıs olarak belirlendi. Yurt içi ve yurt dışından 18 yaşını doldurmuş söyleyecek sözü olan, kendi hikayelerini anlatmak isteyen tüm kadın - [Algoritma çağında hikâye yazmak (Evet, hâlâ mümkün)](https://www.mesele121.org/algoritma-caginda-hikaye-yazmak-evet-hala-mumkun/) - Bu kitabın hikâyesi aslında 2023’te yazdığım bir eğitim müfredatıyla başladı. Kırk başlıktan oluşan bir senaryo eğitimi tasarlamıştım. Bir süre bunu online ders olarak yapmayı düşündüm ama sonra vazgeçtim. Ekranını kapatmış bir öğrenciye hikâye anlatmanın pek anlamı yok. Müfredat iki yıl boyunca bir dosyada bekledi. 2025 yazında Nurcan’la birlikte o dosyayı yeniden açtık ve şunu - [Kapitalizme karşı olmayan, barışı ağzına almasın!](https://www.mesele121.org/kapitalizme-karsi-olmayan-barisi-agzina-almasin/) - Doğrusu insanlar kapitalist bir toplumda yaşıyorlar da kapitalizmin nasıl netameli bir sistem olduğunu bilmiyorlar, merak da etmiyorlar… Aslında bilmeyenler sadece sıradan insanlar değil, yüksek düzeyde eğitimliler de bilmiyor… Tam tersine kapitalizmi meşrulaştırmakta da kusur etmiyorlar… Oysa kapitalizm temelli bir sapma ki, bu dünyada canlı yaşamı tehdit ediyor… Her geçen gün güzel gezegenimiz daha da yaşanamaz - [Grundrisse’yi Okumak: Marx, Harvey ve sermayenin iç mantığı](https://www.mesele121.org/grundrisseyi-okumak-marx-harvey-ve-sermayenin-ic-mantigi/) - David Harvey'in A Companion to Marx's Grundrisse adlı eseri, Şubat ayında Metis Yayınları tarafından Onur Orhangazi çevirisiyle yayınlandı. Marx'ın 1857-58'de kaleme aldığı Grundrisse genelde Kapital'in gölgesinde kalmış, okunması güç ve çoğunlukla uzmanlara terk edilmiş bir metin olarak görülür. Metni geniş bir okur kitlesine açmayı hedefleyen bu kılavuz, Harvey'in onlarca yıllık Marx okumasının olgunlaşmış bir “çıktısı” - [İBB'den İstanbul tiyatrolarına "Yerinde İzle" desteği](https://www.mesele121.org/ibbden-istanbul-tiyatrolarina-yerinde-izle-destegi/) - İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı (İBB Kültür), İstanbul’un tiyatrolarıyla yeni bir iş birliği programını hayata geçiriyor. “Yerinde İzle: Tiyatrolara Destek Programı” kapsamında, sahnesi olan tiyatrolar oyunlarını sezonda bir kez, “kendi sahnelerinde” İBB Kültür katkısı ile sahneleyerek, İBB Kültür’ün etkinlik programında yer alacak. İstanbul’da tiyatro alanının tüm paydaşlarıyla işbirliği halinde çalışmalarını - [Bu yıkımın neresindeyiz, merak ediyor musunuz?](https://www.mesele121.org/bu-yikimin-neresindeyiz-merak-ediyor-musunuz/) - Gülgün Başarır’ın farklı zaman ve mekân deneyimlerinden yola çıkarak ürettiği resimleri bir araya getiren “Karşılaşmalar” başlıklı kişisel sergisi Bakırköy Sanat’ta açıldı. Mekân, yıkım ve süreklilik kavramları etrafında şekillenen sergi, izleyiciyi kendi konumunu sorgulamaya davet ediyor. Bakırköy Sanat’ın yeni sergisi “Karşılaşmalar”, Gülgün Başarır’ın mekân, zaman ve kırılma kavramları etrafında şekillenen resimlerinden oluşuyor. Sergide yer alan çalışmalar, belirli bir olayı ya - ["Karanlık zamanlarda tiyatro hâlâ bir direnç alanı "](https://www.mesele121.org/karanlik-zamanlarda-tiyatro-hala-bir-direnc-alani/) - Tiyatro Kooperatifi, 27 Mart Dünya Tiyatro Günü vesilesiyle yayınladığı açıklamada savaşların sürdüğü, çocuk ölümlerinin sıradanlaştığı ve eşitsizliklerin derinleştiği bir dünyada yaşandığına dikkat çekerek tiyatronun yalnızca bir sanat alanı değil; yaşananlara tanıklık eden, soru soran ve sessizliğe razı olmayan bir söz alanı olduğuna dikkat çekti. Kooperatif modeliyle bir araya gelen tiyatroların tüm imkânsızlıklara rağmen birlikte üretmeyi - ["Toplumun dönüşmesi ancak önyargıları kapıda bırakarak mümkün"](https://www.mesele121.org/toplumun-donusmesi-ancak-onyargilari-kapida-birakarak-mumkun/) - Sivil toplum ve toplumsal fayda alanındaki çalışmaların görünür kılınmasını hedefleyen SosyalUp'ın “Etki Odaklı Sohbetler” YouTube serisinin 46'ncı bölümüne Diyalog Sosyal Girişimcilik Derneği (DİSODER) Başkanı ve İstanbul Diyalog Müzesi Kurucusu Hakan Elbir konuk oldu. Programda, Diyalog Müzesi'nin kuruluş hikayesi, deneyim odaklı sosyal girişimcilik yaklaşımı ve uygulamaları paylaşıldı. DİSODER ve İstanbul Diyalog Müzesi'ni kurma motivasyonunu anlatan DİSODER - [Herkesin Lethe’si* kendine; gitmeden önce düzeltmek istediklerimiz varsa…](https://www.mesele121.org/herkesin-lethesi-kendine-gitmeden-once-duzeltmek-istediklerimiz-varsa/) - Unutmanın cazibesiyle hatırlamanın yükü arasındaki mesafede geçen bir film gördüm; Gündüz Apollon Gece Athena. Sinemadaki son gösteriminde yakalayabildiğim filmin ardından yapılan söyleşide, genç kadınların, sinemacıların yönetmen Emine Yıldırım’a ve filmine gösterdiği ilgi, dikkatli gözlemleri ve tespitleri son derece umut vericiydi. Tıpkı filmin izleyicisine verdiği umut gibi. Çorak bozkırlardansa denize, Akdeniz kültürüne yüzünü çevirdiğini söyleyen Emine - [AraRenk Fanzin "feminist bir gaye ve duruşla" yayına başladı](https://www.mesele121.org/ararenk-fanzin-feminist-bir-gaye-ve-durusla-yayina-basladi/) - AraRenk Fanzin, toplumsal cinsiyet eşitliği ekseninde teori, yöntem, politika ve etik tartışmaları yürütmek ve aynı zamanda birçok farklı alandan edebi, teorik ya da deneyime dayalı birçok yazını "feminist bir gaye ve duruşla" bünyesinde biriktirme hedefiyle yayın hayatına başladı. Çoklu disiplin ve perspektiflerin bir araya gelmesiyle oluşturulan bütün bakış açılarına açık olmayı kendine hedef koyan AraRenk - [DİKKAT! Birazdan idam edileceksiniz!](https://www.mesele121.org/dikkat-birazdan-idam-edileceksiniz/) - Giyotinin gölgesi sahneye düştüğünde, sadece bir adamın boynu değil, toplumun kokuşmuş vicdanı ve devletin paslı dişlileri o bıçağın altına uzanır. Victor Hugo, 1829’da bu eseri kaleme aldığında sadece hukuku yargılamıyor; adaletin bir "panayır eğlencesine", bireyin ise iktidar bekası için bir kurbana dönüştürülüşünü haykırıyordu. Sahnede izlediğimiz tek kişilik performans, yan karakterlerin silinmesiyle mahkûmun yalnızlığını mutlak bir - [Kimliğe karşı müzik: Punk, göç ve isyan](https://www.mesele121.org/kimlige-karsi-muzik-punk-goc-ve-isyan/) - Almanya popüler müzik tarihine yerleşmiş temiz, homojen ve yerli anlatılar, Ulrich Gutmair’in yeni kitabıyla birlikte ciddi biçimde sorgulanıyor. Bizler Yarının Türkleriyiz, göçmenlerin ve göçmen çocuklarının müzik ve pop kültür aracılığıyla yalnızca kendilerini ifade etmediklerini, bu alanları dönüştüren asli aktörler olduklarını gösteren bir karşı-hafıza çalışması. Punk ve Neue Deutsche Welle’in çoğu zaman Alman kültürünün içsel ve - [Bir sosyolojik yolculuk: Din neden asla sadece inanç değildir?](https://www.mesele121.org/bir-sosyolojik-yolculuk-din-neden-asla-sadece-inanc-degildir/) - Din, tarih boyunca yalnızca bireysel bir inanç meselesi olarak değil, toplumu şekillendiren, normlar koyan, ilişkileri düzenleyen kolektif bir güç olarak var olmuştur. Bu yazı, dinin kökenini, işlevini ve toplumsal gerçekliğini anlamaya yönelik mütevazı bir sorgulamadır. Amacımız, dinin insan zihnindeki yerinden çok, toplumsal dokudaki yerini ve bu dokuyu nasıl inşa ettiğini gözler önüne sermektir. İnanmak Neden - [Kızıl Valizli Kadın: Unutuşun kuyusundan renkleri bulup çıkarmak](https://www.mesele121.org/kizil-valizli-kadin-unutusun-kuyusundan-renkleri-bulup-cikarmak/) - Tacim Çiçek’in son okuduğum kitabı, 9 öyküden oluşan, 192 sayfalık “Kızıl Valizli Kadın” (1.baskı, phonenix, Aralık 2013) Çiçek, yazıştığım değerli mektup ve edebiyat dostlarımdandır. Ekim ayının sonlarında verilen kitabını okuyup bitirdiğimde, bana imzalarken vurguladığı gibi bir “ortak yaşanmışlıklar”, tanıdık gelen ân’lar, olaylar, durumlar ve insanlar buldum diyebilirim. Çünkü eser, bir öykü kitabı; ancak her bir - [YZ meselesine “Patlayacak balon gibi” yaklaşmanın dayanılmaz hafifliği](https://www.mesele121.org/yz-meselesine-patlayacak-balon-gibi-yaklasmanin-dayanilmaz-hafifligi/) - “İnsanoğlu ateşi bulduğunda bile muhtemelen biri çıkıp ‘bu iş fazla abartı, balon’ demiştir.” Teknolojiyi anlamanın en zahmetsiz, en şık ve en risksiz yolu vardır: “Bu bir balondur, yakında patlayacak” demek. Cümle üç kelimeden kısa, kahve molasında kurulabiliyor, ertesi gün yanlış çıksa da kimse hatırlamıyor. Dot-com 1999’da balondu, Web e-ticaret 2000’de patladı, Web3 2021’de balondu, metaverse - [Işığın toza, yıldızın gölgeye dönüştüğü sergi...](https://www.mesele121.org/isigin-toza-yildizin-golgeye-donustugu-sergi/) - 19. yüzyılın sonlarında İstanbul’un aydınlatma ihtiyacını karşılamak için kullanılan Müze Gazhane’nin tarihsel belleğinden yola çıkan“Toz, Yıldızları Gölgede Bıraktığında”başlıklı karma sergi, Müze Gazhane’nin L binasında sanatseverlerle buluştu. İBB Kültür ve İBB Miras tarafından düzenlenen sergi, günümüzde ışık, karanlık ve bu kavramların etrafında gelişen konuları sanat pratiğinin merkezine alan 11 sanatçıyı bir araya getiriyor. Küratörlüğünü sanat tarihçi, - [60'ıncı yılında Paşabahçe grevine saygı duruşu](https://www.mesele121.org/60inci-yilinda-pasabahce-grevine-saygi-durusu/) - Paşabahçe 1966 grevi binlerce, on binlerce grev ve işçi eylemi içinde özel bir yere sahip. Emek tarihinde kimi fabrikaların ve eylemlerin ayrı bir önemi vardır. Bu fabrikalar ve eylemler bir başlangıç noktası, kırılma noktası veya kuşaktan kuşağa aktarılan bir deneyim yaratmıştır. Saraçhane Mitingi, 1963 Kavel Grevi, Paşabahçe 1966 Grevi, 1965 Kozlu Direnişi, 15-16 Haziran, 1976 - [sehl-i mümteni/st şair: Ahmed Arif](https://www.mesele121.org/sehl-i-mumteni-st-sair-ahmed-arif/) - Kitapçıl Çocuk, “Türkçe öğretmenimiz emekli oldu. O, sanatseverdi. Yeni öğretmenimiz genç biri. Samimi. Bizimle tanıştı önce. Dili önemsediğini, şiiri de sevdiğini söyledi… Sonra şiir okumamızı istedi bizden. Sıra bana gelince; Fikret Otyam’ın “Onun asıl mesleği vatanseverliktir,” dediği şairin “Anadolu” isimli şiirini okumaya başladım: Beşikler vermişim Nuh'a Salıncaklar, hamaklar Havva Ana'n dünkü çocuk sayılır, Anadoluyum - [Müfettiş Javert’in unutamadığı rakam: 2-4-6-0-1](https://www.mesele121.org/mufettis-javertin-unutamadigi-rakam-2-4-6-0-1/) - Dünyada en nefret edilen roman kahramanı, bana sorarsanız, polis müfettişi Javert olmalıdır. Adamdaki takip ısrarı "Sefiller" romanına sığmaz, Fransız romantik edebiyatının büyük kalemi Victor Hugo’nun bin 600 sayfa hacminde yazdığı dev eserden dışarı taşıp günümüze kadar ulaşır. Türkçeye ve pek çok dile çevrilirken ucundan kenarından yayınevlerinin kırpıp kısalttığı romanda Müfettiş Javert’in kişisel bir saplantı gibi - [Zamanın döngüselliği üzerine bir Çehov uyarlaması](https://www.mesele121.org/zamanin-donguselligi-uzerine-bir-cehov-uyarlamasi/) - Mim Kolektif’in ilk yapımı “Bobik Nerede?”, 5 Kasım’da Baba Sahne’deki prömiyerini gerçekleştirdi. Anton Çehov’un Üç Kız Kardeş’inden yola çıkan uyarlama, yıllar sonra aynı evde, aynı cümlelerin yankılandığı bir dünyada geçiyor. Oyunda zaman, bir hatırlama değil; sonsuz bir tekrar. Yönetmen Fatih Sönmez, bu yeni yorumda “bengi dönüş” fikrini sahneye taşıyor: “Kız kardeşlerin bitmeyen özlemleri, aynı cümlelerin - [Fedon – Büyükadalı bir hatıranın içinden süzülenler…](https://www.mesele121.org/fedon-buyukadali-bir-hatiranin-icinden-suzulenler/) - Fedon Kalyoncu… Atatürk sevdalısı, “Ben Türk’üm” diyene taş çıkartacak kadar vatansever bir insan. Rahmetli sinema oyuncusu Nubar Terziyan dayısı olurdu. Fedon’u çocukluğumdan beri Büyükada’dan tanırım.1980’lerin başında önce babasıyla tanışmıştım. Ona “Koca Burun Niko” derlerdi. Neşeli, tam bir salon adamıydı. Büyükada’da “Adamız’ın” kahkahası gibiydi. Annesi, Madam Mari dünya güzeli, yeşil gözlü, zarif bir kadındı. Ablası Madlen - [Yasmine Hamdan: Beyrut’tan Paris’e, Sesin Haritası](https://www.mesele121.org/yasmine-hamdan-beyruttan-parise-sesin-haritasi/) - Savaşın küllerinden doğan bir sesin, Beyrut’un yeraltı kulüplerinden Paris’in kozmopolit sahnelerine uzanan büyüleyici yolculuğu… Yasmine Hamdan, Arapçayı yeniden icat eden kırılgan ama meydan okuyan vokaliyle iki dünyanın arasında kendine özgü bir evren kuruyor. Hem “Deny” ile müzikte, hem “Hal” ile sinemada zamanı durduran Hamdan, kimliğin, göçün ve belleğin sesini modern çağın en özgün tınılarından birine - [Bir yazar dört kitap](https://www.mesele121.org/bir-yazar-dort-kitap/) - Öğretmen yazar Sadık Arslan, 1964 Afşin/Berçenek doğumlu. 1983’te Afşin Lisesinden, 1989’da da Atatürk Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünden mezun... Mersin’de edebiyat öğretmenliğini sürdürüyor. İlk öykü çalışmalarını, Afşin’de daha lise öğrencisiyken çıkardığı elyazması dergilerde yayımlamış. Sonraları ise Yeni Çağrı, Anadolu Sanat, Yaşam Sanat, Yarpuz, Ilgın, Serçeşme, Berfin Bahar, Artemis, Cumhuriyet Kitap, Mersin Edebiyat Sanat, Sarmal - [Moskova Olimpiyatlarından TikTok’a: Post-Sovyet estetiğinin kültürel tüketimi](https://www.mesele121.org/moskova-olimpiyatlarindan-tiktoka-post-sovyet-estetiginin-kulturel-tuketimi/) - Sovyetler’in çöküşüne giden dönemlerinde hayat pek harika değildi. İş bulma konusunda endişeye yer yoktu ama ilerlemek için yeterli para bulmak zordu. İhtişamdan uzaktı ama berbat da sayılmazdı. Doğu bloğun son yılları küresel dünyanın karanlık noktasıydı, genç nesil alacakaranlık kuşağında yaşıyor gibi hissediyordu. Batı dünyası gençliğin çılgın partileriyle çalkalanırken Moskova’da akşam dokuzda sokakta kimsecikler kalmazdı, sokakları - [Marx 2.0 – Dijital Çağın Kapitalizm Eleştirisi](https://www.mesele121.org/marx-2-0-dijital-cagin-kapitalizm-elestirisi/) - Marx’ın hayaletinin hâlâ Silikon Vadisi’nde (ve Avrupa’da) dolaştığını söylemek abartı olmaz. Ancak bu hayalet, artık fabrikaların buhar bacaları arasında değil, veri merkezlerinin soğutma fanları arasında geziniyor. Emek-sermaye çelişkisi, yabancılaşma ve üretim araçlarının mülkiyeti – hepsi güncellenmiş sürümleriyle karşımızda. Dijital kapitalizmin krizlerini anlamak için Marx’ın teorilerini bir “yama” ile güncellemek şart. Emek-Sermaye Çelişkisi Reloaded Emek artık - ["Köşe" kapmacanın türlü yolları](https://www.mesele121.org/kose-kapmacanin-turlu-yollari/) - Farsça “güce”den dilimize girmiş olan köşe, Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre, birbirini kesen iki çizginin, iki düzlemin oluşturduğu açı; mecazi anlamı kuytu, tenha veya ücra yer, kimsenin kolay kolay uğramadığı yer anlamında… Köşeyi tutmak ise; “karışmak, kendini belli etmek, görünmek” olarak tanımlanıyor. Gündelik hayatımızda köşeler, İstanbul’un megakent olarak kabulünde toplu taşıma araçları ve yabancılaşma konuları - [Sinema serüven(ciler)ine kısa notlar](https://www.mesele121.org/sinema-seruvencilerine-kisa-notlar/) - Yaşar Kemal, “Bugün dünyalar yıkılıyor, doğa yok ediliyor ve insanları birer obur canavar hâline getiren bir doyumsuzlar toplumu, bir tüketim dünyası yaratılıyor. Hiçbir çağda kötülük böylesine örgütlenmedi ve güçlü olmadı,” derken; Jorge Luis Borges’in, “Ömrümün görmekle geçtiği o şeylere göz alabildiğine uzanan gökyüzü, aşağıda kendi başına inatla akan dere, uyuklayan bir at, toprak dar sokak, - [Betonun içindeki yankı: Broadway’de Godot’yu Beklerken](https://www.mesele121.org/betonun-icindeki-yanki-broadwayde-godotyu-beklerken/) - Tüm yaz Kaliforniya’da Work and Travel programı vesilesiyle çalıştıktan sonra kendimi ödüllendirmek ve hep hayalini kurduğum yerleri görmek için ülkenin doğu kıyısına gitme planı yaptım. Tabii ki planda meşhur New York da var. Önce Aslan Kral Müzikali’ni izlemeye gittim, dünyanın en iyi müzikallerinden biri dedikleri kadar varmış gerçekten. Haliyle Times Meydanı civarında dolaşırken billboardlardan birinde - [Ölü Canlar kaça gidiyor, kaç kopek’e satılıyor?](https://www.mesele121.org/olu-canlar-kaca-gidiyor-kac-kopeke-satiliyor/) - Rus edebiyatının bence en büyük yazarı ne Tolstoy ne de Dostoyevski’dir; elbette onlarsız hiç olmaz. Bana sorarsanız Nikolay Gogol dünya edebiyatına Rus edebiyatından, bu karlı buzlu steplerin bir çam ormanı yangınında fişek gibi fırlamış kozalağıdır; kor alev doludur. Onun başta Palto, Bir delinin hatıra defteri, Müfettiş, Burun gibi sayısı yirmiye yaklaşan eserlerinin arasında Ölü Canlar - [Yeni Osmanlı hareketinin siyasal düşünce dünyası](https://www.mesele121.org/yeni-osmanli-hareketinin-siyasal-dusunce-dunyasi/) - Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Christiane Czygan'ın kaleme aldığı ve Umut Döner tarafından Türkçeye çevrilen Devletin Nizamı – Yeni Osmanlılar, Fikirleri ve Hürriyet Gazetesi (1868-1870) adlı kitabı okuyucuyla buluşturuyor. Kitapta, Yeni Osmanlı hareketinin siyasal düşünce dünyası ve bu dünyanın şekillenmesinde kritik rol oynayan Hürriyet gazetesi ayrıntılı biçimde ele alınıyor. Kitap, 19. yüzyıl Osmanlı entelektüellerinin gazeteleri siyasal - [Modernizm Barikatlarda](https://www.mesele121.org/modernizm-barikatlarda/) - Modernizm Barikatlarda, modernliğe tepki olarak 19. yüzyıl sonlarında gelişen estetik modernizmin, avangard sanatın “kültürel politika”sını inceliyor. Modernist avangardların ütopyalarını açıyor. Sanatçıların yaşadığı siyasal çelişkilerin kaynaklarını irdeliyor. “Barikatların karşıt taraflarında” yer aldıklarında bile modernistleri aynı saflarda buluşturan ortak düşmanlara ve ortak ideallere işaret ediyor. Sanatın Avrupa'da Kilise'nin ve aristokrasinin vesayetinden kurtulmasıyla kazandığı kamusallık, siyasetle arasında gerilimli - [Yaşlanma Üzerine: İsyan ve Boyun Eğme](https://www.mesele121.org/yaslanma-uzerine-isyan-ve-boyun-egme/) - Yaşlanma, vaat edildiği gibi bilgeliğe ve huzurlu bir limana yolculuk mudur, yoksa bedenin ve zihnin geri döndürülemez bir çöküşe, "biyolojik bir hiçliğe" doğru sürüklenişi mi? Jean Améry Yaşlanma Üzerine'de bu soruyu her türden sahte iyimserliği elinin tersiyle itip sarsıcı bir dürüstlükle yanıtlarken ne bir teselli ne de bir tür rehberlik sunar. Yaşlanmanın, modern toplumlarda sıklıkla - [15. Fotofest, "kırılma zamanı"na bakıyor](https://www.mesele121.org/15-fotofest-kirilma-zamanina-bakiyor/) - Bu yıl “Kırılma Zamanı” temasıyla düzenlenen 15. Bursa Uluslararası Fotoğraf Festivali (FotoFest) başladı. Küratörlüğünü Gülbin Özdamar Akarçay ve Özcan Yurdalan'ın üstlendiği 15. FotoFest, toplumsal ve kişisel kırılmaların farklı coğrafyalardan yansımalarını izleyiciyle buluşturuyor. Bursa Büyükşehir Belediyesi, Bursa Kent Konseyi ve Bursa Fotoğraf ve Sinema Amatörleri Derneği (BUFSAD) işbirliğiyle 12 Aralık 2025 – 12 Ocak 2026 tarihleri arasında düzenlenen15. Bursa Uluslararası Fotoğraf Festivali, “Kırılma Zamanı”temasıyla - [Osmanlı bürokrasisine müzikal bir eleştiri: Haramiler](https://www.mesele121.org/osmanli-burokrasisine-muzikal-bir-elestiri-haramiler/) - İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, tarihin tozlu sayfalarından bugüne uzanan “haramzade” düzenini renkli bir koreografi ve yapay zekadan yararlanılarak yapılan çarpıcı müziklerle ele alan “Haramiler” oyununu seyirciyle buluşturuyor. Geleneksel Türk Tiyatrosu’nun hiciv ustası Musahipzade Celal’in Aynaroz Kadısı, Atlı Ases ve Fermanlı Deli Hazretleri adlı üç önemli oyunu, Engin Alkan tarafından tek bir kurguda birleştirilerek “Haramiler” - [SİYAD’da Esin Küçüktepepınar yeniden başkan seçildi](https://www.mesele121.org/siyadda-esin-kucuktepepinar-yeniden-baskan-secildi/) - Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) 16. Olağan Genel Kurulu, 14 Aralık 2025 pazar günü Kadıköy Belediyesi Sinematek / Sinemaevi’nde toplandı. Dernek çalışmalarının konuşulduğu, sinema yazarlığının geldiği aşamanın tartışıldığı kurulda, SİYAD’ın tüzüğü de yenilendi. Olağan genel kurulda SİYAD’ın yeni yönetimi de seçildi. Seçimler sonucunda Esin Küçüktepepınar, Müge Turan, Olkan Özyurt, Ekrem Buğra Büte ve Gözde Hatunoğlu SİYAD’ın yeni yönetim kurulu üyeleri olarak - ["Bağımsız" Tiyatro Yapımcıları Derneği kuruldu](https://www.mesele121.org/bagimsiz-tiyatro-yapimcilari-dernegi-kuruldu/) - Tiyatro sahnesindeki örgütlenme çalışmalarına bir yenisi daha eklendi ve yedi kurucu üye Bağımsız Tiyatro Yapımcıları Derneğini hayata geçirdi. Bu alanda daha önce kurulmuş olan ve başkanlığını Ali Poyrazoğlu'nun yürüttüğü TİYAP adlı bir dernek daha bulunuyor. Bağımsız Tiyatro Yapımcıları Derneği (TİYAPDER) resmen kuruldu. 2025 Kasım ayı itibarıyla kuruluş sürecini tamamlayan dernek, Türkiye’de tiyatro üretiminin sürdürülebilirliğini güçlendirmek, - [Teknokratik Sosyalizm Kavramı](https://www.mesele121.org/teknokratik-sosyalizm-kavrami/) - Teknokratik sosyalizm kulağa sadece bir ekonomi modeli gibi gelebilir ama aslında çok daha fazlasıdır: dijital çağın karmaşık sorunlarına verilen tarihsel, hatta bir nebze kaderci bir yanıttır. Bu fikrin köklerini kazırsak 19. yüzyılda Saint-Simon’a kadar gideriz. Saint-Simon, üretim ve dağıtımın kaotik piyasa güçlerine değil, uzmanlara ve mühendislere bırakıldığı, rasyonel bir şekilde koordine edilen bir toplum hayal - [İBB'den müzik üretimi ve paylaşımı için yeni proje](https://www.mesele121.org/ibbden-muzik-uretimi-ve-paylasimi-icin-yeni-proje/) - Kentteki müzik üretimine, eğitimine ve paylaşımına yön vermeyi hedefleyen İstanbul Müzik Çalışmaları Birimi, Müze Gazhane’de faaliyetlerine başlıyor. İBB Kültür’e bağlı İBB Orkestra tarafından hayata geçirilen proje ile her yaştan ziyaretçiye müziği yakından deneyimleme, öğrenme ve üretimin bir parçası olma fırsatı sunulması hedefleniyor. Şehrin çok sesli kültür haritasına yeni bir soluk getirmeyi amaçlayan İstanbul Müzik Çalışmaları Birimi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür - [Temmuz Devrimi'nin yıldönümü: Hasina gitti generaller kaldı](https://www.mesele121.org/temmuz-devriminin-yildonumu-hasina-gitti-generaller-kaldi/) - 5 Ağustos 2024'te Bangladeş genelkurmay başkanı General Waker-uz-Zaman, on beş yıldır iktidarda olan Başbakan Sheikh Hasina'nın kaçtığını duyurdu. 8 Ağustos'ta muhalefet lideri Nobel Barış Ödülü sahibi Muhammad Yunus, ordunun desteklediği geçici hükümetin başına geçti. Sözü neydi? Hasina'yı deviren halk ayaklanmasında dile getirilen demokratik talepleri yerine getirmek. Peki bir yıl sonra, "Temmuz devrimi"nin uyandırdığı umutlara ne - [Teknoloji Kimin İçin?](https://www.mesele121.org/teknoloji-kimin-icin/) - Kapitalizm hâlâ hayatta; hatta hiç olmadığı kadar fit! Ama artık fabrika bacaları ve kömür madenlerinden değil, veri merkezlerinden ve algoritmalardan nefes alıyor. Finansallaşma, dijitalleşme ve küresel tekelleşme, onu yeni bir forma büründürdü: “dijital kapitalizm.” Okuyucuya Not: “2025 yılında bir trilyon gigabaytlık bir dijital okyanusta yüzeceğiz. Bu şu demek; günde HD iki film izlesek, bu okyanusu - [Yüz Yıllık Armağan](https://www.mesele121.org/yuz-yillik-armagan/) - Türkiye İş Bankası, kuruluşunun 100. yıl dönümünü kutlamak amacıyla "100 Yıllık Armağan" isimli son derece başarılı bir belgesel film hazırladı. Yönetmenliğini Ali Taner Baltacı’nın üstlendiği bu yapımda, Engin Alkan, Onur Buldu ve Burcu Kara, Tolga Çevik gibi oyuncular da rol almakta. "100 Yıllık Armağan"ı izledikten sonra, Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Bölümü başkanlarından ve Eğitim Fakültesi - [2024’ten geleceğe kalan Lacivert Notalar](https://www.mesele121.org/2024ten-gelecege-kalan-lacivert-notalar/) - “Haydi Abbas, vakit tamam; Akşam diyordun, işte oldu akşam. Kur bakalım çilingir soframızı; Dinsin artık bu kalb ağrısı.” Cahit Sıtkı Tarancı Zaman işini mükemmel şekilde yapıyor, pürüzsüzce akıyor. Ocak diyorduk, işte oldu Aralık. Bir yıl daha bitiyor, kaçınılmaz. Başladıysa, bitiyor. Gideni uğurlamak, geleni karşılamak da kültürün bir parçası. Düzenli olarak radyo programı yapmaya başladığım zamanlarda - [İsmiyle müsemma: Jazzmeia Horn](https://www.mesele121.org/ismiyle-musemma-jazzmeia-horn/) - “İnsan ismiyle müsemmadır” der eskiler, isminin anlamı kişinin karakterine yansırmış, onun kaderini belirlermiş. Yanlışlayacak örnekler çoksa da, bu atasözü en azından Jazzmeia Horn özelinde doğrulanıyor. Yaptığı işe uygunluğu göze alındığında takma bir isim olduğu düşünülebilir ama, hayır, Jazzmeia, yakında İstanbul Caz Festivali için Türkiye’ye gelecek, günümüzün gözde şarkıcısının vaftiz adı. Kilisede piyano ve org çalan, olanca - [Gracias a la Vida, My Way, Here’s to Life: Üç şarkı, üç hayat](https://www.mesele121.org/gracias-a-la-vida-my-way-heres-to-life-uc-sarki-uc-hayat/) - Diğerini anıştıran, çağrıştıran, çağıran şarkılar var, benzer zamanları, benzer durumları anlatan, sanatçıların aynı hal karşısında farklı hissettikleri, farklı tutum takındıkları, başka başka anlattıkları. Yaşamı temize çeken şarkılar. Biriktirdiğini anlatıyor insan, ne ise onu anlatıyor, şarkısı aynası haline dönüşüyor. Hayatı, hayatını nasıl yaşadıysa öyle tarif ediyor. Üç şarkı: Gracias a la Vida, My Way ve Here’s to Life. Müziğini başkası yapmış, sözleri başkası yazmış - [Cadı Üçlemesi'nin ilk filmi 13+ ekimde geliyor](https://www.mesele121.org/cadi-uclemesi-nin-ilk-filmi-13-ekimde-geliyor/) - Cadı Üçlemesi, kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddete dair şifa öyküleri anlatan, farklı türde üç filmden oluşuyor. Ceylan Özgün Özçelik’in senaristi ve yönetmeni olduğu Cadı Üçlemesi’nin yapımcılığını Armağan Lale üstleniyor. Üçlemenin ilk filmi olan korku-dram türündeki 13+ adlı kısa filmde; on dört yaşında bir kız çocuğunun karabasanına ortak oluyoruz. 15+ adlı deneysel belgeselde; cezaevindeki kadınların - [Ruhunda prenses gezdiren, soylu, vahşi bir kadın: Holly Golightly](https://www.mesele121.org/ruhunda-prenses-gezdiren-soylu-vahsi-bir-kadin-holly-golightly/) - Kısacık roman girişleri, oldum olası, beni her zaman kendisine çeker. Amerikalı roman yazarı Truman Capote de, artık kendi adını aşmış olan kısacık romanı "Tiffany’de Kahvaltı"ya, "Geçmişte yaşadığım semtler ve evler beni hep kendilerine çeker" diye kısa bir girişle başlar. Romanın anlatıcısı bu girişle hikâyesine başlarken siz de romana adım atarsınız. Geri dönülmez bir eşiktir bu, - [Liberal lanet: “Tarafsızlık” ve 2025 Nobel Ekonomi Ödülü](https://www.mesele121.org/liberal-lanet-tarafsizlik-ve-2025-nobel-ekonomi-odulu/) - “Kriz” denilince ne aklınıza gelir? Eminim, çoğumuz için “kriz” kelimesi önce “kalp krizi”ni çağrıştırır. Ardından da, doğal bir şekilde, “iktisadi kriz” gelir akla. Bu son derece insani bir sıralamadır; zira hayattan daha değerli bir şey yoktur. Hepimizin çevresinde, kalp krizi geçirip yaşamını yitiren bir tanıdık olmuştur. “Cehennemin en kavuran yerleri, büyük kriz zamanlarında tarafsızlığını koruyanlara - [Bir Babıali komodorunun ardından](https://www.mesele121.org/bir-babiali-komodorunun-ardindan/) - Babıâli’nin önde gelen komodorlarındandı. Hürriyet müessesesi içinden yetişen ilk genel yayın müdürüydü, Necati Zincirkıran… Erol Simavi’nin, “Bana bak, gazetenin başına geliyorsun!” müjdesini takiben, 1 Eylül 1960 tarihli künye değişikliği ile artık sadece kendi teknesinin değil, “Amiral Gemisi”nin de kaptanı olduğu tüm Türkiye’ye duyurulacaktı. Hürriyet, “1 Milyon” tirajı ilk kez onun genel yayın müdürlüğü döneminde alacak - [Nasip ve Nuri İyem'i 21 yıl sonra buluşturan sergi](https://www.mesele121.org/nasip-ve-nuri-iyemi-21-yil-sonra-bulusturan-sergi/) - Türk çağdaş sanatının iki öncü ismini, seramik sanatçısı Nasip İyem ile usta ressam Nuri İyem’in yapıtlarını uzun bir aradan sonra aynı çatı altında buluşturan “Gözlerimin Önündesin” sergisi, Tayyare Kültür Merkezi’nde açıldı. Serginin açılışı Bursa Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Mehmet Yıldız, Kültür Daire Başkanı Şafak Baba Pala, sanatçı çiftin oğlu Ümit İyem, torunu Osman Nuri İyem ve - [“Ekmek ve Aşk” belgeselinin çekimleri başladı](https://www.mesele121.org/ekmek-ve-ask-belgeselinin-cekimleri-basladi/) - Paradoks Yapım, insanlık tarihinin temel besini ekmekten yola çıkarak uygarlığın doğuşunu ve kültürlerin iç içe geçişini anlatan “Mezopotamya, Ekmek ve Aşk” adlı uluslararası belgesel film projesinin çekimlerine başladı. Film, buğdayın ilk kez tarım ürününe dönüştürüldüğü “Bereketli Hilal” coğrafyasında, uygarlığın köklerine uzanan büyüleyici bir yolculuk sunuyor. İnsanlığın ortak mirası olan buğdayın hikâyesi, yeniden beyaz perdeye taşınıyor. - [Katil kadın olduğunda, yargılanan kadınlık oluyor](https://www.mesele121.org/katil-kadin-oldugunda-yargilanan-kadinlik-oluyor/) - Aynı zamanda bir hukukçu da olan Şilili edebiyatçı Alia Trabucco Zerán, ses getiren ödüllü çalışması Katil Kadınlar'da, dört farklı dönemde, işledikleri cinayetlerle toplumda infiale yol açan dört farklı kadının hikâyesini, gerek eylemlerini gerekse yargılama süreçlerini titizlikle irdeleyerek aktarıyor. Deli, kıskanç, âşık kadın stereotiplerine sıkıştırılmış bu hikâyelerle, kayda geçirilen hâkim anlatıyı yapısöküme uğratarak, eril tahakkümün işleyişini - [Aynı atölyenin farklı kuşakları "Ağaçlar Gibi" konuşuyor](https://www.mesele121.org/ayni-atolyenin-farkli-kusaklari-agaclar-gibi-konusuyor/) - Neş’e Erdok, Hüsnü Koldaş, Kemal İskender, Nedret Sekban, Resul Aytemür ve Ahmet Umur Deniz’in eserlerini aynı mekânda buluşturan grup sergisi “Ağaçlar Gibi Konuşmak”, Brieflyart Galeri’de açıldı. 7 Ekim akşamı sergide eseri yer alan sanatçıların katıldığı davetle açılan sergi, şair Rainer Maria Rilke’nin “Ağaçların arasında yalnız hissetmez insan; onlar hep birlikte ayakta durur,” dizelerinden ilham alıyor. Bir arada - [Toplumsal Tarih'in ekim sayısı "tek parti" dosyasıyla çıktı](https://www.mesele121.org/toplumsal-tarihin-ekim-sayisi-tek-parti-dosyasiyla-cikti/) - Toplumsal Tarih, ekim sayısında Türkiye siyasal tarihinde otoriterleşmenin önemli bir eşiği olan 1925 yılına odaklanıyor. Bu sayıda basın özgürlüğü, sansür, milliyetçilik ve Kürt meselesi, rejim ve kılık kıyafet uygulamaları ile tek-parti iktidarı gibi konular, 1925 kavşağındaki gelişmeler üzerinden ele alınıyor. Ekim sayısında, Nurşen Gürboğa editörlüğünde hazırlanan “1925 Kavşağında Tek Parti Yönetimine Geçiş” dosyası öne çıkıyor. - ["Savaş kaçınılmaz, patriyarka yenilmez değildir"](https://www.mesele121.org/savas-kacinilmaz-patriyarka-yenilmez-degildir/) - Kariyerinin başında etnik ve ırksal politikalar konusuna yoğunlaşan, ancak ABD'nin Vietnam'a saldırdığı dönemde feminist düşünceyle tanışan Cynthia Enloe’nin “BÜYÜK HAMLE Savaş ve Patriyarka: Teşhir ve Meydan Okuma” adlı kitabı Güldünya Yayınları’ndan çıktı. Deniz Kıryazı’nın Türkçeye çevirdiği kitap, Ayşe Düzkan ve Beyhan Demir tarafından yayına hazırlandı. Daha önce Muzlar, Plajlar ve Üsler, Latin Amerika'da Askeri Diktatörlük - [John Berger sanatla olan ilişkimizi nasıl yeniden üretiyor](https://www.mesele121.org/john-berger-sanatla-olan-iliskimizi-nasil-yeniden-uretiyor/) - Berger’i anlatan yeni biyografi çalışmasında yılgınlıklarımıza, korkularımıza, ümit ve arzularımıza bugüne kadar en güçlü ve tutkulu şekilde hitap eden bir yazar okuyucuya sunulmaktadır. Daha 1950’lerin ortalarında sanat eleştirmeni John Berger sanatın sergileniş ve öğretiliş tarzından ve sanat hakkında yazılanlardan yakınıyordu. Berger “sanat dünyası” teriminden pek de hazzetmezdi ve bu dünya çok yalıtılmış bir dünyaydı. Sanat - [Gurbetelli Ersöz ödüllerini kazananlar belli oldu](https://www.mesele121.org/gurbetelli-ersoz-odulleri-kazananlari-belli-oldu/) - Mezopotamya Kadın Gazeteciler Derneği (MKG) tarafından bu yıl ilki düzenlenen Gurbetelli Ersöz Kadın Gazetecilik Ödülleri’nin kazananları belli oldu. Yarışma, “Türkçe Haber”, “Kürtçe Haber”, “Fotoğraf (Haber Fotoğrafı)” ve “Video Haber” olmak üzere dört dalda düzenlendi. KÜRTÇE HABER Gazeteciler Semiha Alankuş, Hatice Kamer ve Hesna Muhemed’in jüri üyeliğini yaptığı Kürtçe Haber Dalı’nda “Birincilik Ödülü”ne JINNEWS’ten Rojda Aydın - [Duvar insanlar gibi ol(ma)mak](https://www.mesele121.org/duvar-insanlar-gibi-olmamak/) - Bazen aynı dilde bile anlaşabilmek, anlaşmak zordur gerçekten. Ne denli özenli olursanız olun yine de anlatamazsınız kendinizi, karşınızdaki anlamak istemeyen biriyse eğer. Bir tür bumerang olur dilinizden dökülenler. Bu yüzden yüzcek konuşmak gibisi var mı deseniz de kendinize, bir tür Sisifos olup kendinizi sabırla anlatmaya çalışsanız da bir duvar insansa konuşmaya çalıştığınız kişi, sözcükleri çivi - [Ne olur, yalvarırım okuyun!](https://www.mesele121.org/ne-olur-yalvaririm-okuyun/) - Dilencilik meselesi oldum olası biraz yürek yakan, insanın suratında buruk bir ifade yaratan, bazense onu öfkelendiren, bazı zamanlarda ise vicdanını rahatlatmaya vesile olan karmaşık bir iştir. Bu, epey eskiden beri var olan bir kültürdür. Zor, kavraması güç, kabiliyet gerektiren bir iştir. Bunu ben söylemiyorum, Reşat Nuri Güntekin yazıyor. Herkes bu işin ehli olamaz. Fakat bunu - [Tak… tak… tak… İçeride kimse var mı?](https://www.mesele121.org/taktaktak-iceride-kimse-var-mi/) - Bir kız, üstelik yapayalnız, çayırda uzanmış sanki uzaklardaki bir eve bakmaktadır. Evin içinde kim bilir neler olup bitmektedir... Orada nasıl bir dünya vardır? Evin kapısı muhtemelen kapalı, Christina ise dışarıdadır. O şimdi evin içinde değil sanki başka bir alemdedir, kendi dünyasında yaşamaktadır. Amerikalı ressam Andrew Wyeth'in resmettiği Christina’nın Dünyası pek çok kişi için ardında birçok - [Bay Z.](https://www.mesele121.org/bay-z/) - Tam işimin başına dönmek üzereydim ki, genç bir adamın telaşesi beni alıkoydu. Bir yandan gömleğini çekiştiriyordu, diğer yandan da hiç alışık olmadığı ceketin içinde nasıl duracağını çözmeye çalışıyordu. Birkaç defa duruşunu değiştirdi ama bu kez de ellerini nereye koyacağını şaşırdı. Hatta bir ara adımları birbirine karışır gibi oldu. Nihayet cesaret edip abidevi kapıya ulaştı. Gözlerini - [Kardan kızın hayal kırıklığı](https://www.mesele121.org/kardan-kizin-hayal-kirikligi/) - Soğuk espriler aleminde gezinenler iyi bilirler; epey soğuk espriler vardır. Buna göre bahsi geçen şeyden daha kötü neyin olduğu sorulur… Baştan uyarmalı, cevap elbette biraz hayal kırıklığı yaratacaktır. Henüz kalemimizin mürekkebi tazeyken mevsimimiz kış, etraf da biraz karlı olduğuna göre şakalar da pekâlâ soğuk olabilir. Böylesi soğuk espriyi bir deneme yazısında yapmanın sırası gelecekse, işte - [70. Yıldönümünde Markopaşa ve Sabahattin Ali Olayı](https://www.mesele121.org/70-yildonumunde-markopasa-ve-sabahattin-ali-olayi/) - Bugün de Türkiye'de basının ve gazeteciliğin durumu, 1946-48 yıllarında Markopaşa ve Sabahattin Ali üzerinde estirilen terörden hiç farklı değil. Hatta özgür düşünce üzerinde baskı ve sindirme daha da katmerli bir biçimde yaşanmakta. Monarşi müptelâları, Tek Partili Cumhuriyetin 1925 tarihli Takrir-i Sükun (Sessizlik Önergesi) Kanununu daha da ağırlaştırarak icra etmekteler. Markopaşa, II. Dünya Savaşı sonrasında Türkiye’de - [15-16 Haziran Genel Eylem ve Direnişinin anlamı](https://www.mesele121.org/15-16-haziran-genel-eylem-ve-direnisinin-anlami/) - 47 yıl önce 150 bin işçinin İstanbul’un Topkapı, Levent, Kadıköy gibi merkezlerinden başlayarak Gebze-İzmit hattına, daha sonra İzmir, Ankara’ya ulaşan ve iki günle de sınırlı kalmayıp bazı işyerlerinde haftalarca devam eden eylemleri derslerle doludur. 47 yıldır tekrarı yaşanmadığı düşünülürse, eylemin hikayesi, oluş süreçleri, örgütlenme sırasında yaşanan zorluklar, imkanlar ayrı ayrı dersler içeriyordur. İşçiler, işyeri temsilcileri, - [Detroit 1967: Ezilenlerin Festivali](https://www.mesele121.org/detroit-1967-ezilenlerin-festivali/) - Elli yıl önce, 22 Temmuz 1967’de bir Cumartesi günü başlayan ve beş gün süren, 20’nci yüzyıl Amerikası’nın en büyük, en yıkıcı ve en amansız isyanı patlak vermişti. Aşağıdaki yazı, bu isyanın 50’nci yıldönümü vesilesiyle kaleme alınmıştır. Irksal Eşitlik Kongresi (İngilizce kısaltmasıyla “CORE”) başkanı Floyd McKissick, 1967’de isyanların patlak verebileceği 12 şehirden oluşan bir liste düzenlediğinde - [Karl Liebknecht ve Rosa Luxemburg anısına…](https://www.mesele121.org/karl-liebknecht-ve-rosa-luxemburg-anisina/) - Rosa Luxemburg ve Karl Liebknecht 15 Ocak 1919'da katledildiler. Katledilişlerinin 99'uncu yılında yoldaşlarımızı saygıyla anıyor ve Lev Troçki'nin onların ardından kaleme aldığı yazıyı paylaşıyoruz. ”Bugün Almanya’da bir karşı devrim dalgasının yükseldiği gerçeğine rağmen, biz orada Kızıl Ekim’in yakın olduğuna olan inancımızı bir an olsun yitirmiyoruz. Büyük savaşçılar boş yere ölmediler. Onların intikamı alınacaktır. Onların ruhları - [23,5 Hrant Dink Hafıza Mekânı Nisan 2019’da açılacak](https://www.mesele121.org/23-5-hrant-dink-hafiza-mekani-nisan-2019-da-acilacak/) - 19 Ocak 2007’de Hrant Dink’in öldürülmesiyle toplumsal hafızada özel bir yer edinen İstanbul Şişli’de bulunan Sebat Apartmanı’ndaki Agos gazetesinin eski çalışma ofisi hafıza mekânına dönüştürülüyor. Mekân, hafıza ve umudu birleştiren; bir arada yaşamın hakim olduğu bir geleceği tahayyül ederek bu yönde atılacak adımları yüreklendiren; diyaloğun önemi hakkında farkındalık yaratan; yaşayan ve sürekli olarak güncellenen bir - [Bauhaus 100 yaşında](https://www.mesele121.org/bauhaus-100-yasinda/) - Mimarı ve tasarımda çığır açan Bauhaus akımı 2019'da, kuruluşunun 100. yılında çeşitli etkinliklerle kutlanacak. İşte, Almanya kültür/sanat tarihinin en önemli evrelerinden biri olan Bauhaus'un kısaca tarihi. Hep aynı fabrika mali seri üretime son! Endüstriyel imalatın dışında seçenekler bulunmalıydı. Hem modern ve yalın olmalıydı bu seçenekler, hem de hesaplı ve kullanışlı. Mimar Walter Gropius 1919’da Weimar - ["İstasyon: İstanbul Ansiklopedisi" SALT Beyoğlu'nda açıldı](https://www.mesele121.org/istasyon-istanbul-ansiklopedisi-salt-beyoglu-nda-acildi/) - SALT Beyoğlu’nun giriş mekânı Forum’da kurulan İstasyon: İstanbul Ansiklopedisi kapsamında, tarihçi ve romancı Reşad Ekrem Koçu’nun (1905-1975) şehre dair 30 yıllık bu kapsamlı ve benzersiz araştırması incelemeye açılacak. Koçu hayattayken ancak G harfine kadar basılabilmiş olan 11 cildin içeriği, Forum ve Açık Sinema’da sunum, söyleşi ve atölyelerle yorumlanırken dileyen katılımcılar ciltleri tarayarak “Ada”dan “Gökçınar”a maddelerin - [Tarihte bugün: Winston Churchill Britanyalı Troçkistleri hapse atıyor](https://www.mesele121.org/tarihte-bugun-winston-churchill-britanyali-trockistleri-hapse-atiyor/) - 5 Nisan 1944’te, Winston Churchill hükümetinin emirlerini uygulayan emniyet güçleri, dünya Troçkist hareketinin Britanya şubesi olan Devrimci Komünist Parti’nin (RCP) genel merkezine ve toplantı yerlerine baskın düzenledi. Ajanlar, büyük miktarda sosyalist esere ve Britanyalı Troçkistlerin, savaş döneminde Britanya’yı sarsan madencilerin ve diğer sanayi işçilerinin kitlesel grev dalgasını savunan gazetesi Socialist Appeal’ın sayılarına el koydular. Baskınların - [Yeldeğirmeni’nden Yahudiler geçti, anıları kaldı](https://www.mesele121.org/yeldegirmeni-nden-yahudiler-gecti-anilari-kaldi/) - “Yeldeğirmeni’nden Yahudiler Geçti, Anıları Kaldı” başlıklı toplantının ilk oturumunda Harun Niyego “Haydarpaşa’da Geçen 100 yılımız” kitabından alıntılarla mahallenin Yahudi tarihini anlattı. Toplantının ikinci oturumuna ise karikatürist, yazar İzel Rozental “Moda Sevgilim” kitabıyla katıldı. Kadıköyü Bilim ve Sanat Dostları Derneği bir süredir ilçenin çok kültürlü yapısına odaklanan “Hatırla Kadıköy” projesini yürütüyor. Çalışmanın birincil amacı, çağdaş kent - [23,5 Hrant Dink Hafıza Mekanı kapılarını ziyaretçilere açtı](https://www.mesele121.org/23-5-hrant-dink-hafiza-mekani-kapilarini-ziyaretcilere-acti/) - 23,5 Hrant Dink Hafıza Mekânı 19 Ocak’ta Hrant Dink’in önünde öldürülmesiyle toplumsal bellekte sembolik bir yer edinen Sebat Apartmanı’nda bulunan Agos Gazetesi’nin eski çalışma ofisinde, 145 metrekarelik alanda açıldı. Hafıza Mekânı adını, Hrant Dink’in 23 Nisan 1996’da Agos’ta yayımlanan ‘23,5 Nisan’ başlıklı köşe yazısından alıyor. Hafıza Mekânı ziyaretçi programlarıyla, etkinlikleriyle, arşiviyle ve sunduğu içerik ile - [“Düşünceye ve sanata yeni mekân: Yesayan Salonu](https://www.mesele121.org/dusunceye-ve-sanata-yeni-mekan-yesayan-salonu/) - 1993’ten bu yana ülkemizin kültür yaşantısına katkıda bulunan Aras Yayıncılık, yayın hayatına başladığı günden beri faaliyet gösterdiği Beyoğlu’ndaki Hıdivyal Palas’ta kurduğu yeni mekânında, çeşitli etkinliklere ev sahipliği yapacak olan Yesayan Salonu ve ilk kitaplarını Eylül ayında yayımlayan çocuk edebiyatı yayınevi Hippo Kitap’la yeni bir döneme adım atıyor. Aras’ın yayın yönetmeni Rober Koptaş ve editörlerinden Lora - ["15 yılda 12 bin gazeteci hakim karşısına çıktı 12 bini işsiz kaldı"](https://www.mesele121.org/15-yilda-12-bin-gazeteci-hakim-karsisina-cikti-12-bini-issiz-kaldi/) - 1961 yılında gazeteciler ile gazete patronlarına arasında yaşanan ‘özlük hakları anlaşmazlığı’ sonrası gazeteciler önce boykota gitti; ardından da ‘Basın’ adlı gazete çıkararak mesleklerine sahip çıktı. Bunun üzerine gazete patronları 10 Ocak 1961’de geri adım attı; 59 yıldır Türkiye’deki gazeteciler tarafından Çalışan Gazeteciler Günü olarak kutlanıyor. Ancak son yıllarda bu meslek grubunda artan tutukluluk, işsizlik, özlük - ["10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü" neden var?](https://www.mesele121.org/10-ocak-calisan-gazeteciler-gunu-neden-var/) - Türkiye'de, basın emekçilerinin sosyal ve ekonomik haklarını güvence altına alan 212 Sayılı Basın Yasası'nın 1961'de yürürlüğe girdiği gün olan 10 Ocak, "Çalışan Gazeteciler Günü" olarak kutlanıyor. Ancak o dönemde bu yasanın geçmesi çok da kolay olmadı. Dönemin en etkin dokuz gazete sahibi, yasanın, "mesleki sakıncalar" doğuracağı gerekçesiyle ortak bir bildiri imzalayıp, gazetelerini üç gün boyunca - [Orhan Kemal'in romanlarını yazdığı ev yıkılmak üzere](https://www.mesele121.org/orhan-kemal-in-romanlarini-yazdigi-ev-yikilmak-uzere/) - Çağdaş Türk edebiyatının önde gelen isimlerinden biri olan Orhan Kemal'in 1954-1966 yılları arasında 12 yıl boyunca kiracı olarak oturduğu Fatih Cibali'deki kargir ev, bugün zor ayakta duruyor. Hürriyet gazetesinden Özgür Altuncu'nun haberine göre, bölgede birçok tarihi ev restore edilip yenilenirken "Yazar Orhan Kemal Sokağı" 14 numaradaki ev, ilk günkü haliyle duruyor. Evin dış yüzeyinde derin - [Orhan Kemal’in evine İBB Başkanı İmamoğlu el uzattı](https://www.mesele121.org/orhan-kemal-in-evine-ibb-baskani-imamoglu-el-uzatti/) - Türk edebiyatının usta isimlerinden biri olan yazar Orhan Kemal’in Fatih Cibali’de 12 yıl boyunca kiracı olarak oturduğu evin yıkılma riskinin gündeme gelmesi sonrası CHP milletvekilleri Turan Aydoğan ve Gökhan Zeybek alanda incelemelerde bulundu. Aydoğan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun bina ile ilgilendiğini söyledi. Binanın yok olmaması gerektiğini söyleyen Turan Aydoğan, “Hem tarihsel kimliğine uygun olarak hem - [Diyarbakır’da ‘çok dilli’ Edebiyat evi açıldı](https://www.mesele121.org/diyarbakir-da-cok-dilli-edebiyat-evi-acildi/) - Diyarbakır’da edebiyat merkezli bir okuma mekanı olarak tasarlanan Wêjegeh Amed (Diyarbakır Edebiyat Evi) açıldı. Açılışta konuşan Wêjegeh Amed sorumlusu Lal Laleş, Diyarbakır’da açmış oldukları bu evin Kürt dili ve edebiyatına değerli hizmetlerde bulunmasını amaçladıklarını söyledi. Diyarbakır’da edebiyat merkezli bir okuma mekanı olarak tasarlanan Wêjegeh Amed’in açılışı yapıldı. Açılışa Türkiye Pen Diyarbakır Temsilcisi Şeyhmus Diken, yazarlar - [PEN'den “Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu”’na anlamlı ödül](https://www.mesele121.org/pen-den-kadin-cinayetlerini-durduracagiz-platformu-na-anlamli-odul/) - PEN Türkiye bu yılki Duygu Asena Ödülü’nün başta yaşam hakkı olmak üzere her tür kadın hakkı ihlaline karşı mücadele eden "Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu"na verildiğini açıkladı. "Ülkemizde şimdiye dek görülmemiş bir süreçten geçiyoruz" sözleriyle başlayan PEN Türkiye'nin açıklamasında "Hak ve hukukun çiğnendiği, parlamenter rejimin yok sayıldığı, işsizliğin ve enflasyonun her geçen gün tırmandığı, savaşlardan medet - [Basına saldırı gerçek dünyadan siber dünyaya da taşındı](https://www.mesele121.org/basina-saldiri-gercek-dunyadan-siber-dunyaya-da-tasindi/) - Türkiye'de günlük olarak yayınlanan ve hükümete muhalif bir yayın politikası izleyen Yeniçağ gazetesi yazarları Batuhan Çolak ve Murat Ağırel siber saldırıya uğradı. Saldırıyı halkın haber alma hakkına yönelik olarak niteleyen DİSK Basıniş Sendikası, tüm gazetecileri elektronik cihazlarını kontrollü bir şekilde kullanma konusunda uyardı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "Libya'da birkaç askerimiz şehit oldu" şeklindeki açıklamasının ardından Yeniçağ - [Gazetecilerden 'Haberin Var mı' İnisiyatifi: Susmayacağız!](https://www.mesele121.org/gazetecilerden-haberin-var-mi-inisiyatifi-susmayacagiz/) - Bir grup gazeteci, meslek örgütü ve sendika bir araya gelerek, çalıştıkları kurum ayırt etmeksizin gazetecilerin serbest bırakılması için "Haberin Var Mı İnisiyatifi" adıyla bir araya geldi. İnisiyatif'in açıklamasını aşağıda paylaşıyoruz. Haberin var mı? Oda Tv’den Barış Terkoğlu, Hülya Kılınç, Barış Pehlivan, Yeni Yaşam’dan Mehmet Ferhat Çelik, Aydın Keser, Yeniçağ’dan Murat Ağırel, Yakındoğu haber sitesinden - [Türkiye basın özgürlüğü listesinde 154. sırada](https://www.mesele121.org/turkiye-basin-ozgurlugu-listesinde-154-sirada/) - Türkiye, Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütünün Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde bu yıl 180 ülke arasında 154'üncü sırada yer aldı. Raporda Türkiye'de internet üzerinden sansürün arttığı vurgulanıyor. Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütü, dünyadaki 180 ülkede basın özgürlüğünün durumunu mercek altına aldığı 2020 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'ni kamuoyuna açıkladı. Türkiye listede 154’üncü sırada yer aldı. Geçen yıl 157'nci - [Mercedes Kadir, Transit Neco, Deli Ziya ve diğerleri...](https://www.mesele121.org/mercedes-kadir-transit-neco-deli-ziya-ve-digerleri/) - Yüzleri gülümsetecek, içimizi ısıtacak, yüreklere su serpecek, umut veren insan hikayelerini anlatmayı hep sevdim. Yıllarca çeşitli mecralarda yazmama ve belgesel sinema ile uğraşmama rağmen neden bilmem, burnumun dibindeki, muhteşem bir hikayeyi aktarmayı hiç akıl etmemişim, ta ki Mercedes Kadir’i kaybettiğimiz 18 Nisan'a kadar. Çocukluğumun ve ilk gençlik yıllarımın geçtiği, memleketim Malatya’nın sevilen simasıydı Kadir. Yüreklerimizin - [RTÜK istedi, Netflix sansürledi...](https://www.mesele121.org/rtuk-istedi-netflix-sansurledi/) - Netflix, politik drama Designated Survivor‘ın Türkiye’ye dair eleştirel ifadeler içeren Family Ties adlı bölümü, Netflix Türkiye’den kaldırdı. Şirket, Türkiye'deki yetkililerin talebi üzerine ve 'yerel kanunlarla uyum içinde olmak için' bir bölümün platformdan kaldırıldığını duyurdu. Dizinin ikinci sezonunun 7. bölümü olan Family Ties’ta, Türkiye Cumhurbaşkanı Fatih Turan, dizide Kiefer Sutherland’in canlandırdığı ABD Başkanı ile ortak bir basın - [DİSK Basın-İş'ten 'Pandemi ve Gazetecilik' Raporu](https://www.mesele121.org/di-sk-basin-i-s-ten-pandemi-ve-gazetecilik-raporu/) - DİSK Basın-İş Sendikası, yaptığı görüşmeler ve çeşitli incelemeler sonucu örgütlü olduğu sektörlerde Covid-19 salgının etkilerine ilişkin bir rapor hazırladı. Raporun sonunda basın yayın sektöründe çalışanlar için hazırlanmış olan anketin sonuçlarına da yer verildi. Tüm dünyayı sarsan Covid-19 salgını televizyon kanalları, gazeteler, internet siteleri, yayınevleri, matbaalar gibi sektörlere de ağır darbe vurdu. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'na - [TÜSTAV, Lastik-İş arşivini araştırmacıların kullanımına açtı](https://www.mesele121.org/tustav-lastik-i-s-arsivini-arastirmacilarin-kullanimina-acti/) - 1949 yılında kurulan ve 1967’de DİSK’in kurucu sendikaları arasında yer alan Lastik-İş Sendikası'nın arşiv malzemeleri, TÜSTAV'ın "İşçi Hareketleri Arşiv Fonu* altında erişime açıldı. TÜSTAV İşçi Hareketleri Arşiv Fonu, Birleşik Metal İş Sendikası’nın devraldığı Türkiye Maden-İş Sendikası’nın arşiv belgelerinin tasnif edilerek TÜSTAV’da kullanıma açılmasıyla başladı. Eylül 2005’te imzalanan bir protokolle, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu DİSK’in ve - [Facebook, siyasi reklamları kapatma seçeneğini tartışıyor](https://www.mesele121.org/facebook-siyasi-reklamlari-kapatma-secenegini-tartisiyor/) - Facebook kurucusu ve CEO'su Mark Zuckerberg, kullanıcılara siyasi reklamları kapatma seçeneği vermeyi planladıklarını söyledi. Facebook ayrıca, seçimlere müdahaleden korunma konusundaki tedbirlerini de ilerletecek. Facebook geçen yıl aldığı bir kararla ABD'de siyasi içerikli reklamlar yayınlamak isteyen tüm reklamverenlerin bir yetkilendirme sürecini tamamlamalarını zorunlu kılmıştı. Bu süreçte reklamı yayınlayan kişiden kimliğini ve konumunu doğrulaması ve reklamları için - [Sansür ve baskı, Türkiye'de iki ayrı medya gerçekliği yarattı](https://www.mesele121.org/sansur-ve-baski-turkiye-de-iki-ayri-medya-gercekligi-yaratti/) - Center for American Progress'in raporuna göre Türkiye'de iki eğilim Erdoğan’ın medyayı denetimi altına alma çabalarına balta vuruyor: ilki medyaya duyulan güvensizliğin derin boyutlarda artması, ikincisi de halkın haberleri edinme şekillerinde görülen ayrışma. ABD’nin başkenti Washington’daki düşünce kuruluşu Center for American Progress - CAP (Amerikan İlerleme Merkezi), “Türkiye’nin Değişen Medya Manzarası” başlıklı bir rapor yayınladı. Rapora - [Savcı itirazı reddetti: Bolton'ın kitabı salı günü raflarda](https://www.mesele121.org/savci-itirazi-reddetti-bolton-in-kitabi-sali-gunu-raflarda/) - ABD'de Trump yönetimi, gizli bilgiler içerdiği gerekçesiyle eski Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton'ın 23 Haziran'da piyasaya çıkması planlanan kitabının basımının durdurulması için dava açmıştı. Savcı, talebi reddetti. ABD Adalet Bakanlığı, kitabın yeterince gözden geçirilmediğini ve içinde ulusal güvenliğe tehdit oluşturabilecek gizlilikte bilgiler olduğunu savunuyordu. Bolton'ın avukatları ise kitabın Beyaz Saray'da bir tarama sürecinden geçtiğini, izin verilen - [Kayyımlar gelince 10 bin kitaptan 300’ü kaldı](https://www.mesele121.org/kayyimlar-gelince-10-bin-kitaptan-300-u-kaldi/) - Kayapınar Belediyesi Cegerxwîn Kültür ve Sanat Merkezi’nde 2012 yılında kurulan kütüphanede bulunan 10 bini aşkın kitap, belediyeye kayyım atamaları sonrası peyderpey azalarak 300’e kadar düştü. Diyarbakır’da Kayapınar Belediyesi’nin açılışını 2010 yılında yaptığı Cegerxwîn Gençlik Kültür ve Sanat Merkezi içerisinde öğrencilerin yaralanması amacıyla 2012’de 10 bin kitaplık bir kütüphane kurulmuştu. Türkçe ve Kürtçe dillerindeki felsefe, edebiyat, - [TYB'den sansüre sert tepki: Muzır Kurulu'nun miadı doldu](https://www.mesele121.org/tyb-den-sansure-sert-tepki-muzir-kurulu-nun-miadi-doldu/) - Muzır Kurulu'nun sor kararını "trajikomik bir sansür vakası" olarak niteleyen Türkiye Yayıncılar Birliği yayınladığı bildiride anayasal bir hakkı kısıtlayan kararın, bakanlık tarafından atanmış 5 birim amiri tarafından verilebilmesine dikkat çekerek "Kurulun miadı doldu" dedi. Türkiye Yayıncılar Birliği'nin "Trajikomik sansür kararı" başlığı ile yayınladığı bildiri şöyle: Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kurulu, kitapları “muzır” ilan etmeye devam ediyor. - [Mercan Karadağ'ın şiarı, "Bir gram pratik, bir ton teoriye değer”](https://www.mesele121.org/mercan-karadag-in-siari-bir-gram-pratik-bir-ton-teoriye-deger/) - Mercan Karadağ pazar günü Kuzey Ren Vestfalya eyaletinde yapılacak Uyum Meclisi seçimlerinde Kamen şehrinde birinci sıra adayı. Dört çocuk annesi olan Mercan Karadağ Aryen Haber adlı internet gazetesindeki politik-toplumsal içerikli yazıları ve redaksiyon çalışmasıyla da tanıdığımız biri. Başarılı bir şekilde sürdürdüğü hemşirelik mesleğini sağlık sebebiyle bırakmasının ardından, yine de boş durmak istemeyen anne, şu anda - [Obama'nın üçüncü kitabı 17 Kasım'da piyasaya çıkıyor](https://www.mesele121.org/obama-nin-ucuncu-kitabi-17-kasim-da-piyasaya-cikiyor/) - ABD'nin eski başkanı Barack Obama'nın anılarını kaleme aldığı kitabın ilk cildi 17 Kasım'da piyasaya çıkacak. "Vadedilmiş Toprak" adlı kitabın, Obama'nın başkanlığa yükselişi ve ilk görev dönemini kapsayacağı bildirildi. ABD'nin eski başkanı Barack Obama'nın anılarını yazdığı kitabının ilk cildi, 3 Kasım'daki başkanlık seçimlerinin ardından 17 Kasım'da piyasaya çıkacak. Penguin Random House Yayınevi, kitabın iki ciltten oluşacağını - [Aile Bakanı "Muzır İçerikle Mücadele Programı" başlatıyor](https://www.mesele121.org/aile-bakani-muzir-i-cerikle-mucadele-programi-baslatiyor/) - Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, Muzır İçerikle Mücadele (MİM) Programı'nı başlatacaklarını açıkladı. Yeni sistemde vatandaşlar çocuklara zararlı olduğunu düşündükleri tüm içerikleri kurulacak web sitesi ve WhatsApp İhbar Hattı ile bakanlığa bildirebilecek. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nda düzenlenen toplantıda basın mensuplarıyla bir araya gelen Bakan Selçuk, Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kurulu'nun kitaplarla ilgili - [Üç kitap daha "muzır" ilan edildi, çevirmen tepki gösterdi](https://www.mesele121.org/uc-kitap-daha-muzir-ilan-edildi-cevirmen-tepki-gosterdi/) - Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, üç kitabın daha içerisinde yer alan bazı ifadeler nedeniyle ‘çocukların gelişimleri üzerinde muzır tesir yapacak nitelikte’ olduğuna karar verdi. Çevirmen Suzan Geridönmez karara tepki gösterdi. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kurulu’nun Resmi Gazete’nin 22 Kasım 2020 tarihli sayısında yayımlanan kararına göre üç kitap ‘muzır’ - [DİSK Basın İş’ten cinsiyetçi şiddete karşı birleşme çağrısı](https://www.mesele121.org/di-sk-basin-i-s-ten-cinsiyetci-siddete-karsi-birlesme-cagrisi/) - DİSK Basın İş’te örgütlü kadınlar, yayınladıkları bir bildiri ile medyada cinsiyetçi şiddete maruz kalan tüm kadın ve LGBTİ+ çalışanları şiddeti konuşup bir yol haritası çıkartmak üzere bir araya gelmeye çağırdı. Bildiride sendikaların da taciz ve şiddet karşısında etkin bir dayanışma göstermeleri çağrısı da yer aldı. "DİSK Basın İş'li kadınlar" imzasıyla yayınlanan bildiride kadına yönelik şiddetin - [Çevbir: İfşa yetmez kalıcı somut adım atılmalı](https://www.mesele121.org/cevbir-i-fsa-yetmez-kalici-somut-adim-atilmali/) - Çevirmenler Meslek Birliği taciz beyanlarının işaret ettiği köklü sorunun sadece ifşa etmekle çözülemeyeceğini belirterek Çevbir dahil tüm kurumların kalıcı somut adımlar atması gerektiğini bildirdi. Çevbir'den yapılan açıklama şöyle: "Son dönemde kadınların sosyal medya üzerinden duyurdukları taciz beyanları kuşkusuz köklü bir soruna işaret ediyor. Çevirmenler Meslek Birliği olarak biz de elbette süreci takip ettik, tacizin ve erkek - [PEN Türkiye "Sektörel Onur Kurulu" kurma kararı aldı](https://www.mesele121.org/pen-yazarlar-dernegi-nden-sektorel-onur-kurulu-cagrisi/) - PEN Yazarlar Derneği Yönetim Kurulu, sektörümüzdeki kadın yazar, çevirmen ve yayıncıların maruz kaldıkları taciz ve benzeri davranışlara karşı önleyici, onarıcı bir adalet sağlamak amacıyla, sektörün bütün unsurlarını bir araya getiren bir onur komisyonu kurma kararı aldı. Türkiye Yazarlar Sendikası, Çevirmenler Birliği, Türkiye Yayıncılar Birliği gibi kurumlara ortak çalışma çağrısı yapan PEN, komisyonun hem bu tarz - [YouTube, "değerlerinden ödün vermeden" temsilci atayacak](https://www.mesele121.org/youtube-degerlerinden-odun-vermeden-temsilci-atayacak/) - YouTube, Türkiye'deki tartışmalı sosyal medya yasasının getirdiği yükümlülükle ilgili kararını verdi. ABD'li şirket, bu doğrultuda Türkiye'deki kanunla uyumlu olarak ancak "değerlerinden ödün vermeden" bir yerel temsilci atama sürecini başlatacağını duyurdu. ABD merkezli video paylaşım sitesi YouTube, kamuoyunda "sosyal medya yasası" olarak bilinen kanun uyarınca Türkiye'de bir temsilcilik atayacağını duyurdu. Google şirketine bağlı YouTube, yayımladığı yazılı açıklamada, - [İnsan Hakları İzleme Örgütü’nden RTÜK raporu](https://www.mesele121.org/i-nsan-haklari-i-zleme-orgutu-nden-rtuk-raporu/) - İnsan Hakları İzleme Örgütü 15 Aralık Salı günü yaptığı açıklamada, Türkiye’nin yayıncılık denetiminden sorumlu Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun (RTÜK) hükümeti eleştiren yorum ve haberleri yayınlayan bağımsız televizyon ve radyo kanallarına yönelik cezai nitelikli orantısız yaptırımlar uyguladığını ifade etti. Örgüt, açıklamasında RTÜK’ün, televizyon haber kanallarının büyük çoğunluğunun hükümet yanlısı olduğu bir bağlamda, iki televizyon kanalına - [MEDAR, yerel medyada kadın gazeteciler raporunu yayınladı](https://www.mesele121.org/medar-yerel-medyada-kadin-gazeteciler-raporunu-yayinladi/) - Medya Araştırmaları Derneği (MEDAR) Etkiniz’in desteğiyle birlikte, yerel medyada faaliyetlerini sürdüren kadın gazetecilerin mesleki tecrübelerini inceleyen “Yerel Medyada Kadın Gazeteci Olmak: Sorunlar ve Çözüm Önerileri” isimli bir kalitatif (nitel) araştırma gerçekleştirdi. 2020 yılının Temmuz ayında başlayan ve üç ay süren araştırma sırasında Türkiye’nin farklı bölgelerindeki yerel medya kurumlarında çalışan 30 kadın gazeteciye ulaşıldı ve bu - [RSF: 2020 yılında en az 50 gazeteci öldürüldü](https://www.mesele121.org/rsf-2020-yilinda-en-az-50-gazeteci-olduruldu/) - Sınır Tanımayan Gazeteciler'in 2020 bilançosuna göre, dünya genelinde en az 50 gazeteci meslekleri nedeniyle öldürüldü. Rapora göre, gazeteciler için en tehlikeli ülke Meksika. Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütünün yıllık basın özgürlüğü bilançosunu yansıtan rapora göre, 2020 yılı için dünya genelinde en az 50 medya mensubu meslekleri nedeniyle öldürüldü. Örgüt tarafından Salı günü açıklanan raporda, öldürülen - [Sanatçılardan ‘Tunceli Müzesi’ne tepki: Yeni bir travma](https://www.mesele121.org/sanatcilardan-tunceli-muzesi-ne-tepki-yeni-bir-travma/) - Dersim Katliamı’nın yönetildiği askeri kışlanın müzeye dönüştürülmesine tepki gösteren Dersimli sanatçılar, toplumun hafızasına yeni bir travmanın eklendiğini söyledi. Dersim kent merkezinde 1935-1937 yıllarında askeri kışla olarak kullanılan bina, müzeye dönüştürülerek, "Tunceli Müzesi" adı verildi. Söz konusu bina, 1938 Dersim Katliamı'nın yönetildiği ve işkencelerin yapıldığı noktalardan biri olarak anılıyor. Alman mimarisi tarzında inşa edilen kışla binası, - [Yayıncılık alanındaki kadınlardan ortak ses: #UykularınKaçsın](https://www.mesele121.org/yayincilik-alanindaki-kadinlardan-ortak-ses-uykularinkacsin/) - Edebiyat dünyasında kadınları cinsel tacize maruz bırakan erkek yazarların ifşa edilmesinin ardından yayıncılık sektöründen 247 kadın ortak "Uykularınız kaçsın" bildirisi yayımladı. Kadınlar, "Kadınların sınırları, hakları, başka sektörlerde olduğu gibi bizim sektörümüzde de iktidar sahibi erkekler tarafından ihlal ediliyor" dedi. Yayıncılık sektöründen pek çok kadın omuz omuza vererek cinsel şiddet karşısında duran bir bildiri yayımladı ve - [Akit "Pedegojik değil" dedi, Aile Bakanlığı yasakladı](https://www.mesele121.org/akit-pedegojik-degil-dedi-aile-bakanligi-yasakladi/) - Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Aziz Sivaslıoğlu’nun ‘Büyülü Gökkuşağı’ isimli öykü kitabını çocuklar için sakıncalı buldu. Muzır Kurulu, kitaptaki “bazı ifade ve tasvirlerin 18 yaşından küçüklerin maneviyatı ve gelişimleri üzerinde muzır tesir yapacak nitelikte” olduğuna hükmetti. Kitap geçtiğimiz Eylül ayında Akit tarafından "PEDEGOJİK" olmadığı gerekçesiyle hedef gösterilmişti. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yapılan incelemede - [Beş dilli kadın haber ajansı NuJINHA yayına başladı](https://www.mesele121.org/bes-dilli-kadin-haber-ajansi-nujinha-yayina-basladi/) - İsveç merkezli Kadın Medya Kültür Vakfı öncülüğünde kurulan NuJINHA yayın hayatına başladı. NuJINHA Ortadoğu’da bulunan kadınların sesi olma amacıyla çıktığı yolda Arapça, Farsça, Kürtçe, Türkçe ve İngilizce olmak üzere 5 dilde yayın yapacak. Ortadoğu’da yaşayan bir grup kadın gazetecinin cinsiyetçilikten arınmış haber dilini oluşturmak için uzun zamandır yürüttüğü tartışmaların ürünü olan NuJİNHA, ‘akıl’ veren ataerkilliğe karşı - [Edirne, "Yahudi Kültür Evi" ile belleğine sahip çıkacak](https://www.mesele121.org/edirne-yahudi-kultur-evi-ile-bellegine-sahip-cikacak/) - Dünyanın farklı ülkelerinden birçok ismin katıldığı ve her yıl düzenlenen Limmud Kültür festivali etkinliğine katılan Edirne Belediyesi Turizm Danışmanı Aydemir Ay, Edirne Yahudilerini ve kent tarihini anlatan bir sunum gerçekleştirdi. Yahudi mutfağına yönelik araştırmalarını kitabında toplayan Ay, Yahudi Kültür Evi projesi için planlama aşamasında olduklarını belirtti. 14 senedir Türkiye’de ve dünyanın pek çok farklı köşesinde - [DİSK Basın İş'ten gazetecilere örgütlenme çağrısı](https://www.mesele121.org/di-sk-basin-i-s-ten-gazetecilere-orgutlenme-cagrisi/) - DİSK Basın İş Sendikası, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler günü nedeniyle yayımladığı mesajında gazetecilerin sadece yüzde 2-3 kadarı sendikalı olduğunu, birçok sorunun temelinde örgütsüzlüğün yattığını beliirterek "Bu denli örgütsüz bir meslek grubunun haklarını koruması, geliştirebilmesi mümkün değil. O nedenle, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’nde, ne yapın edin, sendikalı olun, DİSK’li olun!" çağrısında bulundu. DİSK Basın İş Sendikası'nın internet sitesinde - [Türünün ilk örneği Ahmed Arif Kütüphanesi hizmete girdi](https://www.mesele121.org/turunun-ilk-ornegi-ahmed-arif-kutuphanesi-hizmete-girdi/) - İBB, geleneksel kütüphane anlayışını değiştiren projesini hayata geçiriyor. İstanbul’a, zengin içerikli kitap koleksiyonlarının yanında kültür ve eğitim merkezi olarak faaliyet gösterecek kütüphaneler kazandırılıyor. 2021’de 20 mahallede açılması planlanan proje kapsamında, Sultangazi Ahmed Arif Halk Kütüphanesi hizmete girdi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), sosyal olanaklara erişimde sorun yaşayan, dezavantajlı 20 mahalleyi yeni nesil kütüphanelerle buluşturuyor. Kitabın yanında; derslikler, - [Konak Roman Kültür Merkezi şubatta tamamlanacak](https://www.mesele121.org/konak-roman-kultur-merkezi-subatta-tamamlanacak/) - İzmir’in Konak ilçesinde bulunan 116 yaşındaki tarihi bina belediyenin girişimiyle yıkılmaktan kurtarıldı. Restorasyon çalışmaları şubat ayında tamamlanacak olan binanın Roman Kültür Merkezi olarak kullanılması planlandı. İki katlı, avlulu tarihi yapının kim tarafından yapıldığı bilinmiyor ancak ana giriş kapısı üzerindeki kitabede 1905 tarihi yazıyor. Konak Belediye Başkanı Abdül Batur, Tepecik’te Roman Kültür Merkezi olarak şehre kazandırılacak tarihi - [Medyada LGBTİ+ düşmanlığı tesadüfi değil, organize!](https://www.mesele121.org/medyada-lgbti-dusmanligi-tesaduf-degil-organize/) - Kaos GL’nin 2020 Medya İzleme Raporu yayınlandı. Rapora göre nefret söylemi ve ayrımcı dil oranının yüzde 61'e ulaştığı medyanın LGBTİ+ düşmanlığı siyasetle el ele gidiyor. Medyadaki bu LGBTİ+ düşmanlığının tesadüfi olmadığı vurgulanan rapora göre organize nefret kampanyaları yükselişte! Kaos GL Derneği, LGBTİ+’ların gazetelerde nasıl yer aldığına ilişkin 2020 Medya İzleme Raporu’nu yayınladı. On üç yıldır - [Beyoğlu'nda bir kitabevi daha kepenk indiriyor](https://www.mesele121.org/beyoglu-nda-bir-kitabevi-daha-kepenk-indiriyor/) - Encore Yayınları, sosyal medya hesaplarından Beyoğlu’nda bulunan kitabevinin kapanacağını duyurdu. Yayınevinin Twitter mesajında, Meşrutiyet Caddesi üzerinde yer alan kitabevinin içinde çekilen ve Leonard Cohen'in Moving On şarkısının duyulduğu videoya, "Encore Kitabevi kapanıyor. Ocak son..." mesajı eşlik etti. Encore Kitabevi kapanıyor. Ocak son... pic.twitter.com/pj7k01Axcn — Encore Yayınları (@encorekitap) January 21, 2021 Yayınevi sahibi Mehmet Öznur, Edebiyat - [PEN Duygu Asena ödülü Prof. Dr. Ayşe Buğra'ya verildi](https://www.mesele121.org/pen-duygu-asena-odulu-prof-dr-ayse-bugra-ya-verildi/) - PEN Yazarlar Derneği, 2021 PEN Duygu Asena Ödülü’nün, "varlığıyla, çalışmalarıyla, kitaplarıyla, duruşuyla, eğitimci ve bilim insanı kimliğiyle örnek oluşturan Prof. Dr. Ayşe Buğra’ya verildiğini açıkladı. Yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı: "PEN Yazarlar Derneği her yıl iki ödül verir. Bunlardan ilki kadın hareketinin öncülerinden ve en duyarlı kalemlerinden, genç yaşta yitirdiğimiz Sevgili Duygu Asena adına - [Depremzede sahaflar için destek kampanyası sürüyor](https://www.mesele121.org/depremzede-sahaflar-icin-destek-kampanyasi-suruyor/) - Depremzede sahaflara destek amacıyla başlatılan destek kampanyası sürüyor. Kitantik internet sitesinde sembolik kitap siparişleri şeklinde yapılan bağışlar bölgedeki 7 sahafa cansuyu olacak. 6 Şubatta Kahramanmaraş’ın Pazarcık ve Elbistan ilçelerinde gerçekleşen 7,7 ve 7,5 büyüklüğündeki iki deprem ve ardından gelen yüzlerce artçı sarsıntı ile Türkiye’nin 11 ilinde hayat durma noktasına geldi. Resmi kayıtlara göre sayısı yaklaşık - [Türkiye’deki basın kartlı gazeteci sayısı 17 bin 618](https://www.mesele121.org/turkiye-deki-basin-kartli-gazeteci-sayisi-17-bin-618/) - Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İzmir Milletvekili Atila Sertel’in soru önergesini yanıtlayan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, Ocak 2023 itibarıyla Türkiye’deki basın kartlı gazeteci sayısının 17 bin 618 olduğunu açıkladı. Oktay, basın kartı iptal edilen gazeteci sayısı ve İletişim Başkanlığı ve Cumhurbaşkanlığı’nda kaç kişinin basın kartı taşıdığına ilişkin soruları ise yanıtsız bıraktı. Konuyla ilgili açıklama yapan CHP İzmir - [Louvre Müzesi Ukrayna eserlerini korumasına aldı](https://www.mesele121.org/louvre-muzesi-ukrayna-eserlerini-korumasina-aldi/) - Geçen yılın ekim ayındaki Rus füze saldırısının ardından Kiev'deki Khanenko Müzesinden gizlice tahliye edilen 16 ortaçağ eseri, Paris’teki Louvre Müzesinde koruma altına alındı. Louvre Müzesi, Rus işgali sırasında Ukrayna'dan gizlice tahliye edilen 16 Ortaçağ eserini geçici olarak koruma altına aldığını duyurdu. Geçen yılın ekim ayında Rus füze saldırısında hasar gören Khanenko Müzesinden gelen eserler arasında - [TRT bir yılda “dış yapımlara” 3,4 milyar lira harcadı](https://www.mesele121.org/trt-bir-yilda-dis-yapimlara-34-milyar-lira-harcadi/) - TRT’nin 2022 yılındaki toplam geliri 9 milyar 832 milyon 777 bin TL’ye ulaşırken, bu gelirin yüzde 82’si (8 milyar 150 milyon 310 bin TL) halktan kesilen vergilerden sağlandı. TRT yönetimi bu gelirin 3 milyar 422 milyon 884 bin TL’sini dış yapımlara aktardı. KİT Komisyonu toplantılarında dış yapımlara ödenen paralar konusunda muhalefet tarafından sürekli eleştirilen TRT - [Sputnik "grevi" şikayet etti, savcı ifadeye çağırdı!](https://www.mesele121.org/sputnik-grevi-sikayet-etti-savci-ifadeye-cagirdi/) - Sputnik, Türkiye Gazeteciler Sendikası'nda (TGS) örgütlendiği için işten attığı gazetecilerden şimdi de grev yaptıkları için şikayetçi oldu. 140 gündür grev yapan sekiz gazeteci ile TGS Yönetim Kurulu, Sputnik'in şikayeti üzerine ifade vermeye çağrıldı. Sputnik’in bulunduğu Süzer Plaza önüne 17 Ağustos’tan bugüne (140. gün) grevlerini sürdüren sekiz gazeteci ile TGS Yönetim Kurulu, şikayet üzerine polise ifade - [İnkılap günlerinde bir piyes: Sağanak ](https://www.mesele121.org/inkilap-gunlerinde-bir-piyes-saganak/) - Cumhuriyet dönemi köklü bir Batılılaşma projesi çerçevesinde toplumu dönüştürerek, onu yeni değerler etrafında birleştirmeyi amaçlamıştı. Bununla birlikte böylesine bir girişimin, laiklik alanındaki uygulamalar başta olmak üzere, tepkileri beraberinde getireceği açıktı. Tek Parti rejimi bu tepkiler hesaba katılarak tesis edilmişti. Bir yandan kamu otoritesi aracılığıyla inkılaplar hayata geçiriliyor, diğer yandan iktidarın hükmünü kabul edilebilir ve sürekli - [Gazeteci olmak da kalmak da zorlaştırılıyor](https://www.mesele121.org/gazeteci-olmak-da-kalmak-da-zorlastiriliyor/) - Tehdit, haksız gözaltı, tutukluluk, işsizlik ve sansürün ağır baskısında gazeteci olmanın ve kalmanın zorlukları Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) tarafından düzenlenen toplantıda ele alındı. 23 Ocak 2024 Salı günü TGC Burhan Felek Konferans Salonu’nda Türkiye’de Gazeteci Olmak Gazeteci Kalmak Toplantısı’nın sekizincisi yapıldı. Kolaylaştırıcılığı Sibel Güneş'in yaptığı toplantıda PEN Yazarlar Derneği Başkanı Zeynep Oral, Türkiye Gazeteciler Sendikası - [Yayıncılardan Erzurum Kitap Fuarı’ndaki sansüre tepki](https://www.mesele121.org/yayincilardan-erzurum-kitap-fuarindaki-sansure-tepki/) - Türkiye Yayıncılar Birliği, Erzurum Kitap Fuarı’nda Kırmızı Kedi Yayınları’na uygulanan sansüre ilişkin basın açıklaması yaptı. Açıklamada objektif gerekçeler olmadan alınan keyfi kararlarla kitapların yasaklanmasının gelecek açısından endişe verici olduğu vurgulandı. Erzurum Büyükşehir Belediyesi, 17 Mayıs'ta başlayacak olan 6. Doğu Anadolu Erzurum Kitap Fuarı öncesinde Kırmızı Kedi Yayınevi'ne ait, yazarlar Merdan Yanardağ, Barış Pehlivan ve Timur - [Booker ödülü ilk kez Almanca bir kitabın oldu](https://www.mesele121.org/booker-odulu-ilk-kez-almanca-bir-kitabin-oldu/) - Her yıl İngilizceye çevrilmiş ve İngiltere ya da İrlanda’da yayımlanmış bir kurgu eserin yazarına ve çevirmenine verilen Uluslararası Booker Ödülü’nü (The International Booker Prize) bu sene Alman yazar Jenny Erpenbeck ve çevirmen Michael Hofmann kazandı. Erpenbeck ve Hofmann ikilisi 50 bin sterlinlik para ödülünü paylaşacak. Erpenbeck'in Kairos isimli romanı, 1986 yılında Doğu Berlin'de bir otobüste - [Üç çocuk kitabı daha "muzır yayın" ilan edildi](https://www.mesele121.org/uc-cocuk-kitabi-daha-muzir-yayin-ilan-edildi/) - Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, “Disney Esrarengiz Kasaba Günlük 3”, “Farklı Olmaya Cesaret Eden Erkek Çocuklarına Hikayeler” ve “Yaramaz Evin Yeni Misafirleri” isimli kitapları muzır yayın ilan etti. Resmi Gazete’de bugün (22 Mayıs) yer alan karara göre, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kurulu; Beta Kids Yayıncılık tarafından yayımlanan Alex Hirsch - [Yazarlar ve yayıncılardan Wattpad açıklaması: Bu son olsun!](https://www.mesele121.org/yazarlar-ve-yayincilardan-wattpad-aciklamasi-bu-son-olsun/) - Wattpad'in erişime kapatılmasının hem yazma hem okuma hakkına müdahale anlamına geldiğini belirten TYS, PEN Türkiye ve Türkiye Yayıncılar Birliği, özgürlüklerinin korunması gerekirken, aksine sürekli kısıtlayıcı durumlarla karşılaşılmasını eleştirerek kararların son bulması çağrısında bulundu. Özellikle gençlerin kendi yazdıklarını paylaşma imkânı ve yine birbirlerinin yazdıklarını okuma şansı bulduğu, ücretsiz bir şekilde üretim ve paylaşım üzerinden okuma alışkanlıklarına - [Marx ve Küçülme Komünizmi fikri](https://www.mesele121.org/marx-ve-kuculme-komunizmi-fikri/) - Küçülme (ya da degrowth) tartışmaları “kapitalizm içi” bir tartışma değil; doğrudan doğruya sistemin kendisini hedef alan, anti-kapitalist niteliği de olan bir tartışma. Bütünüyle sınırsız büyüme eğilimine sahip bir sistemde küçülme siyaseti şüphesiz sermayenin genel işleyiş mantığıyla çelişir. Bu açıdan bu tartışmanın anti-kapitalist bir tarafı var. Joseph A. Schumpeter’den bir alıntı yapacak olursak: “Kapitalizm bir işleyiştir. - [Kelebekten kozaya... Kapital’i yeniden okumak](https://www.mesele121.org/kelebekten-kozaya-kapitali-yeniden-okumak/) - Grundrisse üzerine verdiği derslerin birinde (“Ders 7”) David Harvey, metnin bir yerinde1 “koza-kelebek” metaforuna gönderme yaparak sermayenin üç formunu şöyle sıralıyor: koza - üretken sermaye; tırtıl - meta sermaye; kelebek - para sermaye. Doğadaki “tırtıl-koza-kelebek” akışına ters bir şekilde sermayenin devresel hareketinde başlangıç noktası “tırtıl” değil “kelebek”tir. Sermayenin kelebek hali (P) olarak para sermaye, P - [İnsan doğası üzerine bir tartışma: Harari’nin Sapiens’i](https://www.mesele121.org/insan-dogasi-uzerine-bir-tartisma-hararinin-sapiensi/) - Platon’un Phaidros (2017) diyaloğunda Sokrates şöyle der: “Herkesin içinde bir emretme ve yol gösterme duygusu vardır… Biri doğuştan gelen haz, diğeri de sonradan elde edilen iyiye ulaşma isteğidir. Bunlar arasında bazen bir anlaşma olur bazen ise kavga çıkar. Kazanan bazen biri bazen diğeri olur. İyiye yönelik olan akıl sayesinde galip gelirse bu durumda bu galibiyete - [Mungan: İyi edebiyat bize vites küçülttürür!](https://www.mesele121.org/mungan-iyi-edebiyat-bize-vites-kucultturur/) - Eğitimde Edebiyat seminerin kapanışında konuşan yazar, şair Murathan Mungan eğitimcinin en iyi destekçisinin edebiyat olduğunu, iyi edebiyatın önyargıları yıkmak konusunda iyi bir yol gösterici olduğunu söyledi. Mungan, "Dikkatimizin çalındığı bu çağda iyi edebiyat bize vites küçülttürür” dedi. Günışığı Kitaplığı’nın düzenlediği 17. Eğitimde Edebiyat Semineri, 12 Ekim’de FMV Işık Okulları’nın ev sahipliğinde gerçekleşti. Gelenekselleşen seminere bu - [DİSK Basın-İş: Asgari ücret değil, “taban ücret” istiyoruz!](https://www.mesele121.org/disk-basin-is-asgari-ucret-degil-taban-ucret-istiyoruz/) - Türkiye Basın Yayın Matbaa Çalışanları Sendikası (DİSK Basın-İş), 2025 yılına yönelik hazırladığı Basın Çalışanları Taban Ücret Araştırması sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. 53 farklı kurumdan 82 basın emekçisiyle yapılan araştırma, sektördeki maaşların büyük ölçüde asgari ücret seviyesinde olduğunu ortaya koyarken, basın emekçilerinin yaşam koşullarındaki kötüleşmeyi de gözler önüne serdi. HER 4 BASIN EMEKÇİSİNDEN BİRİ ASGARİ ÜCRETİN ALTINDA - [DİSK Basın-İş'ten freelance emek çalıştayı çağrısı](https://www.mesele121.org/disk-basin-isten-freelance-emek-calistayi-cagrisi/) - Türkiye Basın Yayın Matbaa Çalışanları Sendikası (DİSK Basın-İş), basın-yayın sektöründe freelance çalışan emekçiler için hazırlık yaptığı yasa tasarısına ilişkin yol haritasını kamuoyuna duyurdu. Freelance çalışanların keyfi ücretlerle çalıştırılmasına, sigortasız çalışmaya mahkum edilmesine ve sendikal örgütlenme özgürlüğünün gasp edilmesine karşı harekete geçen DİSK Basın-İş, bugün Ankara’da Tüm Bel-Sen Genel Merkezi’nde Freelance Emek Çalıştayı’na çağrı yapan bir - [Kadın+ edebiyatçılardan yayınevlerine çağrı!](https://www.mesele121.org/kadin-edebiyatcilardan-yayinevlerine-cagri/) - 206 kadın+ edebiyatçı, son haftalarda gündem olan yayıncılık sektöründeki taciz ifşaları ile ayrımcılığa karşı ortak bildiri yayımlayarak sektörü tüm bileşenleri ile etkin ve acil tutum almaya çağırdı. Çağrı metninde "sıfır tolerans” taahhüdünün sektörün bütün bileşenleri tarafından kamusal olarak paylaşılması istendi. Kadınlar bir kez daha “YETER!” diyerek maruz bırakıldıkları psikolojik, fiziksel ve cinsel şiddeti ifşalar yoluyla - [İklim Krizi veya şeylerin gerçeğini söyleyebilmek!](https://www.mesele121.org/iklim-krizi-veya-seylerin-gercegini-soyleyebilmek/) - İsveçli ekoloji aktivisti, 16 yaşındaki Greta Thunberg öncülüğünde başlatılan gençlerin iklim grevleri dünya ölçeğinde yankılandı. BM genel kurulu da iklim gündemiyle toplandı... Bu, küresel ısınmaya ilginin ve duyarlılığın arttığının bir göstergesi. Sevindirici... Devletlerden, hükümetlerden acilen duruma müdahale etmeleri isteniyor. Aksi halde ve geç kalınırsa geriye kurtarılacak bir şey kalmaya bileceği ortada... İklim krizi bir tevatür - [Biat Verme // Biat Alma](https://www.mesele121.org/biat-verme-biat-alma/) - “Bükemediğin bileği öpeceksin!”Hakim olana teslimiyet ancak bu kadar güçlü-açık ve net formüle edilebilir. Böyle bir ifadenin dile girmesi, dilde yaygınlaşması, söylendiği vakit ne kastedildiğinin hemen anlaşılması; ancak yüz yıllara yayılan bir tecrübeyle mümkün. Mesele bu derinlikte ele alındığında içinde yaşadığımız toplumun karanlıkta kalan (ya da bırakılan) sosyopolitik yapısı çıkıyor karşımıza. Bu ifade hakim-galip olanı meşru - [Benim feminist!](https://www.mesele121.org/benim-feminist/) - Yaklaşık on günden beri her fırsatta bunu söylüyorum “benim feminist”. Neden bunu söylediğimi yakınımda duran bazı arkadaşlarımla konuşarak, yazışarak, fikir alış-verişinde bulunarak ve ciddi ciddi tartışarak temellendirmeye çalışıyorum. Oysa on gün öncesine kadar “feminist” kelimesiyle aram iyi değildi. Yani kendimi böyle uluorta, “benim feminist.” diye tanımlama derdim yoktu. Şimdi bu ifadeyi Feminist Gece Yürüyüşü’nde kelimenin - [İşçi sınıfı ve çevre krizi](https://www.mesele121.org/isci-sinifi-ve-cevre-krizi/) - Fransa'daki Sarı Yelek hareketine şirket medyası tarafından atılan iftiralar arasında belki de en aptalca olanı, toplumsal eşitsizliğe, yoksulluğa ve düşük ücretli işlere karşı militanca protestolara katılan işçilerin, Devlet Başkanı Emmanuel Macron tarafından benzine konulan vergiye ayak diredikleri için çevresel endişelere karşı çıktıkları iddiasıdır. Bu tür iftiraları düzenli olarak yayan New York Times (NYT), 16 Aralık - [2019’da bilim ve toplumsal kriz](https://www.mesele121.org/2019-da-bilim-ve-toplumsal-kriz/) - Yeni yılın ilk günlerinde, bir dizi bilimsel buluş, insanlığın dünyayı anlama ve bu bilgiyi modern yaşama bela olan birçok toplumsal hastalığı çözmek için kullanma muazzam kapasitesini gösteriyor: * 1 Ocak’ta, NASA’nın New Horizons (Yeni Ufuklar) uzay aracı, Kuiper Kuşağı gök cismi Ultima Thule’ye alçak uçuş yaptı. Bu, New Horizons’un Plüton’dan sonra gözlemlediği ikinci astronomik cisimdi ve şimdiye - [Kültür ve sanat etkinlikleri ertelendi, mekanlar kapalı…](https://www.mesele121.org/kultur-ve-sanat-etkinlikleri-ertelendi-mekanlar-kapali/) - Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi olarak değerlendirilen koronavirüs COVID-19 salgınının yayılmaması için alınan önlemlere kültür ve sanat dünyası da katıldı. Bazı festival ve süreli etkinlikler ertelenirken, kültür ve sanat mekanları geçici orak kapılarını kapattı. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 14 Mart Cumartesi gününden nisan ayı sonuna kadar Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü, Güzel Sanatlar Genel - [Dünyayı zehirleyerek milyarlarca dolar kazanıyorlar](https://www.mesele121.org/dunyayi-zehirleyerek-milyarlarca-dolar-kazaniyorlar/) - Tarımda kullanılan kimyasallara ilişkin 2018 satışlarını inceleyen Unearthed ve Public Eye yayın kuruluşları, dünyanın önde gelen tarım kimyasalı şirketleri satışlarının %35’ini, insanlara, hayvanlara veya ekosisteme ”yüksek düzeyde zararlı pestisitler (YZP)” olarak sınıflandırılmış pestisitlerin oluşturduğunu açıkladı. Pestisit piyasası, beş şirketin hakimiyeti altında: Bayer, BASF, Syngenta, FMC ve Corteva (eski Dow ve DuPont). Analize göre bu beş - [Fikret Başkaya: "Hükümetler değil ulusüstü dev şirketler yönetiyor"](https://www.mesele121.org/fikret-baskaya-hukumetler-degil-ulusustu-dev-sirketler-yonetiyor/) - Ekolojik mücadelelerin iki temel zaafı bulunduğunu belirten Fikret Başkaya, hareketin bölünmüş yapısının yanı sıra asıl zaafın hükümetlerden çözüm beklenmesi olduğunu vurguluyor. Asıl iktidarın hükümetler değil, şirketler olduğu neoliberalizm çağında devletlerin işlevinin ise sermayenin çıkarını gerçekleştirmek olduğunu belirten Başkaya’ya göre neoliberalizme karşı olmak yetmez, kapitalizme karşı olmak gerekiyor. İşte Fikret Başkaya’nın sorularımıza verdiği yanıtlar... Hava solunmaz halde, - [“Lanetliler Gemisi:” Yüzlerce sığınmacı Akdeniz’de kapana kısıldı](https://www.mesele121.org/lanetliler-gemisi-yuzlerce-siginmaci-akdeniz-de-kapana-kisildi/) - Bu yıl, Alman yolcu gemisi MS St. Louis’in, neredeyse tamamı Nazi zulmünden kaçan Alman Musevilerden oluşan 937 yolcusuyla Hamburg’dan Amerika’ya yaptığı kötü ünlü yolculuğun 80. yıldönümü. Küba hükümeti onlara giriş vizeleri satmış olmasına rağmen, 27 Mayıs 1939’da Havana limanına girdiklerinde, yetkililer sığınmacıların karaya ayak basmasına engellediler. Kübalı yetkililerin kararlarını değiştireceklerine ilişkin boş umutla bir hafta bekleyen - [“Göç” bir “soru(n)” değil, durumdur](https://www.mesele121.org/goc-bir-sorun-degil-durumdur/) - Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, (UNHCR) dünya genelinde çatışmalar, şiddet, insan hakları ihlâlleri ve zulümden kaçmak zorunda kalanların sayısının ilk kez 100 milyon sınırını aştığını ve her 100 kişiden birinin yerinden edildiğini duyurdu.[1] “Dünyaya sığamadık, tanrı bizi yaratmış sonra da bir yerlere yerleştirmeyi unutmuş gibi!” Afgan mülteci kadınBirleşmiş Milletler Mülteci Ajansı’nın yerlerinden edilen veya edilme - [Bir karşılaşma...](https://www.mesele121.org/bir-karsilasma/) - Sıcak bir ağustos günü, otobüs kalkış durağı yeni asfaltlanmış, parlıyor ve zift kokusu hala duyuluyor. Bir zamanların körüklü otobüsüne bindi. Öğle saati otobüs boş sayılırdı, birkaç erkek öğrenci ayakta şen şakrak, tasasız konuşuyorlar. Oturduğu yerin tam karşısında ayakta genç bir kız dikkatini çekti. Tam anlamıyla ufacık tefecik, küçücük kahkülü gözlerine kadar gelen yüzü, gür düz - [Her savaş insanlık suçudur](https://www.mesele121.org/her-savas-insanlik-sucudur/) - Bugün çoğu dönek, teslimiyetçi ve uzlaşmacı için tarihin çöplüğüne atılması gereken bir düşünceler dizgesidir Marksizm. Oysa hayatın pratiği ve gerçekliği bunun hiç de öyle olmadığını kanıtlıyor. Çünkü Marx ve Engels'in bilimsel saptamaları geçerliliğini ve doğruluğunu perçinliyor; yaşadıklarımızla tarafsız, önyargısızca sınandığında. Marx, küreselleşmeyi 150 yıl önce, "ekonomik ve politik" açıdan dillendirmiş. Onun yaptığı çalışmaların ışığında küreselleşmenin - [Büyüme değil, büyümeme [küçülme…] ](https://www.mesele121.org/buyume-degil-buyumeme-kuculme/) - Ekonomik büyüme, burjuva iktisatçılarının, burjuva politikacılarının, yüksek devlet ricalinin ‘amentüsü’ haline gelmiş bulunuyor… Slogan şöyle: ‘ekonomi büyüyecek, tüm sorunlar çözülecek…’ Ekonomi yüz yıldır büyüyor lâkin bütün gösterge ışıkları kırmızıda, değilse sarıya dönmüş bulunuyor… “Sınırlı bir dünyada sınırsız büyümenin mümkün olduğuna inanan, deli değilse iktisatçıdır” Kenneth Boulding Bir ekonomi yılda ortalama %3 büyürse 23 yılda, %5 - [“Birleşmemiş” Milletler Örgütü…](https://www.mesele121.org/birlesmemis-milletler-orgutu/) - Birleşmiş Milletler Örgütü, Birinci emperyalistler arası savaşın galipleri tarafından 10 Ocak 1920’de kurulan Milletler Cemiyeti’nin (Cemiyet-i Akvam) yerine, 24 Ekim 1945 yılında kuruldu. Başta tartışmasız hegemonik bir güç haline gelen ABD olma üzere, İkinci Emperyalistler arası savaşın galiplerinin örgütüydü… Aslında “Birleşmiş Milletlerin” değil, emperyalist devletlerin örgütüydü. Misyonu ve varlık nedeni ikinci emperyalist savaş sonrası dönemde - [Kirlenen bir dünyada en büyük tehlike şiirsizliktir*](https://www.mesele121.org/kirlenen-bir-dunyada-en-buyuk-tehlike-siirsizliktir/) - “Auschwitz’den sonra şiir yazılamaz.” diye bir dipnot koymuştu Adorno, estetik tarihine. Ama şiir de yazıldı ve barbarlıklar da devam etti, o zamandan bu yana. İnsanın insanlığından uzaklaştığı, tüm değerlerini acımasızca çiğnediği durumlarda, şiir başkaldırmaktan vazgeçmedi. Bir toplumdaki, bir kültürdeki ya da bir tarihsel dönemdeki aykırı, muhalif söylemlerin çekirdeğini hep şiir oluşturdu. Çünkü insan tininin soluduğu - ["Evden çalışmak" çalışanlara pek de yaramamış!](https://www.mesele121.org/evden-calismak-calisanlara-pek-de-yaramamis/) - Evden çalışmak çalışanları mutlu etmedi. Çevrimiçi iş bulma şirketi 24 Saatte İş tarafından düzenlenen ankete katılanların yüzde 65’i evden çalışırken işe odaklanmada sorun yaşadığını söylerken, yüzde 35’i sessiz bir ortamın olmamasından yakındı. Beş çalışandan dördü ise "mesai diye bir kavramın kalmamasından" şikayetçi. Küresel salgın sadece sağlımızı değil hayatımızın her alanını etkiledi. En önemli değişimlerden biri - [Trump'lar azınlıkta: Dünya halkları iklimde acil eylem istiyor](https://www.mesele121.org/trump-lar-azinlikta-dunya-halklari-iklimde-acil-eylem-istiyor/) - İklim değişikliği hakkında dünyanın en büyük kamuoyu araştırmasına göre dünya halklarının çoğunluğu geniş kapsamlı eylem istiyor. Oxford Üniversitesi’nin analizlerine göre de dünya nüfusunun yarıdan çoğunu temsil ettiği onaylanan UNDP’nin “İklim Anketi”ne göre dünya nüfusunun yüzde 64’ü COVID-19 küresel salgını koşullarına rağmen, iklim değişikliğinin küresel acil durum oluşturduğuna inanıyor. İklim değişikliği hakkında dünyanın en büyük kamuoyu araştırması - [Pestisit zehirlenmeleri 30 yılda 15 kat arttı](https://www.mesele121.org/pestisit-zehirlenmeleri-30-yilda-15-kat-artti/) - 1990’da yıllık yaklaşık 25 milyon olan pestisit zehirlenmesi sayısı, 2020’de 385 milyona yükseldi. Bu yükselişin nedeni, 30 yıl içerisinde pestisit kullanımının dünya genelinde yüzde 81 artmış olması. BMC Public Health adlı hakemli dergide yayımlanan yeni bir araştırma, dünya genelindeki pestisit kullanımının sonuçlarına dair tehlikeli bir tabloyu ortaya koydu. Wolfgang Boedeker, Meriel Watts, Peter Clausing ve - [2021'in "en önemli siyasi riskler" haritasında Erdoğan da var](https://www.mesele121.org/2021-in-en-onemli-siyasi-riskler-haritasinda-erdogan-da-var/) - Eurasia Group En Önemli Siyasi Riskler 2021 raporunda, Biden’ın meşruiyetinin sorgulanması ve COVID-19 pandemisinin ekonomik etkilerinin uzamasının yanı sıra Türkiye'nin dış politikası da en önemli riskler olarak yer aldı. Siyasi risk danışmanlığı şirketi Eurasia Group tarafından hazırlanan En Önemli Siyasi Riskler 2021 raporunda, Biden’ın meşruiyetinin sorgulanması ve COVID-19 pandemisinin ekonomik etkilerinin uzaması en önemli riskler - [ILO: COVID-19 ücretlerin düşmesine neden oluyor](https://www.mesele121.org/ilo-covid-19-ucretlerin-dusmesine-neden-oluyor/) - Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından yayınlanan yeni rapora göre, resmi verilerin mevcut olduğu ülkelerin üçte ikisinde, 2020 yılının ilk yarısında COVID-19 küresel salgını nedeniyle aylık ücretler düştü veya daha yavaş arttı; öte yandan, krizin yakın gelecekte ücretlerin düşmesi yönünde çok büyük baskı yaratabileceği öngörülüyor. Kadınlar ve düşük ücretli işçilerin kazançları, krizden orantısız biçimde etkileniyor. Ayrıca, veri - [Oxfam: Koronavirüs sebebiyle yarım milyar kişi daha yoksullaşabilir](https://www.mesele121.org/oxfam-koronavirus-sebebiyle-yarim-milyar-kisi-daha-yoksullasabilir/) - Uluslararası sivil toplum kuruluşu Oxfam’ın yayınladığı “Yoksulluk Değil, Onurlu Bir Yaşam” raporunda, Koronavirüs salgını dolayısıyla gelişmekte olan ülkelere acil yardım yapılmaması durumunda, yarım milyar kişinin daha yoksulluğa itilebileceği belirtildi. Oxfam, gelecek hafta düzenlenecek Dünya Bankası, IMF ve G20 Maliye Bakanları toplantısı öncesinde dünya liderlerini, yoksul ülkeleri ve yoksul toplumları salgın karşısında ayakta tutabilmek amacıyla “Herkes - [SYRİZA’nın seçim başarısı üzerine...](https://www.mesele121.org/syriza-nin-secim-basarisi-uzerine/) - SYRİZA’nın seçim başarısı ortada. Seçim sonuçları devrimci sola, sosyal demokrasinin solunda olan kitlelere ve sosyal demokratlara moral vermiş olmalı. Yaratacağı siyasi sonuçları kestiremesek de bu konu üzerinde durulmalı. Birincisi, sağın, ırkçılığın yükselişte olduğu Avrupa başta olmak üzere Dünya genelinde SYRİZA’nın seçim sonucunun sevinç yaratmasını anlayalım. SYRİZA’nın seçim başarısını “yokmuş” gibi konuşamayız. SYRİZA’nın ise ona oy - [Trump Gerçeği: Yoksullaşma, güvencesizleşme ve korku kazandı](https://www.mesele121.org/sarphan/) - ABD Başkanlık seçimlerini toplam oyda rakibini 1 milyon civarında oyla geçen Hillary Clinton yerine birçok medya ve siyaset elitinin, hatta bilim insanının ön seçimlerden bile galibiyetle çıkmasını imkansız gördüğü Donald Trump kazandı. Dahası Cumhuriyetçiler Senato ve Temsilciler Meclisi’nde de başarı elde ederek çok kritik üçlüyü 1928’den bu yana ilk kez ellerinde birleştirmiş oldular. Bundan sonra - [Kolombiya hapishanesinden devrimci bir ses: Huber Ballesteros](https://www.mesele121.org/kolombiya-hapishanesinden-devrimci-bir-ses-huber-ballesteros/) - TeleSUR’un İngilizce bölümü, kendisini “bir sendikacı ve Kolombiya Solu’nun siyasal lideri olarak” tarif eden ve Kolombiya’da siyasal bir mahkûm olan Huber Ballesteros ile söyleşi yaptı. (Yayınlanma tarihi 23 Mayıs 2016) Köylü kesiminden gelen Huber Ballesteros Tarım İşçileri Ulusal Sendika Federasyonu ve Kolombiya İşçileri Konfederasyonu’nun Ulusal Yürütme Komitesi üyesi. Kendisi ayrıca 1980’lerdeki Yurtsever Birlik’e1 karşı yapılan - [Küresel krize ve sınıf mücadelesine yakalanan Çin](https://www.mesele121.org/kuresel-krize-ve-sinif-mucadelesine-yakalanan-cin/) - Çin yıllardır, bütün rakiplere kafa tutan brüt gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) büyüme oranları açıklıyor. Ancak öncelikle, bu rakamların herhangi bir eleme yapılmadan, değerli bir niteliği, önemi olmayan neredeyse her şeyi kapsadığını söylemek gerek. Örneğin, rejimin köylülerden çaldığı, başka hiçbir değişiklik yapmadan fiyatı piyasa değerine değişen topraklar, büyüme rakamlarını şişiriyor. Gayrimenkuller için de aynısı söz - [Kriz dizisi 1: Dünyanın kapısını 2008'i aşan bir mali kriz çalıyor*](https://www.mesele121.org/kriz-dizisi-1-dunyanin-kapisini-2008-i-asan-bir-mali-kriz-caliyor/) - Dünya ekonomisinin mali sektöre gittikçe daha fazla bağımlı hale gelmesi nedeniyle ortaya çıkan ve büyüyen tehditlere rağmen ekonomik krizin belirleyici özelliklerinde son 9 ayda çok önemli bir değişiklik olmadı. Kapitalizmin krizi 2007-2008 mali krizinden sonra ortaya çıkan tehditlerin, çok daha kötü bir şekilde kendini göstermesine ve daha da artarak gündeme gelmesine rağmen henüz bir felaketle - [Kriz dizisi 2: Ekonomik krizin şiddetlenmesi siyasi gerginlikleri artırıyor*](https://www.mesele121.org/kriz-dizisi-2-2007-2008-mali-krizi-hem-burjuva-siyasi-liderleri-hem-de-mali-cevreleri-gafil-avladi/) - 2008 mali krizi ekonomi çevrelerindeki yönetici kadroların, büyük bankaların müdürlerinin, bakanların, devlet ve hükümet başkanlarının nasıl bir paniğe kapıldığını gözler önüne serdi. 2007’de bazı bankalar sıkışıp faaliyetlerini durdurmak zorunda kaldığında ülkelerin birbiriyle çelişen kararlar aldığına tanık olduk. ABD yetkilileri o dönemin en büyük bankalarından biri olan Lehman Brothers bankasını iflastan kurtarmadı. İngiltere’nin sekizinci büyük - [ABD: Yeni iş türleri yeni fikirleri ve yeni örgütlenmeleri gerektirir](https://www.mesele121.org/abd-yeni-is-turleri-yeni-fikirleri-ve-yeni-orgutlenmeleri-gerektirir/) - İşçi sınıfı ya da en azından beyaz kesimi, büyük ulusal gizemimiz olarak kendini gösterdi. Geleneksel olarak Demokrat olan bu kesim aşırı ilgi meraklısı bir milyarderin başkan seçilmesine yardımcı oldu. Liberal çok bilmişler “Bunların neyi var?' diye sorup durdular. Neden Trump'ın sözlerine inanıyorlar? Gerçekten aptallar mı yoksa dokunulmayacak kadar ırkçılar mı? Neden işçi sınıfı kendi çıkarlarının - [Kadınlar Yürüyüşü’nün ardından...](https://www.mesele121.org/kadinlar-yuruyusu-nun-ardindan/) - 8 Kasım 2016 ABD'de kötü bir şakanın gerçeğe dönüştüğü, kabusa benzer bir geleceğin habercisi olan bir tarih olarak hatırlanacak. 16 Haziran 2015 günü Amerikan başkanlığına aday olduğunu resmen açıklayan Donald Trump, o günden itibaren Amerikan politik tarihinde emsali görülmemiş basitlik ve ciddiyetsizlikte bir seçim kampanyası başlattı. Temelinde ayrımcılık, kadın düşmanlığı, homofobi, ırkçılık olan ve bölücülüğe - [Başkan Trump: Ulusalcı kapitalizm, globalleşmeye bir alternatif mi?](https://www.mesele121.org/baskan-trump-ulusalci-kapitalizm-globallesmeye-bir-alternatif-mi/) - Yemin töreninde yaptığı konuşmada Başkan Trump önümüzdeki dört yılda stratejik olarak takip edeceği politik-ekonomik politikalarının anahatlarını net ve güçlü bir şekilde çizdi. Financial Times, New York Times, Washington Post ve Wall Street Journal’da görücüye çıkan Trump-karşıtı gazeteciler, editoryaller, akademisyenler ve uzmanlar, mütemadiyen Başkan’ın programını ve onun mevcut ve geçmiş politikalara yaptığı eleştirileri tahrif edip yalanlar - [Kim Phuc: Altın Mutluluk](https://www.mesele121.org/kim-phuc-altin-mutluluk/) - Dünyayı sarsan ve bugüne ulaşan o fotoğrafta yer almasına sebep olacak bir “faaliyeti” yoktu, 1963 yılında Saygon’un kuzeyinde bir köyde doğmak dışında. Adı Vietnamcada “Altın Mutluluk” anlamına geliyordu. 8 Haziran 1972’de bir Amerikan uçağı, bir köyde, insanların sığındığı tapınağın üzerine dört napalm bombası attığında, savaştan saklanmak için orada olan çocuklar, alevler içinde kalarak dışarıya fırladılar. - [Devrimde bu ay: Ya Sovyetler iktidarı ya kapitalist hükümet!](https://www.mesele121.org/devrimde-bu-ay-ya-sovyetler-iktidari-ya-kapitalist-hukumet/) - 16-17 (Rus takvimiyle 3-4) Temmuz günleri Rus devrim tarihine trajik bir bölüm ekledi. Sorumlusu olarak ‘Bolşeviker’ gösterildi. Hep bir ağızdan ‘elebaşıları tutuklayın, kitleleri silahsızlandırın’ ve ‘devrimci düzeni’ yeniden kurun çağrısı yapılıyordu. Sosyalist Devrimciler ve Menşevikler Bolşeviklerin tutuklanıp silahsızlandırılmasıyla ‘düzeni’ sağlamaya hazırdı. Ama hangi düzeni ve kimin için? Kaolisyon hükümetinin başbakanı Anayasal Demokrat Parti (Kadet) temsilcisi - [Göç, göçmenler ve kapitalizm](https://www.mesele121.org/goc-gocmenler-ve-kapitalizm/) - Amerika’nın bir göçmenler ülkesi, başka ülkelerden buraya göç eden insanlardan müteşekkil bir ülke olduğu sürekli söylenmektedir. Aslına bakılırsa, evet, bu doğrudur. Dünya tarihinin çok büyük bir bölümü boyunca, yeryüzünün bu parçasında (Amerika’da) yaşayan bir insan türü yoktu. Doğrusu, bundan yaklaşık 100,000 sene öncesine kadar, bugün bizim Afrika dediğimiz büyük kara parçası dışında başka bir yerde yaşayan - [Kriz dizisi 3: Toplumdaki krizler ve uluslararası ilişkilerdeki gerginlikler](https://www.mesele121.org/kriz-dizisi-3-toplumdaki-krizler-ve-uluslararasi-iliskilerdeki-gerginlikler/) - Uluslararası ilişkiler gittikçe daha büyük bir istikrarsızlığa sürükleniyor. İstikrarsızlık yaşanan yerler çoğalıyor. Ortadoğu’da hem ülkelerin içindeki hem de ülkeler arasındaki çatışmalardan dolayı yaşanan dramlara burada yeniden detaylı olarak değinmeyeceğiz. Ama olay Irak ve Suriye’nin hızlı bir şekilde istikrarsızlığa sürüklenmesiyle sadece bölgeye çıkarları nedeniyle müdahale eden ABD’den Fransa’ya ve Rusya’ya kadar büyük güçlerle sınırlı kalmayıp Türkiye’yi de doğrudan - [Kriz dizisi 4: Marksizmin güncelliği](https://www.mesele121.org/ekonomik-kriz-4-marksizmin-guncelligi/) - Troçki 1939’da yayınladığı, “Marksizm ve Çağımız” yazısında, “Teknik düşüncenin son zaferlerine rağmen, maddi üretici güçler artık gelişmiyor. Dünya inşaat sanayisindeki durgunluk, ekonominin temel dallarındaki yeni yatırımların tıkanmasının sonucu olarak, gerilemenin en belirgin ve hatasız belirtisidir. Kapitalistler kendi sistemlerinin geleceğine artık kolayca inanamıyorlar” diyor. Burjuvazi bir yandan faşizme veya New Deal siyasetlerine (Büyük Buhran sonrasında Amerika’da - [Irak ve İspanya’da ötekilerin referandumu...](https://www.mesele121.org/irak-ve-ispanya-da-otekilerin-referandumu/) - Milli Güvenlik Kurulu (MGK) Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'ni (IKBY) "henüz vakit varken" bağımsızlık referandumundan vazgeçmeye çağırırken, "tüm ikazlara rağmen bu referandumun yapılması halinde ikili ve uluslararası antlaşmalardan doğan Türkiye'nin hakkını mahfuz (saklı) tutulacağını" açıkladı. Bu haber ve buna benzer haberlerin 25 Eylül’den hemen önce sıklaşmasının anlamı, Ortadoğu’da büyük güçlerin himayesinde yaşanan gelişmelere aşağıdan bir itirazın - [Baudrillard Trump'ı nasıl öngördü?](https://www.mesele121.org/baudrillard-trump-i-nasil-ongordu/) - Devamı açıkça belli olan Trump depremi gerçekleşmiş, bütün dünya gerçek zamanlı olarak 7/24 donakalmış, derin devletle bağlantılı olsun olmasın, insan yapımı mikropları ve et yiyen canavarlarıyla dolu bataklıktan sızan her kelime, tirad ve habere sımsıkı asılmıştı. Trump'ın başkanlığı dünya üzerinde, hayatın kendisinden büyük, mutlak ve -çoğunluk için tek- gösteriydi. Trump'ın, takımı ile yeni muhafazakar/yeni liberal - [Ey okur, Uganda Anayasası deyip geçme…](https://www.mesele121.org/ey-okur-uganda-anayasasi-deyip-gecme/) - Robson’dan başlayalım. “İnci dişli zenci kardeşim(iz)” Paul Robson’dan… Köle kökenli bir ailenin çocuğu olarak ABD’de doğmuştu Robson. Gözünü dünyaya açtığı andan itibaren de ırkçılıkla karşılaşmıştı. Öğrenim hayatı boyunca ırkçı nefrete ve ayrımcılığa karşı mücadele etti ve hukuk okuyarak baroya kabul edilen ilk siyah avukat oldu. Avukatlığı bırakıp müziğe yöneldi, müzik grubunu kurdu, oyunculuk yaptı. Ku Klux - [Economist: İnsanlık dünya savaşının eşiğinde](https://www.mesele121.org/economist-insanlik-dunya-savasinin-esiginde/) - Karl Marx’ın 150 yıl kadar önce “mali aristokrasinin Avrupa yayın organı” diye tanımladığı Londra’da yayımlanan etkili haftalık dergi Economist, son sayısını “Bir Sonraki Savaş”ı ve “Artan Büyük Güç Çatışması Tehdidi”ni tartışmaya ayırdı. Onun başyazısı, şu tüyler ürpertici uyarı ile başlıyor: Geçtiğimiz 25 yılda, savaş çok fazla cana mal oldu. Yine de, Suriye’de, Orta Afrika’da, Afganistan’da - [Kapitalist ekonominin krizi](https://www.mesele121.org/kapitalist-ekonominin-krizi/) - Son birkaç haftadan beri (Ekim 2017)* dünya kapitalist ekonomisi ile ilgili, yeniden hem hükümet duyurularında hem de medya yayınlarında iyimser bir hava estiriliyor. Her ne kadar “tedbirli olunmalı”, “kırılgan olabilir” gibi laflar edilse de “ekonomi yeniden canlanıyor” söylemi giderek artıyor. Bir yandan ekonomik canlanma ile ilgili bir çok duyuruda bulunuluyor, diğer yandan da arada bir, - [Küba Nereye Gidiyor?](https://www.mesele121.org/kuba-nereye-gidiyor/) - Raúl Castro’nun piyasa yanlısı politikaları genişletmesinin ardından ve devlet başkanlığı devir tesliminin hemen öncesinde, çok sayıda Kübalı ülkelerinin geleceğiyle ilgili karamsar şeyler düşünüyor. Kübalılar öfkeli. Komünist Parti militanları, Raúl Castro’nun halefinin seçilmesiyle ilgili gizliliğe veryansın ediyorlar. Pinar del Rio’daki orta düzey bir Parti yetkilisi, davetli olduğum içkili bir yemeğin ardından öfkeli bir şekilde, Parti hiyerarşisinin, - [Brezilya İşçi Partisi ve Üçüncü Dünya reformizmi](https://www.mesele121.org/brezilya-isci-partisi-ve-ucuncu-dunya-reformizmi/) - Okuyacağınız makale 1990 yılında yani 28 yıl önce yayınlanmıştır. Brezilya İşçi Partisi ve lideri -sonradan cumhurbaşkanı olan- Lula da Silva’nın geleceğine dair bugün de geçerli bir değerlendirme olması bakımından yeniden paylaşıyoruz. Brezilya İşçi Partisi 1979’da kuruldu. İlk defa seçimlere girebildiği 1982 yılında oyların %3’ünü aldı. 1988’de partinin adayı 10 milyon nüfuslu Sao Paulo kentinin belediye - [Bolsonaro’nun en tehlikeli destekçileri](https://www.mesele121.org/bolsonaro-nun-en-tehlikeli-destekcileri/) - Economist gibi müesses nizam yayınları Brezilya ordusunun aşırı sağcı aday Bolsonaro üzerinde yatıştırıcı etkisi olduğunda ısrar ediyorlar. Oysa tam tersi doğru. Brezilya seçimlerinin ilk turu, neo-faşist aday Jair Bolsonaro’nun dört puan farklık zaferine sahne oldu. Ancak Bolsonaro ve zafer arasında İşçi Partisi (PT) adayı Fernando Haddad duruyor. Oyların sadece yüzde 29’unu alarak ikinci gelmesinin ardından, - [Günümüzde İran’da sınıf ve azınlık mücadeleleri: Kamran Matin’le Söyleşi](https://www.mesele121.org/gunumuzde-iran-da-sinif-ve-azinlik-mucadeleleri-kamran-matin-le-soylesi/) - Donald Trump’ın, İran yaptırımları anlaşmasını tanımaması ve savaş tehditleri ve hükümete karşı binlerce insanı sokağa taşıyan ekonomi protestolarının ardından, İslam Cumhuriyeti şimdi ağırlıklı olarak Kürtlerin yaşadığı Kuzeybatı’daki baskısını arttırıyor. Sussex Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden Dr. Kamran Martin’le yaptığımız söyleşi Kürt sorunuyla başlıyor ama üç görüngü arasındaki ilişkiye sol bir bakış açısıyla değiniyor. 8 Eylül’de, Ramin - [Soykırım ve aile planlaması üzerine düşünceler](https://www.mesele121.org/soykirim-ve-aile-planlamasi-uzerine-dusunceler/) - İş icabı savaşın daha doğrusu terörün önünden kaçıp gelen ailelerle karşılaşıyorum. Her ailede bin dert bin hikaye, ama hepsinde hayatı kaçırdıkları yerden yeniden yakalamak için tarifsiz bir arzu var. Mesela kendisine hasta çocuğu hakkında verilen tavsiyeleri Almanca bilmediği halde pür dikkat dinleyen Afganistanlı genç bir anne, haftanın dört günü diyalize bağlı yaşamak zorundayken, -iş klarnet - [Doğu toplumlarında kadın hareketi üzerine](https://www.mesele121.org/dogu-toplumlarinda-kadin-hareketi-uzerine/) - "Kadına yönelik şiddete karşı mücadele günü" de eylem takvimine yerleşen günlerden biri. Birleşmiş Milletler’in 1999’da bunu ilan etmesinden beri senede bir kez 25 Kasımda konuyla ilgili etkinlikler, paylaşımlar ve eylemler gerçekleşiyor. Bugün başta bu konuda duyarlı, sol perspektife sahip ilerici//devrimci//feminist kadınlar olmak üzere soruna odaklı kadın kuruluşları, kitle örgütleri, -daha doğrusu kitle örgütlerinin kadın kolları- - [Hızlı moda, ucuz giysi, ağır bedel](https://www.mesele121.org/hizli-moda-ucuz-giysi-agir-bedel/) - Moda, son yüzyıl içinde yaygınlaşan bir kavram. 20. yüzyılın ikinci yarısına kadar dünya nüfusunun büyük çoğunluğu için giysilerin değiştirilmesi için ölçü eskimeydi. Eski giysiler de atılmıyor, tamir edilerek bir süre daha giyilmeye devam ediliyor, büyüklerin elbiseleri çocuklar için küçültülüyordu. Kullanılamayacak hale gelenler temizlik bezi olarak kullanılıyor, ya da parçalar birleştirilip kilim işlevi görüyordu. Dikim ve - ["Yaptırım" mı?, "Kitle İmha silahı" mı?](https://www.mesele121.org/yaptirim-mi-kitle-imha-silahi-mi/) - 6 Ağustos 1945 de ABD tarafından Japonya'nın Hiroşima kentine atılan atom bombası 90 ila 166 bin insanın (sivilin) ölümüne yol açtı... Hızlarını alamadılar, üç gün sonra Nagazaki'ye bir bomba daha attılar ve 60 ila 80 bin masum hayatını kaybetti... Fakat bu eylemin lânetli sonucu bu kadarla sınırlı değildi... Ölmeyenlerin durumu da vahimdi... Ve aradan 73 - [Yunanistan’daki öğretmenlerden Los Angeles’a mektup](https://www.mesele121.org/yunanistan-daki-ogretmenlerden-los-angeles-a-mektup/) - Kaliforniya’dan Yunanistan’a, öğretmenler eğitime yönelik saldırılarla mücadele ediyorlar. Grevdeki Yunan öğretmenler, Los Angeles’taki öğretmen grevini desteklediklerini yazdılar. Küresel çapta kullanılan kemer sıkma uygulamalarının önemli araçlarından birisi de sosyal hizmetlerin zayıflatılması. Tüm dünyada egemen sınıflar, çalışan sınıflar için sadece yaşamı ve yaşam kurmayı mümkün kılmakla kalmayıp aynı zamanda önemli bir piyasa karşıtı mantığı içeren sağlık, kamusal - [Güneş kremi temel ihtiyaç, tampon ve ped değil!](https://www.mesele121.org/gunes-kremi-temel-ihtiyac-tampon-ve-ped-degil/) - “Tampon vergisi” kavramı tampon ve ped gibi regl sırasında ihtiyaç duyulan hijyen ürünlerine uygulanan vergileri tanımlamak için kullanılıyor. Tampon vergisi kadınların ya da regl olan trans ya da ikili toplumsal cinsiyet sistemine dahil olmayan insanların ihtiyaç duyduğu hijyen ürünlerine erişimini zorlaştırıyor. Ortalama bir kadın hayatının 2 bin 535 gününde, yani yaklaşık yedi yılı boyunca, regl - [Sudan’ın bir sonraki devrimine doğru](https://www.mesele121.org/sudan-in-bir-sonraki-devrimine-dogru/) - 1970’lerin başlarında, Sudanlı şair Mahcub Şerif hapishane yolunda ateşli yakarı yazmıştı:Sevgili Hartum’umuzun gökyüzü ne zaman açılacak,Ülkenin yaraları ne zaman sarılacak?On yıllar sonra sorusu yanıtlanıyor gibi görünüyor. Sudan’ın başkenti Hartum, Başkan Ömer El-Beşir’in İslamcı hareketinin 1989’daki darbeyle iktidara gelmesinden bu yana, farklı muhalif güçlerin katıldığı ülkenin gördüğü en büyük ve en etkileyici protesto seslerinin yankısına uyandı. - [Netflix ve Rus hükümeti Troçki’ye iftira atmak için birleşti](https://www.mesele121.org/netflix-ve-rus-hukumeti-trocki-ye-iftira-atmak-icin-birlesti/) - Lev Troçki’nin torunu Esteban Volkov ve Meksika ve Arjantin’deki CEIP-LT Leon Trotsky İnceleme Araştırma ve Yayın Merkezi “Trotsky” dizisindeki iftiraları reddeden bir dilekçeyi imzaya açtılar. Bu Televizyon dizisi, ilk olarak Rusya’da çekilmiş ve 2017’de Rossiya 1 kanalında yayınlanmış, ardından 2018’de satın alınarak Netflix’de yayınlanmaya başlamıştır. Tüm dünyadan Slavoj Žižek, Robert Brenner, Fredric Jameson, Michael Löwy - [Macaristan’da faşist geçmişin hayaletleri](https://www.mesele121.org/macaristan-da-fasist-gecmisin-hayaletleri/) - Komünist lider Imre Nagy’nin heykelinin kaldırılması, Viktor Orbán’ın ülke solunun tüm hafızasını silme ve aşırı sağı parlatma yolundaki çabalarının sonuncusu. Kasım 2016’nın rüzgârlı bir gününde, savaşlar arası dönemde popüler olan geleneksel Bocksai kıyafetini giymiş bir grup adam, sakin Pomaz meydanında toplandı. Bu meydan, 1914-18 savaşının sona ermesinin ardından Macaristan’ın imzalamaya zorlandığı nefret edilen barış anlaşması - [Kahverengi Dalga: Dünya çapında bir olgu](https://www.mesele121.org/kahverengi-dalga-dunya-capinda-bir-olgu/) - Dünya çapındaki “kahverengi dalga”nın son bölümünü teşkil eden Brezilya’daki Bolsonaro olgusu şiddet tapıncı ve sola ve işçi hareketine olan derin nefretiyle klasik faşizme daha yakın. Son yıllarda bir çeşit büyük bir “kahverengi dalga” gözlemleniyor, gerici, otoriter ve/veya faşist bir aşırı sağın dünya çapında gösterişli bir yükselişi: Şimdiden ülkelerin yarısını yönetiyor. Bunların en bilinenleri: Trump (ABD), - [Notre-Dame'ı yakan, Palmira'yı yıkan aynı zihniyet](https://www.mesele121.org/notre-dame-i-yakan-palmira-yi-yikan-ayni-zihniyet/) - Pazartesi günü, Fransa’da ve dünya çapında milyonlarca insan, yüzlerce yıllık bir tarihi eserin yanıp kül olduğunu görerek buz kesildi ve dehşet içinde kaldı. Salı günü, Notre-Dame katedralinden geriye kalanlar hala için için yanarken, Pazartesi günkü yangın felaketine katedralin restorasyon çalışmasındaki korkunç bir yangın güvenliği arızasının neden olduğu açıktı. Bunun sorumluluğu, Fransa Devlet Başkanı Emmanuel Macron’un - [Kapitalizm insana ve doğaya zarar vermeden yapamaz!](https://www.mesele121.org/kapitalizm-insana-ve-dogaya-zarar-vermeden-yapamaz/) - Şimdilerde yaşanan iklim krizinin, ekolojik yıkımın, sosyal sefaletin ve etik yozlaşmanın gerisinde, dizginlerinden boşanmış ekonomik büyüme var. Oysa insanlara, eğer “sabrederlerse” ekonomik büyüme sayesinde tüm sorunların çözüleceği söyleniyor… Büyümeyle yatıp, büyümeyle kalkıyoruz ama ekonomik büyümeye sayısız kötülükler, yıkımlar eşlik ediyor ve şimdilerde genel bir sürdürülemezlik tablosu ortaya çıkmış bulunuyor. Yaşanan olumsuzlukların asıl nedeni ‘sınırlarından boşanmış’ - [Hindistan seçimleri üzerine notlar](https://www.mesele121.org/hindistan-secimleri-uzerine-notlar/) - Narendra Modi’nin tekrar kazanmayacağını düşünen kimse yoktu zaten. Tek soru, Bharatiya Janata Partisi’nin (Hindistan Halk Partisi) Lok Sabha’da[1] koalisyon ortağı mı aramak zorunda kalacağı, yoksa 2014’teki hayret verici başarısını tekrarlayıp tek başına mı hükümet olacağıydı. Ana muhalefet partisi olan Hindistan Ulusal Kongresi, seçim kampanyasını Modi üzerine bir referanduma dönüştürdü. Referandumun sorusu, çaycının cahil, görgüsüz, geri - [Katalunya: Göstermelik davanın gösterdikleri](https://www.mesele121.org/katalunya-gostermelik-davanin-gosterdikleri/) - Katalan bağımsızlık yanlılarına yöneltilen ayaklanma suçlamaları İspanyol demokrasisi için utanç verici bir anı gösteriyor. Franko rejimi uzun süre önce gitti ama yarattığı devlet aygıtı tam olarak parçalanmadı. Ocak ayında, Küçük bir Katalan kasabası olan Verges’in solcu belediye başkanı Ignasi Sabater, bir şafak baskınıyla tutuklandı. Aynı polis operasyonunda, bir başka belediye başkanı, La Directa dergisinden bir - [Çocuk işçiliği dünyada azalırken Türkiye'de artıyor](https://www.mesele121.org/cocuk-isciligi-dunyada-azalirken-turkiye-de-artiyor/) - Bugün 12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliği ile Mücadele Günü. ILO verilerine göre dünya genelinde 152 milyon çocuk çalışmak zorunda. İSİG Meclisi ise Türkiye’deki sayının 2 milyon olduğunu açıkladı. Çocuk işçi sayısı dünyada azalırken, Türkiye’de artıyor. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) 2002 yılında çocuk emeğine ve onu ortadan kaldırmak için gerekli çabalara dikkat çekmek amacıyla bugünü Dünya - [Şili’deki krizi neoliberalizm yarattı](https://www.mesele121.org/sili-deki-krizi-neoliberalizm-yaratti/) - Şili’de devam eden krizin temel nedeni on yıllardır devam serbest piyasa köktenciliğidir. Şaşırtıcı seviyedeki eşitsizliğin üzerine gitmek, ülkenin milyarder başkanı için tasavvur dahi edilemeyecek bir hareket olan neoliberal dogmadan kopuşu gerektirir. Şili borsasındaki kırmızı rengin ve pesonun değerinin sert bir şekilde düşmesinin nedeni mali açıklar, ekonomik balonlar veya hükümetin siyasi tavrı değil. Aksine, Şili uzun - [Seçimlerin ardından Portekiz Solu ne yapmalı?](https://www.mesele121.org/secimlerin-ardindan-portekiz-solu-ne-yapmali/) - Portekiz’de, sosyal liberal Sosyalist Parti (PS), Sol Blok (BE) ve Portekiz Komünist Partisi (PCP) tarafından 2015’te kurulan ve geringonça (zımbırtı) olarak bilinen dört yıllık alışılmadık hükümet tecrübesinin ardından Pazar günü genel seçim yapıldı. Takip edenlerin çoğunu şaşırtacak şekilde bu parlamenter anlaşma bir dönemi tamamlayabildiğini gösterdi. PS’li başbakan António Costa, seçime partisinin bir “istikrar” gücü olduğunu gösterdiğini savunarak gitti. - [Gezegenimizin hayati göstergeleri: İklim Krizi](https://www.mesele121.org/gezegenimizin-hayati-gostergeleri-iklim-krizi/) - Fazla söze gerek yok, NASA’nın İklim Krizi üzerine bilgi veren sitesinden alıntıladığımız verileri paylaşıyoruz: Isıyı atmosferde hapseden karbondioksit oranı çok hızlı artıyor! Karbondioksit (CO2) ısıyı atmosferde tutan önemli bir sera gazı. Bir serada cam veya naylon duvarlar ısıyı nasıl içeride hapsediyorsa, sera gazları da ısının atmosferde hapsolmasına neden olan gazlar. Atmosferde bu gazlardan ne kadar - [Stokta filika kalmadı, lütfen tekrar aramayınız!](https://www.mesele121.org/stokta-filika-kalmadi-lutfen-tekrar-aramayiniz/) - “Sen sıcak yatağında yaşlı bir kadın olarak öleceksin Rose. Şimdi değil, burada değil... Bana söz ver.” Leonardo DiCaprio’nun yukarıdaki sözünden anlaşılacağı üzere tam bir dramatik aşk filmiydi Titanik…1900'lü yıllarda dönemin en güçlü ve lüks gemisi olarak inşa edilen Titanik’in trajik hikâyesi bir efsaneye dönüştü. Tabii kült filmler arasında yer almasının tek sebebi hummalı bir aşkı - [Cavaignac’tan Villiers’e: Fransa’da sınıf mücadelesi ve tarihsel dersler](https://www.mesele121.org/cavaignac-tan-villiers-e-fransa-da-sinif-mucadelesi-ve-tarihsel-dersler/) - Bu ay milyonlarca insan, Fransa Devlet Başkanı Macron’un işçilerin emekli maaşlarında kesinti yapma girişimlerine karşı gösterilere ve kamu sektöründeki grevlere katıldı. Ülkenin büyük kısmında demiryolları ve ulaşım altyapısı grevlerle devre dışı bırakıldı. Pazartesi günü, Fransız genelkurmayının yeni emekli olan başkanı, General Pierre de Villiers, ülke genelinde devam eden grev hareketine karşı daha sert baskı yapılmasını talep - [Pandemiden sonra dünyayı ne bekliyor?](https://www.mesele121.org/pandemiden-sonra-dunyayi-ne-bekliyor/) - Toplumlar koronavirüs pandemisi nedeniyle değişiyor, yeniliklere ve kısıtlamalara uyum sağlıyor. Peki salgından sonra bizleri ne bekliyor? Prof. Yuval Noah Harari, Deutsche Welle'nin sorularını yanıtladı. Dünyanın neredeyse tamamını kontrolü altına alan koronavirüs krizi, dünya toplumları açısından bir dönüm noktası olma özelliği taşıyor. Yaşam, çalışma, beslenme ve eğlence biçimlerimiz pandeminin dayattığı koşullar nedeniyle değişiyor. Peki salgından sonra - [İtalya: Sermayenin ihtiyaçları ve halkın sağlığı*](https://www.mesele121.org/i-talya-sermayenin-ihtiyaclari-ve-halkin-sagligi/) - Dünya Sağlık Örgütü’nün pandemi olarak kabul ettiği Covid-19’un yayılması, kapsamı henüz hesaplanamayacak bir küresel kriz biçimini almakta. Virüsün ortaya çıkışı halihazırda milyonlarca insanın hayatını etkilemiş durumda ve enfekte olanların sayısı küresel düzeyde artıyor. Virüsün, düzgün barınma, şebeke suyu ve gıda güvenliği gibi temel korunma araçlarının nüfusun çoğunluğu için lüks olduğu ülkelerde katlanarak yayılması sadece zaman - [Norveçli işçiler koronavirüsün bedelini ödemeyi reddettiler ve kazandılar](https://www.mesele121.org/norvecli-isciler-koronavirusun-bedelini-odemeyi-reddettiler-ve-kazandilar/) - Korovirüs salgınının başlangıcında Norveç hükümeti, işçilerden kurtulmalarını kolaylaştırarak iş çevrelerine yardım edeceğini açıkladı. Ama sendikalar ve sol partiler bu önlemlerin “kaçınılmaz” olduğu iddialarına sert bir şekilde karşı çıktılar ve sadece işverenlere değil, çalışanlara da hizmet edecek bir kurtarma paketi elde ettiler. Avrupa’nın çoğu gibi Norveç de korovirüs salgınından ciddi zarar gördü. Hükümet, haftalarca ayak sürüdükten - [Büyük bir toplumsal felaket yaklaşıyor: 25 milyon yeni işsiz bekleniyor](https://www.mesele121.org/buyuk-bir-toplumsal-felaket-yaklasiyor-25-milyon-yeni-issiz-bekleniyor/) - Dünya çapında milyonlarca işçi, eşi görülmemiş bir ekonomik ve toplumsal kriz koşulları yaratan koronavirüs salgını nedeniyle işten çıkarılıyor. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), önümüzdeki birkaç ay içinde 25 milyon işçinin daha işsizler ordusu saflarına katılabileceği uyarısında bulundu. 2008-09 küresel mali krizi, küresel işsizliği 22 milyon arttırmıştı. COVID-19 hastalığının yayılmasının, şimdiden dünya genelinde yaklaşık 250.000 vaka ve 10.000’den - [Alman liberalleri aşırı sağla birlikte](https://www.mesele121.org/alman-liberalleri-asiri-sagla-birlikte/) - 1945’ten bu yana Almanya’da meclis partileri aşırı sağla her türlü ittifakı reddettiler. Dün, liberaller ve Hıristiyan Demokratlar, Solu iktidardan düşürmek için neofaşistlerle birlikte çalıştığında bu durum değişti. Aylar süren siyasi tıkanıklığın ardından 5 Şubat’ta, Sol Parti’nin tek eyalet başbakanı olan Bodo Ramelow, Thuringia eyalet hükümeti liderliğinden düşürüldü. Yerini 24 saatliğine liberal Özgür Demokratik Parti’li (FDP) - [Koronavirüs salgını ve dünya çapında bulaşıcı hastalıklar tehdidi](https://www.mesele121.org/koronavirus-salgini-ve-dunya-capinda-bulasici-hastaliklar-tehdidi/) - Çin, Vuhan’da yoğunlaşan koronavirüs salgını, birkaç hafta içinde, 11 milyon nüfusuyla New York City’den daha büyük bir küresel metropolün kapatılmasına yol açtı. Salgın, çağdaş toplumun, hiçbir kapitalist hükümetin yeterince hazırlıklı olmadığı tehlikeler olan yeni bulaşıcı hastalık türleri karşısında fazlasıyla savunmasız olduğunu gözler önüne serdi. Vuhan’ın da dahil olduğu Hubei eyaletindeki toplam 15 kent kısmen ya da - [Fransız kültür kuruluşlarından cinsiyetçiliğe karşı ortak bildiri](https://www.mesele121.org/fransiz-kultur-kuruluslarindan-cinsiyetcilige-karsi-ortak-bildiri/) - Fransa'da 60'a yakın medya kuruluşu ile kültür kurumu temsilcisi cinsel taciz ve cinsiyetçiliğe karşı hazırlanan "Davranış kuralları" bildirisini imzaladı. Bildiriye imza atanlar arasındaCannes ve Séries Mania festivalleri, Endemol / Shine yapım şirketi, Le Monde, Le Figaro gazeteleri,yer alıyor. Davranış kuralları, Facebook'ta cinsiyetçi içeriklerin paylaşıldığı "Ligue du LOL" adlı grubun yol açtığı skandaldan sonra gündeme gelmişti. Söz - [İklim krizi ve anti-sistemik hareketler](https://www.mesele121.org/iklim-krizi-ve-anti-sistemik-hareketler/) - "Fracaso" (İspanyolca; başarısızlık; ç.n.), 2-13 Aralık günleri arasında Madrid'de düzenlenen Birleşmiş Milletler 25. İklim Değişikliği Konferansı (COP-25) değerlendirilirken en çok kullanılan tabir durumunda. Çeyrek yüzyıl ve başka birçok konferansın ardından, iklim değişikliği ilerlemeyi sürdürüyor ve engellenebilir felaketlerden en çok etkilenenler olan küresel Güney'in halk kesimleri için iklim kaosuna dönüşüyor. Bu konferansta Çin, Hindistan ve Brezilya - [Krizden çıkmak mümkün değil, kapitalizmden çıkmak mümkün…](https://www.mesele121.org/krizden-cikmak-mumkun-degil-kapitalizmden-cikmak-mumkun/) - Eğer öyleyse, tartışmayı asıl bulunması gereken zemine çekmek gerekecek. Zira, kapitalist dünya sisteminin içine sürüklendiği durumu, kriz kavramı karşılamıyor. Artık çöküşten söz etmek gerekiyor… Dolayısıyla ne ile cebelleştiğini bilmek önemlidir. Eğer söz konusu olan kriz olsaydı, geri dönüş potansiyel bir olasılık sayılabilirdi. Zira, kriz, ‘normal durumdan’, ‘genel denge durumundan’ bir sapma demektir ama ‘geri dönüşü’, - [Almanya siyasetine multi-kulti bir katkı: Lale Konuk](https://www.mesele121.org/almanya-siyasetine-multi-kulti-bir-katki-lale-konuk/) - Kuzey Ren Vestfalya Eyaleti´nde her beş yılda bir yapılan uyum meclisi seçimi önümüzdeki pazar günü, 13 Eylül 2020’de yerel-belediye seçimlerine paralel bir şekilde gerçekleşecek. Uyum Meclisi seçiminin önemi, hayat merkezi Almanya olan göç kökenli herkesin oy kullanma hakkına sahip olması. Köln´de yeni bir oluşum olan KVMO-Kölner Verbund der Migrantenorganisationen (Göcmen Kuruluşlarının Köln Birliği)´nun 8 adaylı - [Paul Auster: ABD demokrasisi tehlike altında](https://www.mesele121.org/paul-auster-abd-demokrasisi-tehlike-altinda/) - ABD'li ünlü yazar Paul Auster, ülkesinin yeniden başkan seçilmek için kampanya yürüten Donald Trump'ı sevenler ve sevmeyenler olarak ikiye bölündüğünü ve demokrasinin geleceği açısından "çok kritik ve tehlikeli" bir noktaya geldiğini söyledi. Yazar eşi Siri Hustvedt ile birlikte yaşadığı Brooklyn'den BBC'nin İspanyolca yayını Mundo'ya misafir olan Auster "Böyle bir dört yıl daha yaşarsak geriye hiçbir - [ABD'de milyarderler servetini katladı, işsizlik rekor kırdı](https://www.mesele121.org/abd-de-milyarderler-servetini-katladi-issizlik-rekor-kirdi/) - ABD'de koronavirüs sebebiyle 90 yılın en yüksek işsizlik oranına ulaşılırken ülkedeki milyarderler servetlerini artırmaya devam etti. Milyarderlerin toplam serveti 3 ayda 584 milyar dolar artarak 3 trilyon 531 milyar dolara yükseldi. ABD'de koronavirüs sebebiyle milyonlarca kişi işsiz kalırken, milyarderler servetlerine servet katmaya devam ediyor. Institute for Policy Studies ve Americans for Tax Fairness kuruluşlarının yayımladığı - [Beyaz Saray’da beyaz üstünlükçüsü: Trump’ın berbat ırkçılık sicili](https://www.mesele121.org/beyaz-saray-da-beyaz-ustunlukcusu-trump-in-berbat-irkcilik-sicili/) - Trump’ın, George Floyd’un öldürülmesine verdiği kolaylıkla öngörülebilir bölücü karşılık, ABD’de ırkçılık karşıtı direnişi körüklemekten başka bir şeye yaramadı. Minneapolis’te 25 Mayıs’ta yaşanan şoke edici olaydan dört gün sonra, başkan, 1967’de ırkçı bir polis şefinin “Yağma başladığında, atış başlar” şeklindeki rezil sözlerini alıntıladı. Bu açık provokasyon, Twitter’ın, bu yorumu şiddeti övgüsüyle ilgili ilkelerini ihlâl etti şeklinde işaretlemesine - [Almanya'nın ilk Lenin heykeli Gelsenkirchen'de açıldı](https://www.mesele121.org/almanya-nin-ilk-lenin-heykeli-gelsenkirchen-de-acildi/) - Almanya’nın batısındaki Gelsenkirchen kentinde Vladimir Lenin’in 2 metrelik heykeli dikildi. Heykel, radikal sağcıların, şehir idaresinin ve Başbakan Angela Merkel liderliğindeki Hristiyan Demokrat Birliği’nin (CDU) yoğun muhalefetine rağmen Almanya Marksist Leninist Partisi (MLPD) girişimiyle açıldı. MLPD Sözcüsü Peter Weispfenning, Sputnik’e açıklamasında, Almanya’nın Gelsenkirchen kentindeki parti binası önünde düzenlenen görkemli bir törenle Lenin heykelinin açıldığını söyledi. Weispfenning, - [Şiddet içeren protestolar ve entelijansiya](https://www.mesele121.org/siddet-iceren-protestolar-ve-entelijansiya/) - Bilim İnsanı Gary Saul Morson Devrim öncesi Rusya ile çağdaş Amerika arasında tedirgin edici paralellikler görmektedir. Bu haftanın başkaldırılarıyla 1992 yılında Los Angeles’deki başkaldırılar arasındaki benzerlikler çok belirgin. Her ikisine de dehşet verici video görüntüleri sebep olmuştu ve yine her ikisi de ulusu yandaş ve ideolojik hatlar sathında bölmüştü. Ancak her iki olayın arasındaki farklar - [“Özgürlük ve demokrasi cennetinden” sevgilerle…](https://www.mesele121.org/ozgurluk-ve-demokrasi-cennetinden-sevgilerle/) - ‘İktidar gizlemesini bilenindir’ denmiştir. Gizleme işi de her dönemde eğitimli-diplomalı kesimler tarafından kotarılıyor. Gizleme, yalan, tahrifat, yok sayma, adıyla çağırmamayla, mümkün oluyor. Resmi tarihe, resmî ideolojiye dayalı bir egemen ideoloji üretiliyor ve peydahlanan egemen veya resmî ideoloji kitleler tarafından içselleştirildiğinde amaç hasıl oluyor. Dolayısıyla, egemenlik sadece kaba kuvvete, çıplak şiddete, devlet terörüne dayanmıyor… Başka türlü - [Fransa'da üniversite öğrencilerine ücretsiz tampon ve ped](https://www.mesele121.org/fransa-da-universite-ogrencilerine-ucretsiz-tampon-ve-ped/) - Fransa'da üniversite öğrencileri için ücretsiz tampon ve ped dağıtımına başlanıyor. Anketler, üç öğrenciden birinin kadın hijyen ürünü satın alabilmek için temel ihtiyaçlarından fedakarlık yaptığını ortaya koyuyor. Fransa'da Yüksek Öğretim Bakanı Frédérique Vidal, üniversitelerde öğrencilere regl dönemlerinde kullanılmak üzere ücretsiz tampon ve ped dağıtımına başlanacağını açıkladı. Vidal, üç üniversite öğrencisinden birinin regl dönemi için kadın hijyen ürünü - [Hollanda'da metal işçileri büyük greve hazırlanıyor](https://www.mesele121.org/hollanda-da-metal-iscileri-buyuk-greve-hazirlaniyor/) - Hollandalı sendikalar, Hollanda'daki binlerce metal ve elektroteknik işçisinin daha iyi ücret talebiyle Perşembe gününden itibaren greve gitmeyi planladığını açıkladı. Sendikalar, çip sektörü tedarikçisi ASML, kamyon üreticisi DAF ve çelik üreticisi ThyssenKrupp fabrikalarındaki işçilerin grevleri Perşembe günü başlatacağını ardından Siemens ve Scania'daki meslektaşları ve diğerlerinin greve gideceğini bildirdi. Sendikalar, iki yılda işverenlerin şimdiye kadar sunduğu yüzde 2,25'ten - [Trump'tan giderayak Küba hamlesi: Yeniden terör listesinde](https://www.mesele121.org/trump-tan-giderayak-kuba-hamlesi-yeniden-teror-listesinde/) - ABD Başkanı Donald Trump yönetimi Küba'yı tekrar "terörü destekleyen ülkeler" listesine aldı. Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Küba'nın ABD'den kaçan suçluların yanı sıra Kolombiyalı isyancı liderleri barındırdığını öne sürerek "uluslararası terörizm eylemlerine defalarca destek sağlama" nedeniyle kara listeye alındığını söyledi. Küba'nın, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'ya destek verdiğini de vurgulan Pompeo, Maduro'nun "küresel teröristlerin ülkesinde yaşaması için - [Avrupa Adalet Divanı: Zorunlu askerlikten kaçmak iltica nedeni](https://www.mesele121.org/avrupa-adalet-divani-zorunlu-askerlikten-kacmak-iltica-nedeni/) - Avrupa Adalet Divanı (AAD), zorunlu askerlikten kaçanların Avrupa Birliği ülkelerinde iltica hakkı olduğuna karar verdi. Devam eden bir davada ön karar niteliğinde görüş bildiren Divan, şiddetin olduğu rejimlerde askerlikten kaçan kişilerin iltica hakkının varlığına dair “güçlü bir karine” olduğuna hükmetti. Karar, Hanover İdare Mahkemesi’nin talebi üzerine alındı. Talep, bir Suriye vatandaşının Federal Almanya Göç ve - [Google çalışanları sendika kurdu](https://www.mesele121.org/google-calisanlari-sendika-kurdu/) - Teknoloji devi Google ve çatı şirketi Alphabet'in çalışanları, bir sendika kurduklarını duyurdu. Sendika, tüm kadrolu ve sözleşmeli çalışanlara açık olacak. Büyük Amerikan internet şirketleri arasında nadir görülen bu sendika örgütlenmesi, ABD'deki en büyük iletişim ve medya sendikası olan CWA tarafından da destekleniyor. Alphabet İşçileri Sendikası'na üye olan işçiler, CWA'nın da üyesi olacak. Google program yöneticisi - [Arjantin'de kürtaj hakkı senatodan da geçerek yasallaştı](https://www.mesele121.org/arjantin-de-kurtaj-hakki-senatodan-da-gecerek-yasallasti/) - Arjantin'de, kürtajın tecavüz vakası ya da anne hayatının tehlikede olmasıyla sınırlandırılmasını kaldırmaya yönelik tasarı Meclis'in ardından Senato'dan da geçerek yasallaştı. Tasarı 38 'evet', 29 'ret' ve 1 çekimser oyla kabul edildi. Böylece nüfusun çoğunluğunun Katolik olduğu Arjantin, kürtaja onay veren ilk büyük Güney Amerika ülkesi oldu. Başkan Alberto Fernández tarafından desteklenen yasa tasarısı zaten Temsilciler - [Pandemi ve ölümün normalleştirilmesi*](https://www.mesele121.org/pandemi-ve-olumun-normallestirilmesi/) - Amerika Birleşik Devletleri, ülke tarihinin en yoğun toplu ölüm dönemlerinden birinin ortasında bulunuyor. Sadece bir hafta içinde 16 binden fazla insan -günde ortalama 2.300 insan- koronavirüsten öldü. 1918 “İspanyol gribi” pandemisi sırasında ise, ABD’de iki yılda yaklaşık 675 bin kişi -günde ortalama binden daha az insan- hayatını kaybetmişti. 1995’te, korkunç AIDS salgınının doruğunda, bir yılda - [Ayrımcılığın psikolojisi nasıl işliyor?](https://www.mesele121.org/ayrimciligin-psikolojisi-nasil-isliyor/) - Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Nur Soylu Yalçınkaya mültecilere karşı toplumsal tutumlara dair psikolojik süreçleri araştırıyor. Yalçınkaya uyarıyor: “Topluma ait hissetmeyen, dışlandığını hisseden bireylerin toplumun üretken üyeleri haline gelmelerini bekleyemeyiz.” Tüm dünyada artan mülteci hareketliliği toplumları etkilerken Türkiye de gerek Suriye gerekse Asya’daki farklı ülkelerden göç alan bir ülke olarak mülteci sorununa farklı - [İnsanlığın ayıbı: Filistin](https://www.mesele121.org/insanligin-ayibi-filistin/) - Bir gazeteden okumuştum, “12 yaşından büyükse vururuz” başlıklı bir yazıyı. Tüylerim diken diken olmuştu. Yüreğim ağzıma gelmişti. İrkilmiştim. Çaresizliğime kahretmiştim. Öfkelenmiştim. Sessiz kalışımıza ve... Eski bir röportajdı. İsrailli cesur gazeteci Amira Hass'ın Ha'aretz gazetesi için yaptığı... Kaç kişinin dikkatini çekmişti ki? Kaç kişi bunu bir kez daha okuduğunda veya birkaç gündür süren ve ne vakit - [Soykırım araştırmacıları: İsrail soykırım suçu işliyor!](https://www.mesele121.org/soykirim-arastirmacilari-israil-soykirim-sucu-isliyor/) - Uluslararası Soykırım Bilimcileri Derneği (IAGS – International Association of Genocide Scholars) İsrail’in eylemlerinin soykırım suçunun yasal şartlarını sağladığını açıkladı. Oy çokluğu ile alınan kararda "İsrail’in Gazze’deki politika ve eylemlerinin, 1948 tarihli BM sözleşmesinde tanımlanan soykırım suçunu oluşturduğunu ilan eder" görüşü dile getirildi. IAGS’in Gazze’deki Duruma İlişkin Kararı: 7 Ekim 2023’te Hamas tarafından gerçekleştirilen ve uluslararası - [Almanya’da Kürtçe eğitim verecek üniversite kuruluyor](https://www.mesele121.org/almanyada-kurtce-egitim-verecek-universite-kuruluyor/) - Almanya’da ilk Kürt üniversitesi 2026 yılında akademik hayata başlamayı hedefliyor. Deutsch-Kurdisches-Forum e.V. Başkanı Dr. Yûnis Behram, girişimin yalnızca bir yükseköğretim projesi değil, Avrupa’daki Kürt toplumu için kültürel ve akademik bir dönüm noktası olduğunu vurguladı. Behram, Kürt üniversitesi fikrinin ilk kez “Rojava Devrimi” yıllarında gündeme geldiğini hatırlatarak, “O dönemde Kürtçe eğitim veren ilkokullar açıldığında aileler, ‘Çocuklarımız - [Esad'ın yasaklı kitapları yeniden Şam sokaklarında](https://www.mesele121.org/esadin-yasakli-kitaplari-yeniden-sam-sokaklarinda/) - "Esad hapishanelerindeki işkenceyi anlatan 'Kabuk' romanını, telefonumun izlendiği veya elektronik indirmelerimin güvenlik kurumları tarafından gözetlendiği yönünde histerik bir korku içinde okudum." Çeviri kitapların düzeltmenliğini yapan 32 yaşındaki Receb Haldi, Esad yönetimini eleştiren siyasi içerikli romanları okuma konusundaki "dehşet verici" deneyimini bu sözlerle anlatıyordu. Her iki Esad (baba ve oğul) da politikalarına aykırı kitapların satışına, ithalatına - [Booker Ödülünün 2024 jürisi açıklandı](https://www.mesele121.org/booker-odulunun-2024-jurisi-aciklandi/) - Başkanlığını sanatçı ve yazar Edmund de Waal’in üstleneceği 2024 Booker Ödülü jürisinde ödüllü romancı Sara Collins; The Guardian editörü Justine Jordan; ünlü yazar ve profesör Yiyun Li ile müzisyen, besteci ve yapımcı Nitin Sawhney yer alacak. Jüri üyeleri, 1 Ekim 2023 ile 30 Eylül 2024 tarihleri arasında Birleşik Krallık veya İrlanda'da İngilizce yazılmış ve yayınlanmış - [İsrail ordusu, Cenin Katliamı heykelini kaldırdı](https://www.mesele121.org/israil-ordusu-cenin-katliami-heykelini-kaldirdi/) - Sanatçı Thomas Kilpper'ın 20 yıl önce Cenin Katliamını anmak için 12 Filistinli gencin yardımıyla yarattığı “Cenin Atı” heykeli, İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'ya düzenlediği baskınlarda yıkıldı. İsrail ordusu, işgal altındaki Batı Şeria'daki Cenin mülteci kampına düzenlediği son baskınlarda “Cenin Atı” olarak bilinen 16 metre yüksekliğindeki heykeli kaldırdı. Sanatçı Thomas Kilpper'ın 2003 yılında yaptığı “Al Hissan - [Mustafa Peköz: Rejim, çöküş süreci başlayan sistemi koruma çabasında](https://www.mesele121.org/mustafa-pekoz-rejim-cokus-sureci-baslayan-sistemi-koruma-cabasinda/) - 12 Eylül 1980 darbesi Türkiye’de bir önceki döneme göre daha merkezi ve otoriter bir siyasi yönetim modeli oluşturmuştu. 1982 Anayasası olağanüstü koşullarda halk oyuna sunuldu. Hatta plebisitli bir oylama kullanılarak halkın seçtiği ilk cumhurbaşkanı ünvanını Kenan Evren aldı. 12 Mart 1971 darbesi de Anayasa’da değişiklik yapmıştı. 1961 Anayasası da bir askeri darbenin ürünü olarak karşımıza - [Şimdilik kazandık](https://www.mesele121.org/simdilik-kazandik-2/) - İktidarın kadınların korkması için haklı sebepleri var. İspatı da çok kısa bir zamanda binlerce kadının örgütlenerek sokaklara dökülerek “tecavüzcülere af” niteliği taşıyan önergenin geri çektirilmesi... Yer yerinden oynadı. Zira toplum olabilmenin hassas konularından biri olan “çocuğa” dokunulmak istendi. Taciz, tecavüz, şiddet ve tabii ki cinayetlerin politik olduğunu söyleyen feministler önergeyi iktidarın son yıllarında aileyi yeniden - [Referandumda Hüda Par etkisi](https://www.mesele121.org/referandumda-huda-par-etkisi/) - Dolmabahçe Masası’nın Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından devrilmesinin ardından, memleket iki seçim (7 Haziran ve 1 Kasım), bir darbe girişimi, bir de referandum gördü. AK Parti, uzun yıllar devletin de cevazıyla, Cemaat üzerinden kendi Kürdünü yaratma siyasetini darbe girişimi sonrası terk etmiş, “Beraber yürünen yollar” ayrılmıştı. Bu nedenle, Cemaat’ten boşalan alanı bölgede Barzani yanlısı parti ve Hüda - [Açlık grevleri ve ne yapmalı](https://www.mesele121.org/aclik-grevleri-ve-ne-yapmali/) - Öncelikle cezaevlerinde yaşananların, dışarıda şikâyet ettiğimiz koşullardan kat be kat daha kötü olduğunu söyleyerek başlayayım. Hani ara sıra metaforlara başvuruyoruz ya: “Türkiye yarı açık cezaevine döndü” ya da “dışarıdakiler de özgür değil ki…” gibi. Ama dönem dönem bunun bir metafor olduğunu unutup, teşbihte hata yapıyoruz. Evet, dışarıda AKP devletinin karanlığı gün be gün zifirileşiyor. Evet, her - [Halk ‘hayır’ dedi kabul etmediniz, peki AGİT ve AKPM’ye ne diyeceksiniz?](https://www.mesele121.org/halk-hayir-dedi-kabul-etmediniz-peki-agit-ve-akpm-ye-ne-diyeceksiniz/) - Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi Türkiye’yi “siyasi denetim sürecine tâbi tutma” kararı aldı. Oylamada 45 aleyhte, 113 lehte, 12 çekimser oy kullanıldı. Böylece Türkiye, Arnavutluk, Ermenistan, Azerbaycan, Bosna Hersek, Gürcistan, Moldova, Rusya Federasyonu, Sırbistan ve Ukrayna gibi “demokrasisi gelişmemiş” hatta diktatörlüklerle yönetilen ülkelerle aynı seviyesine düştü. Türkiye’nin bu siyasi seviyeye düşmesine neden olan son olay ise, - [Hak arama özgürlüğüne darbe vuracak Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi düzenine hayır!](https://www.mesele121.org/hak-arama-ozgurlugune-darbe-vuracak-cumhurbaskanligi-kararnamesi-duzenine-hayir/) - Özellikle milyonlarca emekçiyi ilgilendiren konularda Kararname ile düzenleme yapılacak olması, çalışanların Anayasa ile güvence altına alınmış bunan hak ve özgürlükler için büyük bir tehlikedir. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin bu yönünün tartışma dışında tutuluşu, değişikliğe Evet diyecek milyonlarca emekçi için bir tuzaktır. Anayasa değişikliğinin en tartışmalı konusu Meclis/Cumhurbaşkanlığı, Kanun/Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ilişkisidir. Devleti tek başlı yapmak amacıyla yapılan bu - [Sakat bir hukuk süreci ile getirilmek istenilen diktatörlüğe hayır!](https://www.mesele121.org/sakat-bir-hukuk-sureci-ile-getirilmek-istenilen-diktatorluge-hayir/) - Erdoğan, başkanlık sisteminden kaynaklı kriz ve kaosu, öncelikle AKP'nin sonrasında MHP'nin krizi haline getirerek fiili başkanlığını hukukileştirmek için şimdi de kendi kriz ve kaosuna, karşıtları dahil olmak üzere, bütün toplumu dahil etmek istiyor. Bunu da değişik toplumsal kesimler üzerinde ekonomik baskı araçlarını da devreye sokarak yapmaya çalışıyor. Bu şekilde, kendi geleceğini güvenceye alarak otoritesini kalıcı - [Kızımızı Öldürdüler](https://www.mesele121.org/kizimizi-oldurduler/) - Barış, insanlık, vicdan… Niye en çok bu kelimeleri zikrediyoruz, yoksa en az sahip olduğumuz şeyler olduğundan mı? Şüphesiz mutlu, gönençli ve barışçıl bir ülkenin insanlarının derdi olamaz bu. Günbegün daha çok insanı yitiriyoruz, günbegün acılar büyüyor, günbegün daha çok karanlık çöküyor üzerimize. İnsanlar öldürülüyor. Hangi insanlar bunlar? Bu ülkenin, belki hiç gitmediğimiz bir şehrinin, belki - [Asuman Türkün: Kentin tümü dönüşüm alanına çevrilebilir](https://www.mesele121.org/asuman-turkun-kentin-tumu-donusum-alanina-cevrilebilir/) - Kamusal hizmetlerin halk adına iyice aksadığı günlerden geçiyoruz. Ev sahibiyle bir problem yaşadınız diyelim, dava açmak istediniz, hakim bulunmuyor. İşe iade davanız ha bitti ha bitecek ama yine hakim yokluğundan uzadıkça uzuyor. Boşanmak isteseniz boşayacak kurum bulamayacak haldeyken, hükümet Afet yasasında değişiklik yaptı. Üstelik İstanbul’da Gaziosmanpaşa’nın bazı mahallelerinde üzerinden bir ay geçmeden uygulanmaya başladı. Görünen - [Türkiye ecel terleri dökerken*](https://www.mesele121.org/turkiye-ecel-terleri-dokerken/) - Telesur televizyonunda 26 Aralık 2016'da yayınlanan "Tarık Ali ile Dünyada Bugün" programında Tarık Ali gazeteci Ece Temelkuran’la hangi siyasal akımlar ve olayların 15 Temmuz darbe girişimine yol açtığını, bunların nasıl bir etkisi olduğunu ve Türkiye’deki sosyal ve siyasal iklimi konuştu. Türkiye’nin içinden geçtiği bu olağanüstü dönemde bu anlamlı söyleşiyi buz kesen yüreklerimizi biraz olsun ısıtacağını düşünerek Türkçe’ye - [Faşizmin tarihselliği ve AKP rejiminin niteliği](https://www.mesele121.org/fasizmin-tarihselligi-ve-akp-rejiminin-niteligi/) - İkinci Dünya Savaşının hemen öncesinde Avrupa işçi sınıfının başına bela olan faşizm, tarihte daha önce görülmemiş bir siyasal rejimi yarattı. Marks ve Engels gibi Lenin de faşizmin iktidarına şahit olmadı. Rus devriminin liderlerinden Troçki işçi sınıfı için gerçekten acılarla dolu bu dönemin tanığıydı ve faşizm olgusunu derinlemesine ele alan yazıları bugün elimizde. Kuşkusuz Sovyetler Birliği’nin - [Cüppeli Ahmet hoca bir istisna değil](https://www.mesele121.org/cuppeli-ahmet-hoca-bir-istisna-degil/) - "İşçi çıkarılınca kıdem tazminatı almak caiz midir?" şeklindeki soru üzerine, Ahmet Mehmet Ünlü, "Caiz değil. Çünkü, kıdem tazminatı hakkı değil, maaşını almış. Kendi çıksa alamıyor, adam çıkarırsa alıyor. Hakkı olsa kendi çıksa da alması lâzım. Demek ki hakkı değil" demiş. Tepkiler hocaya yönelik ama asıl önemli olan böyle bir sorunun sorulabiliyor oluşudur. Zira bu soru, - [CHP, sol ve adalet yürüyüşü: “Cehennemi ayağa kaldırmak”](https://www.mesele121.org/chp-sol-ve-adalet-yuruyusu-cehennemi-ayaga-kaldirmak/) - Engels, Napoleon’un yeğeninin Bonapartçı rejimine karşı tutarlı bir karşı duruş sergileyemeyen ürkek Fransız liberallerini eleştirirken Virgilius’un Aeneid adlı destanından bir alıntıya başvurur. Truvalı Aeneas’a karşı olan tanrıça Juno, bir ara, “flectere si nequeo superos, Acheronta movebo” diye, yani mealen, eğer cennetin kararını değiştiremezsem ben de Acheron’u, yani cehennemi ayağa kaldırırım diye seslenir (Acheron ölüler diyarını - [Adalet yürüyüşü ve sol](https://www.mesele121.org/adalet-yuruyusu-ve-sol/) - CHP’nin “adalet yürüyüşü” ile sokağa işaret etmesi, rejim tartışmasını devlet katından yeniden sokağa indirmesi, aşağıdan bir toplumsal yeniden siyasallaşma imkânını bir nebze de olsa barındırdığı gibi, özellikle devrimci-radikal sıfatlı sol için ciddi riskleri de olan bir hamledir. Hatırlayalım: Bundan dört yıl önce, Gezi'de fiili önderlik, daha doğru bir tabirle “ön açıcılık” solda, toplumsal muhalefet güçlerindeydi - [İktidarın 2019 planı Afrin’den geçiyor...](https://www.mesele121.org/iktidarin-2019-plani-afrin-den-geciyor/) - Afrin’e (Efrin) yönelik askeri operasyonun 4’üncü günü geride kaldı. Operasyon anlaşıldığı gibi iki yönde ilerliyor. İlki dışa yöneliktir, ikincisi ve daha uzun vadeli olarak içe dönük icra edileceği anlaşılıyor. Hedef açık: 2019’da yapılacak yerel, başkanlık ve milletvekilliği seçimlerini AKP kazanmak istiyor, hatta bu sürecin olup olmayacağına ve hangi koşullarda olacağına da tek başına karar vermek - [Gündemimiz: Dilek Özçelik, Sıtkı Aydın...](https://www.mesele121.org/gundemimiz-dilek-ozcelik-sitki-aydin/) - Geçtiğimiz hafta HDP Eş Başkanlığına aday olmayacağını açıklayan Selahaddin Demirtaş’ın yeniden aday olması için parti tabanından, demokratik ve sol çevrelerden çeşitli sesler yükseldi. Partinin 11 Şubat’ta yapılacak kongresinde kimin eş başkanlığa aday olacağı konusu Hasip Kaplan ile Sırrı Süreyya Önder arasında da ağız dalaşına yol açtı. Hasip Kaplan kötü ifade etti ama Kürt mücadelesine sahip - [AKP’nin ‘Yeni Devlet’ inşa stratejisi ve HDK’nin imkanları...](https://www.mesele121.org/akp-nin-yeni-devlet-insa-stratejisi-ve-hdk-nin-imkanlari/) - 7 Haziran seçimlerinde Halkların Demokratik Partisi’nin (HDP) başarısını hazmedemeyen AKP ve Erdoğan, 1 Kasım rövanşıyla yeni bir hamle başlattı. Müzakere sürecine son veren, MHP ile stratejik işbirliğine yönelen, Suriye politikasını selefi İslam radikalizmine ve Rojava düşmanlığına dayandıran bir strateji bu. İç politikada HDP ve demokratik siyasal zemini tahrip ederek tecrit politikası izleyen, dış politikada El - [Nuriye ve Semih ölmesin diyorsak...! Sendikalara çağrı....](https://www.mesele121.org/nuriye-ve-semih-olmesin-diyorsak-sendikalara-cagri/) - Nuriye ve Semih KHK ile yargısız biçimde işten atıldılar. Yargısız biçimde işten atılanların sayısının onbinlerle ifade edilmesine rağmen, kitlesel bir hareketin ortaya çıkmadığı koşullarda, açlık grevi başlattılar. Açlık Grevi eylemine dair söylenebilecek çok söz var. Ölümlerine göz yuman hükümet tutumu karşısında, hükümeti boşa düşürmek için eyleme son verilebilir. Açlık grevinin mesajının alındığı da söylenebilir. Ancak - [AK-ADAM-İSYAN](https://www.mesele121.org/ak-adam-isyan/) - İnsan, ömrünün göreli kısalığından beri, bir “son söz” (Bakhtin) arayışıyla birlikte, söylenmiş olanların sıkılganlığına savrulabilir. Öznenin kurulum ratio’su da olan bu insanî refleks, gayet natüralistik olarak, daha evvel söylenmiş olanların (per se) hakikatini buharlaştırmaz: Sınanma, yeryüzü realitesinde gerçekleşir. Haşin bir kuramsal şerh sağanağı altında post-kolonyal teorinin ve beyazlık(lar) kritiğinin “aşıldığı” ve artık kadükleştiği varsayımı, tam - [Derman derdin içinde](https://www.mesele121.org/derman-derdin-icinde/) - Kadınlar kına yoğururdu. Yoğurdukları kınayı içli köfte yapar gibi yuvarlar, sonra da kenarı nakışlı metal bir çay tepsisinin üzerine özene bezene dizerlerdi. O taze mis kokulu kınaların üzerine ince zarif mumlar yerleştirilirken ben heyecandan nefesimi tutardım. Biri çakmak isterdi, bir başkası o mumları teker teker yakardı. İşlem tamamlandıktan sonra çay tepsisinin el üstündeki yolculuğu başlardı. - [Ölümü kutsamak](https://www.mesele121.org/olumu-kutsamak/) - Kızılderililer diyor ki, “Bindiğin atın ölü olduğunu fark ettiğin an o attan inmelisin.” At Kızılderililer için hedefe götüren bir araçtır. Ama bizim bildiğimiz araba gibi falan değil. Çünkü bir Kızılderili hayat biçiminden dolayı bindiği atı sadece ulaşımda kullanmaz. O atı besler, büyütür, eğitir, anlar, sever… Onunla arasında hiç kopmayacakmış gibi görünen bir bağ vardır. Hatta - [Toplumsal olayları ne derece hatırlıyoruz?](https://www.mesele121.org/toplumsal-olaylari-ne-derece-hatirliyoruz/) - Birçok yazar ve aydın toplumsal hafızamızın zayıf olduğunu ve birkaç yıl gerisine dahi gitmediğinin altını çiziyor. Bilimsel yazında toplumsal olayların incelendiği uluslararası araştırmalara bakıldığında ise bireylerin hatırladıkları olayların daha çok gençlik yıllarından veya yakın zamanlardan olduğunu, bu dönemin dışında kalanların pek hatırlanmadığını görüyoruz. Türkiye‘de Ali Tekcan ve arkadaşlarının* yakın zamanda katılımcılarla yüz yüze görüşerek yaptığı - ["Üzgün" sendika başkanı ve bir anekdot](https://www.mesele121.org/uzgun-sendika-baskani-ve-bir-anekdot/) - 1980 öncesinde bir sendikanın eğitim etkinliği dahilinde Ankara'dan İzmir'e gitmiştim. HAVAŞ servisinden indikten sonra bir taksiye bindim ve sendikanın adresini taksi şoförüne verdim. Sendika, betonla kaplı genişçe bir avlu içindeydi. Siyah bir Mercedes araba hızla önümüze geçip durdu, arabadan hışımla inen şoför arka kapıyı açtı, orta yaşlı tıknaz 'şık giyimli' adam indi ve hızla binaya - [Seçim Kararı, "Çöküşün" İtirafıdır...](https://www.mesele121.org/secim-karari-cokusun-itirafidir/) - Şu an itibariyle Türkiye'deki rejim, adı konmamış bir dinci despotizmdir... Son seçim hamlesiyle dinci despotizm kurumsallaştırılmak, kalıcılaştırılmak isteniyor. Artık Türkiye yönetilebilir olmaktan çıkmış bulunuyor... Yönetemiyorlar ve yönetemeyecekler... O halde neden ve nasıl bir 'çöküş tablosu' ortaya çıktı? Neden araç patinaj yapıyor sorularıyla devam edebiliriz. Bu günkü 'durumun' gerisinde Türkiye'nin mülk sahibi sınıflarının ve onların devletinin - ["Türkiye gider Mersine, eller gider tersine": Akkuyu/Sinop...](https://www.mesele121.org/turkiye-gider-mersine-eller-gider-tersine-akkuyu-sinop/) - "Herhangi bir yere termik santral mi kurulması, yoksa fidanlık mı yapılmasına yöre halkı değil de, "uzmanlar" ve "bilim adamları" karar verdiği sürece, bilim ve teknolojinin bir baskı ve sömürü aracı olarak kullanılmasının önüne geçilemez".*Paradigmanın İflası, s. 219 Akla, mantığa, izana, hukuka, insana, doğaya mugayir bir tesis neden kurulur? Cevap belli değil mi? 'Politik ve ekonomik - [Muhalefet aklını başına almazsa....](https://www.mesele121.org/muhalefet-aklini-basina-almazsa/) - Müslüman Kardeşlerin Türkiye versiyonu olan Politik İslamcı AKP, her ne surette olursa olsun, iktidarı bırakmak istemiyor. İki nedenle: Birincisi, geride kalan 15-16 yılda sömürünün, yağma ve talanın tadına öylesine vardılar ki, ballı böreği bırakmak istemiyorlar; ikincisi, iktidardan düştükleri anda mutlaka yargılanacaklarını, hesap vereceklerini biliyorlar... Lâkin, oy tabanı eriyor ve AKP'nin seçimi kazanması, %50 sınırını aşması - [İnsanların nefes almasını da yasaklayabilir misiniz?](https://www.mesele121.org/insanlarin-nefes-almasini-da-yasaklayabilir-misiniz/) - Müslüman Kardeşlerin Türkiye versiyonu olan Politik İslamcı Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), 3 Y ile mücadele vaadiyle iktidara geldi: Yoksulluk, Yolsuzluk, Yasaklar... Daha sonra adını fiilen değiştirdi, AK Parti oldu... Herhalde bunu adaleti ve kalkınmayı parantez içine almak için yapmışlardı. Adalet ve Kalkınma böylece görünür olmaktan çıktı. Üstelik yeni adını söylemeyeni düşman saydılar... Bir bildikleri - [‘Milli ve Yerli’ demokrasi olmaz ama diktatörlük olur](https://www.mesele121.org/milli-ve-yerli-demokrasi-olmaz-ama-diktatorluk-olur/) - Milli ve Yerli politikanın ortaya çıkışının bugünkü nedeni Kürtlerin siyaset sahnesinde giderek artan bir güce ulaşması, Türk demokratik çevreleriyle, soluyla buluşmuş olmasıdır. 1970’lerde Milliyetçi Cephe’nin ortaya çıkışı ise, solun ve komünist hareketlerin güçlenmesiydi; Alevi toplumunun mezhepçi sebeplerle hedef alınması da onları sola doğru politikleştirmişti. Daha gerilere de gidip, tek parti döneminden de örnekler verilebilir ama sonuç - [13. Karaburun Bilim Kongresi çağrısı yayınlandı: "Ne yapmalı?"](https://www.mesele121.org/13-karaburun-bilim-kongresi-cagrisi-yayinlandi-ne-yapmali/) - V. İ. Lenin 1901 yılında yazıp bir yıl sonra yayımladığı Ne Yapmalı kitabında Rusya’daki işçi sınıfı hareketinin “yakıcı sorunlar”ını saptamıştı. Sorunları belki her zamankinden ve her yerdekinden daha “yakıcı” hisseden Türkiye koşullarında, sosyalizm tarihinin bu kült metnine dönüp baktığımızda görüyoruz ki orada tartışılan sorunlar hâlâ bütün yakıcılığıyla sosyal ve siyasal yaşamımızın her bir alanına değiyor. Ne Yapmalı’da - [Nafaka konusunda gerçekler ve yalanlar](https://www.mesele121.org/nafaka-konusunda-gercekler-ve-yalanlar/) - Son günlerde kamuoyunda mevcut nafaka uygulamaları ile ilgili çarpıtılmış ve gerçek olmayan bilgiler vererek yanlış algı yaratılmaya çalışıldığını gözlemleyen Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı yanlış bilgilerin yayılmasına mahal vermemek adına nafaka ile ilgili çok bilinmeyen doğruları paylaştı. Kimler nafaka alabilir? Türk Medeni Kanunu’nun 175. Maddesine göre “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak - [Demirtaş: "En güçlü cevabı vereceğiz"](https://www.mesele121.org/demirtas-en-guclu-cevabi-verecegiz/) - Edirne Cezaevi’nde bulunan Selahattin Demirtaş, Mezopotamya Ajansından Berivan Altan'a verdiği röportajda 6-8 Ekim’den ‘Çözüm Süreci’ne, ‘4 Kasım Darbesi’nden AKP ile MHP arasındaki çatlağa dair değerlendirmelerde bulundu. 4 Kasım 2016 tarihinde HDP’li seçilmişlere yönelik operasyonda gözaltına alınıp, tutuklanmanız üzerinden 2 yıl geçti. O günlere dönecek olursak, o güne nasıl gelindi? Hiç tereddütsüz şunu söyleyebiliriz, 4 Kasım - [Nevin Yıldırım ve Çilem Doğan davalarında suç ve ceza](https://www.mesele121.org/nevin-yildirim-ve-cilem-dogan-davalarinda-suc-ve-ceza/) - Kadın ve şiddet kelimeleri yan yana geldiğinde, çoğunlukla kadını kurban/mağdur rolünde, yani şiddetten etkilenen bir nesne olarak görürüz. Ancak yakın zamanda yaşanan bazı tekil olaylar bilinen bu gerçeğe başka taraftan bakmamıza sebep oldu/oluyor. Bu tekil olaylardan biri de geçtiğimiz günlerde (22 Mart) aldığı cezayla yeniden gündeme gelen Nevin Yıldırım davası. Ayrıntılarını burada aktarmak istemediğim olay, - [Anadolu Kadınının Selfisi](https://www.mesele121.org/anadolu-kadininin-resmi/) - Daha Köln'e yerleştiğim ilk aylarda duyduğum bir isim; LyLy... Bu Heumark´ta bir restoran. Oldukça merkezi ve Dom katedraline de yakın olmasından dolayı eylem ya da etkinliklerden sonra bir şeyler yemek - içmek için gidilen bir mekan. İşte Gülperi ablayı LyLy´de tanıdım. Arkadaşlar onun restoranın sahibi olduğunu söylediler. Ne zaman oraya gitsem gülümseyerek her masada herkesle - [Arslanköy de bizim ve daha niceleri de...](https://www.mesele121.org/arslankoy-de-bizim-ve-daha-niceleri-de/) - Arslanköy Hadisesi'ni uzun uzadıya anlatmayacağım burada. Zira ilgilenenler olayların nasıl gerçekleştiğini anlamak için benim doktora tezime ve devamında yayınlanan kitabıma bakabilirler. (link aşağıda) Orada bu konu uzun bir bölüm olarak anlatılmaktadır. Benim bu konu hakkında biraz sonra yapacağım vurgu da CHP'li arkadaşlar için kurtarıcı olmayacak. Çünkü ortada Arslanköy olayında arkasına iktidar partisini almış eski muhtarın - [Yurttaşı nasıl bilirsiniz?](https://www.mesele121.org/yurttasi-nasil-bilirsiniz/) - Türkçedeki 'yurttaş' Fransızca citoyen'in çevirisi sayılabilir ama pek öyle değil. Büyük Türkçe Sözlükte yurttaş: "Yurtları veya duyguları aynı olanlardan biri" olarak tanımlanıyor. Oysa, Fransızcadaki citoyen, Sitedeki yaşama kendi isteği, kendi arzusuyla katılan birey" anlamına geliyor ki, oradaki site de devlettir. Diğer yurttaşlarla birlikte kanunlar yapan, seçen ve duruma göre seçilendir. Eğer kanun yapansa, yaptığı kanunlara uyması - [İZBAN Grevi ve çok yönlü grev düşmanlığı](https://www.mesele121.org/izban-grevi-ve-cok-yonlu-grev-dusmanligi/) - İzmir Banliyö Taşımacılığı Sistemi AŞ'ye (İZBAN) bağlı iş yerlerinde uygulanmakta olan grev, 29’uncu gününde ‘60 gün süreyle ertelendi’ fiilen grev yapılamaz hale geldi. İZBAN grevi 2019 yerel seçimlerinin öncesine denk geldiği için çeşitli tartışmalara konu oldu. CHP’li İzmir Belediyesi ve aralarında DİSK eski genel başkanı Kani Beko’nun bulunduğu kimi milletvekilleri, bu grevi ‘CHP’li yerel yönetimi - [Şirin Tekeli Araştırma Ödülü sahiplerini buldu](https://www.mesele121.org/sirin-tekeli-arastirma-odulu-sahiplerini-buldu/) - SU Gender tarafından demokrasi, akademik özgürlük, toplumsal cinsiyet eşitliği ve feminizm alanlarında öncü çalışmalar yapan Şirin Tekeli anısına düzenlenen “Şirin Tekeli Araştırma Ödülü” 2018 yılı sahiplerini buldu. Ödül töreni, Şirin Tekeli’nin bıraktığı zengin mirasın yaşaması, paylaşılması ve çeşitlenmesi amacıyla düzenlenen konferans kapsamında yapıldı. Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi’nin (SU Gender) geçen yıl - [“LGBTİ bireyler iş hayatında cinsel kimliklerini gizlemek zorunda"](https://www.mesele121.org/lgbti-bireyler-is-hayatinda-cinsel-kimliklerini-gizlemek-zorunda/) - Kaos GL'nin bu yıl Kadir Has Üniversitesi ile yürüttüğü kamu ve özel sektör çalışanı LGBTİ'ler araştırma sonuçları açıklandı: Kimliğini gizlemek zorunda kalmak ve ayrımcılık sarmalı! Kaos GL Derneği, lezbiyen, gey, biseksüel, trans ve interseks (LGBTİ) çalışanların Türkiye'nin kamuda ve özel sektörde istihdam durumunu anlamak için anket çalışması yürütüyor. İlk kez 2016 yılında yapılan “Türkiye’de Kamu Çalışanı - ["Çalışma ve yurt dışı yasakları açlığa mahkum ediyor"](https://www.mesele121.org/calisma-ve-yurt-disi-yasaklari-acliga-mahkum-ediyor/) - Mağdurlar İçin Adalet Topluluğu, dört bine yakın OHAL mağduruyla görüşerek bir rapor hazırladı. OHAL ve devamındaki süreçte mağdurlar ve yakınlarının hukuk ve iş güvencelerinin ellerinden alındığı belirtilen raporda “Çalışma ve yurt dışı yasakları ile" insanların açlığa mahkum edildiğine dikkat çekilerek, "Bu durum, Nazi dönemi Almanyasında Yahudilere karşı uygulanan ‘nefret suçu’ tanımına girebilecek cezalandırma ve uygulamalara - [Çaresizliği yenebilir miyiz? - Leyla Güven’i görmek](https://www.mesele121.org/caresizligi-yenebilir-miyiz-leyla-guven-i-gormek/) - Leyla Güven 55 yaşında, Kürt siyasi hareketinde aktif rol oynamış, hayatının büyük bölümünü hak ve kadın mücadelesine ayırmış bir politikacı. 22 Ocak 2018’de gözaltına alındığında Demokratik Toplum Kongresi (DTK) Eş Başkanı’ydı. Hükümetin Afrin operasyonuna karşı açıklamaları üzerine, “Örgüt kurduğu ve yönettiği” iddiasıyla 31 Ocak 2018’de tutuklandı. Leyla Güven, 24 Haziran seçimlerinde HDP'den Hakkâri milletvekili seçildi. - [“Akademi kendine bakmaktan korkuyor”](https://www.mesele121.org/akademi-kendine-bakmaktan-korkuyor/) - Mülkiye Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Araştırmaları Merkezi tarafından düzenlenen “Akademinin Cinsiyeti” konulu söyleşi Mülkiyeliler Birliği’nde gerçekleşti. Söyleşiye Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinden Selda Tuncer, AÜ Tıp Fakültesi’nden Serap Şahinoğlu Kuş ve SBF-Mülkiye Yüksek Lisans Öğrencisi İlgi Kahraman katıldı. Yoğun ilgi gören söyleşinin açılış konuşmasını yapan Mülkiyeliler Birliği 2. Başkanı Pınar Ecevitoğlu, son zamanlarda akademiden kötü haberler - [Bulgar devrimcilerin Diyarbakır yılları](https://www.mesele121.org/bulgar-devrimcilerin-diyarbakir-yillari/) - Diyarbakır’da artık harabeye dönmüş tarihi bir hanın hikayesi, yaklaşık 170 yıl sonra gün yüzüne çıktı. Bir dönem halk arasında Borsa Hanı olarak bilinen han, 1850’lerde, Bulgaristan’dan kente sürgün gelen devrimcilere de ev sahipliği yapmış. Kentin tarihi surlarının içindeki bölgede kalan Çiftehan Sokaktaki bir tarihi yapı hemen dikkat çekiyor. Sokakla aynı adı taşıyan yapı artık harabe - [104'üncü yılında Ermeni Soykırımı](https://www.mesele121.org/104-uncu-yilinda-ermeni-soykirimi/) - Fransa'da doktora öğrencisi olduğum dönemde ve daha sonra konferans vermek üzere gittiğim Avrupa'nın değişik kentlerinde, şöyle bir soruyla karşılaştığım oluyordu: "Ermeni faciası Osmanlı İmparatorluğu döneminde, Eski Rejim zamanında vuku bulmuş olduğuna ve 'Yeni Rejim' de Osmanlı İmparatorluğunu tasfiye ettiğine göre, Devlet erbabı neden ' O, 1915’deki bir olaydı, bizden önceki rejimin eseriydi ' demiyor? Aslında - [Şehir dışındaki "Şehir hastaneleri"](https://www.mesele121.org/sehir-disindaki-sehir-hastaneleri/) - Kent merkezindeki hastaneler neden kapatılır ve 20-30 kilometre uzaklıkta devasa bir hastane inşa edilir?. Müthiş bir doğa tahribatı ve kaynak israfı pahasına, gayet iyi işleyen, ihtiyacı karşılayan bir hava limanı neden yıkılır ve yerine daha uzakta bir hava limanı inşa edilir. Tam bir yıkım, sömürü, yağma ve talan aracı olan "Büyük Projeler" neden dayatılır? Herkesin - [AKP’ye kaybettirme stratejisi, sağlam bir temele sahip mi?](https://www.mesele121.org/akp-ye-kaybettirme-stratejisi-saglam-bir-temele-sahip-mi/) - Devrimci strateji meselesini seçimler ve sonuçlarını tartışmaya vesile edelim istiyoruz. Seçimler gibi milyonlarca insanın ilgi odağı olan meselelere devrimci sosyalist açıdan bakanların farklı bir yaklaşımı olmalıydı. Her beş yılda bir gelen bu fırsatı çok iyi değerlendirdiğimiz söylenemez. Kitlelere ve devrimci mücadele içinde olanlara önerilerimizi sunma imkanını gerektiği gibi kullanamadık. Seçimler kitlelerin politikaya ilgi duyduğu bir - [“Son tahlilde” (*)](https://www.mesele121.org/son-tahlilde/) - Ovacık Belediye Başkanı Fatih Maçoğlu’nun bu seçimlerde Dersim Belediye Başkanlığına aday olacağını açıklamasının üzerine, HDP çevrelerinden son derece sert tepkiler geldi. Ana fikir mealen şuydu: Kayyum atanan HDP’li bir belediyede sol adına HDP dışında bir aday çıkartılması kabuledilemez. Kayyuma karşı mücadeleyi boşa düşürmek olur. Son tahlilde AKP’ye hizmettir. Maçoğlu ve bileşenlerinde kasıt aramadan önce, bizim - [Kılıçdaroğlu’ndan Adana'daki Ermeniler'e yönelik katliama: Linç ve güruh](https://www.mesele121.org/kilicdaroglu-ndan-adana-daki-ermeniler-e-yonelik-katliama-linc-ve-guruh/) - Geçtiğimiz günlerde bir "şehit asker" cenazesine katılan Kemal Kılıçdaroğlu’nun uğradığı saldırı, saldırının ardından saklandığı evin kalabalık tarafından çevrilip, bir kadının "Yakın o evi! Yakın o Alevi’yi" diye bas bas bağırması hepimizde aynı deja-vü efektini yarattı. Yakın zamanlı hafızamız bu duruma hemen isim koyup derindeki bir korkunun ağzını açtı: Linç girişimi... Madımak, Maraş, Malatya, Çorum ve daha - [Yangın yeri ve düşündürdükleri](https://www.mesele121.org/yangin-yeri-ve-dusundurdukleri/) - İnsan-Mekan-Hafıza başlığıyla yaptığım bir röportaj 12 Nisan´da yayınlandı. Üç gün sonra yani 15 Nisan akşamı TV haberlerini izlerken Notre Dame´ın yandığını gördüm, olduğum yerde kurudum kaldım. Ertesi gün uyanır uyanmaz aklıma ilk gelen sadece bir kaç kere turist olarak gezmeye gittiğim Notre Dame oldu. Mesele tarihi-turistik-gotik bir mimari eser değildi. 12. y.y.´dan bugüne kadar bir - [Türkiye’nin en önemli sorunları işsizlik ve pahalılık](https://www.mesele121.org/turkiye-nin-en-onemli-sorunlari-issizlik-ve-pahalilik/) - “Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması (TSSEA)” 2018 yılı sonuçları açıklandı. Araştırmaya katılanlar Türkiye’nin en önemli sorunları olarak; işsizlik, hayat pahalılığı ve Türk lirasının değer kaybetmesini görüyor. Kadir Has Üniversitesi Türkiye Çalışmaları Merkezi bünyesinde gerçekleştirilen “Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması (TSSEA)” 2018 yılı sonuçları 30 Ocak’ta açıklandı. “Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması (TSSEA)”, 12 Aralık 2018-4 Ocak 2019 tarihleri - [Mephisto Kitabevi çalışanları direnişte](https://www.mesele121.org/mephisto-kitabevi-calisanlari-direniste/) - Mephisto Kitabevi’nin Beşiktaş mağazasında çalışan işçiler keyfi işten çıkarmalara, mobbing ve kötü çalışma koşullarına karşı direnişe geçti. İşçiler basın açıklaması yaparak taleplerini sıraladı. Bir süredir mağazalarında yaşanan yoğun mobbing ve keyfi işten çıkarmalar nedeniyle gündeme gelen Mephisto Kitabevi’nin işçileri Beşiktaş mağazasında direnişe geçti. Mağazada vardiyasında çalışmakta olan işçiler mağaza önünde işten atılan arkadaşlarıyla bir araya - [Mephisto Kitabevi işçilerinden yönetime açık mektup](https://www.mesele121.org/mephisto-kitabevi-iscilerinden-yonetime-acik-mektup/) - Keyfi işten çıkarmalara, mobbing ve kötü çalışma koşullarına karşı direnişe geçen Mephisto Kitabevi işçileri, direnişlerinin dokuzuncu gününde Mephisto yönetimine açık mektup yayınladı. Mephisto yönetimi tarafından kendilerine yöneltilen “eleştirilere” cevap veren işçiler, taleplerine yanıt verilmediğini hatırlatarak “Mephisto’ya zarar verenler mağaza önünde başı dik hakkını arayanlar değil, insanları bu koşullarda çalışmaya mahkum edip, itiraz edenleri ‘işsizlik sopasıyla’ - [Kadınların en büyük sorunu “şiddet”](https://www.mesele121.org/kadinlarin-en-buyuk-sorunu-siddet/) - Kadir Has Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Merkezi tarafından her yıl gerçekleştirilen “Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Algısı Araştırması”nın 2019 yılı sonuçları açıklandı. Ocak - Şubat aylarında İstanbul başta olmak üzere toplam 23 ilde, kadın erkek,18 yaş ve üzeri 1.205 kişi ile gerçekleştirilen araştırmaya göre kadının toplumdaki en büyük sorunu “şiddet” olarak karşımıza çıkıyor. Bu - [Temsilde kadın-erkek eşitliği karnesinde “Hal ve gidiş” sıfır](https://www.mesele121.org/temsilde-kadin-erkek-esitligi-karnesinde-hal-ve-gidis-sifir/) - KA.DER’in her yıl geleneksel olarak açıkladığı Temsilde Kadın Erkek Eşitliği Karnesi kadınların karar alma mekanizmalarındaki “yokluğunu” bir kez daha ortaya koydu. Toplumsal yaşamın tüm hücrelerine sirayet eden cinsiyet ayrımcılığının koltukları işgal eden erkek egemen zihniyetin eseri olduğunu gözler önüne serdi. Seçimle ve atamayla gelinen tüm karar organlarındaki kadın temsil oranlarını yükseltmek için 22 yıldır çalışmalar - ["Kadın dostu ilçeler" listesinin başında BDP'li belediyeler var](https://www.mesele121.org/kadin-dostu-ilceler-siralamasinda-ilk-dort-bdp-den-cikti/) - TEPAV tarafından gerçekleştirilen “Karşılaştırmalı Olarak Türkiye’de Kadın Dostu İlçeler” araştırmasına göre nüfusu 100 binin üzerindeki ilçeler arasında “kadın dostu olarak öne çıkan 14 ilçe belediyesinden ilk dördünü BDP’li belediyeler oluşturdu. 14 ilçenin yarısını BDP’li belediyeler oluştururken, listede 5 CHP’li, 2 de AKP’li belediye yer buldu. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin thinktank’i olarak faaliyet gösteren Türkiye - [Şirin Tekeli Araştırma Ödülü başvuruları başlıyor](https://www.mesele121.org/sirin-tekeli-arastirma-odulu-basvurulari-basliyor/) - Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi’nin (SU Gender)demokrasi, akademik özgürlük, toplumsal cinsiyet eşitliği ve feminizm alanlarında öncü çalışmalar yapan Şirin Tekeli anısına düzenlediği “Şirin Tekeli Araştırma Ödülü”nün 2019 yılı için başvuruları başlıyor. Başvurular 11 Ekim 2019 tarihine kadar devam edecek. Bugüne kadar birçok araştırmacı, akademisyen ve aktivistin yoluna ışık tutan Şirin Tekeli’nin bıraktığı - [Entelektüel hiç bu kadar gerekli olmadı...](https://www.mesele121.org/entelektuel-hic-bu-kadar-gerekli-olmadi/) - Türkiye "aydın"ın harman olduğu bir ülke. Dünya'da herhalde bu kadar "aydını" olan başka bir ülke yoktur. Bir eğitimden geçmek, diploma sahibi olmak 'aydın' sayılmaya yetiyor. Okumuşlar, söze, 'bir aydın olarak' diye başlıyor... Velhasıl burası 'aydını' bol ama nedense 'aydınlatanı kıt' bir ülke... Peki neden? Aydın olmak, bir okuldan, üniversiteden mezun olmaksa, bir diploma sahibi olmaksa, - [AKP veya 'kırk yaşındaki adama sekiz yaşındaki çocuğun ceketini giydirmek!'](https://www.mesele121.org/akp-veya-kirk-yasindaki-adama-sekiz-yasindaki-cocugun-ceketini-giydirmek/) - AKP, ABD'nin İslam coğrafyasında otokratik rejimlerin yerine 'Ilımlı İslam' modelini ikame etme projesinin bir parçası olarak peydahlandı. Asla "yerli ve milli" değildi. Başlarda gerçek yüzünü açık etmemeye özen gösterdi. Devlete hakim oldukça da artık niyeti açık etmekten çekinmedi. Başta Orta-Doğu olmak üzere İslam ülkelerinde "Ilımlı İslam' rejimleri oluşturulacak, Türkiye de model olacaktı... 2011 de Tunus - [Eren Keskin Martin Ennals ödülünü Ankara’da aldı](https://www.mesele121.org/eren-keskin-martin-ennals-odulunu-ankara-da-aldi/) - İnsan Hakları Derneği Eş Başkanı ve “İnsan Hakları Savunucuları için Martin Ennals Ödülü” finalisti Eren Keskin, 9 Mayıs’ta İHD genel merkezinde gerçekleştirilen törenle ödülünü aldı. Keskin, yurtdışı seyahat yasağı devam ettiği için 13 Şubat 2019’da Cenevre’de düzenlenen ödül törenine katılamamıştı. Eren Keskin, “Türkiye’ de temel hak ve özgürlüklerin uygulanmasının sağlanmasına eşine az rastlanır ve vazgeçmez - [Göç olgusuna toplumsal cinsiyet perspektifinden bakmak](https://www.mesele121.org/goc-olgusuna-toplumsal-cinsiyet-perspektifinden-bakmak/) - Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi (SU Gender),Göç Araştırmaları Derneği (GAR) işbirliği ile düzenlenen Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden Türkiye'de Göç Araştırmaları Konferansı’na ev sahipliği yaptı. SU Gender’dan Kristen Biehl ve GAR’dan Didem Danış’ın açılış konuşmalarının ardından; Lülüfer Körükmez, Cavidan Soykan ve Ilhan Zeynep Karakılıç, GAR tarafından yayınlanan Türkiye'de Göç Bağlamında Dayanıklılık, Çalışma ve - [Dördüncü Emek Tarihi Konferansı, '80 sonrasına odaklanacak](https://www.mesele121.org/dorduncu-emek-tarihi-konferansi-yakin-tarihe-odaklanacak/) - DİSK, Tarih Vakfı ve TÜSTAV’ın ortak çabalarıyla düzenlenmesi kararlaştırılan Emek Tarihi Konferansının 4’üncüsü 14-15 Aralık 2019 tarihlerinde “Türkiye’nin Yakın Tarihinde Emek, Toplum ve Siyaset, 1980-2002” başlığı ile gerçekleştirilecek. Emek Tarihi Konferansları dizisinin ilki Kasım 2013’te “Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Bağlamında, Emek Hareketi Tarihinin Kaynakları”, ikincisi Ekim 2015’te “Osmanlı İmparatorluğu’nda İşçi Sınıfının Oluşumu”, ve üçüncüsü ise - [Cinsiyet eşitsizliği her yerde: Türkiye’de profesörlerin yüzde 68’i erkek](https://www.mesele121.org/cinsiyet-esitsizligi-her-yerde-turkiye-de-profesorlerin-yuzde-68-i-erkek/) - Kadir Has Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Araştırma Merkezi’nin, “Türkiye’de Yükseköğretimdeki Cinsiyet Eşit(siz)liği” araştırmasına göre Türkiye’deki rektörlerin yüzde 90,9’u, profesörlerin yüzde 68,8’i erkek. Kadir Has Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Araştırma Merkezi, 1984-2018 yılları arasındaki dönemi kapsayan “Türkiye’de Yükseköğretimdeki Cinsiyet Eşit(siz)liği” araştırmasını yayınladı. Zaman içerisindeki değişimi incelemek amacıyla yapılan araştırmada, 1984-2018 yılları arasında - [Sendikalarda LGBTİ+’lerin görünürlüğü: KESK üzerinden ufak bir analiz](https://www.mesele121.org/sendikalarda-lgbti-lerin-gorunurlugu-kesk-uzerinden-ufak-bir-analiz/) - Mersin’de bulunan LGBT 7 Renk Derneğinin düzenlediği bir etkinlikte Sendikalar ve LGBTİ+lar üzerine bir sunum yapmam istendiğinde önce içimi bu konu hakkında söyleyebileceğim pek bir şey olmadığına dair bir his kapladı. Ardından cinsiyetçilik, homofobi ve transfobiye karşı mücadelede ne durumda olduğumuza dair, LGBTİ+lerin ne derece sendikal mücadelede ve taleplerde görünür olduğu ve son olarak neler - [Kültürel istihdamının yarısını kadınlar oluşturdu](https://www.mesele121.org/kulturel-istihdaminin-yarisini-kadinlar-olusturdu/) - TÜİK 2018 yılı için Kültürel İstihdam verilerini açıkladı. 2018 yılında kültürel istihdam bir önceki yıla göre yüzde 5,5 artarak 648 bin kişi oldu. Kültürel istihdamın yüzde 50’sini kadınlar oluşturdu. Toplam istihdamın 447 bini “diğer faaliyetler” bölümünde yer aldı. Yaş gruplarına göre bakıldığında, kültürel istihdamda olanların yüzde 62,5’i 30-54 yaş grubunda, yüzde 29’u 15-29 yaş grubunda, - [27. İstanbul LGBTİ+ Onur Haftası’nın teması: Ekonomi Ne Ayol?](https://www.mesele121.org/27-istanbul-lgbti-onur-haftasi-nin-temasi-ekonomi-ne-ayol/) - 27. İstanbul LGBTİ+ Onur Haftası Komitesi haftanın temasını, “Ekonomi Ne Ayol?” olarak açıkladı. Haftanın bildirgesinde “LGBTİ+’lar ve diğer ezilen kimlikler özgürleşmeden, hiçbir kriz çözülmeyecek” görüşü dile getirildi. İşte 27. Onur Haftasının bildirgesi... LGBTİ+’ların birbirine yükselmesinden daha hızlı yükselen döviz karşısında eriyen Türk Lirası ve giderek kötüleşen Türkiye ekonomisi, 7’den 70’e Türkiye’de yaşayan herkesi etkiliyor. Bu - [Kadınlardan nafaka hakkına saygı çağrısı](https://www.mesele121.org/kadinlardan-nafaka-hakkina-saygi-cagrisi/) - Aralarında Latife Tekin, Zuhal Olcay, Müjde Ar, Leman Sam, Nesrin Nas, Hazal Kaya, Feride Acar, Ufuk Tarhan gibi isimlerin de yer aldığı, farklı çalışma alanlarından 100 tanınmış kadın nafaka hakkının hiçbir şekilde kısıtlanmaması, değiştirilmemesi veya geri alınmaması gerektiğinin altını çizdikleri bir metin yayınladılar. Sadece nafaka hakkının değil, kadınların boşanma ve miras hakkı dahil olmak üzere - [İHD’den 33’üncü yıl açıklaması: Mücadelemiz sürüyor, sürecek…](https://www.mesele121.org/ihd-den-33-uncu-yil-aciklamasi-mucadelemiz-suruyor-surecek/) - “İnsan hak ve özgürlükleri konusunda çalışmalar yapmak” amacıyla 33 yıl önce bugün 98 kişinin imzasıyla kurulan İnsan Hakları Derneği, kuruluş yıldönümü nedeniyle bir açıklama yayınlanarak, “İnsan Hakları, demokrasi ve barış mücadelemiz sürüyor, sürecek…” dedi. 17 Temmuz 1986’da 98 kişinin imzasıyla kurulan İHD’den yapılan yazılı açıklamada, insan hakları mücadelesinde yaşamını yitirenler anıldı ve Kürt Sorunu’nu demokratik - [Praksis dergisinden Kaygalak ve Ergüneş adına ödül](https://www.mesele121.org/praksis-dergisinden-kaygalak-ve-ergunes-adina-odul/) - Praksis dergisi, 2007 yılında aramızdan ayrılan Sevilay Kaygalak ve geçen yıl kaybettiğimiz Nuray Ergüneş adına sosyal bilimler alanında iki ayrı makale ödülü vereceğini duyurdu. İlki 2020 yılında olmak üzere, her iki yılda bir verilecek ödüller tüm genç araştırmacılara açık. Dergiden yapılan duyuruda, Sevilay Kaygalak Makale Ödülü’nün kent çalışmaları alanında, Nuray Ergüneş Makale Ödülü’nün ise politik - [Potlaç kadın emeği pazarı açık havaya çıkıyor](https://www.mesele121.org/potlac-kadin-emegi-pazari-acik-havaya-cikiyor/) - Kadınlar arasında dayanışma ve üretim ağını güçlendirmek amacıyla 2016 yılında Kadıköy Belediyesi tarafından kurulan ve Mart ayında kooperatifleşen kadın emeği pazarı ‘Potlaç’ yaz döneminde açık havaya çıkıyor. Potlaç Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatif’i öncülüğünde Moda’da Aile Çay Bahçesi’nin arkasında kurulacak Potlaç stantları Pazar günü 19 Temmuz’da açılıyor. Kasım ayına kadar devam edecek pazar yerinde - [Uzmanlar üç çeşittir: Konunun uzmanları, her konunun uzmanları ve 'yerli' ve 'milli' uzmanlar...](https://www.mesele121.org/uzmanlar-uc-cesittir-konunun-uzmanlari-her-konunun-uzmanlari-ve-yerli-ve-milli-uzmanlar/) - Her tarihsel dönemde ve her toplumda, belirli bir eğitimden geçmiş olanlar imtiyazlı bir statüye sahiptirler. Bu imtiyaz toplumdaki işlevlerinin karşılığıdır. Egemenlere akıl hocalığı yaparlar. Meşruiyet ve rıza üretirler. Yalan üretmeye memur edilmişlerdir... Sömürü, baskı ve şiddete dayalı egemenlik sistemi, onlar sayesinde kendini yeniden üretmeyi başarır. Elbette eğitimliler, diplomalılar arasında sosyal eşitsizlik temeli üzerinde varlığını sürdüren - [Paradigmayı değiştirmeden olmaz!](https://www.mesele121.org/paradigmayi-degistirmeden-olmaz/) - Türkiye toplumu bir dizi krizler sarmalına hapsolmuş bulunuyor. Artık bu çöküş tablosundan bildik yöntem ve araçlarla çıkmak mümkün değil. Zira, söz konusu olan sadece ekonomik kriz değil, politik, sosyal, ekolojik, etik krizi, değerler krizi... söz konusu. Dolayısıyla, politik mücadelenin zeminini, politika anlayışını, politika yöntem ve araçlarını değiştirmek gerekiyor. Zira, iflas eden sadece Politik İslamcı AKP - [İnsan hakları araştırmalarına "Bahri Savcı" adına destek](https://www.mesele121.org/insan-haklari-arastirmalarina-bahri-savci-adina-destek/) - İnsan Hakları Okulu, Türkiye’de insan hakları alanının bilimsel bir disiplin olarak kurulmasında büyük katkısı olan Prof. Dr. Bahri Savcı’nın adına insan hakları alanında yapılacak bilimsel çalışmalara araştırma desteği sağlayacak. Bahri Savcı İnsan Hakları Araştırmaları Destek Programı, insan hakları alanında özgün bilimsel çalışmaları destekleyerek, daralan ve tektipleşen akademik tartışmaların zenginleşmesini ve insan hakları savunucularıyla buluşmasını hedefleyecek. - ["Hormonlu Domates"ler sahiplerini buldu](https://www.mesele121.org/hormonlu-domates-ler-sahiplerini-buldu/) - Hormonlu Domates LGBTİ+fobi Ödülleri Şişli’de düzenlenen törenle sahiplerini buldu. Ödül kazananlar arasında Ankara Valiliği, TİHEK, Diyanet, Mustafa Ceceli gibi birçok kişi ve kurum bulunuyor. İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’ya ise ömür boyu hormonlu domates verildi. İstanbul LGBTİ+ Onur Haftası kapsamında her yıl geleneksel olarak LGBTİ+fobik kişi ve kurumlara verilen Hormonlu Domates Ödülleri bu yıl da sahiplerini - [İş cinayetlerinde ölen göçmen ve mülteci sayısı artıyor](https://www.mesele121.org/is-cinayetlerinde-olen-gocmen-ve-multeci-sayisi-artiyor/) - İSİG Meclisi, Temmuz ayı iş cinayetleri raporunda göçmen/mülteci iş cinayetlerinde yaşanan artışa dikkat çekti. 2019’in ilk yedi ayında 70 göçmen/mülteci işçinin yaşamını yitirdiğini belirten İSİG Meclisi’nin tespitlerine göre Ölen işçilerin büyük bölümünü Suriyeli ve Afganistanlılar oluşturdu. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi Temmuz ayı iş cinayetleri verilerini açıkladı. Temmuz ayında konuşulan en önemli konulardan birisini - [Kadınlar, iş hayatında "erkek gibi" davranmak zorunda](https://www.mesele121.org/kadinlar-is-hayatinda-erkek-gibi-davranmak-zorunda/) - İş gücünün yarıdan fazlasının kadın olduğu bilinen kültür-sanat sektöründeki kadın profesyonellerin ihtiyaç ve isteklerini ortaya çıkarmak için British Council tarafından hazırlanan "Kültürde Kadın Gücü" araştırmasına göre toplumsal cinsiyet bakış açısından ele alındığında, kadınların yüzde 40'ı sektörde kadın olmanın zorluğuna dikkat çekerken, yüzde 25'i de mesleki hayatında bazen ‘erkek gibi davranmak’ zorunda kaldığını kabul ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun - [Hrant Dink Ödülü Nebahat Akkoç ve Agnes Kharshiing’in](https://www.mesele121.org/hrant-dink-odulu-nebahat-akkoc-ve-agnes-kharshiing-in/) - Hrant Dink Ödülü’nün sahipleri Türkiye’den Nebahat Akkoç, ve Hindistan’dan Agnes Kharshiing oldu. Akkoç, kadının insan hakları ile “eril şiddet”e karşı çalışmalarıyla biliniyor. Kharshiing ise Hindistan’da yaşadığı bölgedeki yoksulların, kadınların, çocukların ve dezavantajlı insanların hakları ve çevre hakları için mücadele ediyor. Uluslararası Hrant Dink Ödülü’nün on birincisi, dün akşam (15 Eylül Pazar) Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre - [Kadıköy "orta"yla geçti, Bağcılar sınıfta kaldı](https://www.mesele121.org/kadikoy-orta-yla-gecti-bagcilar-sinifta-kaldi/) - KA.DER’in kadınların temel haklarını gündelik hayatta kullanmalarına katkı sağlamak amacıyla hazırladığı “Kapsayıcı Belediye Yönetişim Karnesi” tanıtıldı. 1000 üzerinden not verilen karne için pilot olarak seçilen Bağcılar Belediyesi ancak 125-250, Kadıköy Belediyesi ise 500-625 aralığında puan aldı. Kadın Adayları Destekleme Derneği (KA.DER), belediyelerin toplumsal cinsiyet eşitliğini gözetip geliştirmelerin sağlamak ve destek olmak amacıyla “Kapsayıcı Belediye Yönetişim - [Beka kıskacı, kriz simyacılığı ve antikapitalist seçenek](https://www.mesele121.org/beka-kiskaci-kriz-simyaciligi-ve-antikapitalist-secenek/) - Erdoğan 11. Kalkınma Programında 2023 hedeflerinin yarı yarıya düşürerek, yalnızca hedeflerin propagandif olarak konulduğunu değil, benzer ülkeler klasmanında bile Türkiye’nin yerinde saymasının marifet olduğunu kabul etti. Dünyanın en güçlü 10 ülkesi arasına katılma iddiasının yerini G- 20’den düşme ihtimali almış durumda. Bu hedef konulurken dönemin modasına uygun olarak gelişmekte olan ülkeler sınıfının üst sınırlarını zorlamak, - ['Asıl terör devlet terörüdür' demek... malumu ilam etmektir](https://www.mesele121.org/asil-teror-devlet-terorudur-demek-malumu-ilam-etmektir/) - Bundan üç yıl önce yayınlanan, asıl terör devlet terörüdür başlıklı yazıda, amaç, genel olarak terör ve terörist kavramlarına açıklık getirmektir. Zira, bu alanda yaygın bir kafa karışıklığı ve yanlış anlama durumu var. Kelimelerin, kavramların yerli-yerinde kullanılmamasının da çok büyük sakıncaları ve olumsuz sonuçları vardır. Aslında Terör’, kendi başına suç aleti bir kelime. Dilimize girip bugünkü işlevini edinmesi 80’lerin - [Kutsal devlet refleksi...](https://www.mesele121.org/kutsal-devlet-refleksi/) - Osmanlı İmparatorluğunda devlet kutsaldı. Onun bakiyesi, doğrudan devamı olan TC daha da kutsaldır. Dolayısıyla, rejimin diline doladığı 'modernlik', 'çağdaşlık', 'ilericilik', 'demokrasi', vb... retoriğinin reel bir karşılığı yok. Bu rejim, bu devlet, halktan gelen hiçbir hak talebini kabul etmez, hiçbir demokratik açılıma izin vermez... Aksi halde 'kutsal devletin' büyüsünün bozulacağını düşünür... "Kapı bir kere açılırsa, kimin - ["Hukuk reformu" mu dediniz?](https://www.mesele121.org/hukuk-reformu-mu-dediniz/) - AKP yeni bir "hukuk reformuyla" daha gündemde. Reform dendiğinde ekseri hayırlı bir şey yapıldığı, yapılacağı beklentisi vardır. Reform demek, mevcut olana, var olana yeni şekil vermek, yeni biçim vermektir... Oysa, yapılan değişikliğin daha iyi olacağına dair bir kesinlik yoktur... Tam tersine daha da kötüleşme olasılığı yüksektir... Eğer öyleyse, "kim neden bu işe girişiyor, kim yeni - [Demokrasi mi dediniz?](https://www.mesele121.org/demokrasi-mi-dediniz/) - Türkiye'de 73 yıldır bir demokrasi oyunu oynanıyor. Ağzını açan her politikacı, akademi üyesi, gazeteci, "aydın" denilenler, mülk sahibi sınıfların sözcüleri, Türkiye'nin 'demokratik bir cumhuriyet' olduğunu söylüyor... Cunta anayasasında da "Türkiye'nin demokratik, laik, sosyal, hukuk devleti" olduğu yazılı... Bu, aslında kısa bir cümleye dört yalanı sığdırma başarısıdır. Türkiye'de bu dördünün hiç birinin, hiç bir zaman bir - [22. Kadın Sığınakları ve Dayanışma Kurultayı sona erdi](https://www.mesele121.org/22-kadin-siginaklari-ve-dayanisma-kurultayi-sona-erdi/) - 22. Kadın Sığınakları ve Da(ya)nışma Merkezleri Kurultayı 270 kadının katılımıyla İstanbul’da gerçekleşti. İki gün süren kurultayın sonuç bildirgesi her yıl olduğu gibi bu yıl da, 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü’nde yayınlanacak. Bu yıl yirmi ikincisi düzenlenen Kadın Sığınakları ve Da(ya)nışma Merkezleri Kurultayı, 2-4 Kasım tarihlerinde Kadınlarla Dayanışma Vakfı (KADAV), Mor Çatı - [Ayaz ile Nupelda'nın Aile Tablosu](https://www.mesele121.org/ayaz-ile-nupelda-nin-aile-tablosu/) - Geçtiğimiz günlerde işim gereği mültecilerin yaşadığı bir kampa gittim. Bekleme süresinde pencerenin önüne gidip dışarıya baktım. İki çocuk iki salıncakta kuşlar gibi çığlık çığlığa bağırarak sallanıyordu. Sonra ben onlara bakarken yanımdan gelip geçenlerin şaşkın bir merakla bana baktıklarını farkettim. Kendimi toparladım. Gözlerimden yanaklarıma akan yaşlardan habersizdim. Bir insan ağlarken ağladığını farketmez mi? Ben o gün - [Kürt folklorunu derleme projesi ilk meyvelerini verdi](https://www.mesele121.org/kurt-kulturunu-derleme-projesi-ilk-meyvelerini-verdi/) - Mezopotamya Vakfı, Kürt folkloru üzerine bölgede 20 kişi ile yaptığı çalışmalar sonucu toplanan öykülerin yer aldığı “Kûçikê Daliqandî” ve “Meryemnîgarê” adlı iki kitabı yayımladı. Vakıf, aynı araştırma sonucu derlenen 8 kitabı daha yayın programına aldı. Kürt dili üzerine çalışmalar yürüten Mezopotamya Vakfı, Kürtlerin folkloru yani gelenekler, görenekler, töreler, inanışlar, müzik, oyunlar, danslar, giyim kuşam, el - [Asgari Ücret-Azamî İkiyüzlülük](https://www.mesele121.org/asgari-ucret-azami-ikiyuzluluk/) - Her yıl Aralık ayında bir asgari ücret pazarlığı yapılıyor. İşte en büyük işçi sendikası konfederasyonu temsilcisi, "iş verenler" temsilcisi, hükümet temsilcisi bir kaç toplantıda bir yıl sonraki asgari ücreti belirliyor. Daha adlandırmada sorun var. Kapitalist patronların temsilcisi demek yerine 'iş veren temsilcisi' deniyor... Bilindiği gibi "vermek", karşı taraftakini borçlandırmaktır... Birine bir şey verdiğinizde 'alacaklı' hale - [Siz profesörü ne sanıyorsunuz?](https://www.mesele121.org/siz-profesoru-ne-saniyorsunuz/) - Geçtiğimiz günlerde, TBMM'den, termik santrallerin filtre takma zorunluluğunu erteleyen bir yasa geçti. Profesör, üstelik halk sağlığı profesörü olan MHP'li Sefer Aycan bir gün önce “Ben halk sağlığı uzmanıyım. Termik santraller 1 dakika bile filtresiz çalışmamalı. Bu akciğer hastalıklarının, kanserin direkt sebebi. Meclis'te son ana kadar mücadele edeceğim” dediğinin ertesi gün yapılan oylamada 'evet' oyu kullanması, - [Günlerden Hrant: "Derinliğin ışığa yükseldiği gün"](https://www.mesele121.org/gunlerden-hrant-derinligin-isiga-yukseldigi-gun/) - "...Sevgili dostlar, bugün bedenimin yarısını, sevgilimi, çocuklarımın babasını, sizin kardeşinizi uğurluyoruz. Sağdakine, soldakine, öndekine, arkadakine rahatsızlık, saygısızlık vermeden, sloganlar atmadan, pankartlar açmadan, sessiz bir saygı yürüyüşü gerçekleştiriyoruz. Bugün sessizlik ile büyük bir ses yükselteceğiz. Bugün derinliklerin ışığa yükseldiği günün başlangıcıdır." Rakel Dink´in sevgili eşi Hrant Dink´in cenazesinde yaptığı konuşma hemen hemen böyle başlıyor. 13 sene - [Kadın cinayetlerinde fail](https://www.mesele121.org/kadin-cinayetlerinde-fail/) - Nihayet 2019 yılı da başımıza çok kötü bir iş gelmeden yaşayıp bitirdiğimiz bir yıl oldu. "İyiyiz çok şükür (!!??)". Ama iyi miyiz gerçekten? 2019 yılı içinde Türkiye´de gerçekleşen kadına yönelik cinayetlerin sayısı; 474. Bu sayı Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu´nun açıklamasına göre son 10 yılın en yüksek rakamı. 2020´de ne olacak belli değil. Peki ona da - [Toker: İhalelerde istisnalar kural oldu](https://www.mesele121.org/toker-ihalelerde-istisnalar-kural-oldu/) - Gazeteci Çiğdem Toker, yeni kitabıyla, kamu kaynaklarının belli ellere transferini gözler önüne seriyor. DW Türkçe, Toker ile devletin en kolay kaynak transfer aracı olan kamu ihalelerinin nasıl yapıldığını konuştu. Türkiye'de on yıllık bir süre zarfında, kabinedeki bakanların, gazete haberleri üzerine şirketlerdeki hisselerini devrettikleri yıllardan, şirket sahibi beş bakanın kabinede yer aldığı ve bu durumun olağan - [2019’da Türkiye’nin ifade özgürlüğü karnesi](https://www.mesele121.org/2019-da-turkiye-nin-ifade-ozgurlugu-karnesi/) - Susma Platformu, Ocak-Kasım 2019 döneminde sanat ve medya alanlarında yaşanan ifade özgürlüğü ihlallerini aktardığı üçüncü yıllık Türkiye’de Sansür ve Otosansür Raporu’nu ve genel kurul toplantısını Cezayir Toplantı Salonu’nda düzenlenen bir etkinlikle kamuoyuyla paylaştı. Türkiye genelinde yaşanan ifade özgürlüğü ihlallerinin konuşulduğu bir söyleşinin de gerçekleştirildiği etkinliğe, Türkiye’nin farklı kentlerinden pek çok basın ve sanat kurumu temsilcisi, - [Şirin Tekeli Araştırma Ödülü sahiplerini buldu](https://www.mesele121.org/sirin-tekeli-arastirma-odulu-sahiplerini-buldu-2/) - Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi (SU Gender)’nin; demokrasi, akademik özgürlük, toplumsal cinsiyet eşitliği ve feminizm alanlarında öncü çalışmalar yapan Şirin Tekeli anısına düzenlediği “Şirin Tekeli Araştırma Ödülü” 2019 yılı sahiplerini buldu. Ödül töreni, Şirin Tekeli’nin bıraktığı zengin mirasın yaşaması, paylaşılması ve çeşitlenmesi amacıyla düzenlenen konferans kapsamında yapıldı. Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet - [SALT bu yıl sekiz araştırma projesini destekleyecek](https://www.mesele121.org/salt-bu-yil-sekiz-arastirma-projesini-desteklenecek/) - İmparatorluktan cumhuriyete Türkiye’nin iki yüzyıllık kent, toplum ve ekonomi tarihi ile 1950’ler sonrası mimarlık, tasarım ve sanat üretimleri hakkında özgün belge edinimi ve araştırmayı teşvik eden SALT Araştırma Fonları’nın 2020 başvuruları başladı. Bu yıl, CultureIst’in iki ek fonuyla sekiz araştırma projesine 15.000 TL değerinde, toplam 120.000 TL’lik fon desteği verilecek. Türkiye’deki sanat ve kültür platformlarının gelişimine - [Taammüden doğa cinayeti demek olan bu projeyi durdurun!](https://www.mesele121.org/taammuden-doga-cinayeti-demek-olan-bu-projeyi-durdurun/) - ‘Kanal İstanbul’ dayatmasının sebebi ne? Bunca ısrarın, bunca inadın gerisinde ne var? Bir kere, daha baştan söyleyelim ki, ‘adlandırmada’ sorun var… Neden ‘İstanbul Kanalı’ değil de, Kanal İstanbul? Neden Süveyş Kanalı, Panama Kanalı deniyor da, İstanbul kanalı denmiyor? Bu Amerikanca’dan ‘aşırılmış’ bir isim olmasın? Eğer öyleyse kanalın adı başkaları tarafından konmuş demektir... AKP döneminde inşa, - [ILO ve TÜİK ücretlerdeki "cinsiyet uçurumunu" ölçecek](https://www.mesele121.org/ilo-ve-tuik-ucretlerdeki-cinsiyet-ucurumunu-olcecek/) - Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) Türkiye Ofisi ile Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), kadın ile erkek çalışanların kazançlarındaki ücret açığının hesaplanabilmesi için çalışma başlattı. Mayıs ayına kadar sürecek proje kapsamında, Ocak 2019’dan bu yana çalışanların maaşları masaya yatırılacak. Yeni metotların geliştirileceği çalışma kapsamında; Hane Halkı İş Gücü Anketi, Gelir Yaşam Koşulları (GYK) Kazanç Yapısı Anketi ve İdari - [STK ve Aydınlardan ‘Selçuk Mızraklı’ Çağrısı](https://www.mesele121.org/stk-ve-aydinlardan-selcuk-mizrakli-cagrisi/) - Bir grup sivil toplum kuruluşu, akademisyen, yazar, sanatçı, görevden alınan ve tutuklanan Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Selçuk Mzıraklı’nın serbest bırakılması çağrısı yaptı. Ortak açıklamada Mzıraklı’nın görevden alınmasının Anayasal suç olduğu savunuldu. Aralarında Diyarbakır Tabip Odası, Diyarbakır Barosu İHD Diyarbakır Şubesi, TİHV Diyarbakır Temsilciliği, Hak İnisiyatifi Diyarbakır Şubesi, TMMOB Diyarbakır İl Koordinasyonu, KESK Diyarbakır Şubeleri ile - [Özyalçıner: Baskılara kültürel bir çıkışla karşı koyulabilir](https://www.mesele121.org/ozyalciner-baskilara-kulturel-bir-cikisla-karsi-koyulabilir/) - Hiçbir dönem böyle bir baskı ve sıkışmışlığın görülmediğini dile getiren Türkiye Yazarlar Sendikası Genel Başkanı Adnan Özyalçıner, buna karşı birlik oluşturulması gerektiğini belirterek "Şarkıları, kitapları, duyguları, düşünceleri yasaklayamazlar" dedi. Siyasal atmosfer ve baskıların etkilediği alanlardan biri de düşünce ve yazım alanları. Derinleşen ekonomik krizle birlikte yazarlar kitaplarını basacak yayınevi bulmakta zorlanırken, şimdi de cezaevlerine giden - [Sanat Meclisi, Ocak ayı sanatta hak ihlalleri raporunu yayınladı](https://www.mesele121.org/sanat-meclisi-ocak-ayi-sanatta-hak-ihlalleri-raporunu-yayinladi/) - Sanat Meclisi Ocak ayı *Sanatta Hak İhlalleri Raporu"nu yayınladı. Sanat alanında emekçi kıyımından konser engellerine ve hücre cezalarına kadar bir dolu saldırının yaşandığı Ocak 2020’de işte sanat alanının başına gelenler: 26 Aralık 2019 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Cumhurbaşkanı imzalı ‘Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar’ başlıklı karar, tiyatrocular arasında umutlu bir bekleyişe neden - [Kaos GL’nin 2020 nefret suçları araştırması başladı](https://www.mesele121.org/kaos-gl-nin-2020-nefret-suclari-arastirmasi-basladi/) - Kaos GL Derneği'nin her yıl yürüttüğü “Homofobi ve Transfobi Temelli Nefret Suçları Araştırması”nın 2020 çalışmaları başladı. Homofobik ve transfobik nefret suçuna maruz kalan ya da tanık olanları araştırmaya katılmaya çağıran Kaos GL, araştırma sonuçlarını rapor olarak yayınlayacak. Araştırma sonucunda elde edilen bilgiler analiz edilerek cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği temelli nefret suçlarına dair 2020 yılı raporu - [Gezi Davasında tüm sanıklara beraat, Kavala'ya tahliye](https://www.mesele121.org/gezi-davasinda-9-beraat-kavala-tahliye-edilecek/) - Gezi Parkı protestoları davasında tüm sanıkların beraatine karar verildi. Mahkeme heyeti ayrıca, tek tutuklu sanık Osman Kavala'nın başka suçtan hükmü olmaması halinde tahliye edilmesine hükmetti. Gezi Parkı davasının bugün Silivri'de İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen duruşmasında mahkeme heyeti kararını açıkladı. Mahkeme, müebbet hapis istemiyle yargılanan iş insanı Osman Kavala'nın tahliyesine hükmetti. Mahkeme tüm sanıkların - [DHİBRA: Bir dil kaybolursa, bir halk ölür!](https://www.mesele121.org/dhibra-bir-dil-kaybolursa-bir-halk-olur/) - Türkiye’de farklı diller veya dilsel çoğulluk çalışan ve anadili konusunda duyarlı olan sivil toplum aktörleri tarafından kurulan Dil Hakları İzleme Belgeleme ve Raporlama Ağı (DHİBRA), UNESCO’nun 17 Kasım 1999’da ilan ettiği Anadili Günü vesilesiyle bir basın toplantısı düzenledi. 21 Şubat Uluslararası Anadili Günü’nü yok olmuş Türkiye dillerinden Ubıhça kısa bir metin ile karşılayan Dil - [İstanbul’la ilgili yeni araştırmaları kaynağından dinleyin](https://www.mesele121.org/istanbul-la-ilgili-yeni-arastirmalari-kaynagindan-dinleyin/) - İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün yeni etkinlik dizisi “Bursiyer Konuşmaları,” Enstitü’den araştırma desteği alan kente ilişkin çalışmaların meraklılarla buluşmasını sağlıyor. Konuşma dizisi, Birinci Dünya Savaşı yıllarında işgal altındaki İstanbul’un eğlence hayatından, günümüz alternatif film gösterim mekânlarına, İstanbul’un köpeklerinden 1950’lerin “ideal Türk” tasvirine, pek çok konuyu gündeme taşıyor. İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, Bizans, Osmanlı, Atatürk ve Cumhuriyet Araştırmaları bölümleri ve “İstanbul - [Kayyımların kültür ve sanata etkileri konuşuldu](https://www.mesele121.org/kayyimlarin-kultur-ve-sanata-etkileri-konusuldu/) - Kayyımların kültür sanata etkilerinin tartışıldığı panelde konuşan Tiyatro Bereze'den Firuze Engin, kayyımların kültür sanat alanına müdahale etmelerinin altındaki temel nedeni, "Bizim aslında tam olarak örgütlendiğimiz yer olması. Sanat örgütlenmenin yuvasıdır" sözleriyle açıkladı. Susma Platformu, kayyımların kültür ve sanat üzerindeki politikalarını tartışmak üzere Diyarbakır’da bir panel düzenlendi. Amed Şehir Tiyatrosu'nda gerçekleştirilen “Kayyım Politikasının Kültür Sanata Etkileri" başlıklı - [“Örtülü Ödenek”, “Kapalı Oturum”, “Din Soslu Faşizm”!](https://www.mesele121.org/ortulu-odenek-kapali-oturum-din-soslu-fasizm/) - Örtülü ödenek, kanun dışı, ahlak dışı, gayri meşru, insanlık suçu kategorisine giren işler için bütçeye konan ödeneğe deniyor. Velhasıl, ‘üstü örtülmesi gereken’ ‘karanlık’ işlerin finansmanı için ödediğimiz vergilerden ayrılan pay… Parlamento’da [Mecliste] halkın duyması, bilmesi istenmeyen ‘işlerin’ kapalı kapılar ardında konuşulmasına da ‘kapalı oturum’ deniyor… Vekil, müvekkilden bir şeyleri ‘gizlerse’ müvekkilin ne yapması gerekirdi? Avukatınız, - [Kötülüğün çirkinliği mi, yoksa Pınar Fidan’ın ironisi mi?](https://www.mesele121.org/kotulugun-cirkinligi-mi-yoksa-pinar-fidan-in-ironisi-mi/) - Bir kötülüğün sıradanlaşması o kötülüğün devamı ve yayılması anlamına gelir. Kötülüğü yapanın yaptığı kötülüğün farkına varmaması, başka bir deyişle pişmanlık göstermemesi, -bu kişi cezalandırılsa bile- kötülüğün normal gibi algılanmasını sağlar. Bana göre Hannah Arendt’in Eichmann davası sürecinde Banalität des Bösen (Kötülüğün Sıradanlığı) olarak adlandırıp analiz ettiği tehlike öz itibarıyla bu. O tehlike durumunda en sıradan - [Mualla´ya Açık Mektup](https://www.mesele121.org/mualla-ya-acik-mektup/) - Sevgili Mualla, kör bir muammaya kapılıp sakın kendini yok sayma. Sen bir kadınsın! Yani insan diye adlandırılan hayvan türünün dişi olanısın. Dişi olduğun için doğurabilir, doğurduğun için emzirebilir, emzirdiğin için hayatı hep yeniden, hatta koptuğu yerden kurabilirsin. Doğurmak, emzirmek ve hayatı kurmak seni eksiltmez, güçten düşürmez, aksine çoğaltır ve güç verir. Ama doğurup doğurmayacağına ya da - [DİSK'ten çağrı: “Koronavirüse karşı işçileri koruyun!”](https://www.mesele121.org/disk-ten-cagri-koronaviruse-karsi-iscileri-koruyun/) - DİSK Başkanı Arzu Çerkezoğlu, işçilerin topluca bir arada bulunduğu işyerlerinde işverenlerin hijyen sağlamak, devletin de bunu denetlemekle yükümlü olduğunu hatırlatarak alınması zorunlu olan önlemleri siyasi iktidar ve kamuoyu ile paylaştı. Çerkezoğlu işçilerin, işverenlerin “iyi niyetine” terk edilemeyeceğini söyledi İşyerlerinin, işçilerin topluca bir arada bulunduğu yerler olduğunu belirten Çerkezoğlu, işyerlerinde hijyenini sağlamanın işverenin; bunu denetlemeninse devletin görevi - [Resimden edebiyata gölgede bırakılmış kadın sanatçılar](https://www.mesele121.org/resimden-edebiyata-golgede-birakilmis-kadin-sanatcilar/) - Boğaziçi Üniversitesi Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Araştırma Merkezi tarafından düzenlenen “Kimin Kanonu?” başlıklı program, Geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemlerinde eser vermiş kadın yazar, şair, çevirmen, fotoğrafçı ve ressamların sanatın ana akımlarından nasıl dışlandıklarını ele aldı. 6 Mart Cuma günü Boğaziçi Üniversitesi Demir Demirgil Salonu’nda düzenlenen ve beş panelden oluşan etkinlik, seslerini duyuramamış ya - [Sanat Meclisi, Şubat ayı hak ihlalleri raporunu yayınlandı](https://www.mesele121.org/sanat-meclisi-subat-ayi-hak-ihlalleri-raporunu-yayinlandi/) - Ülke savaş içinde, sanat sözünü söylemeye çalışıyor, iktidar ise yasaklarla onun yolunu kesmeye çalışıyor. Konser yasaklarından hapis cezalarına sanatın önünde engeller yığılırken bu ay bir sanatçının cenazesi bile yasaktan nasibini aldı. İşte Şubat 2020’de sanat alanının başına gelenler: Urla’da Sanat Evi Kapatıldı: ‘FETÖ’ soruşturması kapsamında tutuklanan CHP’li Burak Oğuz’un yerine Urla Belediye Başkan Vekili olarak görevlendirilen - ["Türkiye bu yıl da özgür değil"](https://www.mesele121.org/turkiye-bu-yil-da-ozgur-degil/) - Merkezi Washington’da bulunan ve demokrasi, insan hakları ve siyasi özgürlüklerin teşvik edilmesini amaçlayan düşünce kuruluşu Freedom House (Özgürlük Evi) “Dünyada Özgürlükler 2020” raporunu açıkladı. “Demokrasi İçin Lideri Olmayan Bir Mücadele’’ başlıklı raporda 195 ülke ve 15 bölge değerlendirildi. Raporda 83 ülke “Özgür’’, 63 ülke “Kısmen Özgür’’, 49 ülke ise “Özgür Olmayan’’ kategorilerinde sınıflandırıldı. Özgür ülkelerin - ["Tarımın yeniden keşfedildiği bir dönemdeyiz"](https://www.mesele121.org/tarimin-yeniden-kesfedildigi-bir-donemdeyiz/) - "İstanbul Perspektifleri" söyleşi serisinin 12’incisine konuk olan Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Zafer Yenal “Şehrin Tadı: İstanbul’da Yemek ve Tarım” başlıklı konuşmasında şehirli insanın 2000’lere kadar tarımla ilglenmediğini belirterek, "Şimdi tarımın yeniden keşfedildiği bir dönemdeyiz" dedi. Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi’nin (İPM) İstanbul kültür-sanat hayatının şekillenmesinde etkin rol oynamış aktörler ve İstanbul kentini farklı boyutlarıyla araştıran akademisyenlerle izleyicileri - [Kürt yazar Zeynel Abidin Han'ın cenazesine kayyum eziyeti](https://www.mesele121.org/kurt-yazar-zeynel-abidin-han-in-cenazesine-kayyum-eziyeti/) - Almanya’nın başkenti Berlin'de 25 Şubat gecesi geçirdiği kalp krizi sonucu yaşamını yitiren Kürt yazar, şair ve çevirmen Zeynel Abidin Han, memleketi Varto'ya gönderilen cenazesi, AKP'li ve kayyum belediyelerin engellemeleriyle toprağa verilebildi. Kürt yazar, şair, çevirmen ve yayıncı Zeynel Abidin Han için Berlin’de düzenlenen cenaze töreni ardından naaşı memleketi Varto’ya son yolculuğuna uğurlandı. Zeynel Abidin Han’ın naaşı - [Yanındayız Derneği ilçe bazında Cinsiyet Eşitliği Endeksi oluşturacak](https://www.mesele121.org/yanindayiz-dernegi-ilce-bazinda-cinsiyet-esitligi-endeksi-olusturacak/) - Yanındayız Derneği, İstanbul Üniversitesi Şehir Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi ile işbirliği yaparak Türkiye genelinde nüfusu 100 bin ve üzerindeki 233 ilçenin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Endeksi’ni oluşturacak. "İlçe Düzeyinde Cinsiyet Eşitliği Endeksi" projesinin uzmanlar atölyesi gerçekleştirildi. Yanındayız Derneği’nin Kanada Büyükelçiliği Kanada Yerel Girişimler Fonu (CFLI-Canada Fund For Local Initiatives) desteği ile, İstanbul Üniversitesi Şehir Politikaları - [Korona Virüs’ün hatırlattıkları…](https://www.mesele121.org/korona-virus-un-hatirlattiklari/) - Korona Virüs [Covit 19] ‘tartışmalarını’ sağlıklı bir zemine taşıyabilmek için, ‘kırılganlık’, ‘beklenmedik doğal olaylar’, ‘risk’ ve ‘felaketten’ ne anlaşılması gerektiğine açıklık getirmek gerekiyor… Aksi halde, hamasetin ve egemen söylemin dışına çıkılamaz, havanda su dövmenin ötesine geçilemez… Beklenmedik doğal olaylar, ortaya çıktıkları anda insanların müdahale edemediği, işte, sel, kasırga, hortum, volkan patlaması gibi olaylardır. Aslında benzer - [Koronavirüs veya şeyleri yerli yerine koyabilmek!](https://www.mesele121.org/koronavirus-veya-seyleri-yerli-yerine-koyabilmek/) - Atmosfer ısınıyor, ekosistem bozuluyor, ekolojik yıkıma sosyal kötülükler [işsizlik, açlık, yoksulluk, sefalet, iğretilik…] eşlik ediyor. Toplumsal eşitsizlikler skandal boyutlara ulaşmış durumda… Artık metalaşmamış, paralılaşmamış, şeyleşmemiş, özelleştirilmemiş, soysuzlaşmamış bir şey yok! Sağlığın ve eğitimin finansmanı için yeterli kaynak ayrılmıyor. Sayıları artan yaşlılar çaresiz. Gıda sanayileri insanları ‘doyururken’ zehirliyor… Evsizler mütevazı bir konutun kirasını ödeyemez halde. Kamu - [Mücadelede akılcılık](https://www.mesele121.org/mucadelede-akilcilik/) - Grup Yorum’un solistlerinden 28 yaşındaki Helin Bölek açlık grevi eyleminin 288. gününde hayatını kaybetti. Acı ama beklenen bir haber. Yine de bu haberin arka planını, yani eylemin neden, nasıl, hangi gerekçeyle yapıldığını bilenler ister istemez haberden etkilendi. Bu olayı nasıl algıladıklarını sosyal medya hesaplarında paylaştıkları yorumlarla belirttiler. Yorumların rengi- -formu-yönü-çizgisi-tarafı ne olursa olsun, bence her yorum - [Kadın ve LGBTİ+ örgütlerinden erkek şiddetine karşı acil önlem çağrısı](https://www.mesele121.org/kadin-ve-lgbti-orgutlerinden-erkek-siddetine-karsi-acil-onlem-cagrisi/) - İnfaz Paketi’nin yürürlüğe girmesiyle şiddet failleri de tahliye edilirken 156 kadın ve LGBTİ+ örgütü ortak bir açıklama yayınlayarak devleti, kadına ve çocuğa yönelik şiddetin önlenmesi konusunda üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmeye çağırdı. Koronavirüs önlemleri kapsamında evde kalmanın kadınlar, çocuklar ve LGBTİ+’lar için yarattığı şiddet sarmalına İnfaz Yasası ile salıverilen cinsel istismar ve kadına yönelik şiddet faillerinin - [İstanbul LGBTİ+ Onur Haftası’nın teması açıklandı: #BenNeredeyim](https://www.mesele121.org/i-stanbul-lgbti-onur-haftasi-nin-temasi-aciklandi-benneredeyim-2/) - İstanbul LGBT+ Onur Haftası Komitesi, yayınladıkları bir video ile 28. İstanbul LGBTİ+ Onur Haftası’nın temasını “#BenNeredeyim” olarak açıkladı. 22 Haziran’da başlayıp 28 Haziran’da sonlanacak haftaya ilişkin duyuru şöyle: “2020 yılı kimimizin birbiriyle mesafesinin arttığı, kimimizin de kendisiyle mesafesinin azaldığı bir yıl oldu, oluyor. Ve bizler, türlü türlü krize ve damgalanmaya alışkın lubunyalar olarak tam gaz - [Mart'ta 14'ü koronadan olmak üzere 113 işçi yaşamını yitirdi](https://www.mesele121.org/mart-ta-14-u-koronadan-olmak-uzere-113-isci-yasamini-yitirdi/) - İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG), 2020’nin Mart ayına ilişkin iş cinayetleri raporunu yayınladı. Rapora göre Mart 2020'de 14’ü koronavirüs nedeniyle olmak üzere en az 113 işçi yaşamını yitirdi. Hazırlanan raporda, salgın nedeniyle alınan evde kalma, kişisel hijyen ve korunma mesafesi, beslenmeye dikkat etme gibi önlemlerin toplu taşımayla ya da servislerle işlerine gitmek zorunda - ["Milyonlarca genç işçinin günahı ne?"](https://www.mesele121.org/milyonlarca-genc-iscinin-gunahi-ne/) - İstanbul İşçi Sendikaları Şubeler Platformu, 18-20 yaş aralığındaki mevsimlik işçilerin, kamu ve özel sektör çalışanlarının sokağa çıkma yasağından muaf tutulmasına dair yayımlanan genelgeye ilişkin açıklama yaptı. Platform Sözcüsü Sinan Ceviz imzalı yazılı açıklamada şöyle denildi: 20 yaş altı yaş grubunun sokağa çıkmaları kısıtlanmış ve bu yaş gurubundaki işçilerin taleplerini kamuoyu ile paylaşmıştık. İşten atmalar yasaklanmalı özellikle - [Evde kalsak da sessiz kalmayacağız!](https://www.mesele121.org/evde-kalsak-da-sessiz-kalmayacagiz/) - “Haberin Var Mı İnisiyatifi”, Salı günü mecliste görüşülecek infaz düzenlemesi için “Gazetecilere özgürlük” çağrısına devam ediyor. Son kampanya için evlerinden bir araya gelen gazeteciler “Evde kalsak da sessiz kalmayacağız” dediler. Türkiye’deki 359 hapishanede doluluk oranı yüzde 127. Son verilere göre hapishanelerde 100’den fazlası gazeteci olmak üzere 257 bin hükümlü, 43 bin tutuklu var. “Haberin Var - [Genel İş Raporu: 65 yaş üstü nüfusun yüzde 17'si yoksul](https://www.mesele121.org/genel-i-s-raporu-65-yas-ustu-nufusun-yuzde-17-si-yoksul/) - Genel İş Sendikası tarafından hazırlanan bir rapora göre Türkiye’de 65 yaş üstü nüfusun yüzde 18,2’si evde tek başına yaşayor ve yoksullukla mücadele ediyor. Raporda 65 yaş ve üzeri bu kesimin gereksinimlerinin nasıl karşılanacağı belirlenmeden eve hapsedilmesinin büyük mağduriyet yarattığı belirtiliyor. Dünya genelinde pandemi olarak ilan edilen koronavirüse karşı hem dünyada hem Türkiye’de birçok önlem alındı. Türkiye’de - [İTO: İstanbul’da kamu hastanelerindeki hasta sayısı 2 binin üzerinde](https://www.mesele121.org/i-to-i-stanbul-da-kamu-hastanelerindeki-hasta-sayisi-2-binin-uzerinde/) - İstanbul Tabip Odası, 30 Mart 2020 günü itibarı ile İstanbul’daki kamu hastanelerinde kesin ya da şüpheli/olası Covid-19 tanısıyla yatırılarak izlenen/tedavi edilen hasta sayısının 2 binin üzerinde olduğunu açıkladı. İstanbul Tabip Odası, "Korona Günlerinde İstanbul’da Sağlık-1 Kamu Hastaneleri Raporu"nu paylaştı. Kamunun yaptığı açıklamalarda testi pozitif çıkan “vaka”ların esas alındığı; “şüpheli/olası vaka” sayıları yer almadığı için gerçek - [Konfederasyonlardan çağrı: İşten çıkarma yasaklansın!](https://www.mesele121.org/konfederasyonlarindan-cagri-i-sten-cikarma-yasaklansin/) - Türk-İş, DİSK ve Hak-İş ortak bir açıklama yaparak, COVİD-19 salgını süresince işten çıkarmaların yasaklanmasını, zorunlu ve acil mal ve hizmet üretimi dışında en az 15 gün süreyle bütün işlerin durdurulmasını ve işsizlik sigortası fonunun devreye sokulmasını istedi. Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay, Hak-İş Genel başkanı Mahmut Arslan ve DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu imzasıyla yapılan - [23. Metin Göktepe ödüllerini kazananlar açıklandı](https://www.mesele121.org/23-metin-goktepe-odullerini-kazananlar-aciklandi/) - Evrensel gazetesi muhabiri Metin Göktepe ve görevi başında yitirilen gazetecilerin anılarını yaşatmak ve genç gazetecileri gerçekleri esas alan bir habercilik konusunda özendirmek amacıyla ilki 1998 yılında verilen Metin Göktepe Gazetecilik Ödülleri’nin 23’üncüsünde kazananlar belli oldu. Yazılı Haber Ödülü’nü, Cumhuriyet gazetesinde 13 Şubat 2020 tarihinde yayımlanan ‘Köşk karşılığı temizlik’ haberiyle Seyhan Avşar Görüntülü Haber Ödülü’nü ise - [Mor Çatı: Salgın kadınların durumunu daha da güçleştirdi](https://www.mesele121.org/mor-cati-salgin-kadinlarin-durumunu-daha-da-guclestirdi/) - Mor Çatı, “Koronavirüs ve erkek şiddeti” başlıklı Mayıs ayı raporunu açıkladı. Raporda halihazırda devam eden sorunların tekrarlanmasında salgının bir bahane olarak kullanılmasının yanı sıra salgının kadınların içinde bulundukları koşulları daha da güçleştirdiğine dikkat çekiliyor. Raporda öne çıkan başlıklar şöyle: Kötü uygulamalara karşı herhangi bir yaptırım olmaması, var olan haklara erişimi olanaksız hale getiriyor. Uygulayıcıların kadınlara yanıltıcı - [TÜİK'in hesap oyununu DİSK-AR bozdu: İşsizlik yüzde 39!](https://www.mesele121.org/tui-k-in-hesap-oyununu-di-sk-ar-bozdu-i-ssizlik-yuzde-39/) - TÜİK Mart 2020 döneminde işsizlik oranının 0,9 puanlık azalış ile yüzde 13,2 seviyesinde gerçekleştiğini açıkladı. TÜİK’in açıkladığı işsizlik oranı ve sayısının Covid-19’un yarattığı depremi yansıtmayacak kadar düşük olduğuna dikkat çeken DİSK-AR, ILO’nun Covid-19’un yarattığı istihdam kaybına ilişkin yöntemini kullanarak gerçek istihdam kaybını hesapladı. TÜİK'in bir mucizeye imza atarak işsizliği düşürmeyi başardığını belirten DİSK-AR, istihdamda yaşanan büyük kayba - [Demirtaş'tan Gezi mesajı: Direniş asla bitmemiştir](https://www.mesele121.org/demirtas-tan-gezi-mesaji-direnis-asla-bitmemistir/) - Gezi Direnişi'nin 7. yıl dönümünde Edirne Cezaevi'nden bir mesaj yollayan Selahattin Demirtaş "Gezi Direnişi, farklı toplumsal kesimlerin bir arada mücadele ederek başarabildiğinin en net göstergesidir. Bu nedenle iktidar, Gezi ruhundan çok korkuyor" dedi. Halkların Demokratik Partisi (HDP) eski Eş Başkanı Selahattin Demirtaş’ın, Gezi Direnişi’nin 7. yıl dönümü dolayısıyla Edirne Cezaevi’nden gönderdiği mesajı eşi Başak Demirtaş, - [2019'da kültürel istihdam yüzde 2,6 azalarak 631 bin kişi oldu](https://www.mesele121.org/2019-da-kulturel-istihdam-yuzde-2-6-azalarak-631-bin-kisi-oldu/) - Türkiye'de kültürel istihdam 2019 yılında bir önceki yıla göre yüzde 2,6 azalarak 631 bin kişi oldu. 2019'da kültürel istihdamın yüzde 53,2'sini erkekler, yüzde 46,6'sını kadınlar oluşturdu. Türkiye istatistik kurumu, (TÜİK) 2019 yılı kültürel istihdam verilerini açıkladı. Buna göre, Türkiye'de kültürel istihdam 2019 yılında bir önceki yıla göre yüzde 2,6 azalarak 631 bin kişi oldu. 2019'da kültürel - [İstanbul'da yoksul hanelerin yarısında düzenli gelir yok](https://www.mesele121.org/i-stanbul-da-yoksul-hanelerin-yarisinda-duzenli-gelir-yok/) - İstanbul Kent Yoksulluğu Araştırması’na göre, hanelerin yüzde 28,1’i dörtten fazla kişiden oluşuyor. Yüzde 47,3’ü düzenli gelire sahip değil. Yüzde 92,6’sı, borçlanmadan ekstra 1.000 TL’lik bir harcamayı karşılayabilecek durumda değil. Hanelerin yüzde 83’ünde gelir getiren tek bir kişi bunuyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi İstanbul İstatistik Ofisi, İstanbul’da kent yoksulluğuna ilişkin araştırma yaptı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne Nisan 2020 - [Türkiye ilk kez "otokrasi" olarak sınıflandırıldı](https://www.mesele121.org/turkiye-ilk-kez-otokrasi-olarak-siniflandirildi/) - Bertelsmann Vakfı'nın Dönüşüm Endeksi‘nde Türkiye, "ılımlı otokrasi" olarak sınıflandırıldı. Raporda 137 ülke arasında 77’nci sırada gelen Türkiye için "de facto diktatörlük" nitelendirmesi yapıldı. Bertelsmann Vakfı'nın 2004 yılından bu yana iki yılda bir yayınladığı "Dönüşüm Endeksi" (BTI) araştırması, dünya genelinde demokrasilerin zayıfladığını ortaya koydu. Demokrasinin zayıfladığı ülkeler arasında Türkiye de yer aldı. Çarşamba günü yayınlanan raporun - [Banka emekçisinin kaleminden "salgın koşullarında sömürü"](https://www.mesele121.org/banka-emekcisinin-kaleminden-salgin-kosullarinda-somuru/) - "Patronların Ensesindeyiz" ağına eposta gönderen bir banka çalışanı, salgın koşullarında bile devam eden üretim baskısını anlattı. Banka emekçisi mektubunda banka yönetimi kadar örgütlü sendikanın ilgisizliğinden de yakınıyor. Mektubu olduğu gibi yayınlıyoruz. “Zor günlerden hiç bir ekonomik krize benzemeyen günlerden geçiyoruz. Toplumun büyük bir kısmının etkilendiği hem ekonomik hem sosyolojik sonuçlarının ağır olduğu günler. Öncelikle çalıştığımız - [Sanat emekçileri işsiz kaldı](https://www.mesele121.org/sanat-emekcileri-issiz-kaldi/) - Kültür Sanat ve Turizm Emekçileri Sendikası (Kültür Sanat Sen) Genel Başkanı Hülya Eryetli, Ocak ayında sözleşme imzalanarak kadroya geçmeyi bekleyen Devlet Tiyatroları, Devlet Opera ve Balesi ile Güzel Sanatlara bağlı olarak çalışan yaklaşık 300 sanat emekçisinin işsiz kaldığını söyledi. Eryetli, güvencesiz çalıştırılan yevmiyeli sanat emekçilerinin de işsiz kaldığını ifade etti. Kültür ve Turizm Bakanlığımı tarafından - [Büyüme saplantısı…](https://www.mesele121.org/buyume-saplantisi/) - Büyümeyle yatıp, büyümeyle kalkıyoruz. İşte ‘ekonomi bu yıl şu kadar büyüyecek, geçen yıl şu kadar büyüdü, üçüncü çeyrekte büyüme oranı şu kadar oldu, gelecek yılın büyüme tahmini yüzde şu kadar tahmin edildi. IMF Türkiye’nin büyüme oranını revize etti. Hazine ve Maliye Bakanı gelecek yıl Türkiye’nin büyüme rekoru kıracağını söyledi… Öyle ki, ekonomik büyüme tüm dertlerin - [Savaşa karşı aTaN Ermeni nabzı](https://www.mesele121.org/savasa-karsi-atan-ermeni-nabzi/) - Başta diaspora Ermenilerinin kendi aralarında hep birlikte oluşturdukları duyarlı ve kararlı çaba olmak üzere, savaş karşıtı, aklı selim her insanın, karar mekanizmalarının, tarafsız medyanın, kiliselerin ve yardım kuruluşlarının sayesinde diplomatik çözüme yönelik ilk adımlar atıldı. Tarihin her döneminde diplomatik çözüm devletler arası çelişkilerin tırmanmasına, fiziksel agresif saldırılara, hatta saldırganlığın savaşa dönüşüp daha kötü sonuçlar yaratmasına - [Toplumun yarısına göre iklim krizi virüsten daha tehlikeli](https://www.mesele121.org/toplumun-yarisina-gore-iklim-krizi-virusten-daha-tehlikeli/) - İklim Haber ve KONDA Araştırma tarafından üçüncü kez gerçekleştirilen “Türkiye’de İklim Değişikliği ve Çevre Sorunları Algısı 2020” araştırması çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. Anket çalışmasının sonuçlarına göre; Türkiye’de her iki kişiden biri iklim krizinin virüsten daha büyük bir kriz olduğunu düşünüyor. İklim Haber ve KONDA Araştırma, Türkiye kamuoyunun iklim değişikliği algısını ölçmek ve giderek derinleşen iklim krizi - [AYM Osman Kavala'nın başvurusunu karara bağlayacak](https://www.mesele121.org/aym-osman-kavala-nin-basvurusunu-karara-baglayacak/) - Anayasa Mahkemesi (AYM) Gezi Davası'ndan beraat eden, ancak cezaevinden salıverilmeden "casusluk" gerekçesiyle yeniden gözaltına alınan iş insanı Osman Kavala'nın tutukluluğunun hukuki olmadığına ilişkin yaptığı bireysel başvuruyu karara bağlayacak. AYM daha önce Kavala’nın Gezi Parkı davası kapsamında yaptığı bireysel başvurunun oyçokluğuyla reddine karar vermişti. Kavala, ağırlaştırılmış müebbet hapisle yargılandığı Gezi davasından 18 Şubat'ta beraat etmiş, ancak - [Hrant Dink Ödülü'nün Türkiye'den sahibi Osman Kavala](https://www.mesele121.org/hrant-dink-odulu-nun-turkiye-den-sahibi-osman-kavala/) - Uluslararası Hrant Dink Ödülleri internetten canlı yayınlanan törenle sahiplerini buldu. Bu yıl ödülün Türkiye'den sahibi 1000 günü aşkın bir süredir cezaevinde tutulan sivil toplum çalışanı Osman Kavala oldu. Ödülün Türkiye dışından sahibi ise Mısırlı kadın hakları aktivisti Mozn Hassan oldu. Uluslararası Hrant Dink Ödülü her yıl olduğu gibi, bu yıl da Hrant Dink’in doğum günü - [Uluslararası Hrant Dink Ödülleri sahiplerini buluyor](https://www.mesele121.org/uluslararasi-hrant-dink-odulleri-sahiplerini-buluyor/) - 2020 Uluslararası Hrant Dink Ödülleri 15 Eylül Salı akşamı, saat 20.00'da başlayacak törenle sahiplerini buluyor. Ödül töreni internet üzerinden yayınlanacak. Törende Arto Tunçboyacıyan, Can Bonomo, Dialog Project, Kalben, Kudsi Erguner ve O.F.F. de, performanslarıyla yer alacak. Uluslararası Hrant Dink Ödülü her yıl olduğu gibi, bu yıl da Hrant Dink’in doğum günü olan 15 Eylül’de sahiplerini - ["Zengin ülkeler" arasında en mutsuz çocuklar Türkiye'de](https://www.mesele121.org/zengin-ulkeler-arasinda-en-mutsuz-cocuklar-turkiye-de/) - UNICEF'in yaptığı bir araştırmaya göre hayatından memnun olan 15 yaşındaki çocukların oranının en düşük olduğu ülke Türkiye. Sıralamada birinci olan Hollanda'da bu yaştaki çocukların yüzde 90'ı hayatından memnun. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonuna (UNICEF) bağlı Innocenti araştırma merkezi tarafından aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 41 ülkede yapılan bir araştırma, sanayi ülkelerinde de çocukların aşırı kilo, yetersiz - [Uzmanın ifadesi, kapitalizmin çürümüşlüğünü göz önüne serdi](https://www.mesele121.org/uzmanin-ifadesi-kapitalizmin-curumuslugunu-goz-onune-serdi/) - Sakarya'da 7 işçinin ölümü ile sonuçlanan havai fişek fabrikasındaki patlama sonrası tutuklanan iş güvenliği uzmanının ifadesi, sistemin nasıl "çalışmadığını" bir kez daha gözler önüne serdi. Uzman ifadesinde aksaklıkları tutanağa yazmasına izin verilmediğini belirterek "Benim çalıştığım işletme de özel işletme ve bu şirketle çalışmaya devam ediyordu" dedi. Sakarya'nın Hendek ilçesindeki Büyük Coşkunlar havai fişek fabrikasındaki patlama sonrası - [AİHM Berkin Elvan dosyasını açtı](https://www.mesele121.org/ai-hm-berkin-elvan-dosyasini-acti/) - Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Haziran 2013'te Gezi Parkı olayları sırasında yaşamını yitiren Berkin Elvan'la ilgili dava başvurusunu işleme koydu. Başvuruyu 'öncelikli dosya' olarak işleme koyan AİHM, Berkin Elvan'ın yaşam hakkı ve iç hukukta devam etmekte olan davayla ilgili olarak Türk hükümetine bir dizi soru yöneltti. Berkin'in annesi, babası ve kardeşleri tarafından 29 Kasım 2019 - [BİSAM: Açlık sınırı bir yılda yüzde 18,3 arttı](https://www.mesele121.org/bi-sam-aclik-siniri-bir-yilda-yuzde-18-3-artti/) - Birleşik Metal-İş Sendikası Araştırma Merkezi (BİSAM), dört kişilik bir ailenin sağlıklı beslenmesi için aylık yapması gereken harcama tutarını Mayıs ayında 2.394 TL olarak hesapladı. BİSAM'dan yapılan açıklamaya göre, açlık sınırı bir yılda yüzde 18,3 artış gösterdi. Aynı ayda yoksulluk sınırı ise 8.282 TL oldu. BİSAM'ın açıklaması şu şekilde: "Sağlıklı beslenmek için her aile ferdinin alması gereken - [Zehirsiz Sofralar'ın başarısı: 16 tarım zehiri yasaklandı](https://www.mesele121.org/zehirsiz-sofralar-in-basarisi-16-tarim-zehiri-yasaklandi/) - Tarım ve Orman Bakanlığı 16 pestisit (tarım zehiri) etken maddesinin yasaklanmasına karar verdi. Zehirsiz Sofralar Sivil Toplum Ağı karar için “bu olumlu bir adım ve kullanılan diğer tüm pestisitlere yönelik de aynı kararın alınmasını bekliyoruz” açıklamasını yaptı. Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği’nin öncülüğünde bir araya gelen Zehirsiz Sofralar Sivil Toplum Ağı’nın çalışmaları kamuoyunda ve karar - [KA.DER Başkanı: 20 ilin tarihinde hiç kadın milletvekili yok!](https://www.mesele121.org/ka-der-baskani-20-ilin-tarihinde-hic-kadin-milletvekili-yok/) - KA.DER Başkanı Nuray Karaoğlu, Türkiye’de kadınların “Seçme ve Seçilme Hakkı”nı kazandığı 5 Aralık 1934 yılından bu yana tam 86 yıl geçmesine rağmen, 20 ilden hiç kadın milletvekili çıkmadığına dikkat çekti. Karaoğlu, kadınların Türkiye'den çok sonra seçme ve seçilme hakkı kazanan ülkelerde kadın vekil oranının da Türkiye'den yüksek olduğunu kaydetti. Türkiye’de kadınlara seçme ve seçilme hakkının - [81 ilin cinsiyet eşitliği karnesi açıklandı: En yüksek not "geçer"](https://www.mesele121.org/81-ilin-cinsiyet-esitligi-karnesi-aciklandi-en-yuksek-not-gecer/) - TEPAV tarafından hazırlanan Türkiye’nin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Endeksi'nde 81 ilin ortalama skoru, 0,471 olarak açıklanırken en eşitlikçi il Muğla, cinsiyetler arası eşitsizliğin en fazla olduğu ili Muş oldu. Eşitsizlik sıralamasında Muş’u Bingöl, Bayburt, Şırnak, Batman, Bitlis, Kırıkkale, Siirt, Çankırı ve Erzurum takep etti. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ile Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB) öncülüğünde, TEPAV - [IPCC’nin “Arazi Özel Raporu" Türkçeye kazandırıldı](https://www.mesele121.org/ipcc-nin-arazi-ozel-raporu-turkceye-kazandirildi/) - Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC)’nin “Arazi Özel Raporu”, TEMA Vakfı tarafından Türkçeleştirildi. Alanında hazırlanmış en kapsamlı bilimsel çalışma olarak gösterilen rapor, iklim değişikliği etkilerinin en şiddetli hissedileceği Akdeniz kuşağı ile ilgili önemli bulgular sunuyor. Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) tarafından 2019 yılı Ağustos ayında yayımlanan Arazi Özel Raporu; iklim değişikliğinin arazi kullanımı ile - [Mikro-makro titreşimler ve Çöplük’teki bilgelik sırrı](https://www.mesele121.org/mikro-makro-titresimler-ve-copluk-teki-bilgelik-sirri/) - Bir mahalle sadece bir mahalle değildir. Bir mahalle; biyolojik / kültürel varlıklar olarak insan bireylerinin varoluşsal gereksinimleriyle uyumlu üretimleri eşliğinde uzay-zamanda yoğunlaşmasını örnekler. Öte yandan söz konusu madde birikimi gerçekleşmeden önce mutlak bir boşluk söz konusu değildir. Sosyo-tarihsel akışların şekillendirdiği sosyo-mekânsal bir oluk, karşılaşmayı mümkün kılan başka sosyo-tarihsel akışlarca doldurulmuş, büyük âleme tabi toplumsal âlemde - [Kutuplaşma: CHP'lilere göre arttı, AKP'lilere göre hep vardı](https://www.mesele121.org/kutuplasma-chp-lilere-gore-artti-akp-lilere-gore-hep-vardi/) - Bu yıl üçüncü kez düzenlenen “Türkiye’de Kutuplaşmanın Boyutları 2020” araştırmasında ilginç sonuçlar ortaya çıktı. Araştırmaya katılanların yarısı Türkiye’de görüş ayrılıklarının arttığını düşünürken bu düşüncedekilerin dağılımı ilginç bir sonuç ortaya koyuyor. CHP'lilerin yüzde 70'i günümüzde görüş ayrılıklarının arttığını ifade ederken, AKP'lelerin büyük bölümü ise görüş ve davranış farklarının hep var olduğu görüşünde. “Türkiye’de Kutuplaşmanın Boyutları 2020” araştırmasının sonuçları, Projenin Bilimsel - [Eğitim-Sen: Büyük Öğretmen Boykotu yolumuzu aydınlatıyor](https://www.mesele121.org/egitim-sen-buyuk-ogretmen-boykotu-yolumuzu-aydinlatiyor/) - 15 Aralık 1969’da Türkiye Öğretmenler Sendikası (TÖS) öncülüğünde örgütlenen Büyük Öğretmen Boykotunun 51. yılında açıklama yapan Eğitim Sen, “Aradan 51 yıl geçmiş olmasına rağmen Büyük Öğretmen Boykotunun yarattığı değerler yolumuzu aydınlatmaya devam etmektedir” dedi. Büyük Öğretmen Boykotu kararı 10 Aralık 1969’da Fakir Baykurt başkanlığında toplanan TÖS yönetim organlarında alındı ve daha sonra İlkokul Öğretmenleri Sendikası - [2020 Şirin Tekeli Araştırma Ödüllerini kazananlar açıklandı](https://www.mesele121.org/2020-sirin-tekeli-arastirma-odullerini-kazananlar-aciklandi/) - “2020 Şirin Tekeli Araştırma Ödülleri” sahiplerini buldu. Türkiye’de toplumsal cinsiyet odaklı araştırmaları desteklemeyi ve teşvik etmeyi amaçlayan Şirin Tekeli Araştırma Ödülü’ne bu yıl Ayşe Akalın-Demet Lüküslü, Yonca Cingöz, Gülçün Con Wright ve Füsun Kökalan Çımrın layık görüldü. Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi’nin (SU Gender); demokrasi, akademik özgürlük, toplumsal cinsiyet eşitliği ve feminizm - [“Gerçek ölüm sayısı açıklananın 4 katı”](https://www.mesele121.org/gercek-olum-sayisi-aciklananin-4-kati/) - Salgın süresince meydana gelen vefatları analiz eden MEF Üniversitesi İktisat Bölüm Başkanı Prof. Dr. Onur Başer, Covid-19 kaynaklı vefatların 4 kat fazla olabileceğini açıkladı. Başer, “Bu şekilde salgının gerçek yükünü ölçemiyoruz, kapanma olmadan da kapanan devletlerden daha iyi durumdayız gibi bir yanılgı ortaya çıkıyor. Bu da her geçen gün vefat sayılarını daha da artırıyor” dedi. - [Boğaziçili sanatçılar üniversitenin temel değerlerini hatırlattılar](https://www.mesele121.org/bogazicili-sanatcilar-universitenin-temel-degerlerini-hatirlattilar/) - Boğaziçi Üniversitesi mezunu sanatçılar yayınladıkları ortak bildiride üniversite senatosu tarafından 2012 yılında kabul edilen temel değerleri hatırlatarak atama yoluyla göreve getirilen partili bir rektörün üniversitenin temsil ettiği değerlere zarar vereceği vurguladılar. Boğaziçi Üniversitesi mezunu sanatçılar ve yazarlar, AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın üniversiteye Prof. Dr. Melih Bulu’yu rektör ataması sonrası ortak bildiri - [Dicle Koğacıoğlu makale ödülleri 11. kez sahiplerini buldu](https://www.mesele121.org/dicle-kogacioglu-makale-odulleri-11-kez-sahiplerini-buldu/) - Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi (SU Gender), 11. kez Dicle Koğacıoğlu Makale Ödülü Konferans ve Ödül Töreni’ne ev sahipliği yaptı. Bu yıl, Biray Anıl Birer, Şeyma Gümüş, İpek Bozkaya ve Burcu Hatipoğlu’nun makaleleri ödüle değer bulundu. Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi‘nin (SU Gender) 2009 yılında hayatını kaybeden - [Müesses nizamın muhalefeti…](https://www.mesele121.org/muesses-nizamin-muhalefeti/) - Türkiye’de demokrasi pratiğinin hiçbir zaman reel bir karşılığı olmadı. Kitlelerin politik alanda etkili olmasına izin verilmedi. Her ne kadar TBMM’nin genel kurul salonu duvarında “egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” dense de, çok sayıda ‘kayıt ve şartla’ egemenlik halkın elinden alındı… Rejimin adı ‘cumhuriyet’ olarak değiştirildi diye şeylerin seyrinin de değişmesi gerekmiyordu… Bir cumhuriyet rejiminde kitlelerin iradesinin - [İKSV'den "Ekolojik Dönüşüm için Kültür ve Sanat" raporu](https://www.mesele121.org/i-ksv-den-ekolojik-donusum-icin-kultur-ve-sanat-raporu/) - İKSV’nin kültür politikaları çalışmaları kapsamındaki dokuzuncu raporu, “Ekolojik Dönüşüm için Kültür ve Sanat” başlığıyla yayımlandı. Bahçeşehir Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hande Paker tarafından hazırlanan rapor, insanlığın en acil meselelerinden ekolojik krize dikkat çekerek kültür-sanat dünyasını konu üzerine birlikte düşünmeye ve çözüm sürecinin bir parçası olmaya davet ediyor. Kültür-sanat alanının iletişim gücünü arkasına - [Dünya Anadil Günü: HDP'den tehlike altındaki diller için teklif](https://www.mesele121.org/dunya-anadil-gunu-hdp-den-tehlike-altindaki-diller-icin-teklif/) - Halkların Demokratik Partisi (HDP) Diyarbakır Milletvekili Garo Paylan, 21 Şubat Dünya Anadili Günü dolayısıyla, Türkiye’de yok olma tehlikesi altındaki dillerin korunması ve yaşatılması için Meclis’e kanun teklifi verdi. Paylan teklifte Batı Ermenicesi gibi çok sayıda dilin yok olma tehlikesi altında olduğunu belirtti. HDP Milletvekili Paylan Türkiye’deki tekçi bakış açısı nedeniyle Türkiye coğrafyasında bulunan, Batı Ermenicesi, Abhazca, - [Türkiye, Avrupa asgari ücret liginde küme düşmeye oynuyor](https://www.mesele121.org/turkiye-avrupa-asgari-ucret-liginde-kume-dusmeye-oynuyor/) - Brüt asgari ücret sıralamasında 2011 yılı itibarıyla beş Avrupa Birliği ülkesinin üzerinde yer alan Türkiye, bugün sadece bir ülkeyi geride bırakabiliyor. 10 yılda Litvanya, Romanya, Polonya ve Slovakya'nın gerisine düşen Türkiye'nin son sıradaki Bulgaristan'a geçilmesi ise an meselesi. Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat), 2021 asgari ücret verilerini açıkladı. 27 AB üyesi ülkeden 21'inde asgari ücret bulunduğunu - [Pandemide toplumsal cinsiyet temelli hak ihlalleri arttı](https://www.mesele121.org/pandemide-toplumsal-cinsiyet-temelli-hak-ihlalleri-artti/) - Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi (SU Gender) tarafından yayınlanan “COVID-19 Pandemisi Sürecinde Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları İzleme Raporu”, pandemi döneminde toplumsal cinsiyet temelli eşitsizlikler ve hak ihlallerinin derinleşerek arttığını ortaya koyan çalışmaları görünür kılmayı amaçlıyor. Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi (SU Gender) asistanları Aslı Aygüneş ve Oğuz Can - [“Nurhak’ta çocuklar ve gençler bizi bekliyor...”](https://www.mesele121.org/nurhak-ta-cocuklar-ve-gencler-bizi-bekliyor/) - Nurhak yaralı. Kendini yeniden inşa etmenin mücadelesini, yine kendi vermeye çaba gösteriyor; olgunluğuyla, kültürüyle, kimliğiyle… Açık ki yaşanan bu travmanın özneleri öncelikle çocuklar ve gençler. Biz, Nurhak ile yol arkadaşlığı yaparken yüzümüzü hep birlikte çocuklara ve gençlere çevirdik. Tasavvurumuz bir çocuk ve genç yaşam alanı… Üç çadır (ki bunlar kuruluyor), iki konteyner, bir açık çadır - [Depremin böylesi bir afet haline gelmesi kaderimiz mi?](https://www.mesele121.org/depremin-boylesi-bir-afet-haline-gelmesi-kaderimiz-mi/) - Yakın zamanların en büyük depremlerinden birini ülkemizde yaşadık. Gerçek insan kaybını muhtemelen hiç bir zaman bilemeyeceğiz. Resmen açıklanan kayıp sayısı her geçen gün artıyor. Binlerce çocuk öksüz ya da yetim kaldı. Binlerce anne, baba onca emek ve sevgiyle büyüttükleri çocuklarını kaybetti. Evsiz kalmak, anıları kaybetmek ayrı bir acı. Genelde bunca kayıptan sorumlu olarak yanlış yerleşim - [Hrant Dink’in düşündürdükleri](https://www.mesele121.org/hrant-dinkin-dusundurdukleri/) - Ogün Samast’ın salıverilmesinden sonra bana düşündürdüklerini, her dış uyarıcının kendine benzer şeyler anımsatmasının sonucu olduğunu düşünün derim. Çünkü o, salıverilmeseydi belki de belleğimin bir yerinde duran ama bastırdığım anısal gerçeklikler gün yüzüne çıkmayacaktı. Çünkü organize ve faillerinin gerçekte bilindiği bir cinayetin kurbanı Hrant Dink’le belki hiç karşılaşmadım veya karşılaştıysam da o olduğunu bilemediğim biri benim - [Antakya TYS Kitaplığı yeniden okurla buluştu](https://www.mesele121.org/antakya-tys-kitapligi-yeniden-okurla-bulustu/) - Türkiye Yazarlar Sendikası, 6 Şubat depreminde yıkılan kitaplığını yeniden açtı. Kitaplığın açılışı, İstanbul’dan gelen sendika üyeleri, yerel yazarlar ve kitapseverlerin katılımıyla gerçekleşti. Antakyalı yazar Hikmet Güzel, Antakya halkının yalnızlaştırıldığını, kendi yaralarını kendisinin sarmaya çalıştığını vurgulayan konuşmasından sonra, depremi işleyen bir şiirini okudu. TYS Antakya Temsilcisi Mehmet Karasu, kitaplığın Antakyalılar için önemine, bir buluşma alanı olacağına - [İHD’den çocuk intiharları için araştırma çağrısı](https://www.mesele121.org/ihdden-cocuk-intiharlari-icin-arastirma-cagrisi/) - İnsan Hakları Derneği Çocuk Hakları Komisyonu, son iki yılda yüzde 40 artan çocuk intiharlarının etkili bir şekilde soruşturulması ve çocukları intihara sürükleyen nedenlerin belirlenerek çocukları güçlendirecek politikalara öncelik verilmesi çağrısıyla bildiri yayımladı. “Çocuk İntiharları Araştırılsın, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme Uygulansın!” başlığı ile yayımlanan bildiride dünyanın çeşitli bölgelerinde yaşanan savaş ve çatışmaların en çok çocukları etkilediğine - [İstanbul Modern'in uygulamasına kampanyalı tepki](https://www.mesele121.org/istanbul-modernin-uygulamasina-kampanyali-tepki/) - İstanbul Modern Müzesi'nin haftada bir gün ücretsiz halk günü uygulamasını yarım güne indirmesine tepki geldi. Açık Masa ve Pact Türkiye, ücretsiz halk günü uygulamasının geri getirilmesi için kampanya başlattı. İstanbul Modern’in “Sizin Perşembeniz” sloganıyla her perşembe 11.00-17.00 saatleri arasında uyguladığı ücretsiz halk gününü 10:00-14:00 saatleri ile kısıtlamasının ardından change.org’da “İstanbul Modern Müzesi Ücretsiz Halk Gününe - [Özgür Üniversite'de güz dönemi başlıyor](https://www.mesele121.org/ozgur-universitede-guz-donemi-basliyor/) - Özgür Üniversite’nin 2023 Güz Dönemi 21 Ekim Cumartesi günü açılış konuşmasını Fikret Başkaya’nın yapacağı, "Uygarlık Paradigmasını Değiştirmek" konulu sempozyumla başlıyor. Güz Dönemi’nde tarihten felsefeye, yapay zekadan çevreye, psikodinamik film okumalarından sanata pek çok konuda seminerler online ve yüz yüze düzenlenecek. Amaçları arasında; eğitimi çeşitlendirmek, ülke, bölge ve dünyayı ilgilendiren sorunlarla ilgili araştırma yapmak, medya saldırısına - [Milletvekili adayları, “LGBTİ+ Hakları Sözleşmesi”ni imzaladı](https://www.mesele121.org/milletvekili-adaylari-lgbti-haklari-sozlesmesi-ni-imzaladi/) - SPoD’un hazırladığı “LGBTİ+ Hakları Sözleşmesi”nin ilk imzacıları Yeşil Sol Parti İstanbul 2. bölge adayı Özgül Saki ve TİP İstanbul 2. bölge adayı Talya Aydın oldu. SPoD, “LGBTİ+ Hakları Sözleşmesi”ni, 16 Nisan Pazar günü Postane Beyoğlu’nda düzenlediği bir basın toplantıyla duyurdu. Etkinlikte “Kimseyi Geride Bırakmadan” kampanyası hakkında katılımcılara bilgi veren Siyasal Katılım Koordinatörü Zarife Akbulut, söz - [DİSK, KESK, TMMOB, TTB ve TDB’den ortak 1 Mayıs çağrısı: Emek Bizim Gelecek Bizim!](https://www.mesele121.org/di-sk-kesk-tmmob-ttb-ve-tdb-den-ortak-1-mayis-cagrisi-emek-bizim-gelecek-bizim/) - 1 Mayıs yaklaşırken DİSK, KESK, TMMOB, TTB ve TDB; DİSK Genel Merkez binasında basın toplantısı düzenledi. DİSK Başkanı Arzu Çerkezoğlu iktidara çağrı yaparak "Gelin Taksim yasağını hep birlikte ortadan kaldıralım, tüm kentlerin meydanlarında en coşkulu bir biçimde kutlayalım” dedi. Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK), Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK), Türk Mühendis ve Mimar Odaları - [Siz dine karışırsanız, din de size karışır… ](https://www.mesele121.org/siz-dine-karisirsaniz-din-de-size-karisir/) - Bütçe görüşmelerinde Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in, “sizin tarikat-cemaat dediğinize biz STK diyoruz” demesiyle, laiklik tartışma gündemine gelir gibi oldu… Diyanet İşleri Başkanlığı 3 Mart 1924’de Şeriye ve Evkaf Vekaletinin yerini aldı. 1924 Anayasası’nın 2. maddesinde: “Türkiye Devletinin dini, dîni İslamdır” deniyordu. 1928 yılında yapılan değişiklikle ‘Devletin Dini İslamdır maddesi anayasadan çıkarıldı… İlerleyen dönemin anayasalarında - [Elektrik üretiminde kömürün payı arttı](https://www.mesele121.org/elektrik-uretiminde-komurun-payi-artti/) - Kömürlü termik santralların elektrik üretimindeki payı bir yıl öncesine göre 2 puan artarak yüzde 36,3 oldu. Elektrik üretiminde fosil yakıtların payı da yüzde 58’e yaklaştı. Kömür kullanımının artması Türkiye’nin iklim hedeflerine ulaşmasını zorlaştırıyor. Türkiye’de elektrik üretiminde kömürün payı artmaya devam ediyor. 2023 yılında üretilen 326,3 milyar kilovaatsaat elektriğin yüzde 36,3’ü kömürlü termik santrallardan sağlandı. Bu - [2023’ün mücadeleleriyle ilham veren kadınları belli oldu](https://www.mesele121.org/2023un-mucadeleleriyle-ilham-veren-kadinlari-belli-oldu/) - SES Eşitlik ve Dayanışma Derneği, bu yıl üçüncü kez düzenlediği “SES Yılın Kadınları” ödül töreni kapsamında 2023 yılında dünyada ve Türkiye’de mücadeleleriyle ilham veren kadınları ödüllendirdi. SES Eşitlik ve Dayanışma Derneği tarafından halkın oylamalarıyla belirlenen “SES Yılın Kadınları’nın 2023 ödülleri, 18 Ocak Perşembe akşamı Pera Müzesi’nde yapılan törenle sahiplerini buldu. Her yıl olduğu gibi 2023 - [Sendikalardan "10 no'lu işkolu bölünsün" çağrısı](https://www.mesele121.org/sendikalardan-10-nolu-iskolu-bolunsun-cagrisi/) - 10 No’lu iş kolunda olan sendikalar, “Sendikal örgütlenmeyi engelleyen; toplu iş sözleşmesi (TİS) ve grev hakkını gasp eden 10 No’lu iş kolunun bölünmesini istedi. Sendikalar, “10 No’lu İş kolu, bu alanda çalışan emekçileri sendikal mücadeleye yabancılaştıran, bizlerin söylemiyle bir çorba iş koludur” dedi. 10 No’lu iş kolunun düzenlenmesini ve sendikal örgütlenme önündeki engellerin kaldırılmasını isteyen - [Bir zihniyet sorunu: Depreme kayıtsızlık](https://www.mesele121.org/bir-zihniyet-sorunu-depreme-kayitsizlik/) - Türkiye’nin deprem meselesini bir zihniyet sorunu etrafında ele almak istiyorum. Başka türlü, çok daha şiddetli depremlerin görüldüğü Japonya örneğinin de kanıtladığı gibi, büyük yıkımların önüne geçilebilecekken Türkiye’de bu yönde politikaların yürütülmemesinin sebeplerini tam olarak kavramak mümkün olmayacaktır. Her şeyden önce neredeyse bütün temel sorunlarını, çözümsüzlüğe mahkum etme pahasına, yokmuş gibi davranan bir siyasal ve kültürel - [Buralarda bize "dışarlıklı" derler!](https://www.mesele121.org/buralarda-bize-disarlikli-derler/) - Geçen hafta köyümüzde yazları birkaç ay yaşayan bizim gibi “dışarlıklı” bir komşumuzdan gelen “Köy Muhtarı ve azaları ile çöp sorunumuz üzerine görüşme yapmak için bir gün belirlemeye çalışıyoruz; siz de katılırsanız iyi olur” mesajına “Önemli bir işimiz çıkmazsa katılırız tabii ki“ cevabını verdim. Şehirden köye “artık önemli işimiz çıkmasın, önemli işleri istemiyoruz hayatımızda” diye taşınmıştık - [Kendimiz olmak: Kardeşçe insanlar toplamı](https://www.mesele121.org/kendimiz-olmak-kardesce-insanlar-toplami/) - Hayatımız da dünyamız da bir bakıma satranç tahtası... Oynayanlar gönüllü, piyonlar da gönülsüz; bu yüzden birçok insan ne okuyabilecek önüne konulan tuzakları, engelleri ne de yaşayabilecek kendisini, hep gelecek beklentisi içinde ömrünü tüketecek... Gazeteleri okuduğumda, TV’lerden haberleri dinlediğimde içim yanıyor ve kahroluyorum... Yüzyılların kardeşliği, yani 'et ve tırnak gibiyiz' söyleminin hiç de gerçek olmadığını görüyorum, - [“Yerli ve Milli” İflas… ](https://www.mesele121.org/yerli-ve-milli-iflas/) - Birincisi, boşuna şeylerin adını kimim koyduğu, ‘nereye bakıldığı değil, nereden bakıldığı önemlidir’ denmemiştir… Ve ikincisi, bir toplumsal formasyonun başarısı düne göre bugün neye sahip olduğu değil, karşı karşıya olduğu sorunları çözebilme yeteneğiyle ölçülür… “Düşüncenin üstesinden gelemeyen, düşünenin üstesinden gelmeye çalışır”… Paul Valéry Yüzyıl önce Türkiye kapitalist-kolonyalist-emperyalist Batı’nın bir yarı-sömürgesiydi… Yüzyıl sonra bugün de ‘yeni sömürgesi’… - [Bu nasıl bir kibir!](https://www.mesele121.org/bu-nasil-bir-kibir/) - Uzun zamandan sonra tekrar gittiğim Nâzım Hikmet Kültür Merkezi’nin ağaçlıklı ve masaların nerede ise hiç boş kalmadığı kafe kısmında ağaç ve duvar diplerinin betonumsu bir harçla kapatılmış olduğunu fark ettim. Sebebi üzerine düşünürken, bir yandan da, bahçede hiç kedi olmadığı gözüme çarptı. Özellikle kediseverleri ile ünlü Kadıköy Çarşı kısmında yakın zamanda yapılan düzenlemede bir değişiklik - [Sadece kanunla çocukları korumak mümkün olabilir mi?](https://www.mesele121.org/sadece-kanunla-cocuklari-korumak-mumkun-olabilir-mi/) - Acımasızlığın dehşetli örneklerinden biri olarak gündemde olan Narin Güran’ın haberinde program sayısı, izlenme, merak, duygusallık, "timsah gözyaşları" ve oyalamada yeni bir rekora gidildi. Süregelen bir gerçekliğin aralıklı olarak haber konusu olması, kullanılması ve unutulması neye bağlı? Ahlaki ve hukuki olarak tüm yetişkinlerin koruması altında olan çocuklar ülkemizde de açık ve kapalı biçimde her tür tehdit - [Çalışanların yarıdan fazlası bir yıldır hiçbir kültür etkinliğine katılmamış!](https://www.mesele121.org/calisanlarin-yaridan-fazlasi-bir-yildir-hicbir-kultur-etkinligine-katilmamis/) - Çalışanların yüzde 73’ü son bir yılda sosyalleşmeye ayırdığı bütçeyi azaltırken yüzde 53’ünün son bir yılda tiyatro, konser, sinema gibi hiçbir kültürel etkinliğe katılmadığı belirlendi.5 çalışandan 4'ü izin gününü evde geçirirken, yüzde 5'i ise ek iş yapıyor. İstihdam platformu Eleman.net tarafından gerçekleştirilen bir anket, alım gücü eriyen çalışanların temel ihtiyaçlar dışında hiçbir şeye vakit ve nakit - [Salt Araştırma Fonları’nın destekleyeceği projeler belirlendi](https://www.mesele121.org/salt-arastirma-fonlarinin-destekleyecegi-projeler-belirlendi/) - Salt’ın 2013’ten bu yana kesintisiz olarak sürdürdüğü Salt Araştırma Fonları’yla bu yıl, 19. ve 20. yüzyıl Türkiye’sinin kent, toplum ve ekonomi tarihi ile 1950’ler sonrası sanat, mimarlık ve tasarım alanlarında 183 başvuru arasından seçilen altı projenin her birine 35.000 TL’lik fon desteği sağlanıyor. Bugüne kadar toplam 80 projeye dağıtılan Salt Araştırma Fonları’yla, disiplinlerarası ve çok - [TÜİK: 2023'te fakir daha fakir, zengin daha zengin oldu](https://www.mesele121.org/tuik-2023te-fakir-daha-fakir-zengin-daha-zengin-oldu/) - TÜİK 2023 yılı gelir dağılımı istatistiklerini açıkladı. En yüksek gelire sahip %20'lik grubun toplam gelirden aldığı pay bir önceki yıla göre 1,8 puan artarak %49,8'e çıkarken, en düşük gelire sahip %20'lik grubun aldığı pay 0,1 puan azalarak %5,9 oldu. Sıralı %20'lik gruplar itibarıyla yıllık eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirinin dağılımı (%), 2014-2023 Gini katsayısı 0,433 - [Kadın Kurbanlar: Tarihten günümüze şiddetin kültürel mirası](https://www.mesele121.org/kadin-kurbanlar-tarihten-gunumuze-siddetin-kulturel-mirasi/) - “Geleceğin kurbanları olmamak, bugünün kurbanlarını unutmamak için şimdi harekete geçme zamanı.” “Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonunun 5 Eylül tarihi itibariyle açıkladığına göre “ 2024 yılında en az 280 kadın erkekler tarafından öldürüldü” “BM'nin son tahminlerine göre her yıl 50.000 kadın ve kız çocuğu birlikte oldukları erkekler veya aile bireyleri tarafından öldürülüyor.” Bu bilgileri açık kaynaklardan edindim. - [İncel'lerden çocuk mahkemelerine: Suç makineleri"](https://www.mesele121.org/incellerden-cocuk-mahkemelerine-suc-makineleri/) - İki genç kadını öldürüp intihar eden gencin çok sarsıcı haberi yeni bir korku şoku yarattı. Gençlerle ilgili medyaya yansıyan bilgiler birçok tartışmayı da yine beraberinde getiriyordu. Olayın ardından bir büyük gerçek ortaya çıktı: İnceller… Gençlerle ilgili olarak, kendileri istemesine rağmen romantik veya cinsel partner bulamamış olmaları durumu ile tanımlanan ve böylece bir internet alt kültürünün - [Yoruldum Çocuklar!](https://www.mesele121.org/yoruldum-cocuklar/) - Uykudan, rüyamda belki 1000 belki milyon yaşında bir kadının sevgi dolu bir sesle “yoruldum çocuklar” demesiyle uyandım. Bu ses bazılarımız için bir bilinçaltı çözümlemesi gerektiren bir hal kabul edilebilir. Ancak Yunan mitolojisinde yeryüzünün kozmik bir varlık olarak kişileştirilmiş halini ifade eden Gaia’nın (Toprak Ana) sesi olsaydı, ne demiş olurdu diye düşündürdü. Hesiodos'a göre Gaia Erebus - [Deprem dirençli bir Türkiye’yi nasıl inşa edebiliriz?](https://www.mesele121.org/deprem-direncli-bir-turkiyeyi-nasil-insa-edebiliriz/) - Bilim Akademisi Yayınları, geçen ay depremlere dirençli bir Türkiye için yapılabilecekleri ortaya koyan iki yeni kitabı okuyucuyla buluşturdu. Bilim Akademisi Deprem Tartışmaları: Çok Daha İyisini Yapabiliriz! başlıklı ilk kitap, Bilim Akademisinin 6 Şubat 2023’ten sonra gerçekleştirdiği etkinliklerdeki tartışmaları ve deneyimi temel alırken, içinde bulunduğumuz durumu akılcı bir şekilde değerlendirmeyi, nasıl çok daha iyisini yapabileceğimiz konusunda bilimin yol - [Sermaye, devlet, sendika 1- işçi sınıfı 0](https://www.mesele121.org/sermaye-devlet-sendika-1-isci-sinifi-0/) - 2004 yılından beri her yılın Aralık ayında devlet, kapitalistlerin örgütü Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) en büyük işçi sendikası konfederasyonu’ olan Türk-İş'in, asgarî ücreti belirlediği sanılıyor… “İkiyüzlülük toplumun çimentosudur” Sylvestre Bertucelli Aslında asgari ücret Asgarî Ücret Komisyonunda değil, “başka yerde belirleniyor”… Bir ay boyunca sahnelenen sahte şovla insanlar aldatılıyor oyalanıyor… Masanın üç bileşeninde biri olan - [Öylesine yaşamak](https://www.mesele121.org/oylesine-yasamak/) - Ard arda yaşadığımız faciaların şaşkınlık ve üzüntüsü, yerini “olası yeni facia haberleri” ile eski sessizliğine bıraktı. Suçlamalar ve savunmalar çok bildik, yetki ve sorumluluk kargaşası içinde konu, idarenin topu birbirine atması ile sorumluluğun belirsizleştiği bir alana dönerek kapanır, ki öyle de oldu… Her benzer olayda ileri sürülen iddialar bana yıllar önce tanık olduğum ve duyduğum - [İtibar!](https://www.mesele121.org/itibar/) - Geçenlerde işe giderken, Metro istasyonundan yukarı çıkıp ana caddeye vardığımda yanlış merdivenleri kullandığımı, dalgınlıkla iş yerimin bulunduğu tarafın tam karşı istikametinden çıkış yaptığımı fark ettim. Karşıya geçmek için gerisin geri metronun alt geçidine dönsem yol uzayacak işime geç kalacaktım, söylene söylene en yakın yaya geçidine doğru ilerledim. Geçitte yayalara yanan kırmızı ışığın yeşile dönmesini beklemeye - [Kürt kardeş(ler)imize “maruzat”ım(ız) var[*]](https://www.mesele121.org/kurt-kardeslerimize-maruzatimiz-var/) - “Saymıyorum ölüp ölüp dirilttiklerimi Ne kadar yalansız yaşarsak o kadar iyi.”[1] Tarih, onu üretenin kötü yanı olmasından mıdır nedir, müthiş hızlandı; freni patlamış bir kamyon gibi… “Kapkaranlık bir bataklık içinde debelenip durmaktayız ve yönetimimizi ellerine bıraktığımız iyi niyetli aptallarla kötü niyetli alçaklar bizi kuşatan karanlık balçığını her gün artırmakta ve koyulaştırmaktalar.”[2] Yani “hızlan(dırıl)an tarih” ile - [“Suçumuz mücadele edenlere güç ve güven vermek"](https://www.mesele121.org/sucumuz-mucadele-edenlere-guc-ve-guven-vermek/) - 8 buçuk yıl Silivri Hapishanesi’nde kaldıktan sonra tahliye edilen ÇHD Onursal Başkanı Avukat Selçuk Kozağaçlı, sadece 12 saat sonra yeniden tutuklandı. Kozağaçlı, hukuksuzluğun damga vurduğu bu sürecin ardından ilk kez konuştu ve ne yazık ki yüz yüze yapıl-a-madı bu söyleşi. Sorularımı Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) Onursal Başkanı Selçuk Kozağaçlı’ya yolladım; güvenlikten, gardiyanlardan, masalardan geçerek ona - [Yeşil deniz kaplumbağası koruma programı 20. yılında](https://www.mesele121.org/yesil-deniz-kaplumbagasi-koruma-programi-20-yilinda/) - WWF-Türkiye, tehlike altındaki yeşil deniz kaplumbağalarının (Chelonia mydas) en önemli yuvalama alanlarından Akyatan kumsalında yürüttüğü Yeşil Deniz Kaplumbağası İzleme ve Koruma Programı'nın 20'nci yılını kutluyor. Bu yılın yavru yeşil deniz kaplumbağaları denize yolcu eden gönüllülerden oyuncu Kaan Urgancıoğlu WWF-Türkiye'nin Doğa Elçisi oldu.WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı), Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) 7. Bölge Müdürlüğü iş - [Kadın hafızasına yeni sayfa: "Arşivlik" yayında](https://www.mesele121.org/kadin-hafizasina-yeni-sayfa-arsivlik-yayinda/) - Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı, kadınların tarihine, mücadelesine ve bilgi üretimine dair 35 yıllık birikimini yeni bir dijital yayınla genişletiyor. “Arşivlik” adıyla yayına başlayan yeni bülten, feminist hafızayı görünür kılmayı, kadınların geçmişten bugüne taşıdıkları izleri belgelemeyi ve çoğaltmayı amaçlıyor. Türkiye'nin ilk ve tek kadın merkezli arşiv ve kütüphanesi olan ve Türkiye'de kadınlara ait - [Asgari ücretin 3 bin lirası şimdiden eridi!](https://www.mesele121.org/asgari-ucretin-3-bin-lirasi-simdiden-eridi/) - Yüksek enflasyon ile adaletsiz vergi ve kesintiler emek gelirlerini eritmeye devam ediyor. 2025’in ilk dört ayında enflasyonun emek gelirlerinde (ücret, maaş ve aylık) yarattığı erime en az 176 milyar 600 milyon TL oldu. Asgari ücret 2025’in ilk dört ayında enflasyon karşısında 2.953 TL eridi. DİSK-AR tarafından hazırlanan aylık Ücret Kayıpları İzleme Raporu‘nun üçüncüsü 7 Mayıs - [Her ay 20 genç işçi çalışırken hayatını kaybediyor](https://www.mesele121.org/her-ay-20-genc-isci-calisirken-hayatini-kaybediyor/) - İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG), 2013 yılı ile 2025 yılının ilk 4 ayına ait “Genç İşçiler İş Cinayetleri” raporunu açıkladı. Rapora göre 2013 ile 2025'in ilk dört aylık dönemi arasında kayıtlara geçen en az 2728 genç işçi cinayeti yaşandı. İSİG'in yüzde 81’ini ulusal basından; yüzde 19’unu ise genç işçilerin mesai arkadaşları, aileleri, iş - [LGBTİ+ karşıtı uygulamalar sistematik hale dönüştü](https://www.mesele121.org/lgbti-karsiti-uygulamalar-sistematik-hale-donustu/) - Kaos GL Derneği’nin İnsan Hakları Raporu’na göre; 2024 yılında hükümet LGBTİ+ karşıtı uygulamaları sistematik hale dönüştürürken devletin kurumsal strateji belgelerinde ve vizyon belgelerinde politika olarak LGBTİ+ karşıtlığı yer aldı. Kaos GL Derneği, LGBTİ+’ların İnsan Hakları 2024 Raporu’nu yayınladı. “Her Zamankinden Daha Fazla” üst başlığıyla yayınlanan rapor, derneğin 2007 yılından beri sürdürdüğü insan hakları izleme çalışmalarının - [“Savunmaları kitaplaştırmak tarihe not düşmek için önemli"](https://www.mesele121.org/savunmalari-kitaplastirmak-tarihe-not-dusmek-icin-onemli/) - Gültan Kışanak, "Davacıyım" kitabının imza ve söyleşisinde okurlarıyla bir araya geldi. Kitabı gelecek kuşaklara güçlü bir dayanak oluşturması için yazdığını belirten Kışanak, "Savunmaları kitap olarak derlerken bunun mücadele sürecinde bir durak, bir yolculuğun aşaması olarak ifade ettim” dedi. İstanbul Beyoğlu'nda Karşı Sanat'ta düzenlenen etkinlikte "Davacıyım" adlı kitabını imzalayan Gültan Kışanak, konuşma yaptı. Kobani Davası’nın, devletin - [Aydınlar ve yazarlardan Kürt sorununa çözüm çağrısı](https://www.mesele121.org/aydinlar-ve-yazarlardan-kurt-sorununa-cozum-cagrisi/) - Kürt sorununun çözümü için çok sayıda aydın, yazar ve siyasetçi bir araya geldi. Taksim Hill Otel’de yapılan basın açıklamasında barış sürecinin başarısının toplumsal desteğe bağlı olduğu belirten Rıza Türmen, “Kürt sorunuyla ilgili olarak silahların susması ve bir barış ve demokrasi sürecinin başlaması için gereken adımların acilen atılması çağrısında bulunuyoruz” dedi. Çok sayıda aydın, yazar ve - ["Sendikacıdan gelir, işçiden sendikaya zarar gelmez”](https://www.mesele121.org/sendikacidan-gelir-isciden-sendikaya-zarar-gelmez/) - Son iki işçi mücadelesi örneği bir kez daha gösterdi ki, işçilerin çıkarlarıyla sendika bürokratlarının çıkarları birbiriyle zıt yönde. İlk örnek: Polonez işçileri Çatalca’da bulunan işlenmiş et ürünleri üreten Polonez gıda işyerinde geçtiğimiz Temmuz ayında sendikaya üye olan işçilerin 146’sı işten atılmıştı. Uzun ve meşakkatli geçen 172 gün sonunda Çalışma Bakanı’nın da araya girmesiyle uzlaşmaya varıldı. - [71. Sait Faik Hikâye Armağanı Burçe Bahadır'ın](https://www.mesele121.org/71-sait-faik-hikaye-armagani-burce-bahadirin/) - Usta yazar Sait Faik Abasıyanık anısına her yıl bir öykücüye verilen “Sait Faik Hikâye Armağanı”nı kazanan isim belli oldu. Darüşşafaka Cemiyeti, Kültür Yayınları ve Türkiye İş Bankası’nın iş birliğiyle bu yıl 71.’si düzenlenen yarışmada, Burçe Bahadır’ın Şimdi Dönecek Dünya isimli kitabı ödüle layık görüldü. Prof. Dr. Nazan Aksoy, Prof. Seval Şahin, Cemil Kavukçu, İhsan Yılmaz, Faruk Duman, Darüşşafaka - [Wenders'ten savaşa ve barışa "kişisel" bakış](https://www.mesele121.org/wendersten-savasa-ve-barisa-kisisel-bakis/) - Bu yıl 80'inci yaşını kutlayan ünlü yönetmen Wim Wenders, İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin 80. yıl dönümünü Alman Dışişleri Bakanlığı için hazırlanan kısa film ile kutladı. Film, İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle sonuçlanan barış görüşmelerini anlatıyor. İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin 80. yıldönümü ve Rusya-Ukrayna Savaşı'na ilişkin güncel barış görüşmeleri arasında Wim Wenders, izleyiciyi İkinci - [muhafazakâr düşüncenin kuruluşuna bakış](https://www.mesele121.org/muhafazakar-dusuncenin-kurulusuna-bakis/) - Modern siyasal düşüncelerin şekillendiği bir dönemde, Fransız Devriminin radikalizmine karşı sistemli bir eleştiri geliştiren Louis de Bonald (1754-1840), muhafazakâr düşünce geleneğinin kurucu figürlerinden biridir. Toplumun doğasını, siyasal iktidarın kaynağını ve ahlaki düzenin temellerini teolojik ve tarihsel bir zeminde ele alan Bonald, akılcı bireycilik yerine gelenek, otorite ve hiyerarşiyi merkeze alan bir toplumsal yapı tasavvur eder. - [Anadolu'nun bitki mirası, İstiklal Caddesi'nde](https://www.mesele121.org/anadolunun-bitki-mirasi-istiklal-caddesinde/) - Botanik illüstrasyon aracılığıyla Anadolu’daki bitki çeşitliliğini görünür kılmayı amaçlayan “Anadolu’nun Bitki Mirası” sergisi Salt Beyoğlu’ndaki Mutfak alanında ziyarete açıldı. Salt’ın yeni sergisi, Türkiye’den 47 bitki ressamının 80 çalışması aracılığıyla Anadolu coğrafyasında binlerce yıldır insanla etkileşim hâlinde olan bitkilere odaklanıyor. Seçkide tarımı yapılan tahıllar, sebze ve meyve gibi tarla ürünleri ile gıda, şifa veya farklı amaçlarla - [Bedenin tapınak değil, hapishane](https://www.mesele121.org/bedenin-tapinak-degil-hapishane/) - “Hapishanede kim var? ‘İçeridekiler’ mi, yoksa dışarıda debelenenler mi? Gel, bu düşünsel yolculuğa çıkalım.” Tanıştırayım: Persona (A) Sabah 06.00. Alarm çalar, gözler hâlâ kapalı. İlk refleksi, elini uzatıp bileğindeki dijital gardiyana bakmak: “Dün sadece 9.876 adım attın. Performans düşüşü tespit edildi. Kendine gel!” (A) bir suçluluk duygusuyla yataktan fırlar. Yürüyen bir proje dosyası gibi hisseder - ["Teşhis ve intak" sanatıyla "Tamerî Tarihini" okumak...](https://www.mesele121.org/teshis-ve-intak-sanatiyla-tameri-tarihini-okumak/) - Tarihi yazmak, geçmişi yeniden anlatmak netâmeli iştir. Nedir ki, tarihte olmuş olayların, Latincesiyle historia rerum gestarum’un toplumsal hafızaya yeniden aktarılması bir mecburiyete dönüşüyor; tarihin sosyal ve siyasal bilim disiplini olarak ilerleyişi bunu zorunlu kılıyor. Tarihçi dediğin de zaten kendine iş çıkarmayı seven adamdır, öyle olmasaydı bugün Bodrum dediğimiz Halikarnassuslu hemşerimiz Herodotus’u rahat minderinden kıpırdatıp o - [Çerçevelenmeyen Kareler’ ve ‘Kurmaca Çalar Saat’ üzerine](https://www.mesele121.org/cercevelenmeyen-kareler-ve-kurmaca-calar-saat-uzerine/) - Çerçevelenmeyen Kareler, Melek, Takıntılar ve Hayaller, Gönüldelen, Pıhtılaşmayan Acı, Emekli Albay Yavuz Mutlu, Ağız Deyip geçmeyeceksin, Provokatör, Eski Defter, Göğe Bakan Çocuk, Para Etmeyen Sanat, Ayna ve Cami Avlusuna Bırakılan Öyküler de dâhil ikinci baskısı 2022’de (Bilgesina Yayınevi, Ankara) yapılan 144 sayfa ve 13 öyküden oluşan bir ilk kitap. Kurmaca Çalar Saat ise, Yeşil Kapı, - [Sabah uyanınca bir Yahudi ne yapar?](https://www.mesele121.org/sabah-uyaninca-bir-yahudi-ne-yapar/) - Bu günlerde insanın bir şey yazası yok. Zor günlerden geçiyoruz, memleketin hali belli, dünyanın da çivisi çıkmış durumda… Böyle bunalınca insan, geçmişinden yardım istiyor sanki, hatıralarına gidiyor. Geçen akşam benim de aklıma babaannem takıldı. Dindar bir kadındı ve bütün ritüelleri uygulardı. Dindar deyince mutaassıplığı kimseye kaptırmaz zannetmeyiniz, aynı zamanda çok modern ve aydın bir kadındı. - [Şikayet, herkesi oyunu bozmaya davet ediyor](https://www.mesele121.org/sikayet-herkesi-oyunu-bozmaya-davet-ediyor/) - Üniversite koridorlarında, amfilerde, ofislerde ve dersliklerde "oyunbozan feministlerin" susturulamayan sesleri yankılanıyor... Sara Ahmed, akademide yaşanan ve sistemli bir şekilde gözardı edilen cinsel taciz, istismar, mobbing, ırk ayrımcılığı, sakat dışlayıcılığı ve transfobi gibi yakıcı sorunları bizzat öznelerin deneyimlerine dayanarak teşhir ediyor; söz konusu zorbalıkları kurum içi kanalları kullanarak şikâyet edenlerin karşı karşıya kaldığı susturma, kuşatma ve - [Sanatın mucizesi zamanı yeniden kurguluyor](https://www.mesele121.org/sanatin-mucizesi-zamani-yeniden-kurguluyor/) - Sahne aydınlandığında; Bir piyano, yazı masası, koltuk ve bavulu fark ediyoruz. Piyanist piyanosunun başında, kadın oyuncu yanında, seyirciye dönük bir biçimde piyanoya dayanmış. Hakan Altıner yazı masasında. Elinde bir fotoğraf. Piyanist ilk şarkıya başlar: "My Way" Hakan - Bizim mesleğimiz, tek adıyla ' Tiyatroculuk'. Çok söylenen benim de yüzde yüz katıldığım bir saptama var: 'Seyirciler bizim - [Metrohan'ın üçüncü katı "Ses ve Sessizlik" sergisiyle açıldı](https://www.mesele121.org/metrohanin-ucuncu-kati-ses-ve-sessizlik-sergisiyle-acildi/) - Beyoğlu Tünel Meydanı’nın en güzel yapılarından, Tarihi Yarımada’yı 360 derece gören Metrohan’ın, İBB Miras tarafından restorasyonu tamamlanan üçüncü katı, fotoğraf sanatçısı Ziya Tacir’in “Ses ve Sessizlik” adlı sergisiyle açıldı. Karaköy’le Beyoğlu’nu birbirine bağlayan rayların üzerinde yükselen Metrohan’ın yeni açılan üçüncü katı, küratörlüğünü Levent Çalıkoğlu’nun üstlendiği “Ses ve Sessizlik” başlıklı sergiye ev sahipliği yapıyor. Sergi, Ziya - [Karanlık öykü ödülleri sahiplerini buldu](https://www.mesele121.org/karanlik-oyku-odulleri-sahiplerini-buldu/) - Ayrıkotu Kitap tarafından düzenlenen Karanlık Öyküler Polisiye Öykü Yarışması’nda dereceye girenler açıklandı. Caddebostan Kültür Merkezi’nde düzenlenen ödül törenine çok sayıda edebiyatsever katıldı. Proje koordinatörlüğünü ve ön jürisini editör, yazar ve televizyoncu Yasemin Seven Erangin, gazeteci, yazar Ülkü Yağmur, editör Aliye Düzgün Çadırcı’nın koordine ettiği, son okuma ve editörlüğünü Özlem Pekcan’ın yaptığı yarışmanın jüri üyeleri arasında - [“İşveren!”](https://www.mesele121.org/isveren/) - Kelimeler ve kavramlar köleleştirmenin de özgürleşmenin de aracı olabiliyor… Fakat gerçek dünyada daha çok sömürünün, baskının, sosyal eşitsizliğin, bir bütün olarak egemenliğin hizmetinde oldukları tartışmasızdır… İşte bu durumu sorun edene de entellektüel deniyor. “Milyonlarcası elmanın düştüğünü gördü, ancak sadece Newton “neden” diye sordu”. Bernard M. Baruch“Aydın” denilen aynı şey değil. Bizde diplomalılara ‘aydın’ deniyor… Aydın, - [Nesli tükenmekte olan kuşlar ve çalgılar buluştu](https://www.mesele121.org/nesli-tukenmekte-olan-kuslar-ve-calgilar-bulustu/) - Nesli tehlike altındaki kuşların doğa kayıtları ile kaybolmaya yüz tutmuş geleneksel çalgılar aynı albümde buluştu. 22 Mayıs Dünya Biyoçeşitlilik Günü'nde yayınlanan Miras albümü, sadece işitsel bir deneyim değil, aynı zamanda kültürel ve ekolojik bir hafıza çağrısı. Kuş Kolektifi’nin albümü, doğanın seslerini kültürel mirasla buluşturarak hem biyolojik çeşitliliğe hem de müzik tarihine sesli bir kayıt düşüyor. - [Kassandra Kompleksi](https://www.mesele121.org/kassandra-kompleksi/) - "Kimse bana inanmazken ben her şeyi, bütün olacakları görüyordum." Truva1 Kralı Priamos ile Kraliçe Hekabe’nin kızı Kassandra bir lanete uğramıştı, her olacak şeyi önceden görebilecek ama dili tutulacak, kimselere söyleyemeyecekti. Kassandra, Truva’nın çöküşünü de gördü, abisi Hektor’un Aşil tarafından er meydanında öldürüleceğini de… Ama gözleri değil, dili lanetliydi. Söyleyemedi, çektiği azap çok büyüktü; saçını başını - [29. Bedia Muvahhid Ödülü sahiplerini buldu](https://www.mesele121.org/29-bedia-muvahhid-odulu-sahiplerini-buldu/) - 39. Genç Günler’in kapanış gecesinde verilen 29. Bedia Muvahhid Ödülü’ne Seda Çavdar ve Yeliz Şatıroğlu layık görüldü. Gecenin onur konuğu Alev Oraloğlu da töreni izleyenlerle Bedia Muvahhid ile anılarını paylaştı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları ve Türk Kadınlar Birliği İstanbul Şubesi’nin 39. Genç Günler kapsamında ortaklaşa düzenlediği 29. Bedia Muvahhid Ödülü sahiplerini buldu. Ödül töreni, Uğurtan - [Gökçe Çilekar, zihnin karmaşık ışıklarıyla temas kuruyor](https://www.mesele121.org/gokce-cilekar-zihnin-karmasik-isiklariyla-temas-kuruyor/) - Genç sanatçı Gökçe Çilekar’ın “Işık-Buton”adlı deneyimsel sergisi, Bebek Sarnıcı’nda sanatseverlerle buluştu. Sergi, sanatçının beynin karmaşık devinimini ışıkla simüle ederek tek bir dokunuşla hafızayı, direnci ve sesi tetikleyen eseriyle aynı adı taşıyor. İBB Kültür ve İBB Miras’ın katkılarıyla gerçekleşen “Işık-Buton” sergisi, izleyiciyi yalnızca bir gözlemci değil, sürecin aktif bir parçası olmaya davet ediyor. Bir kontrol butonu aracılığıyla izleyiciyi eserin - [Eskişehir Uluslararası Film Festivali Tornado ile açıldı](https://www.mesele121.org/eskisehir-uluslararasi-film-festivali-tornado-ile-acildi/) - 22. Eskişehir Uluslararası Film Festivali katkı, emek ve onur ödüllerinin verildiği törenle başladı. Festival, ödül törenin ardından yönetmenliğini John Maclean’ın yaptığı 2025 Birleşik Krallık yapımı Tornado filminin Türkiye Prömiyerine ev sahipliği yaptı. Anadolu Üniversitesi Kurumsal İletişim Koordinatörlüğü ve İletişim Bilimleri Fakültesi tarafından düzenlenen Eskişehir Uluslararası Film Festivali açılış töreni ve ardından Tornado filminin gösterimi ile - [Kürtlerin "Özgürlük Tarihi"](https://www.mesele121.org/kurtlerin-ozgurluk-tarihi/) - Daha önce, Big Bang’dan İnsan’a Özgürlük Tarihi / Başlangıçtan Günümüze Yaşamın Evrimi (2021), Maymundan Tanrıya Özgürlük Tarihi / İnsan Evrimi ve Uygarlığın Doğuşu (2021), Gudea’dan Sokrates’e Özgürlük Tarihi / Antik Kürdistan ve Dünya Tarihi (2021), Spartaküs’ten Mazdek’e Özgürlük Tarihi / Klasik Kürdistan ve Dünya Tarihi (2021), Muhammed’den Ahmedê Xanî’ye Özgürlük Tarihi / Orta Çağ Kürdistan - [Kendinden kaçarken kendine daha fazla yakalanmak](https://www.mesele121.org/kendinden-kacarken-kendine-daha-fazla-yakalanmak/) - “Dijital detoks, özgürlüğe bir yol mu, yoksa hapishanemiz de yeni bir hücre mi?” İnsan, teknolojiden kaçtığını sanır; oysa asıl kaçış, kendi gölgesindendir. Her kapanan ekran, bir ayna gibi parlar: Arındığını düşünürken, algoritmaların sessiz kalemiyle çizilmiş yeni bir suret doğar. Özgürlük, bir anlık yanılsama; kaçış, sistemin kendi elleriyle sunduğu bir başka zincir. Dijital detoks, çağımızın kutsal - [Eşeğin Gölgesi’nde sen misin yatan!](https://www.mesele121.org/esegin-golgesinde-sen-misin-yatan/) - Yeldir yeldir tiyatroya koşturuyorum, yarım saat kalmış; suare 20:30’da… İstiklal Caddesinden Ayhan Işık Sokağa döndüm mü, yokuşu inince, az ötesi sahne; az kaldı. Hava, sessizce bir İstanbul çiselemesi… Eski adı Bursa Sokak olan Ayhan Işık’ta bir tanışla burun buruna geldik. Tiyatro yazıları yazar, birbirimizi ortalıkta sıkça görüp merhabalaşırız, galiba bazı tiyatro ödül jürilerine de girip - [“Kralın yeni metresi de hiç fena değilmiş hani!”](https://www.mesele121.org/kralin-yeni-metresi-de-hic-fena-degilmis-hani/) - Öteden beri derler ki, suları şırıl şırıl muhabbetle akan sakin bir derede eğer iki balık kavgaya tutuşmuşsa, az evvel oradan muhakkak bir İngiliz geçmiştir. Balığı alığı geçiniz; İngilizin kendi adasında İngilize yaptığı da az buz değildir. Modern Avrupa devletleri kuruluş tarihinde kendi halkı tarafından birisi kütükte başını cellatın baltasına, ötekisiyse güya insaflı ve insanî idam - [Kapitalizm insana, canlılara, doğaya zarar vermeden var olamaz… ](https://www.mesele121.org/kapitalizm-insana-canlilara-dogaya-zarar-vermeden-var-olamaz/) - Siz hiç burjuva politikacılarının, medyatik aydınların (medyatik aydın başkalarının fikirlerinin ticaretini yapandır), köşe yazarlarının, ne demekse ‘kanaat önderlerinin’, “konunun uzmanı” denilenlerin ağzında kapitalizmin çıktığını duydunuz mu? İyi de siz o sorunları hangi zemin üzerinde tartışıyor gibi yapıyorsunuz? Şeyleri adıyla çağırmamak bir yalan söyleme yöntemi değilmidir… “Onlar ümidin düşmanıdır sevgilim, akar suyun, meyve çağında ağacın, serpilip - [“Bir Tencere Barış”](https://www.mesele121.org/bir-tencere-baris/) - Mutfakta Reca Var’ın takipçisi okurlarım, hatırlayacaklardır; geçen yazımda bir masalla süslemiştim Reca’nın Sofrasını… Bu kez insanlığın yüreğini ağzına getiren savaş tamtamları çalarken bir masal daha geldi dilime; işte: Bir zamanlar, dünyanın her yerinde savaşların, açlığın ve kırgınlıkların hüküm sürdüğü bir çağ vardı. İnsanlar birbirinden korkar, liderler sürekli tartışır, sofralar fakirleşirdi. Ama uzak bir ülkede, dağların - [İki entelektüel, bir dinlenme tesisi](https://www.mesele121.org/iki-entelektuel-bir-dinlenme-tesisi/) - Aslında elimde bitmiş bir yazı vardı. Hatta iki bölümlük, dergiye yollamadan önce biraz dinlensin, ben de soğukkanlı gözle bir daha bakayım diyordum. Ta ki geçen hafta şehir dışı dönüşü bir otoban dinlenme tesisinde yan masaya oturan iki tır şoförünün hararetli muhabbetine kulak kesilene dek. Biri dedi ki: “Ya arkadaş, bu ülkede 1923-1960 arası insanlar mutluydu. - [Dünyanın bütün fizikçileri, birleşin!](https://www.mesele121.org/dunyanin-butun-fizikcileri-birlesin/) - Orhan Düz, Beyoğlu Kitabevi etiketiyle raflarda yerini alan “Büyük Fizikçilerin Metafizik Yazıları”nda modern fiziğin kurucu isimlerinin bilginin sınırlarına ve evrenin nihai anlamına dair sordukları “büyük sorulara” odaklanmış. Sunuş yazısında bilim ile metafizik arasındaki ilişkiye özellikle kuantum teorisinin ortaya konmasından sonra ilginin arttığına dikkat çeken Düz, kitabın bu merakı bir nebze de olsa gidermeyi amaçladığını anlatıyor: - [KRT işçilerinin mücadelesi kazanımla sonuçlandı](https://www.mesele121.org/krt-iscilerinin-mucadelesi-kazanimla-sonuclandi/) - Kültür Radyo ve Televizyon’da (KRT) bir süredir devam eden ödeme kriziyle başlayan süreç, 20 günlük direnişin ardından kazanımla sonuçlandı. 19 Haziran Perşembe günü işverenle başlayan müzakereler, 23 Haziran'da neticelendi ve işçilerin alacakları için ödeme takvimi açıklandı. 2 ay boyunca maaşların ve yemek ücretlerinin ödenmemesiyle başlayan ve işçilerin karşısında muhatap bulamamasıyla devam eden süreç, 4 Haziran - [Kapitalizm savaşsız, hegemonya düşmansız yapamaz… ](https://www.mesele121.org/kapitalizm-savassiz-hegemonya-dusmansiz-yapamaz/) - Kristof Kolomb’un macerasıyla başlayan dönem, kadim uygarlıkların tasfiyesinin, jenositlerin, etnik temizliğin, kitle katliamlarının, savaşların, kolonyalizmin tarihiydi… Batı Medeniyeti denilenin ne olduğu, Avrupa-merkezli ideoloji tarafından engellendi… Dünyanın geri kalanındaki (Asya, Afrika, Latin Amerika…) eğitimliler Avrupa-merkezli ideoloji tarafından büyülendiler, kendi gerçeklilerine yabancılaştılar. Kendi gerçeklilerine kendi gözleriyle bakamaz oldular… Velhasıl, kapitalizmin nasıl, insanlık ve uygarlık düşmanı, netameli bir - [Türkân ve Hayat’tan bahsedeceğim; ama önce anlatacaklarım var…](https://www.mesele121.org/turkan-ve-hayattan-bahsedecegim-ama-once-anlatacaklarim-var/) - Selim İleri "Hatırlıyorum" adlı kitabında "Türkân Şoray'ın bakışlarındaki hüzün bana hep bir ayrılık duygusunun iç acısını çağrıştırır" demiş ve sinemamızda Türkân Şoray'ın varlığını şöyle açıklamıştı: "...kimilerinin sandıkları ve düşündükleri gibi, yalnızca çok güzel yüzlü bir insan olarak dondurulamaz. Türk sinemasında birçok yıldız yalnızca fizik görüntüleriyle psikolojiyi ve duyarlığı kartonlaştırırken, hemen yalnız o, giderek güçlenen oyunculuğu, - [Tuzsuz Deli Bekir’den Tiyatrokrasi dersi](https://www.mesele121.org/tuzsuz-deli-bekirden-tiyatrokrasi-dersi/) - Karagöz perdesinde seyre çıkarılan hâyali Tuzsuz Deli Bekir’e tuzsuz lakabı verilmesinin nedenini Hacivat’a sorsanız, o da bilmez. Lacileri çekmiş deneme yazarlarının bileceği şeydir bu! Zira denemeci dediğin kümese meraklı tilki gibi kurcalamadık, çomaklamadık yer bırakmaz… Deneme yazarının burnu Pinocchio’nunki gibi yalan söyleyince uzar. Denemecinizin hassas burnu da, hani bereketi bol olsun, Cyrano de Bergerac’ı burun farkıyla yakalayacak kalibrededir. Biz burun - [Sınıfının öğretmeni: Rıfat Ilgaz](https://www.mesele121.org/sinifinin-ogretmeni-rifat-ilgaz/) - Günışığı, Önce şiirde sevdim kavgayı Özgürlüğü kelime kelime şiirde Mısra mısra sevdim yaşamayı Öfkeyi de, sevinci de... Senin ışıklı günlerin Benim iyimser dostlarım Hepsi hepsi şiirde Ne varsa yitirdiğim... Bütün bulduklarım şiirde Kafiyeden önce gelen Sevgilerimiz mi sade Sürgün de var / Hapis de. “Bu şiiri, babamın lise yıllarından kalma anı defterinde buldum. Okudum. Ama - [Bauman, düşünce dünyasını anlatıyor](https://www.mesele121.org/bauman-dusunce-dunyasini-anlatiyor/) - Modernlik, kimlik, göç, etik gibi kavramlar üzerine çalışmalarıyla 20. yüzyılın en etkili düşünürlerinden biri olan Zygmunt Bauman’ın, İngiliz sosyolog Keith Tester ile yaptığı söyleşilerden oluşan kitabı, Akın Emre Pilgir’in İngilizceden çevirisiyle Ayrıntı Yayınları’nın Lacivert Kitaplar dizisinden çıktı. Tester yönelttiği sorularla, çağımızın en önemli sosyologlarından Bauman’ın karmaşık fikirlerini sade ve çarpıcı biçimde ortaya koymasına olanak tanıyor. Bauman’ın yaşamı ve - [Hashtag'li Hegel, TikTok'lu Marx: Yeni nesil entelektüel](https://www.mesele121.org/hashtagli-hegel-tiktoklu-marx-yeni-nesil-entelektuel/) - Sosyal medyadan uzak, eserlerimin peşinde bir yazar olarak, iki çalışmamın yayıncı okumasını beklerken, çağımızın düşünce iklimine dair bir huzursuzluk içindeyim. Görünürlüğün kutsal, sessizliğin ise neredeyse bir yenilgi sayıldığı bu dijital çağda, düşüncenin kaderini ne belirliyor? İçeriğin derinliği mi, yoksa algoritmaların acımasız yayılma dansı mı? Bu soru, beni klavyenin başına oturttu. Bir zamanlar, bir fikirle yola - [Rüçhan Çamay'ın ardından](https://www.mesele121.org/ruchan-camayin-ardindan/) - Çalışma masamın üstü fotoğraflar, albümler, çoktan rengi atmış, incelmeye başlamış gazete, dergi kesikleri, program dergileriyle dolu. Ve birkaç plak kapağı... Oyuncak bebekler... Ve nedense, saydığım, tüm bu nesneleri kuşatan o hüzün. O lacivert hüzün. "Bugün bizler şarkı söyleyebiliyorsak, bu hep sizlerin ışık tutmasıyla oldu." Işıl Yücesoy Bugün, 10 Temmuz 2025 sabahı, ekrana düşen bir notla - [Keynes’in heybesindeki yapay zekâ](https://www.mesele121.org/keynesin-heybesindeki-yapay-zeka/) - İçinde yaşadığımız çağın en büyük sorularından biri, yapay zekânın yalnızca bugünkü etkileri değil, aynı zamanda gelecekte insan hayatında nasıl bir dönüşüme yol açacağıdır. Bu soru, tıpkı bir zamanlar Keynes’in ekonomik büyüme ve refahla ilgili iyimser hayalleri gibi, bugün de insanlığı ikiye bölüyor. Bir taraf yapay zekânın insanlığın yararına olacağını, hayatı kolaylaştıracağını savunuyor; diğer taraf ise - [‘Ütopya’*lar bize ne anlatır?](https://www.mesele121.org/utopyalar-bize-ne-anlatir/) - Ütopya, aslında olmayan, tasarlanmış olan ideal toplum şekli anlamı taşır. Köken olarak Yunanca “yok/olmayan” anlamındaki ou, “mükemmel olan” anlamındaki eu ve “yer/ toprak/ülke” anlamındaki topos sözcüklerinden türemiştir. Kullanımı Thomas More’un 1516’da yazdığı kısaca Utopia (ütopya)isimli kitabıyla yaygınlaşmıştır. Ütopyalar, bugün gerçekleşmesi olanaksız toplum tasarımlarıdır. Ütopyalar üzerine görüşler iki biçimde ortaya çıkmıştır. Bir kısmı özendirici, istenen nitelikte, - [Cinema Jazireh'nin umut olma gücüne ödül](https://www.mesele121.org/cinema-jazirehnin-umut-olma-gucune-odul/) - Yönetmenliğini Gözde Kural’ın üstlendiği “Cinema Jazireh” filmi, 59. Karlovy Vary Uluslararası Film Festivali’nin resmi yarışma bölümünde Ekümenik Jüri Ödülü’ne layık görüldü. Sanatsal başarısı kadar manevi, insani ve etik değerleriyle de öne çıkan yapımları onurlandırmak amacıyla verilen ödül, sinemanın tanıklık etme, direnme ve umut olma gücünü vurguluyor. “Cinema Jazireh”nin oyuncuları Fereshteh Hosseini, Mazlum Sümer, Hamid Karimi, yapımcı - [Çeviri hataları nasıl kavram kargaşalığına yol açıyor](https://www.mesele121.org/ceviri-hatalari-nasil-kavram-kargasaligina-yol-aciyor/) - Karmaşık gerçeklikleri kavramlarla düşünüyoruz. Her ne kadar kavramlar bir soyutlama içerse de onlar olmadan çok karmaşık ve bulanık görünecek gerçeklikler, onlar sayesinde anlaşılabilir hale geliyor. Özellikle toplumsal olayları ve gerçekleri bu yüzden hep kavramlar temelinde tartışıyoruz. Ancak burada bir sorun başlıyor, eğer kavramlara farklı anlamlar yüklüyorsak tartışırken ortak bir noktaya varmak imkansız hale gelebiliyor. Ya - [Sermayenin ve "kutsal devletin" bekası, toplumun ve canlının bekasına karşı…](https://www.mesele121.org/sermayenin-ve-kutsal-devletin-bekasi-toplumun-ve-canlinin-bekasina-karsi/) - Neden bu kadar kolay yönetebiliyorlar, manipüle edebiliyorlar, aldatabiliyorlar? Cumhuriyetin ilanına giden süreç de dahil, geride kalan dönemde emekçi kitleler siyasi sürece etkili müdahale edemedi… Rejim ‘kazanılmış haklar’ temelinde değil, “verilmiş haklar” temeli üzerinde yol aldı… Bütün bu zaman zaman zarfında ‘kutsal devlet’ emekçi halk kitleleri tarafından gelen hiçbir demokratik talebe olumlu cevap vermedi… Herhalde ‘eğer - [“Karanlık Dünya” sergisi Salt Galata’da ziyarete açıldı](https://www.mesele121.org/karanlik-dunya-sergisi-salt-galatada-ziyarete-acildi/) - Salt’ın yeni sergisi Karanlık Dünya, bir sanatçı ile bir senaristin disiplinlerarası araştırmasına dayanıyor. Sergi, Metin Erksan’ın yönettiği ve Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun senaryosunu yazdığı aynı adlı filmin yapım aşamasından itibaren karmaşıklaşmaya başlayan hikâyesini 1950’ler Türkiye’sinin kültürel iklimi içerisinde inceliyor. Toplumsal gerçekçi bir yaklaşımla Sivrialan (Sivas) ve Ürgüp’te (Nevşehir) çekilen film, Âşık Veysel’in çocukluğundan tanınmış bir halk - [“Filistinli gazetecilere yönelik insanlık dışı eylemlerinizden vazgeçin”](https://www.mesele121.org/filistinli-gazetecilere-yonelik-insanlik-disi-eylemlerinizden-vazgecin/) - Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), Türkiye Gazeteciler Sendikası ve DİSK Basın İş İsrail’in Filistinli gazetecilere yönelik hak ihlallerini kınayarak uluslararası toplumu harekete geçmeye çağırdı. Basın örgütleri 29 Temmuz 2025 Salı Saat: 11:00’de İstanbul’da İsrail Konsolosluğu önünde bir açıklama yaptı. Basın açıklamasına Türkiye Gazeteciler Cemiyeti adına Genel Sekreter Sibel Güneş ve Denetim Kurulu Üyesi - [Tutunamayanlar üstüne](https://www.mesele121.org/tutunamayanlar-ustune/) - Tutunamayanlar, Oğuz Atay’ın 1970 yılında yazdığı ve aynı yıl TRT roman ödülünü de kazandığı romanıdır. Tutunamayanlar romanı Türk edebiyatındaki ilk ve önemli Postmodern romanlardandır. Çevrenizde sık sık adını duyabilirsiniz. Çoğu insanın yoğun bir ilgisi vardır Tutunamayanlara. Okunması güç olan ve sabır gerektiren bir romandır üstelik. Genel yapısıyla Tutunamayanlar romanı normalin ve alışılmışın dışındadır. Belli bir - [Sırrı gibi giden, Süreyya gibi kalan](https://www.mesele121.org/sirri-gibi-giden-sureyya-gibi-kalan/) - Bazı insanlar ile hiç tanışmamışsınızdır ama var olmalarına sevinirsiniz. Varlığına sevinmekle kalmaz, sizin hayal ettiğiniz şeyleri yapmalarından sebep, onlara imrenirsiniz de... Benim için işte bu insanların başında gelenlerden biriydi merhum Sırrı Süreyya Önder. “Öyle bir yerdeyim ki artık, ne susmak mümkün ne konuşmak. Ama bir şey yapılmalı…” Paul Éluard Ortak dostlarımız olmasına, üstelik evlerimiz uzun - [Nesim dedemin sandalda kalan acılı çocukluğu](https://www.mesele121.org/nesim-dedemin-sandalda-kalan-acili-cocuklugu/) - İzmir yanıyordu. 1922’nin Eylül’ü… Dağlardan gelen zafer haberlerine rağmen şehir, geride kalanlar için cehenneme dönmüştü. Yunan Ordusu çekilirken ardında duman, gözyaşı ve küle dönmüş evler bırakıyordu. O meşum günlerde, henüz sekiz yaşında olan Nesim, annesinin dizi dibine yapışmış, babasının gözlerinde ise korkuyu ilk kez görüyordu. Sığınacak yer kalmamıştı. Evleri kül olmuştu. Çaresizce sahile indiler. Denizde - [Orwell’dan siyaset ve edebiyat üzerine seçme makaleler](https://www.mesele121.org/orwelldan-siyaset-ve-edebiyat-uzerine-secme-makaleler/) - Yazarlar ve Leviathan, yirminci yüzyılın en etkili yazarlarından George Orwell’ın kurgu-dışı üretiminin en dikkat çekici örneklerini –edebiyat ve siyaset arasındaki girift ilişkiye dair kaleme aldığı makaleleri– bir araya getiriyor. “Neden Yazıyorum?”dan “Yazarlar ve Leviathan”a, “Milliyetçilik Üzerine Notlar”dan “İspanya İç Savaşına Dönüp Yeniden Bakmak”a uzanan bu denemeler, Orwell’ın, döneminin siyasi ve toplumsal meselelerine ziyadesiyle duyarlı bir - [Gülriz Sururi-Engin Cezzar Ödülü sahipleri belirlendi](https://www.mesele121.org/gulriz-sururi-engin-cezzar-odulu-sahipleri-belirlendi/) - Yaptıkları üretimlerle ve yenilikçi yaklaşımlarıyla tiyatronun gelişimine katkıda bulunan tiyatro topluluklarına ya da kişilere verilen Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatro Teşvik Ödülü'nün bu yılki sahipleri Bahçe Galata ve Arsız Kumpanya oldu. İstanbul kültür ve Sanat Vakfı (İKSV) tarafından, tiyatro sanatçısı Gülriz Sururi’nin bağışlarıyla hayata geçirilen 600 bin TL değerindeki 2025 yılı Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatro Teşvik - [Yanlış İliklenen Düğme](https://www.mesele121.org/yanlis-iliklenen-dugme/) - Klişe bir söz, yerinde kullanıldığında pek çok durumu, olayı açıklamak için çok uygun düşer. Bir gömleğin, ilk düğmesini yanlış iliklediğinizde, farkına varmazsanız sonraki düğmeler de yanlış yere gelir. Yani düz bir yolda, elinizde de bir pusula yoksa yanlış attığınız ilk adım, benzer biçimde farkına da varamadığınızda sizi hedefinizden saptırır. Hiç istemediğiniz bir yere götürebilir, hedefinizden - [ Mutlu Dursun’un Atsız biyografisi üzerine notlar](https://www.mesele121.org/mutlu-dursunun-atsiz-biyografisi-uzerine-notlar/) - Her ne kadar yaşamın görkemi ve sefaletini daima büyük tarihsel olayların gölgesinde görmeye meyilliysek de bakışımızı ısrarla üzerine çekmeye çalışan -nitelikli- biyografilerin cazibesine kolaylıkla kapılırız. Eric Hobsbawm veya E. P. Thompson’ın büyük metinlerinden Rüdiger Safranski veya Stefan Zweig’in biyografilerine hevesle geçeriz. “…bağnazlığın öldürücü ateşini körükleyebilecek en büyük güç, nefrettir.” Stefan Zweig, Rotterdamlı Erasmus Bununla birlikte yetkin - [Makbul vatandaştan maktul vatandaşa](https://www.mesele121.org/makbul-vatandastan-maktul-vatandasa/) - Osmanlı tarihinin en önemli figürlerinden biri kuşkusuz Pargalı İbrahim Paşa’dır. “Makbul” İbrahim Paşa’dan “Maktul” İbrahim Paşa’ya dönüşmesi ise tarihin en dramatik hikâyelerinden biridir. “İhtişamın zirvesinde düşüşün tohumu gizlidir.” Tacitus’a atfedilen anonim bir deyiş Yoksul bir Rum çocuğu iken devşirme sistemi sayesinde saraya giren İbrahim Paşa, kısa sürede zekâsı, hitabeti ve yönetim yetenekleriyle öne çıkmış; Kanuni - [Körfez Savaşını bir de buradan okuyun](https://www.mesele121.org/korfez-savasini-bir-de-buradan-okuyun/) - Tarihe vesika düşmek, tartışmaya açık sürekli bir tarih yazımı oluşturmak, tarihin karanlık dehlizler gibi gizli yanlarının kalmaması için çabalamak tüm entelektüel birikimin sorumluluğunda olan müşkül bir iş. Akademide ¨burjuva disiplinleri¨ diye adlandırılan ve artık günümüzde neredeyse popülist ideolojisizliğin başıboş meydanlarında gereksiz laf kalabalığı zannedilen tarih çalışmaları, aslında, geleceğe aktarılan birer emanet olarak değerini kaybetmek bir - [Talât Sait Halman Çeviri Ödülü başvuruları başladı](https://www.mesele121.org/talat-sait-halman-ceviri-odulu-basvurulari-basladi/) - İKSV tarafından, nitelikli edebiyat çevirilerini desteklemek amacıyla başlatılan Talât Sait Halman Çeviri Ödülü’nün 2025 yılı başvuruları 3 Eylül'de başladı. 3 Ekim'de sona erecek başvuruların ardından kazanan yıl sonunda seçici kurul tarafından açıklanacak. Bu yıl yeni üyelerle çalışmalarına devam edecek olan ve başkanlığını yazar ve çevirmen Ayşe Sarısayın’ın yapacağı Talât Sait Halman Çeviri Ödülü Seçici Kurulu; - [Dijital emek, algoritmik tahakküm ve sınıf mücadelesi](https://www.mesele121.org/dijital-emek-algoritmik-tahakkum-ve-sinif-mucadelesi/) - Gig ekonomisi, dijital teknolojilerin gündelik yaşama nüfuz etmesiyle birlikte iş gücünün örgütlenme biçiminde köklü bir dönüşümün adı hâline gelmiştir. 2000’li yılların başından itibaren, çevrimiçi platformlar üzerinden yürütülen, esnek ve “bağımsız” çalışma biçimleri hızla yaygınlaşmıştır. Bu yeni emek rejimi, bireylere zamansal özgürlük, kendi işinin patronu olma ve mekândan bağımsız kazanç sağlama gibi vaatlerle meşrulaştırılmakta; neoliberal öznenin - [Toplumsal Tarih "hijyen" dosyasıyla raflarda](https://www.mesele121.org/toplumsal-tarih-hijyen-dosyasiyla-raflarda/) - Toplumsal Tarih, eylül sayısında 18 Ağustos'ta yaşamını yitiren tarihçi Mete Tunçay'ı anıyor. Ayrıca “Hijyenin Maddi Kültürü” dosyasıyla toplumsal hijyen tartışmalarını farklı bağlamlarda ele alıyor. Toplumsal Tarih dergisinin 381'inci sayısı yayımlandı. Eylül sayısı, 18 Ağustos 2025'te hayatını kaybeden tarihçi Mete Tunçay'a ayrılan yazılarla açılıyor. Tarih Vakfı'nın kuruluşunda, “Tarih ve Toplum” ile “Toplumsal Tarih” dergilerinin yayın hayatına - [CAS sezona biri yeni yedi oyunla hazırlanıyor](https://www.mesele121.org/cas-sezona-biri-yeni-yedi-oyunla-hazirlaniyor/) - Cihangir Atölye Sahnesi, sezona ekimde prömiyer yapacak olan Filler ve Karıncalar ile birlikte yedi oyunla hazırlanıyor. Yaşar Kemal’in “Filler Sultanı ile Kırmızı Sakallı Topal Karınca” eserinden Arzu Gamze Kılınç'ın uyarlayıp yönettiği oyun 17 Ekim’de seyirci karşısına çıkacak. FİLLER VE KARINCALAR “Yeryüzünün Bütün Karıncaları Birleşince!” Yaşar Kemal’in Filler Sultanı ile Kırmızı Sakallı Topal Karınca adlı romanından - [Süper Star da bulaşık yıkar!..](https://www.mesele121.org/super-star-da-bulasik-yikar/) - 1985’te Ajda Pekkan’ın İstanbul Harbiye’deki mücevher mağazasında çalışıyordum. Ajda’nın mutfağı iyidir; bir reçel yapar, bal damlar parmağından. Ajda taklit ustasıdır da; mukallittir yani. Kimseler bilmez ama çocuk okutan, yardımsever ve güçlü bir karakteri olan kadındır. Bakmayın siz milletin dedikodusuna ona “cimri” derler ama biz onun kalbinin ne kadar cömert olduğunu bilirdik. Bir bayram günüydü. O - ["Olgunlaşmadan popüler olması rap'in talihsizliği..."](https://www.mesele121.org/olgunlasmadan-populer-olmasi-rapin-talihsizligi/) - Müziğe küçük yaşta breakdance ile başladı. O zamanlar hiphop kültürü bir bütündü; her dansçı aynı zamanda grafitici ve rapçiydi. O dönemden Çağrı Sinci'nin elinde sadece rap kaldı. Son dönemdeki tartışmalara "popüler olan her şey yozlaşmaya aracılık eder" yorumuyla katılan Sinci'ye göre Türkiye’de rap'in talihsizliği de olgunlaşmadan çok popüler olması. Çağrı Sinci’nin müzikal yolculuğu çocukluktan bugüne - [Anadolu'nun kadim medeniyetlerine sahip çıkmak](https://www.mesele121.org/anadolunun-kadim-medeniyetlerine-sahip-cikmak/) - İnsanın en büyük hevesi yaşadıklarını başkalarına hissettirmektir. Yaşadığım bölge Arşipel. Karanın nerede başlayıp denizin nerede bittiği görülemeyen, Mısırlıların “Denizin Yüreğindeki Adalar,” Sümerlerin ise “Deniz Kenarındaki güneş Bahçesi” dediği, denizcilik sanatının kaynağı esasında medeniyetin beşiği yer. Yeryüzünün böylesine cennet topraklarında bize miras kalmış antik dönem zenginliğimizi, Yunan uygarlığı uydurmacasına bağlayan tarihi cehaletin ders kitapları dahil dört - [“Neden Hiç Büyük Kadın Sanatçı Yok?”](https://www.mesele121.org/neden-hic-buyuk-kadin-sanatci-yok/) - Feminist Sanat Tarihinin en önemli metinlerinden birisi olan “Neden Hiç Büyük Kadın Sanatçı Yok?” makalesi 1971’de Art News’da yayımlandı. Bu soruyu çarpıcı yapan şey sanat tarihçisi Linda Nochlin’in, kadınların sanat alanında yetkinliğinin olmadığını ima eden bir “söylem”i yapısöküme uğratmasıydı. Nochlin, bu söylemin barındırdığı yanılgıyı göstermek için soruyu başka şekillerde de sorarak çeşitlendirmişti: Neden hiç siyahi - [Demirkubuz’un “Hayatta ve Fotoğrafta En İyi Pozu Yalnızlar Verir” sergisini okumak](https://www.mesele121.org/demirkubuzun-hayatta-ve-fotografta-en-iyi-pozu-yalnizlar-verir-sergisini-okumak/) - 18. İstanbul Bienali başlarken, bienal programına dâhil olmamakla birlikte aynı tarihlerde açıldığı için en çok merak ettiğim sergilerden biri Zeki Demirkubuz’un Hayatta ve Fotoğrafta En İyi Pozu Yalnızlar Verir sergisiydi. Fotoğraf çektiğimde kimseyi aramam; yalnızlık, gördüğüm her şeyin kaynağıdır.” Josef Koudelka Meşhur oldukları alanın dışına taşan sanatçılar her zaman ilgimi çeker; çünkü bu tür çalışmalar, - [Koma Amed 30 yıl sonra Newroz Parkı'nda](https://www.mesele121.org/koma-amed-30-yil-sonra-newroz-parkinda/) - 1990’lı yılların Kürtçe müziğine damgasını vuran ve özellikle Kürtçe müziği modern bir şekilde yorumlamasıyla üniversiteli gençler arasında popülerlik kazanan Koma Amed, 30 yıl sonra Diyarbakır'da sahne almaya hazırlanıyor. Grup üyesi Memo Gül, sosyal medya platformu X’ten yaptığı açıklamayla, daha önce ekim ayında yapılması öngörülen konserin tarihini 1 Kasım olarak açıkladı. Diyarbakır Newroz Parkı'nda gerçekleşecek konserin - [Çok katmanlı yapıyı düşünmeye çağıran sergi](https://www.mesele121.org/cok-katmanli-yapiyi-dusunmeye-cagiran-sergi/) - Fransız fotoğrafçı Philippe Dupuich’in eserlerinden oluşan Afro-Turk Spirit sergisi, 19 Eylül'de ziyarete açıldı. Institut Français İzmir Sergi Salonunda ücretsiz gezilebilecek olan sergi 31 Ekim'e kadar açık kalacak. Dupuich’in Afrikalılar Kültür Dayanışma ve Yardımlaşma Derneği’nin katkıları ile hazırladığı sergi, 19. yüzyıldan itibaren Osmanlı topraklarına getirilen Afrikalıların torunları olan Afro-Türklerin izini süren güçlü bir fotoğraf anlatısı. Sergi, - [Karga Çalmış Kavalı ve Çûk adlı masallar gerçekte kimin](https://www.mesele121.org/karga-calmis-kavali-ve-cuk-adli-masallar-gercekte-kimin/) - Yakın bir zamanda öykü dosyasını okuyup düzelttiğim dostun bir öyküsünde geçen, ‘öyküye dâhil ettiğim Küçük Kınalı Kuş, adlı masalı; ninemden dinlediğim ÇÛK adlı Kürt Halk Masalı’ndan esinlendim,’ cümlesini okumamış olsaydım Çocuk Edebiyat Denilince (1.baskı, Ocak 2017, Doğu Kitabevi) adlı kitabımda detaylı yer verdiğim bir konuyu yeniden işlemeyecektim. Demek ki, her dış uyaran kendine benzer şeyler - [A canım, hiçbir şeyden haberin yok! ](https://www.mesele121.org/a-canim-hicbir-seyden-haberin-yok/) - Dünya bir tekerleğin üzerinde duruyor, sen görmüyorsun. Ayçiçeklerinin arasında yürüyorsun her gün. Beton binalar yok. Dar kaldırımlar değil, sarıya çalan patikalar var. Ve her iki yanında sıra sıra ağaçlar... Yan yana dizilmiş şu tepelerin ardında bir çiçeğe konan sarı benekli bir arı, rüzgârın esintisini kanatlarının altında hissedip tatlı bir sarhoşluğa kapıldı ama kendini kaybetmedi. Bir - [Distopyalar: Gerçekleşen kâbuslar mı? Ütopyalar: Hayal mi?](https://www.mesele121.org/distopyalar-gerceklesen-kabuslar-mi-utopyalar-hayal-mi/) - Distopyalar, insanlığın karanlık yüzünü ve kontrolsüz güçlerin yıkıcı etkilerini sergileyen bir ayna işlevi görüyor. Orwell’in 1984’ünde “Büyük Birader”in her an izleyen gözleri ya da Huxley’in Cesur Yeni Dünya’sında bireylerin haz ve uyum uğruna özgürlüklerinden feragat ettiği toplum, günümüzle ne kadar örtüşüyor? Gözetim kapitalizmi, bireylerin davranışlarını öngörmek ve yönlendirmek için devasa bir makineye dönüşmüş durumda. Sosyal - [Yunus Emre’nin mezarı nerede?](https://www.mesele121.org/yunus-emre-nin-mezarini-nerede/) - Eski ve gereksiz bir soru gibi sayılabilir; sayılsın, çünkü belki bir kuşak sonra sadece araştırmacıların bileceği bir bilgi notu olarak kalacak tarih sayfalarında. Küçük bir özet ve derleme notları olarak sayacağınız bu metnin içeri; Mihalıççık’ta bulunan Yunus Emre’nin gerçek mezarı üzerine, uzun yıllar öncesinden bu yana gelen ve kimilerini spekülatif bulacağınız kimilerini de gerçeğe giden - [Kırık ve parçalı bir tarihin kitabı: Patikalar](https://www.mesele121.org/kirik-ve-parcali-bir-tarihin-kitabi-patikalar/) - Kaos GL Derneği’nin 2018 yılından beri yürüttüğü sözlü tarih çalışmasının ürünü olan “Patikalar: Resmi Tarihe Çentik” kitabı yayınlandı. Derneğin, LGBTİ+ hak savunucularının hayat hikayelerini merkeze alan sözlü tarih çalışması kapsamında bir “ara durak” olan kitapta LGBTİ+ hak savunucularının hayat hikayelerinden pasajlar yer alıyor. İnsan en çok neyi özler? 90’lar ve 2000’lerin başında Kaos GL ve Lambdaistanbul’la - [Disk Basın İş ve NotaBene arasında TİS imzalandı](https://www.mesele121.org/disk-basin-is-ve-notabene-arasinda-tis-imzalandi/) - DİSK Basın-İş ile NotaBene Yayınları, sektördeki güvencesizliği ve eşitsizliği kırmak amacıyla toplu iş sözleşmesi imzaladı. Sözleşme sosyal haklardan iş güvencesine, toplumsal cinsiyet eşitliğinden ücret artışına kadar birçok başlıkta çalışanlar lehine önemli kazanımlar içeriyor. 1 Ağustos 2025 – 31 Temmuz 2027 tarihleri arasında geçerli olacak iş yeri toplu iş sözleşmesine göre sendika üyeleri, haklı bir neden - [Casuslar İni İstanbul](https://www.mesele121.org/casuslar-ini-istanbul/) - Şefik Onat’ın romancılığının lezzetini bilen bilir: Bir keresinde Bodrum’da güzel bir akşamüstü karşılıklı oturmuş, edebiyattan, sanattan, şundan bundan söz ederken tarih dersini çocuklarına nasıl “şeker kâğıdına” sarılı bir şekilde öğrettiğini anlatmıştı. Tarihi olaylar başlar, patlak verir ve sonunda olup biter. Ne kadar mutluluk verici veya trajik olduğunun bir önemi olmaksızın insan hafızası güçsüzdür dünyanın çalkantısı - ["Ağır Roman" Adanalı tiyatroseverlerle buluşuyor](https://www.mesele121.org/agir-roman-adanali-tiyatroseverlerle-bulusuyor/) - Metin Kaçan’ın kült eseri Ağır Roman, bir kez daha sahnede hayat buluyor. Adana Devlet Tiyatrosu yapımı oyun; yozlaşmanın, dayanışmanın, aşkın ve ihanetin iç içe geçtiği Kolera Mahallesi’nin karanlık sokaklarında geçen çarpıcı hikâyesiyle seyirciyi derinden sarsmaya hazırlanıyor. Metin Kaçan’ın aynı adlı romanından Zerrin Akdenizli’nin uyarladığı Ağır Roman, Kolera adında bir çingene mahallesinde geçer. Toplum tarafından dışlanan, - [Görsel-işitsel hak yönetiminde uluslararası buluşma](https://www.mesele121.org/gorsel-isitsel-hak-yonetiminde-uluslararasi-bulusma/) - Sinema Eseri Sahipleri Federasyonu (SEF) “telif hakları” konusunda önemli bir etkinliğe ev sahipliği yaptı. CISAC Dramatic, Literary and Audiovisual Works Technical Committee İstanbul’da toplandı. Türkiye sinema eseri sahipleri alanında kurulu ilk ve tek federasyon olan SEF (Sinema Eseri Sahipleri Federasyonu), uluslararası düzeyde büyük bir organizasyona ev sahipliği yaptı. CISAC’ın (International Confederation of Societies of Authors - [Bir kahkaha, bir gözyaşı...](https://www.mesele121.org/bir-kahkaha-bir-gozyasi/) - Soğuk bir geceydi. Vakit sabaha yakın. Yağmur başlamıştı. Tarih 11 Aralık 1987. İki gün önce geçirdiği ameliyatın ardından derin koma durumu devam ediyordu. Pek umut yoktu aslında, neredeyse son saatlere, hatta dakikalara girilmişti. Perde açıldığında Naşit Efendi, Amelya Hanım, Selim Naşit Özcan, Necip Naşit Özcan, Ziya Keskiner, Ahmet Keskinler'in fotoğrafları, birkaç film afişi, bir küçük - [Öznenin dağılışı ve bedenin veri atlası -1-](https://www.mesele121.org/oznenin-dagilisi-ve-bedenin-veri-atlasi-1/) - Algoritmik yönetişim, gözetim kapitalizmi ve biyoteknolojik denetimin şekillendirdiği bir çağda, modernitenin özerk birey miti çöküşe uğramaktadır. Bu makale, posthümanist bir perspektiften özneleşme süreçlerini sorgulamakta; benliğin artık içsel ve bütüncül bir yapı değil, parçalı, ağsal ve algoritmik biçimde aracılanmış bir varlık formuna dönüştüğünü öne sürmektedir. Michel Foucault, Gilles Deleuze, Shoshana Zuboff, Donna Haraway ve Rosi Braidotti - [Dijital platformlar melek mi şeytan mı?](https://www.mesele121.org/dijital-platformlar-melek-mi-seytan-mi/) - Günümüzde yaklaşık bir milyar abone dijital platformlardan görsel hizmet satın alıyor. Dünya nüfusu göz önüne alındığında dijital platformların hiç de küçümsenemeyecek sayıda bir insan topluluğunu doğrudan etkilediğini söylemek, düşünmek abartı olmaz. Öncelikle düşünsel olarak içerik üretiminde arzın talebi yarattığına inananlardan olduğumun altını çizmek isterim. Dünya üzerinde en büyük aboneye sahip Netflix’in doksanlı yılların ikinci yarısında - [Simülasyon evreninde mutlu olmamız mümkün mü? ](https://www.mesele121.org/simulasyon-evreninde-mutlu-olmamiz-mumkun-mu/) - Mülteci geçişlerin en yoğun olduğu bir yerde yaşıyoruz. Midilli Adası’na en kısa mesafede olan sahilleri ile ünlü bölgede yer alan yerel işletmelerin birçoğunda geçişlerin yoğun olduğu dönemlerde dürbünler vardı. İlk gördüğümde şaşırmış bir anlam verememiştim. Sorduğum bir yerel işletme sahibi “Müşteriler istiyor, biz de aldık” demişti. Modern toplumun mutsuz bireyleri İstanbul’a yakınlığı nedeniyle pandemi ile - [Yapay zeka (YZ) teknolojileri, fikri mülkiyet sorunsallığı (1)](https://www.mesele121.org/yapay-zeka-yz-teknolojileri-fikri-mulkiyet-sorunsalligi-1/) - Farklı geçmişleri ve sektörel deneyimleri olan sekiz eski arkadaşımızla eşim Nucan’ın kurduğu ve MiniTank adını verdiği (Mini Think Tank) bir grubumuz var. Grubumuzda herkes kendi ilgi alanları ile o anda ilgilendiği konu/konularla ilgili yazı, makale, kısa film ve benzeri türden bilgiler paylaşırız. Genç bir yönetmen arkadaşımız da OpenAl’ın yeni versiyon “Sora”sı ile ilgili deneme sonuçları - [Yapay zeka (YZ) teknolojileri, fikri mülkiyet sorunsallığı (2)](https://www.mesele121.org/yapay-zeka-yz-teknolojileri-fikri-mulkiyet-sorunsalligi-2/) - Öncelikle bir önceki yazımda yaratıcı sektörlerdeki bireylerin YZ teknolojilerinin sonuçlarına itirazları çerçevesini anlatırken “İtirazları sadece işsiz kalmak ve daha az telif geliri elde etmek gibi sığ ve dar bir alana sıkıştırmamamız gerekir” cümlesindeki amacım yazıda sözünü ettiğim ve çok önemli gördüğüm diğer iki başlıktaki itiraz argümanına dikkat çekmek idi. “Masada farklı seslere yer varsa kibir - [Modern yapay zeka (YZ) illüzyonu-1](https://www.mesele121.org/modern-yapay-zeka-yz-illuzyonu-1/) - “ Geleceğin Dünyası, başucumuzda robot kölelerimiz emrimize amade beklerken içine uzanıp yatacağımız rahat bir hamak değil, zekamızın sınırlamalarına karşı gittikçe daha talepkar hale gelen bir mücadele olacak” Norbert Wiener - Tanrı ve Golem- 1964 “Sibernetik” bilimin kurucusu kabul edilen çağımızın önemli bilim insanlarından Norbert Wiener günümüzü ne kadar öngörü ile tarif etmiş. Bu çok değerli - [Modern yapay zeka (YZ) illüzyonu-2](https://www.mesele121.org/modern-yapay-zeka-yz-illuzyonu-2/) - İkinci yazıya bu kadar ara vermeyi planlamamıştım. Hem yaz rehaveti hem de yurt dışından ardı ardına gelen yeğenlerimizden ötürü yazıya ve masada bekleyen işlerime konsantre olamadım. Asında bundan hiç de şikayetçi değilim. Bizim kuşağa çok yabancı, özellikle sosyal bilimlerle ilgili yeni terminolojiyi öğrenmek, onları dinlemek, vakit geçirmek işime de geldi diyebilirim. Yine de bu tatlı - [Öznenin dağılışı ve bedenin veri atlası -2-](https://www.mesele121.org/oznenin-dagilisi-ve-bedenin-veri-atlasi-2/) - İnsan-merkezli özne anlayışı, modernitenin en köklü mitlerinden biridir. Ancak bu mit, dijital çağın çok katmanlı ve karmaşık ağlarında çatırdamaya başladı. Posthümanist düşünürler özellikle Donna Haraway ve Rosi Braidotti, bireyin artık izole, bütüncül bir varlık olarak ele alınamayacağını; insan-makine-doğa kolektifleri içinde yeniden tanımlanması gerektiğini savunur. Haraway’in “siborg” kavramı, insanın teknolojiyle kurduğu simbiyotik ilişkiyi vurgular. Akıllı telefonlarımızla - [Harflerin kaydığı, anlamların saptığı anlar](https://www.mesele121.org/harflerin-kaydigi-anlamlarin-saptigi-anlar/) - Benim parmaklar biraz büyük. Klavyede dolaşırken bazen piyanist gibi zarif değil, fil gibi sakarım. O yüzden çoğu zaman harfler benim elimden kaçıyor, kelimeler de kendi yollarına gidiyor. İşte o anda ortaya çıkan şey, “klavye kazası” dediğimiz mucizevi felaket. Bazı kazalar vardır ki ne fren izi bırakır ne de sigorta şirketini aratır. Sessiz, sinsi, bazen kahkahalarla - [Algoritmaların gölgesinde: Dijital okuryazarlığın gerçek yüzü](https://www.mesele121.org/algoritmalarin-golgesinde-dijital-okuryazarligin-gercek-yuzu/) - Geçtiğimiz hafta bir dostumuzun evinde tanıştığımız 11 yaşındaki bir kız çocuğunun yapay zekâ hakkında sorduğu sorular ve bu araçlarla kurduğu ilişki, bu yazıyı kaleme alma ihtiyacını doğurdu. Çocukların yapay zekâ botlarıyla kurduğu bağ, ebeveynler için artık sıradan bir merak konusu değil; üzerine dikkatle eğilmesi gereken yeni bir sorumluluk alanı. Nitekim ABD’de 16 yaşındaki bir gencin - [İnsanlığın değişmeyen yoldaşı: “Umut”](https://www.mesele121.org/insanligin-degismeyen-yoldasi-umut/) - Eşim birkaç yıldır takip altında olan “iyi huylu” beyin tümörünün büyümeye başlaması üzerine İzmir Ege Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi bölümünde Gamma Knife tedavisi oldu. Tedavi seansları yaklaşık 10 dakikada bitiyor, bir sonraki seans için de 24 saat geçmesi gerekiyordu. Sevgili akademisyen dostum Ragıp Taranç’ın yönetmenliğini yapmış olduğu “Giovanni’s Smyrna” belgeselini İzmir İtalyan Kültür Merkezinde izlemek dışında - [Tembellik Hakkı yeniden: Çalışmanın gerçek değerini nasıl tanımlarız?](https://www.mesele121.org/tembellik-hakki-yeniden-calismanin-gercek-degerini-nasil-tanimlariz/) - Paul Lafargue, 1883 yılında yayınlanan Tembellik Hakkı adlı eserinde, sanayi devriminin dayattığı uzun çalışma saatlerini ve emeğin kutsanmasını sert bir dille eleştirerek, insanın yalnızca çalışmak için yaratılmadığını savunur. Ona göre, kapitalist sistemin üretimi ve verimliliği mutlak bir değer olarak yüceltmesi, insan doğasına aykırıdır. İnsan yalnızca üretmek için var olan bir makine değil, aynı zamanda dinlenme, - [Zihnin son direnişi: Depresyon](https://www.mesele121.org/zihnin-son-direnisi-depresyon/) - Depresyon, çağdaş toplumlarda en sık dile getirilen ruhsal sorunlardan biri olarak görünse de, bu görünürlüğün ardında yalnızca biyolojik ya da bireysel nedenler değil, derin kültürel ve politik kodlar yer alır. Günümüzde “kendini iyi hisset”, “pozitif kal”, “içsel gücünü keşfet” gibi iyilik hallerini merkeze alan yaşam mottoları, bireyin yalnızca duygularını değil, bu duygular üzerine düşünme biçimlerini - [Zihin simülasyonu ve ölümsüzlük](https://www.mesele121.org/zihin-simulasyonu-ve-olumsuzluk/) - “İnsan, kendi yarattığı makinelerin gölgesinde, varlığını unuttu. Bilinç, bir buluta yüklenirken, doğanın fısıltıları susturuldu.” İnsanlık, tarihsel bir eşiğe daha geldi. Ancak bu kez eşiğin ötesinde görünen, bir ütopya ya da distopya değil; bir tür varoluşsal bulanıklık, ontolojik bir kırılmadır. Teknoloji, yalnızca araçsal bir ilerleme değil, artık bilincin, varlığın, toplumsal ilişkilerin ve doğanın bizzat kendisinin yeniden - [Zekâ’nın evrenselliği ve yeni paradigma](https://www.mesele121.org/zekanin-evrenselligi-ve-yeni-paradigma/) - "Zihinsel durumlar, belirli bir fiziksel yapıdan değil, bu yapıların işlevlerinden kaynaklanır. Eğer bir varlık, insan beyninin işlevlerini tam olarak yerine getirebiliyorsa, o varlığın zihin taşıdığını söylemek için başka bir şeye gerek yoktur." Hilary Putnam, “Mind and Machines”, 1967 "Zekânın insana özgü büyülü bir şey olduğunu düşünerek büyüdüm. Şimdi ise maddenin temel özelliği gibi olduğunu düşünüyorum. - [Teknolojik komünizm: Star Trek evreninden dersler](https://www.mesele121.org/teknolojik-komunizm-star-trek-evreninden-dersler/) - “Teknolojik komünizm, insanlığın geleceği için bir çözüm olabilir mi?” “Şimdilik elimizde yalnızca bir dünya var. Başka bir yerden destek bekleme lüksümüz olmadığı gibi, bu dünyayı terk etmek bir çözüm değildir.” Yeni yılın ilk yazısı, benim “ütopyam” üzerine düşüncelerim olsun istedim. “Umut” yazısından sonra bu satırları yazmak bana iyi geldi; umarım okuyanlar için de “naif” ama - [Algoritmik sanat: Ruhun mekanikleşen yankısı](https://www.mesele121.org/algoritmik-sanat-ruhun-mekaniklesen-yankisi/) - *Yapay zekâ tarafından üretilen sanat eserleri, insan yaratıcılığına nasıl meydan okur? *Algoritmalar, geleceğin sanat eleştirmeninin “özgünlük” algısını nasıl şekillendirebilir? *Bugünün sanatsal normları, yakın gelecekte bireylerin estetik değerlerini nasıl etkileyecek? Yazıda fazla soru işareti bulunması sorulara cevap arama amacımdan kaynaklanıyor. Aynı zamanda da okuyucu ile birlikte düşünmek istiyorum. Zor bir konu… Bakalım.. Hem estetik hem de - [Teknokratik sosyalizm alternatif bir çözüm olabilir mi?](https://www.mesele121.org/teknokratik-sosyalizm-alternatif-bir-cozum-olabilir-mi/) - Kapitalist sistemin neoliberal politikalarının kaçınılmaz sonucu yarattığı enflasyon temelli günümüz "ekonomik, sosyal ve siyasal” sorunlarımız karşısında “demokratik komünizm, ekososyalizm, teknololoji ve dijital komünizm, teknokratik sosyalizm” seçenekleri çözüm olabilir mi? "Kapitalist üretim biçimi, bir yandan zenginlik birikimi, diğer yandan da sefalet, işkence, kölelik, cehalet, zulüm ve zihinsel yozlaşma birikimi üretir." Karl Marx, Kapital 1'inci cilt* Alternatif - [Kültür ve sanat dünyasında yeni bir editör ve küratör: “Sosyal Medya”](https://www.mesele121.org/kultur-ve-sanat-dunyasinda-yeni-bir-editor-ve-kurator-sosyal-medya/) - “Sanat eserleri, sanatçının kişisel marka stratejisinin bir parçası haline dönüşmeli mi?” Yazı başlığını tüm yönleri ile bu yazının elverdiği olanaklar içinde ele almak zor. Ama bir bakış akışı özeti mümkün. Sanat ve kültür, tarih boyunca derin düşüncelerin, estetik kaygıların ve insanlığın ruhunu besleyen ince dokunuşların dünyası olmuştur. Geleneksel olarak sanatçılar, yaratıcılıklarını sergilemek için galeriler, müzeler - [Tamer Temel: Müzik benim için derin bir anlatım arayışı](https://www.mesele121.org/tamer-temel-muzik-benim-icin-derin-bir-anlatim-arayisi/) - Tamer Temel için müzik, yalnızca teknik bir gereklilik değil, duygusal bir bağ kurmanın ve özgün bir ifade yaratmanın aracı. Yani onun için içsel bir dönüşüm ve derin bir anlatım arayışı. Bu yüzden ilham aldığı kaynaklardan biri olan Ece Ayhan’ın dilsel özgünlüğü ve çağrışım gücü, Temel’in müziğinde hem teorik hem de duygusal bir rehberlik sunuyor. Temel - [Ediz Hafızoğlu: Cazın derinliklerinden modern yorumlara](https://www.mesele121.org/ediz-hafizoglu-cazin-derinliklerinden-modern-yorumlara/) - Davul çalmaya Kabataş Erkek Lisesi'nde başlayan Ediz Hafızoğlu, rock ve metal ile tanıştıktan sonra cazın derinliklerine adım atmış. Elvin Jones’un davulunu ilk kez duyduğunda, müziğe bakışının tamamen değiştiğini söylüyor. Ricky Ford Orchestra ile çalmaya başlaması ise Hafızoğlu için önemli bir kırılma noktası olmuş. Hafızoğlu müzikal yolculuğuna Nazdrave'nin 10. yıl albümü, bağımsız projeler, bağlama albümü ve - [Caz ve Türk müziğini harmanlayan sanatçı: Cenk Erdoğan](https://www.mesele121.org/caz-ve-turk-muzigini-harmanlayan-sanatci-cenk-erdogan/) - Cenk Erdoğan, caz ile geleneksel Türk müziği arasında bir köprü kurarak, Türk melodilerini cazın özgür ritmik ve armonik yapısıyla harmanlıyor. Bu birleşim geçmişin formunu bozmadan, cazın yaratıcı dokunuşlarıyla yeni bir müzikal ifade ortaya koyuyor. Cazın zenginliğini ve geleneksel Türk müziğinin melodik yapısını birleştirerek hem yerel hem de evrensel bir dil yaratan sanatçı, müzikal kimliğini sürekli - [Kalpten geçen zeka ile caz: Öner Karaçuha](https://www.mesele121.org/kalpten-gecen-zeka-ile-caz-oner-karacuha/) - Geçtiğimiz haftalarda A New Era Begins isimli yeni quartet albümü çıkan Öner Karaçuha uzun yıllardır takip ettiğim bir müzisyen. Cazın kesinlikle karın doyurmadığı bir dönemde “kalpten geçen bir zeka ile” müzik yapan Öner Karaçuha ile, İstanbul caz sahnelerinde izleme fırsatı bulabileceğiniz dörtlüsünü, yeni albümünü, Avrupa caz festival ve mekanlarına gitme hedeflerini ve İstanbul caz mekanlarını - [Ekin Cengizkan: Ezber bozan bir ritim hikayesi](https://www.mesele121.org/ekin-cengizkan-ezber-bozan-bir-ritim-hikayesi/) - Çocuk yaşta bir mızıkanın sesine kulak vererek başlayan müzik serüveni… Ekin Cengizkan’ın radyodan gelen seslere eşlik etme arzusu, küçük yaşlarda gelişen ritim merakıyla birleşerek onu cazın özgür yapısına, elektronik seslerin sınırsızlığına ve doğaçlamanın derinliklerine taşıyor. Farklı şehirlerde geçen eğitim yılları, müzikal yolculuğunun haritasında belirleyici duraklara dönüşüyor. Anima gibi öncü projelerde yer alması, Eivind Aarset gibi - [Keskin kalem bir savaş anlatıcısı: Falih Rıfkı Atay](https://www.mesele121.org/keskin-kalem-bir-savas-anlaticisi-falih-rifki-atay/) - Orta Doğu için kartlar yeniden karılıyor. Ülkemizde, Kürt meselesi çerçevesinde barış rüzgârları esiyor. İsrail- İran savaşında mola verildi. Gazze şeridinde ise 60 günlük ateşkes ve esir takasından söz edilse de gündemimizde hep bu konular ve medya, Orta Doğu’yla daha uzun bir süre meşgul olacak gibi görünüyor. Ne var ki okuyup izlediklerimiz, Muhittin Birgen’in Falih Rıfkı - [Part-time psikolog, part-time influencer](https://www.mesele121.org/part-time-psikolog-part-time-influencer/) - Görülme arzusunun belki de en tehlikeli biçimlerine tanıklık ediyoruz bugünlerde. Bunun nedeni, bu arzunun tatmininin artık bir an meselesi olması. Bugün herkes yalnızca bir video uzaklığında, görünür olmaktan. “Narsisistle Başa Çıkmanın 6 Yolu”, “İlişkinizin Toksik Olduğunu Gösteren 5 Madde” ve buna benzer aynı fabrikadan çıkmışçasına sıralanan durum ve çözümlerle burun burunayız. Her duygusal sıkıntıya hazır - [“Satın alıyorum, öyleyse varım…”](https://www.mesele121.org/satin-aliyorum-oyleyse-varim/) - Fransız filozof René Descartes (1596-1650), “düşünüyorum öyleyse varım” demişti… Kapitalizmin hizaya getirdiği günümüz insanı da satın alıyorum öyleyse varım diyor. Kapitalizm dahilinde üretim etkinliğiyle ihtiyaçların tatmini arasındaki doğrudan bağ kopmuş durumdadır ki, bu insanlık ve uygarlık tarihinde bir ilktir… İlişki piyasa (pazar) aracılığıyla kuruluyor… Kapitalizm sürekli büyüme, genişleme, yayılma eğilimine ve dinamiğine sahip… Sermaye büyümeden - [Emrah Eren ile tiyatro, hayat ve anılar sarmalında....](https://www.mesele121.org/emrah-eren-ile-tiyatro-hayat-ve-anilar-sarmalinda/) - Yağmur sıkıntılı bir gün sonu. Hava bulanık, dışarısı sessiz. Garip bir hüzün içimde uç vermiş sanki. Hep o yalnızlık tortusu... Hep o hüzünle menevişlenip duran yaşanmışlıklar. Çarlık Rusya'sının Anatevka adlı küçücük köyünde buluyorum kendimi yeniden. Emrah Eren'in Sütçü Tevye yorumunu hatırlıyorum: "Oynamadan ölmeyeyim, dediğim tek roldü Sütçü Tevye... Ölmeden oynadım, iyi oldu!""Dam üstünde bir kemancı! - [Sesin Sınırlarötesi İşlevselliği: Erivan Radyosu Kadınları](https://www.mesele121.org/sesin-sinirlarotesi-islevselligi-erivan-radyosu-kadinlari/) - Sesin işlevselliği yalnızca coğrafi sınırların ötesine ulaşan bir aşkınlığı değil; inançların, toplumsal cinsiyetin, zamanın ve mekanın sınırlarının ötesine de geçen bir aşkınlığı içeriyor. Kürt coğrafyasında yoğun bir şekilde dengbêjlik ve çîrokbêjlik geleneğine rastlanması elbette tesadüf değil. Bahsi geçen aşkınlığa dahil. “Guhdarên Ezîz Dengê Radyoya Erivanê, klamê jinên Kûrdan…”[1] (Değerli Erivan Radyosu dinleyicileri, Kürt kadınlarının şarkıları…) Sözlü edebiyat yazılı edebiyattan - [Hangi Nâzım Hikmet memleket](https://www.mesele121.org/hangi-nazim-hikmet-memleket/) - Can çocuk, “Ağabeyimin gönderdiği yeni yıl kartpostalını sıra arkadaşıma göstermek üzereyken nöbetçi öğretmen gördü. Kartpostalı aldı elimden. Nâzım Hikmet’in gülen gözleriyle karşılaşınca öfkelendi. susuyoruz bir fişek yatağında kurşun nasıl susarsa haykırsın sıkıysa sükûtumuzdan hızlı gök kubbenin altında böyle bir sevda varsa dizelerini okuyunca da, onun kartpostalını parçaladı, yüzüme fırlattı. O anda kulaklarım zonkladı. Kanım tepeme - ["Kulübedekiler" ve editörlerin görevleri](https://www.mesele121.org/kulubedekiler-ve-editorlerin-gorevleri/) - 1980 Eskişehir doğumlu, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde Muhasebe doktora çalışmasını sürdüren Engin Kükrer; katıldığı yarışmalarda altı birincilik, beş ikincilik, üç üçüncülük, dokuz mansiyon, dört jüri özel ve birer kez de ‘yılın şairi’ ile ‘yılın öykücüsü’ ödüllerini almış bir yazar. Şiir, öykü, makale, denemeleri başta Varlık, Etos olmak üzere çeşitli dergilerde ve kolektif kitaplarda yer - [“Ya da sahnenin üzerinde ölürüm!”](https://www.mesele121.org/ya-da-sahnenin-uzerinde-olurum/) - Geçen akşam Cüneyt İngiz'in "Yazar, Yönetmen, Oyuncu Kimlikleriyle Lale Oraloğlu" (KDY.,2025) adlı kitabını okurken, Lale Oraloğlu'nu düşündüm. "Aristofanes dünyanın en büyük ahlakçısı ve komedi yazarlarının öncüsüdür. Onun eserine müstehcen damgası vuran bir memlekette ben sanatçı olarak yaşayamam. Vatanımı çok severerim, vatanımdan başka bir yerde de yaşayamam. O halde, ya memleketimde sanatı kabul ettiririm ya da - [Hissikablelvuku, Cereyan ile "hücuma kalktı"](https://www.mesele121.org/hissikablelvuku-cereyan-ile-hucuma-kalkti/) - İlk albümleriyle kulaktan kulağa yayılan bir dikkat çeken Hissikablelvuku, yeni çalışmaları Cereyan ile dinleyicisini bir kez daha doğaçlamanın bilinmez sularına davet ediyor. Grup üyeleri Berkan Tilavel, Okan Kaya ve Volkan İncüvez'in ortaklığıyla şekillenen albüm, etkileşimle doğan anlık gerilimlerin izini sürüyor. Cereyan sadece bir albüm değil, aynı zamanda bir ses düşüncesi olarak değerlendirilmeli. Albümdeki tüm parçalar, - [“En çok hatırlamak istediğim halim canlı performansım”](https://www.mesele121.org/en-cok-hatirlamak-istedigim-halim-canli-performansim/) - Hayko Cepkin, “gelecek peki nasıl?” mottosuyla düzenlenen Türkiye’nin en uzun soluklu gençlik festivali 39. Genç Günler’de, Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde düzenlenen söyleşinin konuğu oldu. Oyuncu Aslı Şahin’in moderatörlüğünü yaptığı söyleşide Cepkin müzikle tanışmasından gelecekteki projelerine ve imajına kadar merak edilen birçok soruyu yanıtladı. Müzikle ilişkin nasıl başladı? Ailenin desteği var mıydı? 1978 doğumlu, Yozgatlı bir - ["Ben, senim. Ama sen, ben misin?"](https://www.mesele121.org/ben-senim-ama-sen-ben-misin/) - "Bak… Avucumun içinde bir iz var. Beni doğuran kadının, beni boğan elleri gibi. Ben onun doğurduğu ama öldüremediği kızıyım! Tırnak izlerini kazıyıp bırakmış tenimin içinde. Adımı kanla yazmış alnıma." Oyun yazarı Elçin Gürler ile ilk tanışmam "Takma Kirpikler" adlı eseriyle olmuştu. Sonrasında "Aliyev", "Roma'da Bir Cinayet" ve özellikle kendisini bambaşka bir noktaya eriştiren "Gabo İllias", - [Abide bir komünist kadın: Sevim (Tarı) Belli](https://www.mesele121.org/abide-bir-komunist-kadin-sevim-tari-belli/) - “Kadınlar, hiçbir kapitalist devlette, en özgür cumhuriyetlerde bile tam eşitliği tadamazlar.” “Proletarya, kadınların tam özgürlüğünü gerçekleştirmediği sürece, kendisi için de tam bir özgürlük kazanamaz.”[1] Bu herkesin malumuyken;[2] söz konusu koşullarda Mao Zedung’un, “Gökyüzünün yarısını kadınlar ayakta tutar.” “Yaprak döker bir yanımız Bir yanımız bahar bahçe.” Hasan HüseyinKarl Marx’ın, “Tarihten biraz anlayan herkes, büyük toplumsal devrimlerin - [Politik İslamın Sefaleti…](https://www.mesele121.org/politik-islamin-sefaleti/) - Bidayette Politik İslam, İngiliz Oryantalistleri tarafından sömürgelerdeki ulusçu-aydınlıkçı-ilerici- sosyalist, hareketleri etkisizleştirmek amacıyla peydahlandı. Kolonyalist-emperyalist Batı, Müslüman dünyasında seküler, laik rejimlerin ortaya çıkmasını kendisi için büyük risk olarak görüyordu. “Halk hükümdarın dîni üzredir” İbn-i HaldunOysa, laikliğin keşfi insanlık ve uygarlık tarihinde önemli bir adımdır… Amaç, Müslüman dünyanın emperyalist statüko dahilinde kalmasını sağlamaktı. Müslümanların ancak bir İslam - [Sonsuz kaçışa mahkûm kalanın son çaresi: Çalıyorum!](https://www.mesele121.org/sonsuz-kacisa-mahkum-kalanin-son-caresi-caliyorum/) - 1929 Büyük İktisadi Bunalım dönemi ardından edebiyatta, güzel sanatlarda ve tiyatro ile sinemada adaletsizliği, haksızlığı, eşitsizliği ve sömürüyü eleştirel dille yansıtan pek çok eser birbiri ardına sökün eder. John Steinbeck’in Gazap Üzümleri romanı bunalım yıllarının Amerika’sının batısındaki bir öyküyü anlatırken, 1940’da filmi yapılıp Oscar ödüllerini toplamıştı; tiyatroya uyarlandı, o günden beri hemen her yerde sahnelenir; - [Bela Mıknatısı'na bir cezaevinden yasaklama](https://www.mesele121.org/bela-miknatisina-bir-cezaevinden-yasaklama/) - 1967 Samsun doğumlu; ODTÜ İktisat Bölümünü 1990’da bitiren, grup müziği, halk dansları, halk bilim araştırmaları gibi uğraşları olan, politik nedenlerle geçirdiği soruşturmalar sonucu cezalar alıp 25 yıldır hapis yatan ve kendi deyimiyle “hayata döndürülenler”den biri olarak neredeyse görme yetisini kaybettiği hâlde, adeta kitaplara, kâğıda öper gibi yaklaşan ve hayata yazarak tutunan Metin Turan, (Samsun/Bafra T - [zihninizdeki faşistle yüzleşmeye var mısınız?](https://www.mesele121.org/zihninizdeki-fasistle-yuzlesmeye-var-misiniz/) - İtalyan yazar Michela Murgia'nın günümüz dünyasında giderek yükselen popülist ve otoriter söylemleri cesur ve keskin bir dille analiz ettiği Nasıl Faşist Olunur, faşizmin sadece geçmişte kalmış bir ideoloji olmadığını, aksine güncel siyasi tartışmalarda ve toplumsal dinamiklerde farklı kılıklarda varlığını sürdürdüğünü gözler önüne seriyor. Murgia, bu provokatif başlığın ardında, faşizmin temel mekaniklerini ve söylemlerini anlaşılır bir - [Türk-Yunan Sınırından İnsan Hikâyeleri](https://www.mesele121.org/turk-yunan-sinirindan-insan-hikayeleri/) - Andrés Mourenza’nın Sınırlar: Türk-Yunan Sınırından İnsan Hikâyeleri adlı kitabı, iki ülkenin sınırlarındaki göçmen krizini, güvenlik politikalarını ve bu bölgedeki insanların yaşamlarını derinlemesine inceliyor. Ayrıntı Yayınları’nın Yakın Tarih dizisinden çıkan ve İspanyolcadan dilimizeAndrés Mourenza ve Ezgi İrgil’in birlikte çevirdiği Sınırlar, sınırın iki yakasındaki tarihsel, politik ve insani gerçeklikleri ilk ağızdan tanıklıklarla gözler önüne seriyor. Kitap aynı zamanda sınır kavramını sadece - [Eski İstanbul'dan günümüze bir geçit](https://www.mesele121.org/eski-istanbuldan-gunumuze-bir-gecit/) - RessamSemiramis Öner’in eski fotoğrafları ve Türkiye ütopyasını resmettiği yağlı boya tablolarıyla eski İstanbul’a ait objelerden oluşan bir enstalasyonun yer aldığı “Hatıra Kurucular” başlıklı kişisel sergisi Metrohan’da açıldı. Küratörlüğünü Gülseli İnal, Balkız İnal ve Beliz İnal’ın üstlendiği sergide sanatçı, 20. yüzyılın başlarında Türk toplumunun Osmanlı’dan modern Türkiye’ye evrildiği dönemde yaşanan epik sosyal değişimi, kendi bilinçaltı yönlendirmesiyle - [Nostalji, ütopya ve 68 kuşağı bu kitapta](https://www.mesele121.org/nostalji-utopya-ve-68-kusagi-bu-kitapta/) - Ulaş Bager Aldemir ve Melisa Yıldırım'ın nostalji ve ütopya kavramlarını irdeleyen kültürel bellek projesi Geçmiş Gelecektir Ayrıntı Yayınları etiketiyle kitap olarak raflarda yerini aldı. Çalışma, Michael Löwy, Jacques Rancière, Franco “Bifo” Berardi, Gretchen Dutschke-Klotz ve Savvas Michael-Matsas gibi dünyayı sorgulamak ve yorumlamakla kalmayıp dönüştürmeyi de deneyen önemli düşünürlerle yapılan söyleşilerden oluşuyor. Söyleşilerde, bellek mekânlarının önemi, nostaljinin olanakları - [Onlar, imam hatipleştiremediklerinizden!](https://www.mesele121.org/onlar-imam-hatiplestiremediklerinizden/) - Milli Eğitim Bakanlığı’nın Proje Okulları adını verdiği ülkenin en iyi liselerinde görev yapan, çoğunluğunun demokrat, ilerici olduğu anlaşılan öğretmenlerin başka okullara ya da kadro dışı olarak dağıtılması operasyonu ters tepti. AKP-MHP iktidarının bir süredir her operasyonu onların beklemediği sonuçlar veriyor. Bakanlık yangına benzin dökmekten beter oldu. Milli Eğitim Bakanlığı’nın atama dönemi olmadığı halde öğretmenlerin yer - [Kıyamete çeyrek kala, deliliğin sınırlarında](https://www.mesele121.org/kiyamete-ceyrek-kala-deliligin-sinirlarinda/) - Bir Pazar gecesinin akşam haberlerinde dünyadaki hayatın sonlanıp yarın herkesin uyanınca başka bir dünyaya transfer olacağı duyulursa, ne yapılır? O gidilecek olunan yeni dünyada her şey eskisi gibi mi kalacak, eğer öyle olacaksa bunca insanı öteki tarafta bulunan yeni dünyaya taşımanın ne âlemi var! Eskiyen dünyada bir borcunuz varsa, öteki yeni dünyada bu borç silinecek - [Daktilo, kızak, tango, falan filan](https://www.mesele121.org/daktilo-kizak-tango-falan-filan/) - İsveçli ana-babadan doğma Amerikalı Leroy Anderson kadar çok yönlü (hatta çılgın!) bir kişi bu dünyaya az gelmiştir. Adam ilk piyano derslerini kilise orgcusu annesinden alarak müzik eğitimine başlamış, ABD’nin New England Müzik Konservatuvarında sürdürmüş ve nihayet Harvard Üniversitesinde beste ve kompozisyonda Lisans Üstü derecesini “Büyük Onur” (Magna Cum Laude) ile almış. “Aferin, çok güzel!” dersiniz, - [Heba edilen 1 Mayıs…](https://www.mesele121.org/heba-edilen-1-mayis/) - 1 Mayıs’a birkaç gün var ve Kadıköy kararı alan sendika ve meslek örgütleri ile bileşen adı verilen sosyalist siyasal yapılar kitlelerin gerisinde kalarak, toplanma alanı olarak Kadıköy açıklaması yaptılar. Hem duygu olarak ve tarihsel bir geleneği işaret etmesi bakımından hem de izleye bildiğimiz kadarıyla çok çeşitli halk kesimlerinde ‘Taksim’ hiç bu kadar istek haline gelmemişti. - [Çabasız müziğin peşinde bir müzisyen...](https://www.mesele121.org/cabasiz-muzigin-pesinde-bir-muzisyen/) - Sarp Maden, ortaokul yıllarında rock müziğin enerjisiyle müziğe adım attı. Elektrik gitarla başlayan bu serüven, kısa sürede beklenmedik bir dönüşüm geçirdi. Rock’ın sınırlarından çıkarak caz, latin, klasik batı müziği, elektronik ve farklı kültürlerin etnik seslerine doğru genişleyen bir yolculuğa atıldı. Onu harekete geçiren şey, sadece sesler değil, müziğin sınırsız güzelliklerini keşfetme arzusuydu. Bugün doğaçlama sahnesinde - [Çalışmak için mi yaşamalı, yoksa...?](https://www.mesele121.org/calismak-icin-mi-yasamali-yoksa/) - Fransız çizer Fabien Toulmé, varoluşçu bir bakış açısıyla tasarladığı ''Dünyadan Yansımalar'' adlı serisinin ikinci halkası Çalışmak ve Yaşamak'ta, pandemi sonrasında âdeta yeniden tanımlanan çalışma ve iş kültürünün farklı toplumalar üzerindeki yansımalarına dikkat çekiyor. Sistem mağdurlarının ve onu değiştirmek için mücadele edenlerin peşinde usta bir belgeselci gibi iz süren sanatçı; kıtalararası yolculuklar ve bire bir görüşmelerle biçimlendirdiği - [F. Schrader: Yazdıklarım savaşın değil, barışın kitabıdır](https://www.mesele121.org/yazdiklarim-savasin-degil-barisin-kitabidir/) - "İstanbul sonbaharı tarifsiz tüm güzelliği ve mor manzarasının görkemiyle gelmişti. Altımermer Çukurbostanı'nın bulunduğu semtte mimari eserleri kaydediyorduk. Bir kez daha sonbaharın renkli çiçek öbekleriyle geçmişin kalıntıları arasına nasıl süzüldüğünü görüyordum. Arka tarafta, surlara yakın, sessiz sakin semtlerde sıradan insanlarla, (yani) karşılaştığım erkek ve kadınlarla gelişigüzel sohbete koyulmuştum. (Orada) tam olarak fark ettiğim; tarif edilemeyen bir - [Uluslararası İşçi Filmleri Festivali 20 yaşında!](https://www.mesele121.org/uluslararasi-isci-filmleri-festivali-20-yasinda/) - Uluslararası İşçi Filmleri Festivali (İFF), 1-11 Mayıs tarihleri arasında İstanbul, Ankara ve İzmir'de seyircilerle buluşmaya hazırlanıyor. Bu yıl 20’ncisi düzenlenecek olan festival, 17 ülkeden toplam 81 filmi, her zamanki gibi sponsorsuz, yarışmasız ve ücretsiz olarak seyirciyle buluşturacak. Bu yıl dünyanın dört bir yanından başvuran 394 film arasından seçilen 59 yerli ve 22 yabancı filmi seyircilerle - [F. Schrader: Ukrayna'dan geçen bir mülteci yolculuğu](https://www.mesele121.org/ukraynadan-gecen-bir-multeci-yolculugu/) - Bu makale F. Schrader'ın günlüğüne açıkça kodladığı Ermeni sorunsalına yapılan göndermelere odaklanıp, onun aktif bir tanık olarak Ermenilere yönelik kıyıma nasıl yaklaştığına dikkat çekmeye çalışacaktır. Bunu yaparken de aşağıda alıntılanan sayfalar-günlüğün kurgusuna da uygun bir şekilde, kronolojik sıralamayla incelenecektir. İlk Alıntı: Sayfa 4 Giriş, Kasım 1918 "Ateşkes imzalanmıştı. Ateşkes antlaşmasının 19. Maddesine göre, Alman ve - [F. Schrader: Türk'ten daha Türk olmamalıydık](https://www.mesele121.org/turkten-daha-turk-olmamaliydik/) - Dördüncü Alıntı: Sayfa 21-23 İstanbul Limanı'nda, 11 Aralık (1918) "Yukarda, güvertede, kaptanın kamarasının önünde, dün tanıştığım Suriyeli bir mühendisle karşılaştım. Bana Alman sanayisine hayranlık duyduğundan ve (Almanlarla) daha önceki (savaştan önceki) iş ilişkilerinden bahsetti. Barış koşullarında bu ilişkileri yeniden kurmak istediğini dile getirdi. Ama hemen sonra savaş boyunca Suriye'de yaptığımız hataları sıralamaya başladı ve en - [Abdülkadir Bulut da yaşadı bu topraklarda](https://www.mesele121.org/abdulkadir-bulut-da-yasadi-bu-topraklarda/) - Sevgili Günışığı, “Bir akşam, yemekten sonra babam odasına çekildi. Saatlerce odasından çıkmadı. Merak ettim. Babamın yanına gitmek istedim. Annem bana engel oldu. ‘0 çalıyor şimdi. Senle ilgilenemez. Bak aklıma yeni geldi. Sana okuman için iki kitap getirdi. Televizyonun yanında duruyor, al oku bir köşede, olmaz mı?’ dedi. Sevinçle televizyonun yanındaki kitapları aldım. Bir koltuğa oturdum. - [Boşadık ama pişman olduk!](https://www.mesele121.org/bosadik-ama-pisman-olduk/) - İslam Şer’i Hukukunda boşanma erkeğe tahsis edilmiş bir hak görünüyor. Kadının adamı boşaması biraz zor; hiç olmaz değil ama sıkı hükümleri var. Başta, erkeğin iktidarsızlığı! Gel de ispat et; kadın için kolay değil. Lakin erkeğe gelince öyle mi, tepesinin tası attı mı kadını "3 tâlak" ile boşaması mümkün. Tâlak dediği, "serbest bıraktım" demek! Üç tâlak - [Carlos Gardel’den “Por una cabeza”](https://www.mesele121.org/carlos-gardelden-por-una-cabeza/) - Bir sağlık sorunu nedeniyle bir süredir uzak kaldığım değerli izleyicilerim, tekrar “Merhaba!” 1890 Fransa’sında evlilik dışı bir ilişki sonucunda bir erkek çocuk doğuran kadın, çocuğun babasının kendisini terketmesi nedeniyle (adam zaten başkasıyla evliydi!) çocuğu Charles Romuald Gardès adıyla nüfusa kaydettirdiğinde babasının “kayıp” olduğunu belirtmeseydi; o zamanlarda koyu Katolik taassubun egemen olduğu Fransa’da yaşayamayacağını anlayıp bir - [Salt Beyoğlu'nda yeni sergi: "Hayvanların Yaşamı"](https://www.mesele121.org/salt-beyoglunda-yeni-sergi-hayvanlarin-yasami/) - Salt’ın insan ile hayvanın tarih boyunca değişen ilişkisini keşfe çıkan yeni sergisi “Hayvanların Yaşamı” Salt Beyoğlu’nda ziyarete açıldı. Sergi, insan ile hayvanın tarih boyunca değişen, müşterek varoluştan tahakküme farklı boyutlar alan ilişkisini keşfe çıkıyor. Adını Güney Afrikalı yazar J. M. Coetzee’nin insan merkezci bakışı sorgulayarak hayvana yönelik empati ve şefkati irdelediği aynı isimli romanından alan - [Neden ‘Kapitalizmden Çıkmak?’*](https://www.mesele121.org/neden-kapitalizmden-cikmak/) - Kapitalizmin 500 yıllık bir geçmişi var, son 250 yılı ‘sanayi kapitalizmi’ ki, bu insanlık ve uygarlık tarihinde çok küçük bir parantez… Buna rağmen bir ‘uygarlık krizi’ veya aynı anlama gelmek üzere ‘bir sürdürülemezlik durumu ortaya çıkmış bulunuyor… Sadece uygarlık krizi de değil… Şimdilerde anhtropocene denilen jeolojik çağ dönüşümünü, Holosen jeolojik çağdan, anthropocene jeolojik çağa geçişi - [Tiyatro Kooperatifi'nde mevcut yönetimle yola devam](https://www.mesele121.org/tiyatro-kooperatifinde-mevcut-yonetimle-yola-devam/) - Tiyatro Kooperatifi'nin 6. Olağan Genel Kurul Toplantısı, 15 Nisan Salı günü TiyatrOPS'ta gerçekleşti. Kooperatifin gelecek dönem yol haritasının değerlendirildiği toplantıda, mevcut yönetim kurulu ile devam edilmesi kararı alındı. Tiyatro Kooperatifi ortaklarının katılımıyla gerçekleşen toplantıda; son dönemde hayata geçirilen projeler, özel tiyatroların yaşadığı güncel sorunlar ve çözüm önerileri ele alındı. Toplantı sonunda gerçekleştirilen oylamada, mevcut Yönetim - [Küfrün eğlenceli ve düşündüren kısa tarihi](https://www.mesele121.org/kufrun-eglenceli-ve-dusunduren-kisa-tarihi/) - Küfrün gücünü ve toplumsal etkilerini inceleyen Yok Ebesinin Örekesi: Küfrün Kısa Tarihi, Düşbaz Kitaplar etiketiyle raflarda yerini aldı. Dil felsefesi ve etik alanında çalışmalar yapan akademisyen Rebecca Roache’un kaelme aldığı adlı kitabı Ceren Han İngilizce aslından Türkçeye çevirmiş. Kraliçe II. Elizabeth’in bir konuşma esnasında ağzından kaçırdığı küfürle konuya giriş yapan Roache, küfreden kişiye göre verilen - [Ödüllü komedi "Yoldan Çıkan Oyun" sahnede](https://www.mesele121.org/odullu-komedi-yoldan-cikan-oyun-sahnede/) - İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Henry Lewis, Jonathan Sayer, Henry Shields’in yazdığı, Mehmet Ergen’in çevirdiği, Lerzan Pamir’in yönettiği “Yoldan Çıkan Oyun”u seyirciyle buluşturuyor. Oyunun yönetmeni Lerzan Pamir, “Yoldan Çıkan Oyun”u şöyle anlatıyor: Yoldan Çıkan Oyun, ilk okuduğum andan itibaren beni çok güldüren, aynı zamanda da “Bu oyunu sahnelemek ne kadar zor olabilir?” diye sorduran bir - [Geçmişin gölgeleriyle yüzleşmek](https://www.mesele121.org/gecmisin-golgeleriyle-yuzlesmek/) - İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, Macit Koper’in yazdığı, Barış Dinçel’in yönettiği “Geçmişin Gölgesi” oyununu seyirciyle buluşturuyor. Ahmet Saraçoğlu ve Bahtiyar Engin'in rol aldığı oyunun yönetmeni Dinçel, “Geçmişin Gölgesi”ni şöyle anlatıyor: “Elimize geçen fırsatlar, hiyerarşik düzen, inançlar, dayatmalar, inandığımız her şeyi savunabilme özgürlüğü…. Siyasal ve ideolojik seçimler, bu seçimlere karşı konulan kurallar, kuralların ihlal edilişiyle daha - ["Uluslararası Booker" kısa listesi belli oldu](https://www.mesele121.org/uluslararasi-booker-kisa-listesi-belli-oldu/) - En saygın kitap ödüllerinden biri olarak kabul edilen Uluslararası Booker Ödülü’nün 2025 yılı kısa listesi açıklandı. İngilizceye çevrilmiş en iyi uzun kurgu eserleri veya kısa öykü derlemelerini kutlayan Uluslararası Booker Ödülü'nün bu yılki kısa listesinde altı kitap yer aldı. Beş roman ve bir kısa öykü derlemesinden oluşan ve 2025 jüri başkanı Max Porter'ın ‘insanlığa dair - [SCUM Manifesto mücadeleci kadınların yayınevinde](https://www.mesele121.org/scum-manifesto-mucadeleci-kadinlarin-yayinevinde/) - Radikal feminizmin en önemli sanatsal metinlerinden biri olarak kabul edilen Erkek Doğrama Cemiyeti Manifestosu (SCUM Manifesto), ayşe düzkan çevirisi ve önsözüyle Güldünya Yayınları’ndan çıktı. Türkiye’nin tek feminist yayınevi olan Güldünya Yayınları, radikal feminizmin en önemli sanatsal metinlerinden biri olarak kabul edilen SCUM Manifesto’yu (Erkek Doğrama Cemiyeti Manifestosu) okurlarıyla buluşturdu. “Delilikle dâhilik arasında salınan” Valerie Solanas’ın - [Cumhuriyet’in Ziraatçıları](https://www.mesele121.org/cumhuriyetin-ziraatcilari/) - Var mısınız biraz eski Türkçede sohbete… Taşra kasabalarından birisinde bir lisedeyiz. Lisenin müsamere salonundaki yüksekçe sahneye karşılıklı iki masa konulmuş, üstlerinde birer örtü, amplifikatöre bağlanmış bir masaüstü mikrofonu; püf püf, 1-2-3-4 test test diyerek ayarlanmış… Masalara beşerden iki öğrenci grubu yerleşmiş, ikisi veya bazen üçü nâtıkası ve belagat ile mugalata sanatına haiz kız öğrencidir, diğerleri - [Bir başka Marko Paşa: Mehmet Atilla](https://www.mesele121.org/bir-baska-marko-pasa-mehmet-atilla/) - Can çocuk, Diyorsun ki gül kokulu mektubunda, “Komşumuz Ayten öğretmen geldi evimize, geçenlerde bir akşamüstü. İri gözleri, yağmaya hazır iki buluttu sanki. Hani, bir dokun bin ah işit, derler ya; işte öyleydi. Sonunda daha fazla tutamadı dişleriyle hapsettiği dilini, döktü içini... Çocuk Kitapları Haftası’nda okula kitaplarını sırtlanmış, güngörmüş, oldukça da tanınmış bir yazar gelmiş. Yetkililerle - [Aslında hiç unutulmayan “Hatırlayamadıklarımız”](https://www.mesele121.org/aslinda-hic-unutulmayan-hatirlayamadiklarimiz/) - Hatırlayamadıklarımız Zehra İpşiroğlu’nun 2023 yılında Kırmızı Kedi Yayınevi tarafından yayımlanan en son romanı. Şu an elimde tuttuğum kitabın kapağında bir fotoğraf var.[1] Fotoğrafta karanlıkta, belki bir kapının arkasında, yan döndüğü için yüzü fark edilmeyen bir kız çocuğu duruyor. Bir yere ya da birine bakıyor bu kız. Fotoğrafın sağ tarafında, yani kızın baktığı yönde sadece yarısı - [Mutfaktaki Reca Londra sokaklarına çıktı](https://www.mesele121.org/mutfaktaki-reca-londra-sokaklarina-cikti/) - Bir süre önce kardeşimi ziyaret etmek üzere İngiltere’ye seyahat ettik; harika bir ev sahipliği ile karşılandım. Kardeşim eşiyle beraber bana bir sürü yere göstermeye kalkıştı. Onlar Londra’nın Slough semtinde oturuyorlar. Yakınlarında da meşhur Windsor Kalesi var, yürüme mesafesi epeyce. Bir gün bisikletlerimize atladığımız gibi Winsdor Kalesine gitmek üzere yola çıktık. Nehrin kıyısında pedal çeviriyorduk, bir - [Şehrin gürültüsünden uzak bir sergi](https://www.mesele121.org/sehrin-gurultusunden-uzak-bir-sergi/) - Görsel sanatçı Denef Huvaj’ın “Dışarısı Büyüyor” başlıklı kişisel sergisi, Büyükada Taş Mektep’te sanatseverlerle buluştu. İBB Kültür ve İBB Miras’ın ev sahipliğinde gerçekleşen sergi, sanatçının modern toplum eleştirisi sunan fotoğraflarından oluşuyor. İBB Miras’ın özenli bir restorasyon çalışmasının ardından yeniden şehir hayatına kazandırdığı, İBB Kültür’ün düzenlediği etkinliklerle adalılarla buluşan Taş Mektep, üretimlerinde aidiyet ve kimlik konularına ağırlık veren fotoğraf sanatçısı Denef Huvaj’ın - [Özel tiyatrolar artık çözüm istiyor](https://www.mesele121.org/ozel-tiyatrolar-artik-cozum-istiyor/) - Tiyatro Kooperatifi, 27 Mart Dünya Tiyatro Günü kapsamında ortaklarıyla buluştu. Tiyatroların yaşadığı ekonomik zorlukların ve ifade özgürlüğü açısından karşı karşıya kaldıkları sorunların gündeme getirildiği buluşmada sanatın özgürleşmesi ve adaletin her alanda tesis edilmesi çağrısı yapıldı. Tiyatro Kooperatifi, 2019 yılından bu yana tiyatro sanatının kamusal bir faaliyet olduğu gerçeğinden hareketle özel tiyatroların çalışma alanına dair farkındalığı - [Zamana hapsolup kalmış hatıralar ve bir tutku müzesi](https://www.mesele121.org/zamana-hapsolup-kalmis-hatiralar-ve-bir-tutku-muzesi/) - "Ben bir oyuncu Kendi küllerinden tutuşan O söylencedeki kuş gibi Yeniden can bulmak için Yüreğimden kopan kıvılcımlarla eğiliyorum önünüzde" "Ben Anadolu" / Güngör Dilmen Hakan Altıner ile "Hayal Bilgisi" adlı, nehir söyleşi tarzı kitabımızın çalışmalarını, Tiyatro Kedi'nin ofisinde sürdürüyoruz. Tiyatro Kedi'nin tüm arşivinin bulunduğu o ofis benim için adeta bir tutku müzesi... Afişler, fotoğraflar, program - [İnsan en çok neyi özler?](https://www.mesele121.org/insan-en-cok-neyi-ozler/) - Varlığımız kadar farklı özlemlerimiz var elbet. Ama bir de ortaklaşabileceğimiz hasretler bulunur. İhtiyaç anlamındaki hasret. İşitilmeyi ister misal insan çünkü ses vermek zaten başlı başına zorlu bir eylemdir. Hikâyemizi emanet etmeyi ve güvenebilmeyi dileriz. Bu gök kubbede hoş bir sadâdan daha fazlası olarak baki kalabilmeyi... Resmî anlatıları sadece devletler oluşturmaz. Tıpkı faşizme de sadece makro politikada - [Paul Auster okurken neden kendimizden korkarız?](https://www.mesele121.org/paul-auster-okurken-neden-kendimizden-korkariz/) - Sokakta yaşayan insanlara imrenen, onlar gibi bir hayat sürmek isteyen bir arkadaşım var. Aynı anda üç-dört topu havada tutmaya çalışan jonglörler gibi o da uzun zamandır birkaç işi aynı anda idare etmeye çalışıyor. Yorgun. Onun yerinde kim olsa her şeyi bırakıp kaçmak ister. Onu bir sokak insanı olarak tahayyül etmek zor değil: Orada, taşın üzerine - [Neden hiçbir Netflix dizisi bir tane bile Flannery O’Connor hikâyesinin yerini tutamaz?](https://www.mesele121.org/neden-hicbir-netflix-dizisi-bir-tane-bile-flannery-o-connor-hikayesinin-yerini-tutamaz/) - Mesele’nin Editörü Kemal arayıp ne zamandır yazmadığımı hatırlatınca Bursa’yla ilgili uzun zamandır yazmak istediğim yazıya başladım. 1980’lerin başında Bursa’da yatılı öğrenciydim. Türkiye Özal öncülüğünde küresel ekonomiye eklemlenmeden hemen önce... O zamanlar Bursa birkaç yüz bin nüfuslu küçük, kavruk bir Anadolu kentiydi. Tam da Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Beş Şehir’de dediği gibi “Muayyen bir devrin”, Osmanlı’nın malı... - [Üçüncü seçenek için imkan var…](https://www.mesele121.org/ucuncu-secenek-icin-imkan-var/) - Üniversite öğrencilerinin olup bitenin farkında olarak sürece verdiği tepkiyi önemsemeliyiz. Öğrencilerin belli başlı üniversite şehirlerindeki yürüyüşleri gelecek için umut vericidir. Öğrencilerin gösterdiği gibi; CHP’den ya da DEM partiden kendi işinizi yapmayı bekleyeceğinize siz (biz) kendi işimizi yapmaya odaklanmalıyız. CHP oldu bitti kitlelerin harekete geçmesini istemez; seçimleri ya da temsili yürüyüşleri tercih eder. Tabanı ya da - [44. İstanbul Film Festivali'nin programı belli oldu](https://www.mesele121.org/44-istanbul-film-festivalinin-programi-belli-oldu/) - İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından düzenlenen İstanbul Film Festivali, bu yıl 44. kez gerçekleştiriliyor. Festival, 11-22 Nisan arasında Türkiye’den ve dünyadan nitelikli ve ödüllü filmleri, özel gösterimleri, yıldız oyuncuları ve usta yönetmenleri bir araya getiriyor. 44. İstanbul Film Festivali’nin kapsamlı seçkisi, 139 uzun metrajlı ve 15 kısa filmden oluşuyor. Dünya sinemasının en nitelikli örnekleri, - [Feminist hareketin dönüşümüne eleştirel bir bakış](https://www.mesele121.org/feminist-hareketin-donusumune-elestirel-bir-bakis/) - Amerikalı feminist kuramcı Nancy Fraser’ın Feminizmin Yazgıları: Devlet Güdümlü Kapitalizmden Neoliberal Krize adlı kitabı, Ayrıntı Yayınları’nın Kadın dizisinden çıktı. Feminizmin Yazgıları, Fraser’ın feminist hareketin geçirdiği dönüşümü ve tarihsel yolculuğunu eleştirel bir bakış açısıyla ele aldığı yazılarından oluşuyor. Aslı Önal’ın çevirisiyle Türkçeye kazandırılan kitap, 20. yüzyılın sonlarından itibaren “İkinci Dalga” feminizmin neoliberal politikalarla iç içe geçişini - [Salt Destek Programı’nın ilk edisyonu ürünlerini verdi](https://www.mesele121.org/salt-destek-programinin-ilk-edisyonu-urunlerini-verdi/) - Salt Sanatsal Araştırma ve Üretim Destek Programı’nın ilk edisyonu kapsamında seçilen projeler, 19 Mart'ta Salt Galata’da sergilenmeye başladı. Sergide Aslı Uludağ’ın Hidro-Jeotermal Bedenler; Ali Taptık'ın Osmanbey: Sosyal ve Mekânsal Düğümlenmeler ve Merve Mepa’nın Meshwork başlıklı üretimleri yer alıyor Salt Galata'da 19 Mart'ta kapılarını açan ve 15 Haziran'a kadar açık kalacak sergide Sanatsal Araştırma Fonu kapsamında - [Fatma Nur Kaptanoğlu: “Yazmak, biraz Tanrı’dan rol çalmak"](https://www.mesele121.org/fatma-nur-kaptanoglu-yazmak-biraz-tanridan-rol-calmak/) - Deniz Yüce Başarır’ın kadın yazarlarla sohbetlerden oluşan podcast serisi “Elim Kalem de Tutar Kadeh de”nin yeni bölümüne edebiyatımızın genç seslerinden Fatma Nur Kaptanoğlu konuk oldu. “Yazmak, biraz Tanrı’dan rol çalmak,” diyen yazar, tam da bu nedenle güçlü hissettirdiğini söylüyor. Neşenin isyanla, hüznün kahkahayla iç içe geçtiği şıkır şıkır sohbetlerden oluşan “Elim Kalem de Tutar Kadeh - [Marangozhaneden çiftliğe "gizli teknik işler"](https://www.mesele121.org/marangozhaneden-ciftlige-gizli-teknik-isler/) - Doğan Azkan’ın kaleme aldığı anılarının yanı sıra Berdan Dere ve Aliye Uçar'ın gerçekleştirdiği sözlü tarih çalışmalarının ürünü “TKP’lilerin Tanıklıkları: Gizli Teknik İşler ve Atılım Gazetesi” kitabı TÜSTAV Sosyal Tarih Yayınları’ndan çıktı. Berdan Dere, sunuş yazısında kitabın hikayesini anlattı: "Bu kitabın ilk bölümünde Doğan Azkan’ın kendi kaleme aldığı anıları bulacaksınız. Doğan Azkan yoldaşı 2009 yılında kaybettik.Uzun - [Sessiz (içsel ya da zihinsel) okuma nasıl oluştu?](https://www.mesele121.org/sessiz-icsel-ya-da-zihinsel-okuma-nasil-olustu/) - Bugün neredeyse altını kalın çizerek belirttiğimiz iki türlü (sesli ve sessiz dediğimiz zihinsel) okumadan söz edebiliyoruz. Ama sessiz, yani zihinsel okuma çok eskiden zordu, hatta olanaksızdı demek asla bir abartı olmaz. İki büyük aşılamayan sebep yüzünden: İlki, eski dönem parşömenlerde metinleri oluşturan sözcüklerin birbirine eklemlenmiş olmaları, ikincisi ise okumamızı da yazmamızı da kolaylaştıran noktalama işaretlerinin - [Dağ rüzgârlarının kızı: Özge Midilli](https://www.mesele121.org/dag-ruzgarlarinin-kizi-ozge-midilli/) - “Ağrı Dağı’nın yamacında bir göl vardır, adına Küp Gölü derler. Çok derinlerdedir; göl değil bir kuyu… En küçük çiçek bile çok keskin kokar ve bu kokular çok uzaklardan duyulur ve her yıl, Ağrı Dağı’nda bahar gözünü açtığında bu çiçeklerle keskin kokular, renklerle, bakır rengi toprakla birlikte Ağrı Dağı’nın güzel, kederli, kara gözlü, iri yapılı, çok - [SİYAD, Hemme’nin Öldüğü Günlerden Biri'ni seçti](https://www.mesele121.org/siyad-hemmenin-oldugu-gunlerden-birini-secti/) - Sinema Yazarları Derneği’nin (SİYAD) yılın en iyilerini seçtiği 57. Türkiye Sineması Ödülleri’ne Murat Fıratoğlu’nun yazıp yönettiği “Hemme’nin Öldüğü Günlerden Biri” filmi damga vurdu. Geçen yıl Venedik’te dünya prömiyeri yaptıktan sonra Altın Koza ve Ankara Film Festivalleri’nde büyük ödülleri kazanan yapım en iyi film, yönetmen ve senaryo ödüllerine değer bulunarak gecede öne çıktı. İstanbul Modern’de düzenlenen - [Şiir yoldaşımızdır*](https://www.mesele121.org/siir-yoldasimizdir/) - Bertolt Brecht Temmuz 1937’de Madrid’deki konuşmasında, “Kültür halkın kolektif üretiminin ayrılmaz parçası ise; halkı ekmekten mahrum bırakan şiddet ile şiirden mahrum bırakan şiddetin aynı olması”na[1] dikkat çekerken; “Bu dünyada her daim hiçbir şeyi olmayanların yanında olacağım,” diye haykıran Federico García Lorca’nın faşistlerce katledildiğini anımsamayan var mı? “Çünkü şiir mutluluğa değil, direnmeyedir!” Turgut UyarFaşistlerin şaire kastetmesi - [Paradigmanın İflası 34 yıl sonra…](https://www.mesele121.org/paradigmanin-iflasi-34-yil-sonra/) - Paradigmanın İflası Nisan 1991’de yayınlandı, iki şey söylüyordu: 1. Bu kafayla olmaz; 2. Bu yol bir yere çıkmaz… Bu ülkenin tarihinde ve o tarihin hiçbir döneminde bir modernite devrimi, bir aydınlanma yaşanmadı… Rejimin geleneksel ideolojisiyle cepheden bir hesaplaşma olmadı… Uyduruk resmî tarih ve resmî ideoloji, toplumun kendisi hakkında düşünmesini engelledi, dumura uğrattı… “Sahtekârlığın evrensel düzeyde - [Osmanlı'nın "mavi pelerinli" kayıp yetimleri](https://www.mesele121.org/osmanlinin-mavi-pelerinli-kayip-yetimleri/) - Bugün sizlere, Bir roman okudum tarihimizi öğrendim, diyerek bir acımızdan bahsetmek istiyorum. Romanın adı, Karanlık Replikaları, yazarı İnanç Türker. Tarihe meraklı ve bilgili olduğunu bildiğim kişilerin bile Birinci Dünya Savaşı’nda yaşanan bu olaydan habersiz olduklarını gördüm. Osmanlı döneminin bir yarasını öyküleştirmiş yazar. Romanı, her Perşembe Kadıköy’de toplandığımız Edebi Sohbetler okuma grubumuza katılan arkadaşlarımızla okuyup inceledik. - [Hayallerin ötesinde bir Buenos Aires macerası](https://www.mesele121.org/hayallerin-otesinde-bir-buenos-aires-macerasi/) - "2012 yılında iş hayatımdaki sıkıntılar yüzünden terk etmek zorunda kaldığım Bodrum’dan İstanbul’a zor şartlar altında geri dönmüştüm. Tekrar toparlanmaya çalışıyordum ama hayat hayal kurmaya mani değil ki… İstanbul’da vapura binip adalara geziye gidecek olanağım yokken, sen tut dünyanın bir ucuna gitmeyi hayal et; insan işte… Aslında ne zamandır hayalini kurduğum Arjantin seyahati, maddi imkânsızlıklar nedeniyle - [Kazım Öz: “Bu film yasaklanmadı, seyirci cezalandırıldı!”](https://www.mesele121.org/kazim-oz-bu-film-yasaklanmadi-seyirci-cezalandirildi/) - Kazım Öz, Türkiye’nin en önemli bağımsız sinemacılarından biri. İnşaat mühendisliği eğitimi almasına rağmen, sinema tutkusuyla bambaşka bir yol seçti. Sinema, onun için sadece bir sanat dalı değil, aynı zamanda topluma dair bir söz söyleme biçimi oldu. Onunla gerçekleştirdiğimiz bu söyleşide, sanat yolculuğunu, sinemanın gücünü, sansürle mücadeleyi ve son filmi “Oy’una Geldik” üzerinden yaşananları konuştuk. “Sinema - [Hasan Hüseyin Korkmazgil: Kızılırmak gibi verimli şair](https://www.mesele121.org/hasan-huseyin-korkmazgil-kizilirmak-gibi-verimli-sair/) - Sevgili çocuk, olacak ne dedikse/ olacak bütün bunlar olacak güzel anam/ tatlı bacım/ kardeşim 'kısa çöp uzun çöpten hakkın alacak' bu dünya kalmayacak/ haramilere! diyen şair Hasan Hüseyin Korkmazgil’den söz etmek istiyorum sana. “Güzel şiir kitapları yoktur, güzel şiirler vardır,” yargısını yerle bir eden ve bütün şiir kitapları güzel olan o büyük şairden... 1927 yılında - ["Siber Güvenlik Yasası, ikinci sansür yasası olacak"](https://www.mesele121.org/siber-guvenlik-yasasi-ikinci-sansur-yasasi-olacak/) - TGC yönetimi Siber Güvenlik yasasının mevcut haliyle başta basın ve ifade özgürlüğü olmak üzere temel hak ve özgürlüklerin keyfilikle sınırlandırılacağı yeni engeller ortaya çıkacağını belirterek "Dezenformasyon Yasası’ndan sonra Siber Güvenlik Yasası ikinci sansür yasası olacaktır" görüşünü paylaştı. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Yönetim Kurulu TBMM’de bu hafta görüşülecek olan Siber Güvenlik Yasa Teklifi hakkında görüşlerini açıkladı. Açıklamada - [Beden, eylem ve heykel arasında örülen çok yönlü ilişki](https://www.mesele121.org/beden-eylem-ve-heykel-arasinda-orulen-cok-yonlu-iliski/) - Alman sanatçı Franz Erhard Walther’in Türkiye’deki ilk kapsamlı kişisel sergisi Arter'de izleyiciyle buluştu. Sanatçının 1958 tarihli aynı isimli yapıtından yola çıkan Heykel Olma Teşebbüsü başlıklı sergi, Walther’in uzun soluklu pratiğinde beden, eylem ve heykel arasında ördüğü çok yönlü ilişkilere odaklanıyor. Walther’in zaman ve mekânda yeni bedensel mevcudiyet biçimleri yaratmaya yönelik süregelen üretimine ışık tutan sergi, sanatçının - [Mozart’tan bir serenat: “Bir küçük gece müziği”](https://www.mesele121.org/mozarttan-bir-serenat-bir-kucuk-gece-muzigi/) - Avusturyalı dahi besteci Wolfgang Amadeus Mozart’ın (1756–91) orada, burada, her yerde, her vesileyle çalınan en tanınmış oda müziği eseri hiç kuşkusuz “Bir küçük gece müziği” (Eine kline Nachtmusik) diye bildiğimiz Sol majör, 13 no.lu Serenat. İlginçtir, Mozart bu eserini iki arada bir derede, “Don Giovanni” operasının ikinci perdesi üzerinde çalıştığı sırada araya sıkıştırıp, 1787 yılında - [Ayak Bacak Fabrikası: Bir zorbalık biçimi olarak “yardım”](https://www.mesele121.org/ayak-bacak-fabrikasi-bir-zorbalik-bicimi-olarak-yardim/) - Sermet Çağan’ın 1963’te yazdığı kırk yılı aşkın süre boyunca sahnelenen tiyatro oyunu Ayak Bacak Fabrikası’nın ülke ve dünya çapında bir klasik olmasının elbette geçerli nedenleri var. En başta oyunda ele alınan konunun evrenselliği temel bir değer taşıyor. Oyunda “Derebeyleri” ve “Halk” arasındaki yarık absürt yoluyla açılır. Toplumsal gerçekçi tarzıyla mesajını çekiçle vura vura gösterir; mizah - [Sahnelerin, radyoların, plakların hanımefendisi ](https://www.mesele121.org/sahnelerin-radyolarin-plaklarin-hanimefendisi/) - Uzun zamandır beklediğim "Nesrin Sipahi / Sahnelerin, Radyoların, Plakların Hanımefendisi" (2025) adlı biyografi kitabı İletişim Yayınları etiketiyle raflarda yerini aldı. Murat Beşer bizleri 1930'ların İstanbul'una Yeşilköylü bir ailenin evine götürüyor önce. 29 Kasım 1934 tarihinde yeryüzü yolculuğu başlayan Nesrin Akçan'ı da yanımıza alarak, Cibali'de sonrasında İstanbul ve Ankara Radyoları'nın kayıt stüdyolarında buluyoruz kendimizi… Plaklar, şarkılar, - [Düşünce ve sanat hırsızlığı](https://www.mesele121.org/dusunce-ve-sanat-hirsizligi/) - Sevgili Günışığı, Sonunda mektubun ulaştı bana. ...Bu yarıyıl tatilinde babamın köy öğretmeni olan arkadaşını ailece ziyaret ettik. Dolu dolu birkaç gün geçirdik... Küçük ve güzel köyün insanlarını, hele hele öğrencilerini daha çok sevdim. Onlarla arkadaş oldum. Hepsi de zeki ve cin gibiydi. Birazdan anlatacağım olaydan sonra bu arkadaşlarımı sen de en az benim kadar seveceksin, - [Asil Nadir: Bir ölümün hatırlattıkları](https://www.mesele121.org/asil-nadir-bir-olumun-hatirlattiklari/) - Siyasi otoritenin medyayı dizayn çabası bugünlere özgü değildir. Kıbrıslı Türk iş insanı Asil Nadir’in Günaydın gazetesinden başlayarak Türk basınına yapmış olduğu yatırımlar irdelenirken dönemin başbakanı Turgut Özal’ın rolü iyi değerlendirilmelidir. Özal, Nadir’i, 8 Mart 1989 akşamı bir emrivakiyle Hürriyet gazetesi patronu Erol Simavi’yle aynı masaya oturtacak, büyük öfkeye kapılan Simavi, “…Gel benimkini de al… Yalnız - [Bitimsiz Macbeth](https://www.mesele121.org/bitimsiz-macbeth/) - Dünyada ne kadar tiyatro sahnesi varsa, bir o kadar Macbeth vardır. Macbethler sahne perdesinin hemen ardında, çoğu kez kuliste öteki oyuncuların arasında, mesela kostüm ve makyaj odalarında, perukacının tarağında, aksesuarcının çantasında, kimileyin orkestra çukurunda, bazı bazı sofitanın merdiven basamaklarında, eğer orada da değilse fuayede tiyatro kapısının açılmasını bekleyen seyirciler arasındadır. Sahne sırasını beklerken kulağı kondüitin - [Yurttaş bunun neresinde?..](https://www.mesele121.org/yurttas-bunun-neresinde/) - Müştereklerin (ortak yaşam alanları ve kaynakları) ve kamu hizmetlerinin tasfiye edildiği, her şeyin özelleştirildiği, kâr aracına dönüştürüldüğü bir toplumsal yaşam sürdürülebilir değildir… Müşterekler ve kamu hizmetleri insanları bir arada tutan tutkaldır… Toplumsal uyumun, birlikte yaşamının vazgeçilmezleridir… Paylaşma, bölüşme, dayanışma insan olmanın da, birlikte yaşamın da olmazsa olmazıdır… Türkiye 1980 yılında ünlü 24 Ocak kararları ve - [Edvard Grieg’in La Minör Piyano Konçertosu](https://www.mesele121.org/edvard-griegin-la-minor-piyano-koncertosu/) - Derin bilgi sahibi olanlar bir yana, klasik müzik dinlemekten hoşlananların da duyduklarında hemen tanıyacakları, “Ben bunu biliyorum; tüh, kimdi bunun bestecisi?” diyecekleri bir eserle karşınızdayım bu hafta. Çeşitli filmlerde de kullanılmış olması da sebeptir buna. Bazı besteciler var ki, ülkelerinin ulusal kimliğinin gelişmesinde rol oynamışlardır. Finlandiya için Jean Sibelius öyle, Çekya (zamanında Bohemya) için Bedřich - [Adnan Yücel: “kabzası kalın, yayı gergin, oku hızlı” şair ](https://www.mesele121.org/adnan-yucel-kabzasi-kalin-yayi-gergin-oku-hizli-sair/) - Can Dostum, “Hüzünden arındırmaya çalıştığın mektubunda, Adana’ya gittiğinizden, babanın bir arkadaşında kaldığınızdan, gündüzleri sarı sıcağa aldırmadan güzellikleri keşfettiğinizden, akşamları da damdaki asmanın altında oturup sohbet ettiğinizden söz ediyorsun. Ve diyorsun ki mektubun bir yerinde, “Söz dönüp dolaşıp şair Adnan Yücel’e geldi bir akşamüstü. Babamın arkadaşı onu tanıyordu. Onunla ilgili güzel sözler söyledi: ‘Toplumcu şiirin önemli - [Kırk altıncı yılıma Marakeş’te girerken…](https://www.mesele121.org/kirk-altinci-yilima-marakeste-girerken/) - Yıllar bana dayanmıyor; şimdi tam 72 yaşındayım ama dostlarıma bakılırsa hâlen çocuk ruhuyla şakıyıp duruyorum. Fakat yıllar, elbette, öyle böyle geçiyor; doğum günlerinin birisi geliyor, ötekisi sırada bekliyor. O ardı arkasına sıralanan yılların doğum günlerinden birisi, bundan tam 26 yıl öncesine ait bir hatıradır; gelin sizleri Fas’a, bu mağribi ülkenin meşhur şehrine, Marakeş’e ve büyülüyeci - ["Tek Yakanın Öyküsü, efsaneler üzerine yükseldi..."](https://www.mesele121.org/tek-yakanin-oykusu-efsaneler-uzerine-yukseldi/) - Mustafa Aslantaş yirmi üç adet piyes yazmış, bunlardan altı tanesini "Toplu Oyunlar 1 ve 2" başlığında kitaplaştırmış. Ödüller almış. Onun da her yazar gibi uçsuz bucaksız bir düş repertuarı var; biliyorum. Hatta bir defasında, düşlerinin arasında "Tek Yakanın Öyküsü"nün (2022) hep, azıcık daha önde olduğundan bahsetmişti. "Paltomu biraz daha sıkılaştırıp karıştım karanlık şehrin karanlık sokaklarına… - [Bela Mıknatısı](https://www.mesele121.org/bela-miknatisi/) - Tacim Çiçek, çok yönlü ve üretken bir yazar. Roman, şiir, öykü, deneme, çocuk kitapları, eleştiri ve inceleme türünde pek çok eseri var. Yapıtlarının hepsi değil, bir kısmı şunlar: Kekliğin Son Ötüşü (2011), Bana Güvercinleri Anlat (2011), Çocuk Edebiyatı Denilince (2017), Reddediyorum (2019), Geride Yazılan Kaldı. Farklı ve özgün öykü kitapları da şöyle: Yaşamın Özge Yorumu, Beyaz Kısa Pantolon, - [Lenin ve “Kadınların Kurtuluşu” üzerine](https://www.mesele121.org/lenin-ve-kadinlarin-kurtulusu-uzerine/) - “Eğer kadının kurtuluşu komünizm olmadan hayal bile edilemiyorsa, komünizm de kadının tam kurtuluşu gerçekleşmeden hayal dahi edilemez.”[1] Dünyada büyük dönüşümlere öncülük etmiş liderler arasında kadınların özgürleşmesine Lenin kadar önem vermiş olanı, sanırım yoktur. Sıcak mücadelenin orta yerinde, sürgünde, devrim sürecinde, savaşta, kıtlık yıllarında, karşı devrimle boğuşurken… Kadınların özgürleşmesi perspektifini bir an olsun gözden yitirmemiş, hep - [Ali Yüce: Haksızlığa şiirini taş eyleyen yergici](https://www.mesele121.org/ali-yuce-haksizliga-siirini-tas-eyleyen-yergici/) - Sevgili şiirdaşım, İki nedenle şiire sığınırım. Bir, yalnızlığımı büyütmek isteyenler ve olaylar çevremi ateşten çember gibi sardıkça. İki, sözde dostların, arkadaşların yüzüme karşı söylemekten çekindikleri şeyleri arkamdan konuştuklarını öğrendikçe, duydukça… Bir başka olurum. Onları ve söylediklerini düşünmeden edemem. Bir an için bir boşluğa düşmekte olduğumu duyumsarım. Hemen “mütevazı” kitaplığımın üst raflarında bulunan şiir kitaplarına uzanırım. - [Elveda Sevgili Marianne](https://www.mesele121.org/elveda-sevgili-marianne/) - 30 Ocak Perşembe günü şarkıcı, yazar ve aktris Marianne Faithfull'a veda ettik. Küllü sesini, isyankar sözlerini, cüretkar tavrını ve bilgeliğini kadınlara miras bırakan Faithfull, 78 yıllık ömrüne 21 albüm ve onlarca filmden fazlasını sığdıran önemli bir figürdü. Sesi Janis Joplin’in yırtıcı vokaliyle, şarkı sözleri Patti Smith’in şiirsel tarzıyla sıkça kıyaslanmış olsa da, o kendine has - [O beş kelimeyi öğrenmeden çözemeyiz](https://www.mesele121.org/o-bes-kelimeyi-ogrenmeden-cozemeyiz/) - Çözümümsü sürecimtrak… Sürecimsi çözümtrak… Adını bile koyamadığımız bir “dönem”den geçiyoruz ama neyin içinden geçtiğimizi, geçirildiğimizi bilmiyoruz… Bilenler bilmeyenlere anlatsın diyeceğim, ama bilenlerin kim oldukları bile meçhul. Nitekim hiçbir şey olmasa da bir şeyler olduğu muhakkak. Neyin ne olduğunu biz faniler belki hiç öğrenemeyeceğiz, belki fazla oldu; gerçekte ne olduğunu zaten hiç bilemeyeceğiz. Adı ne olursa - [Edebiyat -nihai kertede- politiktir](https://www.mesele121.org/edebiyat-nihai-kertede-politiktir/) - “Edebiyat, içimizdeki donmuş denize inen balta olmalıdır.” Franz Kafka “Haksızlığa başkaldırmayan; şair, yazar olamaz… Neye yarar edebiyat bir itiraz, bir isyan barındırmıyorsa,”[1] saptamasını önemseyenlerdenim… Çünkü V. İ. Lenin’in, “İnsanlar her zaman siyasette aldatmanın ve kendini kandırmanın aptalca kurbanları olmuşlardır ve tüm ahlâki, dini, politik ve toplumsal söylemlerin, beyanların ve vaatlerin arkasında şu veya bu sınıfın - [Bedenine sığmayan şair: Haydar Ünal](https://www.mesele121.org/bedenine-sigmayan-sair-haydar-unal/) - Merhaba Günışığı, Evet, güneşin milyarlarca çocuğundan biridir adın. Günışığı, dünyaya iner her sabah. Yeryüzündeki her şeyin, insanların ve senin gibi güzel çocukların üstüne konar. Sizlerle, her şeyle dost olur. Onları soğuktan korur. Onun gibi milyarlarcasını bu güzel eylem ve karanlığı süpürmek için gönderen güneş ana bir amaçla ışınlarını geri çağırır. Bu kez aynı sevdayı, dünyanın - [Raşel Meseri: Geçmişi hatırlatmak ve bellek üzerine](https://www.mesele121.org/rasel-meseri-gecmisi-hatirlatmak-ve-bellek-uzerine/) - Raşel Meseri, edebiyatında unutulmuş ya da bastırılmış geçmişi yeniden görünür kılmaya odaklanan bir yazar. Son üç romanı Küt Oynayan Kadınlar, Meskûn Zaman ve Elsa Niego’nun Cenaze Alayı kadınlık deneyimleri ve azınlık kimlikleri ekseninde tarihsel hafızayı canlı tutmayı amaçlıyor. Özellikle Yahudi topluluğunun yaşadığı tarihsel süreçleri, kişisel tanıklıklara ve geniş bir okuma birikimine dayanarak işleyen Meseri, edebiyatın - [Güçlünün güçsüzlüğü, güçsüzün gücü…](https://www.mesele121.org/guclunun-gucsuzlugu-gucsuzun-gucu/) - Toplumun sınıflara ayrıldığı dönemden beri, insanlık varoluşunu güçlünün güçsüzlüğüyle, güçsüzün gücü arasındaki çelişki belirledi. Bir tarafta asıl gücün sahibi olan ama gücünün farkında olmayan ve gereğini yapmayan, yapamayan ezilen ve sömürülen geniş halk sınıfları, diğer yanda gücünü ve iktidarını karşı tarafın zaafından, gücünün farkında olmayışından alan ezen ve sömüren hâkim sınıflar ve çevresi. “Bireyler ancak - [Gerçeğin peşinde iki kadının hikayesi](https://www.mesele121.org/gercegin-pesinde-iki-kadinin-hikayesi/) - Şehir Tiyatroları Johnna Adams’ın kaleme aldığı, Beliz Coşar’ın çevirdiği, Ersin Umulu’nun yönettiği “Gidion’un Düğümü” oyununu seyirciyle buluşturuyor. Oyun eğitim sistemi, öğretmenlerin sorumluluğu, ifade özgürlüğü gibi güncel konuları sahneye taşıyor. Amerikan Eleştirmenler Birliği Ödülü ile Çağdaş Amerikan Tiyatrosu Festivali’nde (CATF) Seyirci Ödülünü alan oyun Corryn Fell'in oğluna neden uzaklaştırma cezası verildiğini öğrenmek için okula gelmesiyle başlıyor. Öğretmen veli - [SİYAD 57. Türkiye Sineması Ödülleri’nde adaylar belli oldu](https://www.mesele121.org/siyad-57-turkiye-sinemasi-odullerinde-adaylar-belli-oldu/) - Sinema Yazarları Derneği’nin (SİYAD) 57. Türkiye Sineması Ödülleri adayları belli oldu. 2024 yılı içinde sinemalarda gösterilen yerli yapımlar için 11 ayrı kategoride adaylar, dernek üyelerinin oylarıyla belirlendi. Bu yıl on bir film çeşitli kategorilerde adaylıklar elde etti. Selman Nacar’ın “Tereddüt Çizgisi” filmi dokuz kategoride on adaylık elde ederek dikkat çekti. Nehir Tuna’nın yazıp yönettiği “Yurt” - [Umami Kitap’tan lubunyalara açık çağrı](https://www.mesele121.org/umami-kitaptan-lubunyalara-acik-cagri/) - Umami Kitap, Londra merkezli fourteen poems ile kuir edebiyatın yeni seslerini bulmak için güçlerini birleştirdi. İki yayınevi, FOURTEEN UMAMI POEMS projesi ile Türkiye ve Birleşik Krallık’tan kuir şairleri buluşturacak. British Council’ın desteğiyle gerçekleşen FOURTEEN UMAMI POEMS projesi sesini şiirde bulan lubunyaları bir araya gelmeye, birbirinden öğrenmeye ve birlikte üretmeye davet ediyor. Proje kapsamında beş fourteen - [Casa Botter'in yeni misafiri Burhan Uygur](https://www.mesele121.org/casa-botterin-yeni-misafiri-burhan-uygur/) - Casa Botter’de Levent Çalıkoğlu küratörlüğünde gerçekleşen “Botter Sergileri” serisinin dördüncüsü “Solo Botter: Burhan Uygur” ziyarete açıldı. Sergi, resimleriyle anılar ve duygular arasında köprü kuran, hayatın her anını sanata dönüştüren Burhan Uygur’un pratiğine kapsamlı bir bakış sunuyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) bünyesindeki İBB Miras’ın restorasyon ve yeniden işlevlendirme çalışmaları sonucu İstiklal Caddesi’nde kültür sanatın yeniden canlanmasında önemli bir - [Franz Liszt’in Si Minör Sonatı](https://www.mesele121.org/franz-lisztin-si-minor-sonati/) - Hani şu bizim Franz (doğrusu Ferenc) Liszt amca var ya; hani şu Macaristan’ın milli kahramanı diye bilinen; hani 75 yıllık hayatının 60 yılında yaptığı bestelerle Romantik dönemin en üretken ve etkili bestecilerinden biri olarak kabul edilen ve özellikle piyano eserleri günümüzde dahi en çok icra edilen besteci, piyano virtüözü ve hocası? Hani 1847’de Sultan Abdülmecid’in - [Çaresizlik eylemi mi sahici egemenlik mi?](https://www.mesele121.org/caresizlik-eylemi-mi-sahici-egemenlik-mi/) - Auschwitz ve Buchenwald toplama kamplarında yaşadığı fiziksel ve ruhsal acılar üzerinden toplumsal riyakârlıkla yüzleşen Jean Améry, İstemli Ölüm'de bireyin kendi yaşamı üzerindeki egemenliğini tartışıyor ve intihara dair tabuları radikal bir şekilde sorguluyor. Améry, intiharı bir çaresizlik eylemi olarak değil, aksine, insanın kendi varoluşu üzerindeki sahici egemenliğinin nihai ifadesi olarak değerlendiriyor. Kendi yaşamını sona erdirme kararını - [Dilin ve edebiyatın gücü mercek altına](https://www.mesele121.org/dilin-ve-edebiyatin-gucu-mercek-altina/) - Virginia Woolf'un "Bay Bennett ve Bayan Brown" adlı kitabı 101 yıl sonra ilk kez Hasan Aksakal editörlüğünde ve Nur Küçük ile Sena Nur Yıldız'ın çevirisiyle Beyoğlu Kitabevi Yayınları tarafından Türkçeye kazandırıldı. "Aralık 1910’da ya da o civarda, insanın karakteri değişti” diyen Virginia Woolf, edebi modernizmin en çığır açıcı yazarlarından biri olarak, Bay Bennett ve Bayan - [Budapeşte Radyosu'nda 30 küsür yıl](https://www.mesele121.org/budapeste-radyosunda-30-kusur-yil/) - Gün Benderli’nin 1953 yılından 1989 yılına kadar görev yaptığı Budapeşte Radyosu’ndaki anılarını kaleme aldığı Yazı Kalır kitabı Türkiye Sosyal Tarih Araştırma Vakfının (TÜSTAV) Sosyal Tarih Yayınları’ndan çıktı. Benderli’nin kendi kaleminden: “1953 yılının ilk haftalarında bir gün kendimi Macaristan’ın başkenti Budapeşte’de, Bródy Sándor sokağı 5-7 numaralı binanın kocaman ve ağır cümle kapısını içeriye doğru iterken görüyorum. - [Feraaamuz değil, Feramuz! Pis değil, Mis!](https://www.mesele121.org/feraaamuz-degil-feramuz-pis-degil-mis/) - Çocukluğumun geçtiği mahallede, hemen yan apartmanımızda ailesiyle birlikte yaşayan ve özel gereksinime ihtiyaç duyan bir kız vardı. Yaşı hayli büyük olmasına rağmen sokağa çıktığında çocuklarla oynamak ister, oyuna alınmazsa bağırır, birtakım hareketlerle isyanını anlatmaya çalışırdı. Uzun boylu, yapılı biri olduğu için kimi çocuklar ondan tedirgin olur, öte yandan özel durumunu da bildikleri için idare etmeye - [Mikhail Glinka - Mi bemol majör Büyük Altılı](https://www.mesele121.org/mikhail-glinka-mi-bemol-major-buyuk-altili/) - Klasik müzikten hoşlanan on kişiye “Mikhail Glinka kimdir?” diye sorsam, eminim çoğunluğu hiç duymadığını söyleyecektir. Halbuki Rus ulusal müzik akımının babasıdır o. 1804 Rusya doğumlu, ölümü ise 1857’de Berlin’de. Öğrenim yıllarında özel piyano dersleri alan; girdiği devlet memuriyetinden hiç hazzetmeyen ama bu arada amatörce şarkılar ve oda müziği bestelemeye yönelen; İtalya’da geçirdiği üç yıl içinde - [İstanbul’un kalbinde bir sergi: Anlatı Gücü İttifakı](https://www.mesele121.org/istanbulun-kalbinde-bir-sergi-anlati-gucu-ittifaki/) - İstanbul’un kalbinde bir sergi açıldı: Anlatı Gücü İttifakı. Konumu da konusu da manidar serginin. Sergi Fatih’te Cağaloğlu’nda, yazımın ve basımın merkezi olarak bilinen Barın Han’da yer alıyor. Son yıllarda yükselen toplumsal cinsiyet karşıtı hareketleri analiz etme ve bununla baş etme, yeni yollar bulma gibi ortak bir misyonla ortaya çıkıyor. Sergi, anlatıyı parçalara ayırmanın, sesin, sözün, - [Analog mu digital mi? Plak mı CD mi? Hangisi daha iyi?](https://www.mesele121.org/analog-mu-digital-mi-plak-mi-cd-mi-hangisi-daha-iyi/) - Birkaç ay önce gelen bir e-postada okurumuz, bir yandan Spotify üzerinden müzik dinliyorken, öte yandan büyük bir iştahla plak da aldığını belirterek, analog digital kamplaşması ve müzik dinleme kültürü hakkındaki fikirlerimi öğrenmek istediğini yazıyordu. Ne mutlu ki Dark Blue Notes* böyle temaslara vesile oluyor. Çok az şey bir müzikseverin sevdiklerini, bildiklerini başkalarıyla paylaşmanın keyfi ile - [Bill Evans ile herkesin keyfi yerinde!](https://www.mesele121.org/bill-evans-ile-herkesin-keyfi-yerinde/) - Yeni bir Bill Evans albümüne ihtiyacımız var mı? Eşlikçi olduklarını hariç tutarak söylüyorum; ticari olarak piyasaya sürülmüş -büyük kısmı yasal, bazıları korsan- 130 civarında albümü varken bir müzisyenin daha önce işitilmemiş yeni bir kaydı dinleyiciler için ne anlam taşır? Caz efsanelerinin, zamanında medya olarak yayınlanmamış hatta yayınlanması dahi düşünülmemiş, büyük çoğunluğu amatörler tarafından bir kısmı ise radyoda - [SİYAD, belgesel, kısa ve fantastik film adaylarını açıkladı](https://www.mesele121.org/siyad-belgesel-kisa-ve-fantastik-film-adaylarini-acikladi/) - Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) belgesel, kısa ve fantastik film kategorilerinde 2024 yılı en iyi film adaylarını açıkladı. Dernek bünyesinde oluşturulan kurullar, yıl boyunca ülke genelinde gösterimi gerçekleştirilen yapımlar arasından yılın en iyisi olmaya aday filmleri belirledi. Belgesel sinemada beş kısa, beş uzun metraj olmak üzere 10 film iki ayrı kategoride aday gösterildi. Kısa film listesinde - [Rachmaninoff’un 1 no.lu Piyano Sonatı. Op. 38](https://www.mesele121.org/rachmaninoffun-1-no-lu-piyano-sonati-op-38/) - Bugün sizlere Rus besteci Sergei Rachmaninoff’un pek tanınmayan, sık sık çalınmayan bir bestesini sunmak istiyorum. İki nedenden: Nadir rastlayacağınız için bu vesile ile belki de ilk defa sizlere dinletebilmek ve yorumlayan Türk piyanist Korkmaz Can Sağlam’ı tanımayanlara tanıtmak amacıyla. Rachmaninoff bestelediği 1. Senfonisinin başarısızlığının sıkıntılarına üzerinden atabilmek ve aynı zamanda kentin insanı cezbeden etkinliklerinden uzaklaşarak - [Veganlar için stratejik bir rehber](https://www.mesele121.org/veganlar-icin-stratejik-bir-rehber/) - Feminist ve hayvan hakları savunucusu Carol J. Adams’ın, kendi deneyimlerine dayanan çalışması Et Yiyenler Arasında Yaşamak: Vejetaryenler ve Veganlar İçin Hayatta Kalma Rehberi, Ayrıntı Yayınları tarafından yayımlandı. Mizahi bir dille kaleme aldığı kitabında Adams, et yiyenlerle sağlıklı ilişkiler kurmak ve içine düşülmesi kaçınılmaz olan durumlardan ustalıkla kurtulmak için veganlara yönelik önerilerini paylaşıyor. Yemek masası tartışmalarından - [Taş ev akustiğinde kaydedilen Miras albümü çıktı](https://www.mesele121.org/tas-ev-akustiginde-kaydedilen-miras-albumu-cikti/) - Çellist Çağ Erçağ ve piyanist İris Şentürker’in, Brahms, Rachmaninov, Fauré ve Tchaikovsky’nin çello ve piyano için yazılmış eserlerini yorumladığı “Miras” albümü, tüm dijital platformlarda yerini aldı. Ülkemizin önde gelen iki müzisyeni, Kaş’ın Gökçeyazı köyündeki zarif bir taş evin yüksek tavanlı duvarlarının akustiğinde kaydettiği bu zamansız albümle geçmişin ve doğanın “Miras”ını, bugünün ve geleceğin tınılarına dönüştürdüler. - [Güzel olacağız, özgür olacağız, mutlu olacağız](https://www.mesele121.org/guzel-olacagiz-ozgur-olacagiz-mutlu-olacagiz/) - "Benden nefret ediyorsunuz, değil mi? İhtimamınızla, mütevazılığınızla, glayöllerinizle, muhabbet çiçeğinizle bana eziyet ediyorsunuz. Yürüyecek yer kalmamış odada. Çiçekle doldurmuşsunuz. Nefes alınmıyor. Güzel olacağım. Sizin asla olamayacağınız kadar güzel. Şu suratınız, şu vücudunuzla Mario’yu ayartmanız mümkün mü hiç? O tüysüz, soytarı kılıklı sütçünün umurunda bile değilsiniz." Claire ve Solange hep tetikteydiler. Hep namlunun ucunda. Hınçlı, öfkeli, - [Neoliberal dönemde Türkiye'de sağ siyaset](https://www.mesele121.org/neoliberal-donemde-turkiyede-sag-siyaset/) - Güven Gürkan Öztan, Merkez’den “Uç”lara: Neoliberal Dönemde Türkiye’de Sağ Siyaset (1983-2002) adlı yeni çalışmasında, Türk sağını odağına alarak 1983-2002 yılları arasında Türkiye siyasal yaşamındaki önemli dönemeçleri ve temel gündem başlıklarını inceliyor. Ayrıntı Yayınları’ndan çıkan kitapta Öztan, 12 Eylül sonrası oluşan yeni siyasal düzende Türkiye’deki sağ siyasetin nasıl şekillendiğine ve değiştiğine odaklanıyor. Merkez sağın iç rekabetinden doktriner - [Dante'nin Cehennemi’ni içimde yaşarken…](https://www.mesele121.org/dantenin-cehennemini-icimde-yasarken/) - Aslında günlük olaylar üzerine yazmıyorum ama bu konuda birkaç cümle etmezsem içimdeki yangını söndüremeyeceğim. Kartalkaya yangını beni derinden etkiledi. Bu trajik olay, sadece bir “otel yangını” değildir. Denetimsizlik ve yasal düzenleme eksikliklerinin nelere mal olabileceğini açıkça gösteren bir “ibret” tablosudur. Ölümler otel yönetiminin -son haberler de görüldüğü şekilde- sorumluluklarını yerine getirmediği, yetkililerin ise göz yumduğu - [“Gerçekten nasılsın?” diye sormak kıymetlidir!](https://www.mesele121.org/gercekten-nasilsin-diye-sormak-kiymetlidir/) - ‘Göç Eden Arkadaşlarınıza Söyleyebileceğiniz Şeyler' başlıklı bir postun önüme düşmesi sayesinde göçmenlik deneyimleri üzerine çizmeye başladım. Bir Avrupa Macerası adlı sayfamızda açtığımız anketin ardından çizimleri çoğalttım! Serinin ilk çizimiyle başlayalım... Türkiye'den 2018 yılında ayrıldım; 5 yıl Letonya'da yaşadıktan sonra İsveç'e taşındım. Sosyal medyada, Uzman Psikolog İrem Özbilgin tarafından paylaşılan, ‘Göç Eden Arkadaşlarınıza Söyleyebileceğiniz Şeyler' başlıklı - [Dil öğrenmek zor, eleştirmek kolay](https://www.mesele121.org/dil-ogrenmek-zor-elestirmek-kolay/) - Farklı bir ülkeye taşınmak, dışarıdan bakıldığında cazip ve heyecan verici görünse de, herkese mutluluk getirdiği söylenemez. Yeni başlangıçlar çoğu zaman eski alışkanlıklardan vazgeçmeyi, geçmişle vedalaşmayı, konfor alanından çıkmayı, belirsizlikleri göze almayı, hatta köprüleri yakıp sıfırdan bir hayat inşa etmeyi gerektirebilir. Diyelim ki değişimlere açık, sabırlı, güçlü, cesaretli bir insansınız; yeni bir ülkeye yerleşeceğiniz için de - ["Karakterlerimi zaman zaman kendimle özdeşleştiriyorum"](https://www.mesele121.org/karakterlerimi-zaman-zaman-kendimle-ozdeslestiriyorum/) - 2010'da yayımlanan ilk romanı Siyah Gelinlik ile toplumsal yaralara ayna tutan yazar Seda Küçük'ün yedinci kitabı Deli Sarpa raflarda yerini aldı. İlk kitabını raflarda gördüğü anki heyecanını, karakter yaratımındaki denge unsurlarını, yazma rutininin vazgeçilmez ritüellerini ve yaratıcı tıkanıklıkları aşma yollarını anlatıyor. Küçük, karakterlerinin yaşadığı duygusal dalgalanmaları derinden hissettiğini, zaman zaman kendisiyle özdeşleştirdiğini belirtiyor. Yazarlık serüveniniz - [Gelecek Zamanın Süregelen Hikayesi Arter'de](https://www.mesele121.org/gelecek-zamanin-suregelen-hikayesi-arterde/) - Arter’in 2025 sergi programı, Angelica Mesiti’nin Gelecek Zamanın Süregelen Hikâyesi adlı kişisel sergisiyle başladı. Küratörlüğünü Nilüfer Şaşmazer’in üstlendiği sergi, Mesiti’nin, bir yağmur fırtınası sesinin on bir icracı tarafından el hareketleri ve beden perküsyonuyla canlandırıldığı performans videosu ile fosilleşmiş yağmur damlalarının fotoğraflarından oluşan baskı serisini bir araya getiriyor. Angelica Mesiti’nin Arter’de izleyiciyle buluşan Gelecek Zamanın Süregelen Hikâyesi başlıklı kişisel - ["Kitaplarda hakikaten sizi avutacak şeyler var"](https://www.mesele121.org/kitaplarda-hakikaten-sizi-avutacak-seyler-var/) - Deniz Yüce Başarır’ın kadın yazarlarla sohbetlerden oluşan podcast serisi “Elim Kalem de Tutar Kadeh de”nin yeni bölümünün konuğu, renkli hayal gücü ve üretkenliğiyle edebiyatımızın önemli kalemlerinden Şebnem İşigüzel oldu. Henüz 20 yaşındayken ilk öykü kitabı Hanene Ay Doğacak ile edebiyat dünyamıza giren İşigüzel, o günlerden bugüne birçok esere imza attı. Daha ilk kitabıyla Yunus Nadi Öykü Ödülü’nü - [İklim Tamkan'dan cazda yeni tını arayışı: Soft Reflections](https://www.mesele121.org/iklim-tamkandan-cazda-yeni-tini-arayisi-soft-reflections/) - Piyanist, klavsen sanatçısı ve besteci İklim Tamkan’ın solo piyano performanslarından oluşan beş parçalık “Soft Reflections” albümü, Garaj Müzik etiketiyle müzikseverlerle buluştu. Albümde yer alan parçalar, geçtiğimiz günlerde yayımlanan “Soft Reflections: Op. I, Laurentide Waltz” ile başlayarak opus numarasıyla sıralanıyor. Besteci ve piyanist Oscar Peterson’a bir saygı duruşu niteliği taşıyan çalışma, dinleyicilere tını odaklı bir yaklaşım ve - [Kesekâğıdı Ustaları](https://www.mesele121.org/kesekagidi-ustalari/) - Merhaba Günışığı, “Kesekâğıdı Ustaları” isimli çocuk romanından söz etmek istiyorum. Ödülü hak etmiş bir yapıt. Çünkü, her yönüyle sizin dünyanıza girebilme kaygısını taşıyor. Okuduğunda bana hak vereceksin. Hatta Mehmet Güler (1944, Sivas) öğretmene teşekkür edeceksin. Benzerini beklediğini de belirteceksin. Bunu sana kitabın kendisi yazdıracak... Mehmet öğretmen de mesleğine başladığı andan sonra, öğretmenliğini “sınıf” ve “okul”la - [Modern bir Zübük komedisi: Oy’una Geldik](https://www.mesele121.org/modern-bir-zubuk-komedisi-oyuna-geldik/) - Zübüklerin geçmişte kaldığını, modern döneme yenildiğini düşünenler oldukça yanılıyor. Hem öyle olmasa, nüfusun neredeyse tamamının iktidara muhalif olduğu Ovacık gibi bir ilçede, sağ bir partinin belediye başkan adayı nasıl seçimi kazanabilir ki? Ülkedeki kötü gidişata itiraz edenlerin çeşitli gerekçelerle yan yana gelememesi ve hatta çatışması, diğer yanda sağ parti adayı Hıdır Diri’nin her türden oyunu - [Meşher’den yeni sergi: Hikâye İstanbul’da Geçiyor](https://www.mesele121.org/mesherden-yeni-sergi-hikaye-istanbulda-geciyor/) - Meşher, yeni sergisi Hikâye İstanbul’da Geçiyor ile ziyaretçilerini ağırlamaya başladı. 23 Ocak’ta kapılarını açan sergi, batı edebiyatının kurmaca yapıtlarındaki İstanbul temsillerine odaklanarak şehrin edebiyata ve sanatın diğer alanlarına verdiği ilhamı ele alıyor. İstanbul’un önde gelen disiplinlerarası sergi mekânı Meşher, Hikâye İstanbul’da Geçiyor isimli yeni sergisini ziyaretçileriyle buluşturuyor. 16. yüzyıldan günümüze farklı zamanlarda ve çeşitli edebî türlerde üretilmiş İstanbul temsillerini - [Çürüme…](https://www.mesele121.org/curume/) - Altı ay kadar önce “Kaçak maden ocağının MHP’li sahibi Afgan işçiye diri diri yaktı” haberini gördüğümde, kendi kendime çürüme dediğimi hatırlıyorum… Maalesef toplum tam bir çürüme, yozlaşma, soysuzlaşma girdabına hapsolmuş durumda… Bu durumdan rahatsız olanlar, olması gerekenler neden tepkisiz, gereğini yapmayı akıl ve cüret etmiyor? “Kimse haksız zenginliğini cehenneme taşımaz. Asıl zenginlik erdemdir” Eric-Emmanuel Shmitt - [Mary'nin Baltası, Aynadaki Venüs ve toplumsal cinsiyet](https://www.mesele121.org/marynin-baltasi-aynadaki-venus-ve-toplumsal-cinsiyet/) - 1914 yılının Mart ayında Londra’daki National Gallery’de (Ulusal Müze) her şey yolunda gibiydi. Ta ki Diego Valazquez'in Aynadaki Venüs tablosunu seyreden bir kadın baltayla bu eseri parçalayana kadar. Tablolar arasında gezinen ziyaretçilerin dingin uğultusu bir anda panik ile merak karışımı bir gürültüye dönüştü. Mary Richardson’ın şok etkisi yaratan bu eylemi, kadın haklarının giderek daha fazla - [Édouard Lalo’nun İspanyol Senfonisi](https://www.mesele121.org/edouard-lalonun-ispanyol-senfonisi/) - Édouard-Victoire-Antoine Lalo (1823-1892) bir Fransız besteci, kemancı, viyolacı ve müzik hocası. Önce doğduğu kent olan Lille’in konservatuvarında, ardından Paris konservatuvarında eğitim görmüş. Uzun yıllar Paris’te orkestralarda yaylıları çalarken müzik hocalığını da sürdürmüş. Bazı şarkılar ve oda müziği eserleriyle başlamış beste yapmaya. 1865’te evlendiği kontralto Julie Besnier de Maligny’nin etkisiyle sahne için eser bestelemeye başlamış ama - [Tapılacak Kadın’dan Yakılacak Kadın'a Miss Turkey](https://www.mesele121.org/tapilacak-kadindan-yakilacak-kadina-miss-turkey/) - Ali Cüneyd Kılcıoğlu'nun yazdığı, Nihat Alpteki'nin yönettiği ve konsept tasarımını gerçekleştirdiği, yönetmen yardımcılığını İdil Uygur, proje tasarım ve uygulamayı Mustafa İri, yapımcılığını Abdulsamet Kılınç, yapımını MST Tiyatro Grubu, afiş tasarımını Aleyna Yaşar, oyuna ait fotoğraf çekimlerini Ahmet Çelikbaş'ın üstlendiği, Ece Özdikici'nin yaşar kıldığı " Miss Turkey " 13 Ocak 2025 akşamı tiyatro severlerle buluştu. Ali - [28 yıllık sır, Roma’da günyüzüne çıkıyor](https://www.mesele121.org/28-yillik-sir-romada-gun-yuzune-cikiyor/) - 2011 yılının unutulmaz bir bahar günü Roma’ya yaptığım seyahat, hayatımın en renkli ve eğlenceli anılarıyla doldu. Roma; tarih, sanat ve lezzetin adeta bir açık hava müzesi gibiydi. Aşk Çeşmesi’nin büyüsü, Vittoryo’nun esprili servisleri ve Vatikan’da karşıma çıkan Michelangelo’nun La Pietà eseri, bu yolculuğu unutulmaz kılan detaylardı. Ancak bu hikâyenin sadece Roma’da kalmayıp Milano’ya uzandığını ve - [İnadına umutlu olmak](https://www.mesele121.org/inadina-umutlu-olmak/) - Sevgili Günışığı, Senden yanıt alamayınca önce üzüldüm. Sonra o küçük notun yüreğime su serpti. Yıllarca yağmura susamış toprağın, üstüne düşen damlacıklara duyduğu sevinci yaşadım. Yazdıklarımın seni gönendirdiğini, yaşama yeniden bağladığını anlatıyor; öğretmenini düşüncesine sahip çıkarak yaşatmaya ant içtiğini yazıyorsun. Umutlandım. Üzüntüm geçti diyorsun. Yağmurla nasıl kapanırsa toprağın çatlakları, öyle unuttum acımı. Kine dönüştürmemin, bilinçlenmeye araç - [Entelektüel; 1789+1848+1871+1917’dir![*]](https://www.mesele121.org/entelektuel-1789184818711917dir/) - “Mevki sahibi olan entelektüel, artık entelektüel değildir.”[1] Noam Chomsky’nin, “Her türlü otorite ve hiyerarşi sorgulanmalı ve bunların meşruiyeti ispatlanmalıdır. Meşruiyetini ispatlayamayan her türlü otorite gayrimeşrudur ve devrilmelidir,” deyişi çerçevesinde, “Entelektüel” deyince[2] anımsanması gerekenlerden bazıları; Metin Altıok’un, “Doğru adına, iyi ve güzel adına yanlışın, kötü ve çirkinin üstüne gitmeyen kişi aydın değildir”…[3] Kadir Cangızbay’ın, “Bilmek sorumlu - [Washington Post'tan neden ayrılıyorum?](https://www.mesele121.org/washington-posttan-neden-ayriliyorum/) - Demokrasi özgür bir basın olmadan işleyemez. 2008'den bu yana Washington Post'ta editoryal karikatürist olarak çalışıyorum. Yayınlanmak üzere gönderdiğim karikatürler hakkında geçmişte editoryal geri bildirimler aldım ve verimli sohbetler yaptım, bazı fikir ayrılıkları da yaşadım; ancak tüm bu süre zarfında kalemimi kime ya da neye doğrulttuğum için hiçbir karikatürüm sansürlenmemişti; bugüne kadar. Yayınlanmayan karikatür, seçilmiş Başkan1 - [Anti-emperyalizme adanmış bir hayat ](https://www.mesele121.org/anti-emperyalizme-adanmis-bir-hayat/) - Tarık Ali yeni kitabı You Can’t Please All'da Soğuk Savaş döneminin sonu ve neoliberal küreselleşme dönemi boyunca yaptığı çalışmaları ve aktivizmini anlatıyor. Jacobin'in sorularına cevap veren Tarık Ali değişen dünyada anti-emperyalist olmanın anlamı üzerine konuşuyor. 1960'lardan Günümüze Anti-Emperyalizm ve Sol Stathis Kouvelakis: Anti-emperyalizm hayatınızın tamamına hükmetti; ilk siyasi eyleminiz olan, 1961'de Patrice Lumumba'nın öldürülmesinin ardından - [Toplumsal Tarih yeni sayısında İktisat Kongresini "gördü"](https://www.mesele121.org/toplumsal-tarih-yeni-sayisinda-iktisat-kongresini-gordu/) - Toplumsal Tarih'in 373'üncü sayısı Y. Doğan Çetinkaya'nın editörlüğünde hazırlanan “Türkiye İktisat Kongresini görmek” başlıklı dosya ile çıktı. Çetinkaya yeni sayıda bir de sürprize imza atarak Anıtkabir müzesinde bulduğu kayıp kongre albümünden fotoğrafları gün yüzüne taşıyor. 1923 yılında İzmir'de toplanan “Türkiye İktisat Kongresi” süresince çekilen fotoğraflardan oluşan bir albüm arşive ayrılmasına rağmen uzun süredir kayıptı. Y. - [Yurttaş mı “Sayın Seyirci mi”? ](https://www.mesele121.org/yurttas-mi-sayin-seyirci-mi/) - 5 Ekim 1789, tarihli İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisinin ikinci maddesinde: “Her siyasal toplumun amacı, insanın doğal ve zamanaşımı ile kaybedilmeyen haklarını korumaktır. Bu haklar; özgürlük, mülkiyet, güvenlik ve baskıya karşı direnmedir; on ikinci maddesinde de: “İnsan ve yurttaş haklarının güvenliği bir kamu gücünü gerektirir, bu nedenle bu güç herkesin yararı için kurulmuştur, yoksa bu - [Yayınevi Emekçileri'nden asgari ücret tarifesi](https://www.mesele121.org/yayinevi-emekcilerinden-asgari-ucret-tarifesi/) - Yayınevi Emekçileri Platformu, sektördeki keyfi ücretlendirmelere son vermek üzere serbest çalışan meslektaşları için asgari ücret tarifesi hazırladı. Platform, tüm yayınevi emekçilerini dayanışmayı büyütmeye çağırdı. “Yayına hazırlık, redaksiyon” için sayfa başına 72 TL, “tashih/düzelti” için de sayfa başına 36 TL olarak belirlenen ücretlerin uygulanması için tüm yayınevi emekçilerini dayanışmaya çağıran Platform, paylaşımda iş tanımlarına da yer - [Yeni e’nin dosya konusu "yayınevi emekçileri"](https://www.mesele121.org/yeni-enin-dosya-konusu-yayinevi-emekcileri/) - Kültür, sanat, edebiyat dergisi Yeni e, 83. sayısında yayınevi emekçilerinin dünyasını merkezine alıyor. “Satır Arasında Kaybolan Emek: Yayınevi Emekçileri” başlıklı özel dosyasında yayıncılığın emekçileri üzerinden tarihini, yayınevi emekçilerinin sorunlarını ve bunlara karşı geliştirdikleri mücadele deneyimlerini tartışıyor. Dosyanın tanıtım metnine göre, “Kelimelerin aralarındaki ahenk, anlam, estetik; duygulu bir şiirin dizelerinde ya da heyecanla okunan bir romanın - [Ah aşk, sen nelere kadirsin!](https://www.mesele121.org/ah-ask-sen-nelere-kadirsin/) - Size bugün, dans için küçük yaşta evlenen, küçük bir gıcırtı duymasın yerinde duramayıp dans etmeye başlayan tatlı ve çılgın arkadaşım Viktorya’yı (Victoria) anlatacağım. Viktorya’nın ailesi Macaristan ve Ukrayna taraflarından Türkiye’ye gelmişler. Macaristan’dan gelen büyük büyük dede Aleksandır ile kız kardeşi Arnetta pogromlardan kaçıp Bulgaristan’a sığınmış. Orada Coya isminde bir teyzeleri varmış. Coya Hanım bütün aristokratların - [Fareyi kapana kim kıstırdı: Faili Malum](https://www.mesele121.org/fareyi-kapana-kim-kistirdi-faili-malum/) - Musofobi, farelere karşı duyulan aşırı korkuyu tanımlayan bir fobi türüdür. Çoğunlukla bir çocukluk travmasıyla açıklansa da kimisine göre mesele bunun fazlasıdır. Nitekim farelerin taşıyıcı rol üstlendiği ve adeta sembolü haline geldiği Orta Çağ’daki Kara Veba gibi salgın hastalıkların yarattığı toplumsal travmaların, farelere karşı duyulan korkunun ve iğrentinin kalıcı hâle gelmesinde etkili olduğu bile söylenir. Hâl - [“Arap Temaları Üzerine Piyano Konçertosu”](https://www.mesele121.org/arap-temalari-uzerine-piyano-koncertosu/) - Bu hafta sunduğum konserin bestecilerini çok az kişi tanıyor olabilir. Fikret Amirov (1922-1984) tanınmış bir çağdaş Azeri (SSCB vatandaşı) besteci. Azerbaycan Devlet Konservatuvarında yetişmiş, Azerbaycan ve Orta Doğu'nun halk gelenekleri üzerine kurulu eserler bestelemiş; birkaç yıl Azerbaycan Opera ve Bale Tiyatrosunu yönetmiş; 1960'larda Azerbaycan Besteciler Birliğinin başkanlığını ve hatta 1970'lerde Sovyet Besteciler Birliğinin başkanlığını yapmış - [TiyatrOPS ve Aziz Dede'den Çatalcalılara yeni yıl hediyesi](https://www.mesele121.org/tiyatrops-ve-aziz-dededen-catalcalilara-yeni-yil-hediyesi/) - Fransız yazar Fred Radix'nin kaleme aldığı ve TiyatrOPS tarafından sahneye taşınan “Şakşakçılar” 27 Aralık Cuma akşamı Çatalca Nesin Vakfı Aziz Nesin Sahnesi'nde ücretsiz bir şekilde seyircilerle buluştu. Çağlar Çorumlu'nun yönettiği ve başrolünde yer aldığı ödüllü oyun, seyircilere keyifli dakikalar yaşattı. Aziz Nesin tarafından 1973 yılında çocuk odaklı bir yaklaşımla; çocukların yaşama ve gelişme, korunma, eğitim - [İşte gerçek bir assolist: Gönül Akkor’u yaşamak…](https://www.mesele121.org/iste-gercek-bir-assolist-gonul-akkoru-yasamak/) - 30 Aralık 2024 tarihinde şarkılara, anılara, sonsuzluğa emanet ettiğimiz Gönül Akkor’u önce hayranı, sonra aile dostu olan koleksiyoner, arşivci Erhan Çelik’ten dinlemek istedim. Üzgündü, yüzünde yaşadığı matemin tüm tonları vardı… gözlerinde yağmur bulutları, kirpiklerine titreyen yaşlar. Acının, hüznün doruğundaydı, farkındaydım. Sadece tek bir soru sordum: “ Gönül Akkor, senin hayalhanende var olan Gönül Akkor,” - [Polanyi’nin Büyük Dönüşüm’ü](https://www.mesele121.org/polanyinin-buyuk-donusumu/) - İlk kez 1944 yılında yayımlanan Büyük Dönüşüm çarpıcı bir cümleyle başlıyor: “Ondokuzuncu yüzyıl uygarlığı çöktü”. Polanyi bu eserinde bir yandan bu çöküşün siyasal ve ekonomik kaynaklarını ortaya koyuyor, diğer yandan ondokuzuncu yüzyıl uygarlığının toplumda yol açtığı “büyük dönüşüm”ü analiz ediyor. Ondokuzuncu yüzyıl uygarlığı dört kurum üzerinde temellenmişti. Bunlar; a) büyük devletler arasındaki güç dengesi, b) - [Siz kimsiniz diye sordum; kimsiniz siz?](https://www.mesele121.org/siz-kimsiniz-diye-sordum-kimsiniz-siz/) - "Baba anlatır mısın bana, hani...her şey kararır da tam uyumaya dalmadan, henüz rüya görmeye başlamadan ve derin uykudayken... insan o zaman tam manasıyla nerededir? O süre zarfında insan zihniyle, ruhu nerelerde dolaşır? Örneğin, biz şimdi uyanıp, şu anda senin muayenehanende bulunmamızın, Viyana'da olup biten bu olayların, dışarıdakilerin bunların tümüyle bir rüya olduğunu öğrensek. O zaman - [Mozart’tan Sinfonia concertante, K364](https://www.mesele121.org/mozarttan-sinfonia-concertante-k364/) - Bir önceki konser yazımda “Sinfonia Concertante”den de bahsetmiş ve kökeni 17. yüzyıla kadar inen, bir ya da birden fazla solo enstrümana yer veren, müziğin sololar ve orkestra arasında gidip geldiği senfonik orkestra eserlerini tanımlayan bir ifade olduğunu belirtmiştim. Wolfgang Amadeus Mozart 1777-78 yıllarını kapsayan Avrupa turu sırasında Paris ve Mahnheim’de karşılaştığı “sinfonia concertante” türünden etkilenip, - [Tophane duvarlarında bir sinema klasiği](https://www.mesele121.org/tophane-duvarlarinda-bir-sinema-klasigi/) - Tunç Başaran’ın unutulmaz filmi Uçurtmayı Vurmasınlar (1989), MUBI’nin restorasyon projesi kapsamında sanatçı Max on Duty’nin etkileyici duvar resmiyle yeni bir boyut kazandı. Kült yapımın ikonik sahnesi, Beyoğlu Belediyesi işbirliğiyle Tophane’deki bir binanın duvarında yeniden hayat buldu. Mural çalışması, İstanbullu sanatseverler için geçmişe yolculuk etme ve eserin ölümsüz ruhunu yeniden hatırlama fırsatı sunuyor. Bir hapishanenin kadınlar - [Tikutu'dan çocuklara hediye: Yeni yılda ücretsiz](https://www.mesele121.org/tikutudan-cocuklara-hediye-yeni-yilda-ucretsiz/) - Türkiye'nin çocuklara özel ilk sesli tiyatro platformu Tikutu, çocukların edebiyatın, tiyatronun ve müziğin büyülü dünyasından mahrum kalarak büyümemeleri için artık eserlerini ücretsiz sunuyor. Usta sanatçıların seslerinden masal tadında sesli tiyatroların yer aldığı Tikutu'nun tüm özelliklerine 1 Ocak 2025'ten itibaren ücretsiz erişilebilecek. Çocukların hayal gücünü zenginleştiren sesli tiyatro platformu Tikutu, dünya edebiyatının klasikten moderne pek çok - [‘Gül Sağanağı’ndan ıslanmak](https://www.mesele121.org/gul-saganagindan-islanmak/) - Sevgili Günışığı, Küçük birer mahkemedir sorularınız sizin Büyükleri terletir, kekeletir. Böyle diyor, şair İsmail Uyaroğlu. Senin gibi güzel çocuklar için yazdığı “Gül Sağanağı”nda. Yazdığın betikteki sorular bunları anımsattı bana. Kekelemek, terlemek ne kelime!.. İnsan, yaşadığı, tanığı olduğu en sıradan olaydan bile, ne kadar ilgisiz ve sorumsuz düşünürse düşünsün, kendini kurtaramayacağı tek gerçek mahkeme, sorularla kurduğunuz - [90'lar nostaljisine eleştirel bir bakış](https://www.mesele121.org/90lar-nostaljisine-elestirel-bir-bakis/) - İlker Hepkaner ve Sezgin İnceel’in beraber hazırlayıp sundukları aynı isimli çok sevilen podcast’in devamı niteliğindeki Yine Yeni Yeniden 90’lar kitabı, Ayrıntı Yayınları’nın Beyaz Kitaplar dizisinden çıktı. Dünyanın dört bir yanında 90’lara duyulan nostaljiden yola çıkan Hepkaner ve İnceel, herkesin çok severek hatırladığı 90’lar Türk pop müziğini eleştirel bir bakışla mercek altına alıyor. Dönemi, feminist ve - [Türkiye'nin Gizli Ermenileri](https://www.mesele121.org/turkiyenin-gizli-ermenileri/) - Türkiye’nin Gizli Ermenileri, ülkenin “görünürde” geçmişiyle yüzleşmeye başlıyor gibi gözüktüğü bir dönemde , 1915’ten hayatta kalabilmiş Anadolulu Ermenilerin izini sürme çabasını anlatıyor. “Gizli” veya “saklanmış” Ermeniler olarak tanımlanan bu insanlara ulaşma çabası Hadjiyan’ı Sivas’tan Van’a, Bitlis’ten Antep’e dek uzanan uzun ve meşakkatli bir yolculuğa çıkarıyor. Soykırımdan önce ya da sonra Müslümanlaşmış Ermenilerin yanı sıra Hıristiyanlıklarını - [Sene sonu muhasebe](https://www.mesele121.org/sene-sonu-muhasebe/) - Yılın en sevdiğim dönemi senenin son günlerini yaşadığımız şu günlerdir. Neden derseniz, cevabı çok basit; hem oturup bütün bir yılın muhasebesini yaparım içimden, hem de sizler gibi bu satırları okuyan dostlarım Yeni Yılımı kutlamak için beni anımsayıp halimi ve hatırımı sorar. Sağ olun, var olun, hep bahtiyar kalın! Ben kendimi yargılayıp kendime mahkûm ederken; gönderdiğiniz - [Mor Çatı'dan hukuki destek için el kitabı](https://www.mesele121.org/mor-catidan-hukuki-destek-icin-el-kitabi/) - Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı, kadınlara yönelik şiddetle mücadelede feminist sosyal çalışma ve hukuki destek için el kitabı yayınladı. Sosyal çalışma ve hukuki destek alanları arasında feminist yöntemle bağlar kurmak amacıyla hazırlanan kitap birbirinden farklı formatlarda iki bölümden oluşuyor. İlk bölümde, şiddetle mücadelede hukuki destek verirken kadınlara yaklaşımlara dair pratik bilgiler yer alıyor. Burada avukatlara - [Sinema ve sanat yayıncılığına MUBİ dokunuşu](https://www.mesele121.org/sinema-ve-sanat-yayinciligina-mubi-dokunusu/) - MUBI’nin sinema ve güzel sanatlara adanmış yeni yayıncılık markası MUBI Editions, ilk kitabını Nisan 2025’te yayımlayacak. Özgün tasarım işbirlikleri ve ilgi çekici yayın listesiyle dikkat çeken MUBI Editions, farklı formatlarda ve türlerde eserlerle sinema yayıncılığının ufkunu genişletmeyi hedefliyor. 2007’de kurulan ve dünya çapında 16 milyondan fazla üyesi bulunan en büyük sinemasever topluluğu MUBI, yayıncılık alanına - [Yabancılaşma ](https://www.mesele121.org/yabancilasma/) - Yabancılaşma kavramı, aynı anda hem yaygın bir duyguyu -çok öznel, tanımlanamaz türden bir duyguyu- açıklama girişimi hem de bunu düzenli olarak üreten toplumun doğasına yönelik bir eleştiri olması sebebiyle son derece ilginç bir kavramdır. Bu her zaman böyle değildi. Kişinin dünyada evinde olmadığı hissi, çevresinden, kendisinden ve diğer insanlardan uzaklaşma duygusu tarih kadar eski görünüyor; - [Eskimeyen hikâye: Kâtip Bartleby üzerine](https://www.mesele121.org/eskimeyen-hikaye-katip-bartleby-uzerine/) - İşte, Kâtip Bartleby – Defalarca okumaktan bıkmadığım Bir Wall Street Hikâyesi bir kez daha önümde açık duruyor. Bu kez Cihangir Atölye Sahnesi’nin (CAS) sahneye koymak üzere harika bir biçimde uyarladığı metniyle. Tiyatro metni okumayı onu izlemekten bile daha çok sevdiğimi söylemiştim değil mi? Hepimizin zihninde Bartleby’in görünüşe dair bir imge vardır ama onun ulaşılamaz iç - [Seyircisinin kalbine deniz kabuğu bırakan oyun](https://www.mesele121.org/seyircisinin-kalbine-deniz-kabugu-birakan-oyun/) - Yerlerimize oturup, ışıklar söndüğünde, bir salon dolusu insanla birlikte, güvertesinden seyre daldık Mercaniye’nin yosun tutan masalına ve hep birlikte açıldık masmavi açık denizlere. İçinden tarih fışkıran Altın Boynuz, hüzünlü bir aşk efsanesinin beşiği Haliç… Olimpos’un çapkın tanrısı Zeus, Argos kralının güzelliği dillere destan kızı İo’ya âşık olur. Zeus’un kız kardeşi ve karısı Hera, bu aşkı - [Mesele Kitap 103](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-103/) - İÇİNDEKİLER REDDİ NİSYAN “Yavru vatan” bağırıyor: Düş yakamdan anne!/ Şöhret Baltaş MAKALE / SÖYLEŞİ / KİTAP Beyza Üstün: Yerel yaşam mücadelelerini, “Büyük İnsanlık” mücadelesiyle birleştirmeliyiz… / Söyleşi: Yunus Öztürk Ömer Madra: Hala zamanımız var… değiştirmek içinse herkese ihtiyaç var!.. / Söyleşi: İrfan Özdabak Ütopyanın limitleri / China Miéville Dijital tarihçeler ütopya ve distopya Dune / - [Mesele Kitap 104](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-104/) - İÇİNDEKİLER REDDİ NİSYAN “Suruç katliamından Varkiza ruhuna: Tarih unutmaz /// Şöhret Baltaş MAKALE Günlük… /// Tarık Ali 21. Yüzyılın Amerikan Manifest Destiny’si... /// Prakash Kona DOSYA Yaşadığımız hikâye: Tarih / Editör Can Semercioğlu Evrensel ve kimlik arayışı arasında tarihçi /// E. J. Hobsbawm Tarih nereye doğru bakmakta? /// Ali Akay Bülent Somay: “1915’te ayrı olan - [Mesele Kitap 105](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-105/) - İÇİNDEKİLER REDDİ NİSYAN Direnmek, yaşamaktır... /// Şöhret Baltaş DOSYA Gerçekliğin sınırlarındaki alan: Çocuk edebiyatı /// Editör: Seran Demiral Çocuk edebiyatı hangi alanda güreşiyor? /// Miyase Sertbarut Mavisel Yener: 21. yy çocuğunun gereksinimi klasiklerden önce çağdaş romanlar Funda Özlem Şeran “Çocukluk korkularıyla yüzleşmenin en iyi yolu kitaplar” Çocuk edebiyatında yazar-çizer ortaklığı Çizer, sınırsızca ve özgürce çizmeli /// - [Mesele kitap 106](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-106/) - İÇİNDEKİLER REDDİ NİSYAN Hangi şiddet? /// Şöhret Baltaş DOSYA: Yaşadığımız hikâye: Şiddet İktidar şiddeti ve terörü hukuktan sorulur /// Sabri Kuşkonmaz Gewalt üzerinden siyasallığı okuma denemesi /// Efe Baştürk Şiddetin ideoloji yoluyla gizlenen iktisadi geometrisi /// Onur Alptekin Özgürlük ve şiddet /// Gün Zileli Devrimci şiddetin sosyal analizinin genel ve tipsel momentleri - [Mesele Kitap 107](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-107/) - İÇİNDEKİLER REDDİ NİSYAN DOSYA MAKALE / SÖYLEŞİ / KİTAP - [Mesele Kitap 108](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-108/) - İÇİNDEKİLER REDDİ NİSYAN Ötme bülbül, şen değil bağım… /// Şöhret Baltaş DOSYA Dereleri bir nehirde birleştirmek için /// Nuray Sancar Hayri Kozanoğlu “Hep birlikte, yeniden...” /// Söyleşi: İrfan Özdabak Borçluluk ve güvenlikleştirme: Emekçi seçmene bubi tuzağı /// Sarphan Uzunoğlu Meryem Koray: “Neo-liberalizmin AKP’cesi... ahbap-çavuş kapitalizmi” /// Yunus Öztürk Taner Timur: “Nefesi tükenmiş, uzatmaları oynayan bir - [Mesele Kitap 109](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-109/) - İÇİNDEKİLER REDDİ NİSYAN Gerçek kazanacak: Özgür Gündem /// Şöhret Baltaş DOSYA Kaosta komünist ufuk /// Haluk Yurtsever YUVARLAK MASA Yeni bir yılın başında: İstikrar mı, istikrarsızlıkta istikrar mı? /// Özlem Çelik, Ali Rıza Güngen, Elif Karaçimen, Ümit Akçay Fuat Ercan ile söyleşi: Türkiye’de devlet ve sermaye ilişkilerinin dünü bugünü /// Gencer Çakır “Ortadoğu’da Devlet - [Mesele Kitap 110](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-110/) - İÇİNDEKİLER MAKALE Baas ile Suud karışımı bir manzaraya doğru /// Osman Akınhay KISA KISA Olur da Dışarı çıkar mıyım ki? /// Nur es-Susi Hemcinsine tutkun bedenler /// Şöhret Baltaş Bu dünya Ali ve Verda’yı aynı anda taşıyamaz mı? /// Başak Günsever Yokuş Yukarı İstanbul /// Şöhret Baltaş REDDİ NİSYAN Biz haklıyız /// Şöhret Baltaş MAKALE - [Mesele Kitap 111](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-111-mart-2016/) - İÇİNDEKİLER MAKALE Dayanabilecek miyiz? /// Candan Yıldız KISA KISA Diktatörlük üzerine bir çift söz /// Hasan Aksakal Geç kalmış bir kazanım /// Aslı Sarıoğlu REDDİ NİSYAN Yaşasın umut /// Şöhret Baltaş DOSYA Patriyarka Kuramı’na Türkiye’den bakmak /// Yeşim Dinçer-Deniz Ulusoy Bombalar hayatımıza düşüyor /// Aslı Sarıoğlu - Deniz Ulusoy - Şöhret Baltaş Taybet - [Mesele Kitap 112](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-112-nisan-2016/) - İÇİNDEKİLER KISA KISA Bir imkansızlık tasarımı: Kolektif bellek ve şiir /// Ayşe Begüm Çelik Ahmet Ada’nın şiirlerinde insan, kültür ve doğanın izleri /// Mustafa Günay Roman sanatının önemli bir örneği olarak; Kokoschka’nın Kuklası /// Soner Üçkuşoğlu REDDİ NİSYAN Sıradan Faşizm /// Şöhret Baltaş MAKALE / KİTAP Sonuna Doğru /// Ahmet Behçet Akalın DOSYA Yıldızlardan ebediyete - [Mesele Kitap 113](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-113-mayis-2016/) - İÇİNDEKİLER MAKALE Dokunan yanmıyorsa… /// Candan Yıldız KISA KISA Dalkavuk Hanım: Bir Lilith hikayesi /// Zehra Selanikli Artık başka bir masal anlatma zamanıdır /// Aslı Sarıoğlu Tutkuyu anlatmanın yolu Endülüs’ten geçiyor /// Tacim Çiçek Acının klasiği /// Soner Üçkuşoğlu Uçan Süpürge, “Sevgi Neydi?” sorusuna yanıt arıyor /// Atlas Arslan - Bilge Taş Direnişin ve Politikanın Kürtçesi - [Mesele Kitap 114](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-114-haziran-2016/) - İÇİNDEKİLER MAKALE Fethedilecek miyiz? Direnecek miyiz? /// Candan Yıldız KISA KISA “Viva revolución, viva anarquia” /// Barış Soydan Arabesk gerçekliğin kültürel hegemonyası /// Can Semercioğlu En sevdiğine emanet ol /// Zehra Selanikli Gezi’nin şiiri ve şiirselliği /// Mustafa Günay REDDİ NİSYAN Kralın bıçakları uzun /// Şöhret Baltaş Gezi tarzı hareketlere dışarıdan bakmak /// - [Mesele Kitap 115](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-115-temmuz-2016/) - İÇİNDEKİLER MAKALE Maraş’ın hafızası / Candan Yıldız KISA KISA Gerçeküstü yol maceraları / Mehmet Utku Girilmeyi bekleyen gizemli şehir / Tacim Çiçek Bir savaşta kahraman kim: ölen mi, öldüren mi? / Pervin Süha Madımak yalnızca bir yangın değildir / Mehmet Yeşiltepe REDDİ NİSYAN Fatsa’dan bugüne... Bir hayalet dolaşıyor sokaklarımızda / Şöhret Baltaş MAKALE / SÖYLEŞİ - [Mesele Kitap 116](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-116-agustos-2016/) - İÇİNDEKİLER MAKALE Mini darbelerden büyük darbeye / Candan Yıldız KISA KISA 19. yüzyıl İstanbul’u polisiye için mükemmel bir seçim / Hanife Yaşar Acar Başkut’un ardından Türkiye’yi graffiti sanatı ile tanıştırmıştı Parçalı Bulutlar Ülkesi / Tacim Çiçek REDDİ NİSYAN Türk tipi faşizmin “Yahudileri” Suriyeli mülteciler / Şöhret Baltaş DOSYA Mustafa Sönmez: Türkiye’nin sağlığı hiç iyi - [Mesele Kitap 117](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-117-eylul-2016/) - İÇİNDEKİLER MAKALE / SÖYLEŞİ / KİTAP Değersiz yalnızlık / Candan Yıldız “Öteki Olarak Ölmek” öteki olarak yaşamak / Cansu Karagül Kurutma Kâğıdı / Şeref Bilsel Cinsel saldırganlık güç ve iktidar ile ilgilidir / Selin Nakıpoğlu Cinsel saldırı suçunun altındaki yapılanma ve çözüm önerileri / Vesile Çetin Kazak O halde mücadeleye devam / Faruk Eren 15 - [Mesele Kitap 118](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-dergisi-sayi-118-ekim-2016/) - İÇİNDEKİLER KISA KISA İktidar kemana benzer / Hacı orman Öyküde sermaye problemi / Kerem Görkem Özgürlük ejderha kanatlarında / Aslı Sarıoğlu Kemal Kocatürk’ten Toplu Eserler / Pelin Akman REDDİ NİSYAN Tarih olmak nedir? Ankara Katliamı 2015 / Şöhret Baltaş MAKALE / SÖYLEŞİ / KİTAP Davetkâr bir kokteyl-yazı yahut sosyal bilimciye ev ödevi: “Toplumsal sağlık” ne - [Mesele Kitap 119](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-dergisi-sayi-119/) - İÇİNDEKİLER İktidar 5n1k’dan da büyüktür! / Candan Yıldız Antakya’da barışın “dört sesi” var / Hüner Aydın Toplumun dışlanmış bir kesimine kucak açmaya hazır mısınız? / Mehtap Doğan Tarih felsefesine Doğan Özlem ile bakmak / Mehmet Akkaya Onlar ümidin düşmanıdır / Şöhret Baltaş Onur Hamzaoğlu: Geri döneceğiz, derslerimize devam ediyoruz! / Söyleşi: Yunus Öztürk Üretim versus - [Mesele Kitap 120](https://www.mesele121.org/mesele-kitap-dergisi-sayi-120/) - İÇİNDEKİLER MAKALE Şimdilik kazandık /// Candan Yıldız KISA KISA Başarısız Cumhuriyet’in Klasiği /// Tacim Çiçek Biz devrim peşindeydik onlar özgürlük /// Ayşegül Tözeren Çerçialan’a doğru bir yolculuk /// Ayşenur Tanrıverdi Krizler coğrafyası için kaynak kitap /// Uğur Şahin “Bir Cemaatçinin Ölümü” üzerine... /// Emel Coşkun REDDİ NİSYAN Akova Alev Alev /// Şöhret Baltaş MAKALE / SÖYLEŞİ / KİTAP İyi bir senaryoyu harika - [Sempati](https://www.mesele121.org/sempati/) - Merhaba Sevgili Meseleciler, Gün geçmiyor ki kötü bir haberle uyanmayalım. Sevinçlerimizin üzerini kara toprakla örter olduk son zamanlarda. Dünyanın her yerinden kötü haberler duyuyoruz. Kötüye mi odaklandık ne? Korkarım öyleyse… Yaptığımız her şeyin bir sonucu oluyor, yapmadıklarımızın da öyle. Düşünmeden hareket etmemeliyiz bu yüzden. Bir de hissetmeden… Bu bizim sorumluluğumuz olmalı. Bilinçlenmeliyiz. Hep aklımıza değil, - [GazeteMLSA’nın 7. Haber Atölyesi gerçekleştirildi](https://www.mesele121.org/gazetemlsanin-7-haber-atolyesi-gerceklestirildi/) - Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği’nin (MLSA) dört yıldır gerçekleştirdiği Gazeteciler için Haber Atölyesi’nin yedincisi 13-15 Aralık tarihleri arasında İstanbul, Kilyos’ta gerçekleştirildi. MLSA’nın dört yıldır genç gazetecileri usta gazetecilerle bir araya getirerek bir haber merkezi deneyimi sunduğu ve geçmiş dönemlerdeki mezunlarının bugün çeşitli medya kuruluşlarında çalıştığı bir program olarak hayata geçirilen ve T24 Ankara Temsilcisi Gökçer - [Turgut Özakman İlk Roman yarışmasının kazananı Zeynep Paftalı](https://www.mesele121.org/turgut-ozakman-ilk-roman-yarismasinin-kazanani-zeynep-paftali/) - Edebiyatımıza yeni isimler kazandırmak amacıyla daha önce roman türünde bir kitabı yayımlanmamış yazarlara açık olarak düzenlenen Turgut Özakman İlk Roman Yarışmasında birinciliğe Nergis Zamanı isimli dosyasıyla Zeynep Paftalı değer görüldü. Bilgi Yayınevi tarafından edebiyata yeni yazarlar kazandırmak amacıyla başlatılan ve bu yıl 54 yazarın ilk romanlarıyla katıldığı Turgut Özakman İlk Roman Yarışması'nın birincisi Zeynep Paftalı - [Devrimci mücadeleye bir selam](https://www.mesele121.org/devrimci-mucadeleye-bir-selam/) - Arslan Gümüş’ün kaleme aldığı anı romanı Uçurumda Saklı Sevdam: Yaşanmış Bir Fatsa Öyküsü, 1979 yılında Fikri Sönmez’in Fatsa’da devrimci belediye başkanı seçilmesiyle başlayan halk hareketinin etkileyici öyküsünü ele alıyor. Ayrıntı Yayınları’nın Yakın Tarih dizisinde yerini alan kitap hem bireysel hem toplumsal direnişin derinliklerine iniyor. Fatsa’daki anti-faşist mücadele, devrimci mücadele tarihinde 12 Eylül darbesi öncesinde ve - [‘Mutlu olmak varken’ ‘Tebliğ’ci olmak](https://www.mesele121.org/mutlu-olmak-varken-tebligci-olmak/) - Merhaba Günışığı, “’Ceza: Kişinin yaptığını ve buna benzerini tekrarlamaması, toplumsallaşması, yeniden kazanılmasına yönelik eylemler zinciri’ değil mi, bir bakıma? Peki, yaşamın her alanında üzerinde önemle durulması gerekmiyor mu? Hele hele, ‘geleceğimizin’, ‘değerlerimizin mirasçısı’ denilen siz çocukların eğitilmesinde dayağın, aşağılamanın, azarlamanın ve de benzeri davranışların nasıl bir yararı olabilir? Mesleki bilgiden, görgüden, özveriden, hoşgörüden, özgürce düşünmeden - [Galeri Beylikdüzü Yarışması sergisi Habitat Sanat'ta açıldı](https://www.mesele121.org/galeri-beylikduzu-yarismasi-sergisi-habitat-sanatta-acildi/) - Görsel sanatlar alanındaki güncel çalışmalar için alan açmak ve genç sanatçılara destek olmak amacıyla düzenlenen Galeri Beylikdüzü Görsel Sanatlar Yarışması’nda dereceye giren ilk 30 sanatçının eserlerinden oluşan sergi, Şişli’de bulunan Habitat Sanat’ta açıldı. Türkiye’nin birbirinden farklı illerinden genç sanatçıların disiplinler arası eserlerine ev sahipliği yapan sergi, 15 Ocak’a kadar her gün 10.00-17.00 saatleri arasında Habitat - [İnsan cinselliğinin antropolojik esasları](https://www.mesele121.org/insan-cinselliginin-antropolojik-esaslari/) - Fransa'nın en aykırı düşün ve yazın insanlarından Georges Bataille, Erotizmin Tarihi'nde, insan cinselliğinin antropolojik esaslarının yanı sıra kültürel ve uygarlık tarihine içkin niteliklerinin bir incelemesini sunuyor. İnsanı hayvandan ayıran bir kavram olarak, cinsellik karşısında duyulan derin dehşet şeklinde tanımladığı erotizmi, Lévi Strauss, Sigmund Freud ve Marcel Mauss'la tartışarak derinleştiren Bataille, yasaklar, dehşet, tiksinti ve çürüme gibi - [Heykelin tene büründüğü ortaklık alanı: İçinde Yaşadığımız Deri](https://www.mesele121.org/heykelin-tene-burundugu-ortaklik-alani-icinde-yasadigimiz-deri/) - Arter, Koray Ariş’in İçinde Yaşadığımız Deri başlıklı kişisel sergisini izleyiciyle buluşturdu. Küratörlüğünü Selen Ansen’in üstlendiği sergi, sanatçının farklı dönemlere ve serilerine ait heykellerini, atölyesindeki üretim süreçlerini belgeleyen nesneler ve malzemelerle mekâna özgü bir kurgu içinde bir araya getiriyor. İçinde Yaşadığımız Deri başlıklı sergi, Koray Ariş’in altmış yıla uzanan heykel pratiğine figür, ten, tını, hareket ve denge gibi yapıtlarındaki - [Dijitalleşme, Emek, Gelecek ve Türkiye](https://www.mesele121.org/dijitallesme-emek-gelecek-ve-turkiye/) - DİSK-AR tarafından hazırlanan “Dijitalleşme, Emek, Gelecek ve Türkiye isimli” e- kitap yayımlandı. Kitap, DİSK tarafından hazırlanan ve 30 Eylül 2023 tarihinde Müze Gazhane’de gerçekleşen Dijitalleşme, Emek, Gelecek ve Türkiye isimli sempozyum tebliğlerinden oluşuyor. DİSK tarafından hazırlanan “Dijitalleşme, Emek, Gelecek ve Türkiye” sempozyumu bir dizi çalışmanın sonucu olarak ortaya çıktı. Eylül 2021’de DİSK eski Genel Sekreter - [İnsanı ölçmenin doğrusu var mı?](https://www.mesele121.org/insani-olcmenin-dogrusu-var-mi/) - Bilim, insanlığın en büyük keşif aracı olabileceği gibi, yanlış yönlendirilmiş ellerde tehlikeli bir silaha dönüşebilir. “Ne kadar zekisiniz?” sorusunun beraberinde getirdiği soruların nasıl tedirgin edici olabileceğini bir düşünün: Zekiden kastedilen nedir? Zekâ nasıl ölçülür? Bu soruyu kim soruyor? İnsanın Yanlış Ölçümü, yayımlandığı 1981 yılında bilimsel otoritenin masum gibi görünen maskesi altında ırkçılık, sınıf ayrımcılığı ve - [Yurttaş Marx’tan komünist Marx’a: Marx ve cumhuriyetçilik](https://www.mesele121.org/yurttas-marxtan-komunist-marxa-marx-ve-cumhuriyetcilik/) - Karl Marx'ın çalışmalarını genellikle üç geleneğin etkilediği düşünülür: Alman felsefesi, İngiliz ekonomi politiği ve Fransız sosyalizmi. Bununla birlikte Marx'ın yaşadığı dönemde işçi sınıfı için destek arayışında sosyalizmle rekabet halindeki bir ideoloji ve siyasi oluşum olan cumhuriyetçiliğin etkisine ise çok az dikkat çekilmiştir. Son zamanlarda, cumhuriyetçiliğin Marx'ın fikirlerini şekillendirmedeki rolünü vurgulayan çeşitli çabalar var. Bunlar arasında - [Kontrbas arya söyler mi?](https://www.mesele121.org/kontrbas-arya-soyler-mi/) - Bugün sizleri günümüze yakın zamanlarda bestelenmiş olan ve böylece “Çağdaş Klasik Müzik” başlığıyla anılan Batı sanat müziği türünde bir konseri dinlemeye çağırıyorum değerli takipçilerim. 1979’da 67 yaşında bu dünyaya veda eden İtalyan besteci, piyanist, şef ve akademisyen Nino Rota’nın “Divertimento Concertante”sini. Bilenlerin affına sığınarak, bilemeyenler için açıklamam gerekirse, “Divertimento” eski operaların perde aralarında eğlendirme amacıyla - [Doğaçlamanın ve ritmik derinliğin peşinde](https://www.mesele121.org/dogaclamanin-ve-ritmik-derinligin-pesinde/) - Deniz Taşar, müziğini yaratırken doğaçlamanın ve içgüdüsel yöntemlerin izinden gidiyor; sahneye çıktığında ise her şeyin, o anın ve anlık bir etkileşimin ürünü olduğunu vurguluyor. Bu, onun için müzikteki en değerli deneyimlerden biri; konserler, sadece dinlenmek değil, o anı yaşamak anlamına geliyor. Taşar’a göre, bir müzisyeni gerçekten anlamak için onu canlı izlemek şart. Sahne performansları, zamanın - [Şiddet üreten bir mekanizma olarak prekapitalist tabakalaşma dinamikleri](https://www.mesele121.org/siddet-ureten-bir-mekanizma-olarak-prekapitalist-tabakalasma-dinamikleri-2/) - Gül Özateşler’in “Çingene - Türkiye’de Yaftalama ve Dışlayıcı Şiddetin Toplumsal Dinamiği” başlıklı kitabı hem doğrudan doğruya Roman / “Çingene” çalışmaları alanı hem de genel olarak Türkiye çatışma / linç yazınının kült metinleri arasındaki ayrıcalıklı yerini şimdiden almış durumda… 1970 yılında Çanakkale’nin Bayramiç ilçesi büyük bir şiddet performansına sahne oldu. Kasaba ve civar bölgelerin çingene olarak - ["Çaldığım her nota benim için çok değerli..."](https://www.mesele121.org/caldigim-her-nota-benim-icin-cok-degerli/) - Cazın büyülü dünyasına adımını attığı okul yıllarında kıymetli isimlerle bir araya gelerek deneyim kazanan kontrbasçı Kağan Yıldız'ın müzik sevdası, aile ve öğretmenlerinin ışığında filizlenmiş. Sahne performansları ise onun müzikal kimliğini şekillendiren önemli birer unsur haline gelmiş. Özellikle Wayne Shorter ve George Mraz gibi ustaların eserlerinin üzerinde derin izler bıraktığını belirten Yıldız, ayrıca Freddy Cole gibi - [Serkan Özyılmaz: İyi müzik varsa ben oralarda olurum](https://www.mesele121.org/serkan-ozyilmaz-iyi-muzik-varsa-ben-oralarda-olurum/) - “Stiller farklı olabilir, önemli olan bu farklı stilleri bütünlüklü ve iyi şekilde ortaya koymak” diyen Serkan Özyılmaz, Bach ve Mozart gibi klasik dönemin büyük ustalarından, Oscar Peterson ve Cecil Taylor gibi efsanelere uzanan müzikal keşif yolculuğunda kendi özgün tarzını oluşturmuş. Bir dönem TRT İstanbul Hafif Müzik ve Caz Orkestrası'nda şeflik yapan Özyılmaz bu deneyimin Big - ["Müzik, varoluşsal olarak beni tanımlayan bir nokta"](https://www.mesele121.org/muzik-varolussal-olarak-beni-tanimlayan-bir-nokta/) - İstanbul'un caz kulüplerinden birinin samimi atmosferinde, mikrofona doğru yaklaşan müzisyen ve performans sanatçısı Çağıl Kaya’nın gözlerindeki parıltı ve sesindeki duygu tüm salonu sarıyor. Vücut dili adeta bir mıknatıs gibi izleyicileri kendi dünyasına çekerek her notayla bir hikaye anlatıyor. TRT İzmir Çok Sesli Batı Müziği korosunda aldığı eğitimle temellerini atan Kaya, Dokuz Eylül Üniversitesi Müzikoloji Bölümü'nde - ["Hem Nazım'ı hem kendimi yeniden keşfettim"](https://www.mesele121.org/hem-nazimi-hem-kendimi-yeniden-kesfettim/) - Nazım Hikmet’i cazla anma projesi, müzisyen ve oyuncu Deniz Güngören’in sanatsal yolculuğunda önemli bir durak. Bu süreçte hem kendisini hem de Nazım’ı yeniden keşfettiğini söyleyen Güngören; Hikmet'in çok katmanlı mirasını cazın esnek ve yenilikçi doğasıyla birleştirerek dinleyicilere benzersiz bir deneyim sunuyor. Güngören’e 1 Mayıs 2021'de yayınladığı Avusturya İşçi Marşı ve Enternasyonal yorumlarındaki motivasyonunu sorduğumuzda ise - [“Sahnede daha fazla kadın trompetçi, tromboncu görmek istiyorum”](https://www.mesele121.org/sahnede-daha-fazla-kadin-trompetci-tromboncu-gormek-istiyorum/) - Sahnede daha fazla kadın saksafoncu, trompetçi, tromboncu, kontrbasçı olmaması bile sektörün ne kadar erkek egemen ve kadın müzisyenlere alan açmayan bir sektör olduğunu gösteriyor. Erkek müzisyen arkadaşlarımıza sorsanız böyle bir problem olmadığını iddia ederler. Fakat var. Fırsat eşitliği yok. Kadın müzisyenlere alan açılmıyor." Selen Gülün, caz piyanosu, bestecilik ve vokalistlik alanındaki yeteneğinin ötesinde, müzikleriyle kadın - [Hayata dair bir sürü haller; ya da "Nihayet"...](https://www.mesele121.org/hayata-dair-bir-suru-haller-ya-da-nihayet/) - Müzik, kültürler arasında köprüler kurarak derin duyguları ifade eden evrensel bir dil. Bu dilin temsilcilerinden Ülkü Aybala Sunat, Türk müziği ile caz unsurlarını birleştirerek özgün bir ses yakalamış. Konya Musiki Derneği’nde başlayan kariyerini uluslararası ödüllerle taçlandıran Sunat, "farklı tarzlar, sesler, sözler" kullandığı şarkıları tekli olarak yayınlamayı planlıyor. 2016’da yayımladığı Artiz Kahvesi albümüyle müzikal olgunluğunu gözler önüne - [Apaçık Radyo uygulaması yayında](https://www.mesele121.org/apacik-radyo-uygulamasi-yayinda/) - Apaçık Radyo web sitesi üzerinden takip edilebilen 24 saatlik yayın akışına ek olarak, Google Play Store ve App Store üzerinden erişilebilen yeni uygulamasıyla 150’nin üzerinde programdan oluşan podcast arşivini de tek bir kaynaktan ulaşıma açtı. Bugüne dek gezegenin dört bir yanından hak, hukuk ve demokrasi meselelerine kesintisiz ve tarafsız bir perspektifle yaklaşan; dünyanın farklı kültürlerinden muazzam çeşitlilikte - [Yerkirk Kolektifinden bir ilk: "Müzikli roman"](https://www.mesele121.org/yerkirk-kolektifinden-bir-ilk-muzikli-roman/) - Levon Zaven Sürmeliyan’ın Soruyorum Size Hanımlar Beyler adlı otobiyografik romanı, sesli kitap formatında, Türkçe ve Batı Ermenicesi versiyonlarıyla dijital platformlarda yayınlanmaya başladı. Müzik ile edebiyatı yaratıcı biçimlerde bir araya getirme hedefiyle yola çıkan ve ismini Ermenice şarkı (yerk) ve kitap (kirk) kelimelerinden alan Yerkirk kolektifi ilk olarak, Levon Zaven Sürmeliyan’ın 1945’te yayınlanan ‘Soruyorum Size Hanımlar Beyler’ adlı - [Franz Schubert’ten Gustav Mahler’e: Ölüm ve Kız](https://www.mesele121.org/franz-schubertten-gustav-mahlere-olum-ve-kiz/) - Kız: "Git! Ah, git başımdan korkunç kemik adam! Ben gencim daha, git başımdan! Dokunma bana! Ölüm: “Bana elini ver, güzel ve tatlı kız, Ben senin dostunum, seni cezalandırmaya gelmedim. Cesaretini topla, ben zalim değilim, Kollarımın arasında yumuşacık uyuyacaksın!” Yukarıdaki mısralar Matthias Claudius adlı Alman ozan ve gazetecinin “Ölüm ve Kız” başlıklı şiirinden. Tarihte en fazla - [Toplumsal Tarih, "Bizans'ta Hareketlilik" dosyasıyla yayında](https://www.mesele121.org/toplumsal-tarih-bizansta-hareketlilik-dosyasiyla-yayinda/) - Toplumsal Tarih dergisinin 372. sayısı Siren Çelik editörlüğünde hazırlanan “Bizans’ta hareketlilik” dosyasıyla yayınlandı. Dosya kapsamındaki yazılarda Bizans İmparatorluğu içerisinde kimlerin neden ve nasıl hareket halinde bulunduğu, bu hareketliliğin kişiler, toplum ve kültürler üzerinde ne gibi etkiler bıraktığı mercek altına alınıyor. Dosyanın ilk makalesinde Bahattin Bayram, hareketlilik olgusuna daha fikirsel bir perspektiften bakarak, Kaisereialı Eusebios özelinde - [Unufak: Hafıza, acı ve sürgün üzerine bir anlatı](https://www.mesele121.org/unufak-hafiza-aci-ve-surgun-uzerine-bir-anlati/) - Rober Koptaş ilk romanı Unufak ile büyük ses getirdi. Eser, 20’nci yüzyılın büyük olaylarının gölgesinde bir ailenin karmaşık hikâyesini ele alırken, psikanalitik bir yaklaşımla karakterlerin ruhsal dünyalarını derinlemesine keşfediyor. Yazar, metinde bireysel ve kolektif hafızayı hayal gücüyle harmanlayarak, geçmişin eksik parçalarını tamamlamayı amaçladığını belirtiyor. Unufak aynı zamanda bireysel hafıza ve toplumsal hafızanın kesiştiği bir anlatı - [Ömrü kısa etkisi uzun bir sendika: Aster-İş](https://www.mesele121.org/omru-kisa-etkisi-uzun-bir-sendika-aster-is/) - Askeri Tersane ve Askeri İşyeri İşçileri Sendikası (Aster-İş) 1975 ile 1980 yılları arasında generallerin, albayların yönetici ve işveren sıfatı taşıdığı milli savunma işkolunda faaliyet sürdürdü. Sendika, işkolunda yerleşik hale gelmiş geleneksel, teslimiyetçi, güdümlü sendikacılık anlayışından yolunu ayıran işçiler tarafından kuruldu. Askeri işyerlerinde daha fazlasını talep eden, daha iyi koşullara sahip olmak isteyen işçilerin değişim ve - [Günışığı ile Fırat’ın kardeşliği](https://www.mesele121.org/gunisigi-ile-firatin-kardesligi/) - Sana aşk olsun çocuk. Yazdıklarınla beni gönendiriyorsun. Yaptıklarıyla yüreğimi yaktığını sananların bir büyük yanlışını da yüzlerine vuruyorsun, tokat gibi. Çoğumuzun yanlış, tutarsız tavrını ustalıkla aktarıyorsun. Birbirinden güzel tümcelerle… İşte bundan dolayı kendini yanlış doğrulardan kurtaramayanların karşısında yeniden duyarlı, tutarlı bir kuşağın yetişmekte olduğunu bize kanıtlıyorsun. İşte bundan dolayı bize, güzel bir insanı, usta bir öykücüyü, - [Max Bruch’un Sol Minör 1 no.lu Keman Konçertosu](https://www.mesele121.org/max-bruchun-sol-minor-1-no-lu-keman-koncertosu/) - Önceki yazılarımda adım adım sunduğum “Romantik Dönem”in en iyileri olarak sıralanan beş keman konçertosundan sonuncusuna geldi bugün sıra değerli izleyicilerim, o da Max Bruch’un ilk keman konçertosu. Bunun bir özelliği var diğerlerine kıyasla: "En zengin ve en baştan çıkarıcı" olarak değerlendiriliyor, “Keman konçertosu kavramına mühür vurmuş!” deniyor ve bu nedenle gelmiş geçmiş ünlü kemancıların hepsi - [Faili Malum romanı üstüne: Acının iki yüzü](https://www.mesele121.org/faili-malum-romani-ustune-acinin-iki-yuzu/) - Sabâ Altınsay’ın romanı Ursula L. Guin’in bir alıntısıyla açılıyor, “Hepimiz acı çekiyoruz ama yeterince değil.” Bu alıntı bana şu ipucunu veriyor, romanda acıyla karşılaşacağız. İnsanın çekmeye muktedir olduğu hayat acıları. Bazılarımız için yaşamak başlı başına bir meseledir. Henüz yaşamın gerisinde sakladığı hazlardan bihaber, yaşam savaşı verilir – yani - hayatta kalmak demek istiyorum. Daha fazlası - [Curcunayı temaşa!](https://www.mesele121.org/curcunayi-temasa/) - Hacivat ve Karagöz’ün (Şeyh) Küşteri Meydanına adım attıklarında tekrarladıkları bir nakarattır bu: “Yâr bana bir eğlence medet!” Bunu söyleyen canı sıkılmış, curcuna arayan Hacivat’tır. Hacivat deyince bir durup, “beş dakka” düşünmelidir; İngilizin dandy’si olsa bu kadar olur ki, aynı zamanda snob~züppe~elit ve dahası mâlumatfuruştur. Karagöz halk adamı; vasat bile değil, sıradan bir cahil… Karagöz bir - [Beyaz gecelerden kara kışa!](https://www.mesele121.org/beyaz-gecelerden-kara-kisa/) - Dünya Edebiyatının önemli yazarlarından Dostoyevski'nin ünlü romanı Beyaz Geceler’i bilirsiniz. Rusya'nın St. Petersburg şehrinde geçen roman adını İsveç, Norveç, Finlandiya, Estonya, Letonya gibi Kuzey Avrupa ülkelerinde yaşanan büyüleyici bir doğa olayından alır. Romanın olay örgüsünde önemli bir arka plan oluşturan ‘Beyaz Geceler’ genellikle mayıs ayının son günlerinde başlar ve temmuz ayında sona erer. Hatta Kuzey - [Âşık olduğunuz insanı nasıl istersiniz?](https://www.mesele121.org/asik-oldugunuz-insani-nasil-istersiniz/) - Teknoloji korkutucu bir süratle akıp giderken, insanlar da kendi kuşaklarının temsili kadar dâhil olmaya çalışıyor bu hıza… X ve Y kuşakları, Z kuşağı kadar bağımlı olmadığı gibi; Z kuşağı da bir Alfa gibi doğar doğmaz tablet kullanmadı hiç şüphesiz. Teknoloji “daha da mükemmel olanı” yazılımlarıyla ve filtreleriyle beynimize kazırken, hızlı ama sevimsiz bir akış, beraberinde - [AIDS farkındalığı için sekizinci kez: Buradayım!](https://www.mesele121.org/aids-farkindaligi-icin-sekizinci-kez-buradayim/) - Pera Film’in dünya AIDS gününde farkındalık yaratmak için başlattığı Buradayım! programı sekizinci kez izleyiciyle buluşuyor. Visual AIDS’in hazırladığı ve HIV ile yaşamanın karmaşıklığını ve duygusal yelpazesini gözler önüne seren Kırmızı Hatırlatır Bana… seçkisi yedi videodan oluşuyor. Pera Müzesi Film ve Video Programları (Pera Film), Dünya AIDS Günü çerçevesinde 2017’den bu yana düzenlediği Buradayım! programına, çağdaş - [Efsanelerden yükselen aşk ve şarabın hikayesi](https://www.mesele121.org/efsanelerden-yukselen-ask-ve-sarabin-hikayesi/) - Sanat tarihçisi Gamze Aras’ın ilk romanı "Otuz Tohum" A7 Kitap etiketiyle raflarda yerini aldı. Roman, efsanevi İran hükümdarı Cemşîd’in döneminde şarabın bulunmasını anlatan eski bir miti temel alıyor. Gamze Aras, bu hikâyeyi, akademik birikiminden ve mitolojik araştırmalarından güç alarak, sade ve etkileyici bir dille yeniden kurguluyor. Romanın adını aldığı "otuz tohum", Cemşîd'e kuşlar tarafından getirilen - [Kaos GL 200'üncü sayısı için kelimelerinizi bekliyor](https://www.mesele121.org/kaos-gl-200uncu-sayisi-icin-kelimelerinizi-bekliyor/) - LGBT+’lerin kendi sözlerini söyleyebilecekleri, sorunlarına sahip çıkarak paylaşabilecekleri bir alan yaratmak amacıyla 1994 yılında yola çıkan Kaos GL dergisi, 200'üncü sayısını kutlamaya hazırlanıyor. 30 yılı geride bırakan dergi, 200'üncü sayı için "Senin Kelimen, Bizim Hikayemiz" başlığıyla bir çağrı yayınladı. Türkiye’nin en uzun soluklu ve tek LGBT+ yayını olan Kaos GL'nin, Ocak 2025'te yayınlanacak 200'üncü sayısı için - [2025'in ajandaları ne anlatıyor?](https://www.mesele121.org/2025in-ajandalari-ne-anlatiyor/) - 2025 yılının ajanda kitapları kitapçı raflarında yerini almaya başladı. Birçoğu koleksiyon değerine sahip ajandalar, tasarımlarıyla olduğu kadar metinleri ile de ilgi çekiyor. Mesele 121, 2025'in öne çıkan ajandalarını sizin için derledi. Yordam Kitap: 21. Yüzyılda Sosyalizm "21. yüzyılın ilk çeyreğinin son yılına girerken, sosyalizm mücadelelerinin bu yüzyılda ne tür toplumsal dinamiklere yaslanabileceği ve bu dinamiklere - [Enzo Traverso ile geçmişten günümüze bir söyleşi](https://www.mesele121.org/enzo-traverso-ile-gecmisten-gunumuze-bir-soylesi/) - Soykırım ve faşizm tarihçisi Enzo Traverso’nun söyleşi formatındaki kitabı Faşizmin Yeni Yüzleri, Ayrıntı Yayınları tarafından yayımlandı. Régis Meyran’ın gerçekleştirdiği söyleşide Traverso modern çağda faşizmin nasıl yeniden şekillendiğine ve yeni biçimlerde ortaya çıktığına değiniyor. Klasik faşizmin uğradığı dönüşümü analiz eden tarihçi, birçok farklı ülkeden örnekler vererek göçmen karşıtlığı, popülizm, otoriterleşme gibi siyasi akımların geleneksel faşizmden farklı ancak - [Topiksiz Ermeni sofrası olmaz](https://www.mesele121.org/topiksiz-ermeni-sofrasi-olmaz/) - En iyi arkadaşlarından biri Ermeni olunca, onların yaşattığı kadim bir kültürün mutfağını da haliyle merak ediyorsun. Ben de arkadaşım Arlet’in sayesinde Ermeni mutfağıyla tanıştım. Biz Büyükadalıyız, keza Büyükadalı olmak bütün dinleri, ırkları barındıran bir kültürde yaşamaktır. Aslında bu mutfağa hiç de uzak değilimdir. Arkadaşım Arlet’in annesi İrma’dır; ben ona “Pamuk” derim. Her şeyin bir sebebi, - [Deniz nedir?](https://www.mesele121.org/deniz-nedir/) - Değerli okur… Deniz nedir sizce? Denizci değilseniz, doğa karşısında hissettiklerinizi biraz tuzlu su ile harmanlayıp, uçsuz bucaksız burçak tarlalarında uzanıp giden buğday başaklarının fısıldayan sesidir, diyebilirsiniz. Eğer gemiciyseniz; günlerce esen ‘lodos’un, ‘poyraz’ın ya da ‘karayel’in kulaklarınızda çınlayan uğultusudur zaten deniz. Şöyle de söyleyebiliriz: Kıyıdayken, yalçın kayalıklara vuran bembeyaz dalgaların ürkütücü heyecanı, ya da suskun kumsallarda - [Şiirin Behrengi’si: Özgen Seçkin](https://www.mesele121.org/siirin-behrengisi-ozgen-seckin/) - Sevgili Günışığı, Mektubun beni sevindirdi. Sana yazmamı istiyorsun. “Sanata, edebiyata, şiire gönül verdim,” diyorsun. “Rehberim ol. Bildiklerini benimle paylaş.” Bunu başarabilir miyim? Elbette zaman gösterecek. Söze nasıl başlasam ki? Seninle yüz yüze tanışmasak da biz aslında tanışıyoruz. Bizi tanışık yapan nedenler çok. Edebiyata gönül vermek, dilsever olmak, bunlardan ikisi… Umarım buza yazmayacağız dostluğumuzu. Mermere kazınacak - ["Hâlâ bana yön veren temel noktalardan biridir feminizm"](https://www.mesele121.org/hala-bana-yon-veren-temel-noktalardan-biridir-feminizm/) - Deniz Yüce Başarır’ın kadın yazarlarla sohbetlerden oluşan podcast serisi “Elim Kalem de Tutar Kadeh de”nin yeni bölüm konuğu, edebiyatımızın en üretken kadın yazarlarından biri olan Müge İplikçi. Feminizmin, kendisine yön veren temel noktalardan biri olduğunu söyleyen yazar, “kadın” diliyle ilgili arayışının yazdıklarında bir biçimde hissedilebileceğini ifade ediyor. Romanlarının yanı sıra bir sohbet programıyla da edebiyatseverlerle - [Çaykovski’nin Keman Konçertosu](https://www.mesele121.org/caykovskinin-keman-koncertosu/) - Önceki yazılarımda adım adım sunduğum “Romantik Dönem”in en iyileri olarak sıralanan beş keman konçertosundan birini daha bu defa sizlere sunuyorum değerli okurlarım. 1840-1893 yılları arasında yaşamış Rus Romantik Dönem klasik müzik bestecisi Pyotr İlyiç Çaykovski, bestelerinin sayısı, çeşitliliği ve çok yönlülüğü açısından benim gözümde “nadir” bestecilerden biri. Çok sayıda piyano eseri, konçerto, senfoni, oda müziği, - [Sergilenen “boşluk” olursa…](https://www.mesele121.org/sergilenen-bosluk-olursa/) - Çubuklu Silolar’daki Dijital Sanatlar Müzesi, “Boşluk” sergisine ev sahipliği yapıyor. Işık, mekân ve boşluk arasındaki sonsuz gerilimi araştıran sergi, izleyiciyi de bu bağlamda bir yüzleşmeye davet ediyor. Sergi, ışık kavramına yalnızca bir aydınlanma aracı olarak değil; içinde yaşadığımız mekânı, zamanı ve hatta bireyin algısını yeniden şekillendirebilen bir güç olarak yaklaşıyor. Parçası olduğumuz modern dünyayı günden - [Mete Tunçay'ın arşivi TÜSTAV internet sitesinde](https://www.mesele121.org/mete-tuncayin-arsivi-tustav-internet-sitesinde/) - Mete Tunçay, 1960’lı yılların başından itibaren Türkiye’de, Sovyetler Birliği’nde ve Federal Almanya’da topladığı ve çeşitli kitap ve dergilerde yayınladığı belge, gazete, dergi, broşür ve kitapçıklardan oluşan arşivini TÜSTAV'a bağışladı. Arşiv, vakfın internet sitesinde erişime açıldı. Türkiye'de işçi ve sol hareket tarihi konusunda ilk bilimsel çalışmaları yapmış olan Türkiye Sosyal Tarih Araştırma Vakfı (TÜSTAV) üyesi Mete - [Üç Belirsizlik Kavramı, iktisat bilimine eleştirel bakış sunuyor](https://www.mesele121.org/uc-belirsizlik-kavrami-iktisat-bilimine-elestirel-bakis-sunuyor/) - Akademisyen A. Dinç Alada’nın Üç Belirsizlik Kavramı: Bir Siyasal İktisat Eleştirisi başlıklı yeni çalışması Ayrıntı Yayınları etiketiyle okurla buluştu. İktisat bilimini eleştirel bir yaklaşımla ele alan kitap belirsizlik, şans ve kriz yönetimi kavramlarını yeni bir bakış açısıyla değerlendiriyor. Belirsizliğin yalnızca bir risk olarak ele alınmasının ötesinde, daha derin ve karmaşık bir unsur olarak görülmesi gerektiğini - [Çatışan kültürlerin hikayesi: Yenilmez](https://www.mesele121.org/catisan-kulturlerin-hikayesi-yenilmez/) - Torben Betts’in yazdığı ve 10 ülkede sahnelenen “Yenilmez” isimli oyun, ülkemizde ilk kez İBB Şehir Tiyatroları repertuvarında seyirciyle buluşuyor. Oyun, farklı sosyal sınıfların “komşu”luklarının çatışmasını sahneye taşıyor. Ekonomik kriz sebebiyle Londra’da yaşamaları imkânsız hale gelen Oliver ve Emily çifti, Londra’dan İngiltere’nin kuzeyindeki küçük bir kasabaya taşınırlar ve burada “gerçek” insanlarla tanışmaya karar verirler. Taşralı komşuları - [Başkaları için çabalamak: Kar Baykuşu](https://www.mesele121.org/baskalari-icin-cabalamak-kar-baykusu/) - Eda Tunçbilek (2.12. 1978) Konya/Ereğli doğumlu bir Mevlevi torunu. İlkokul 3. sınıfı bitirdiği yıl ailesi İstanbul’a taşınır. 1988’den beri orada yaşıyor. 2002’de Çapa Tıp Fakültesi Diş Hekimliği Bölümünden mezun bir diş hekimi. Ablasının teşvikiyle eskiden yazan Tunçbilek, önceleri yazdıklarını kendine saklamış. Başta ablası olmak üzere yakın çevresinin etkisiyle ilk romanı Kar Baykuşu, DLS Yayınları etiketiyle - [CRR Sanat Danışma Kuruluyla kapsayıcı bir kültür dokunuşu](https://www.mesele121.org/crr-sanat-danisma-kuruluyla-kapsayici-bir-kultur-dokunusu/) - İstanbul'un en köklü kültür merkezlerinden Cemal Reşit Rey Konser Salonu (CRR), 2024-2025 sezonunda bir yeniliğe imza atarak programını ilk kez Sanat Danışma Kurulu rehberliğinde oluşturdu. CRR’nin bu yeni yönetim modeli, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin sanatı demokratikleştirme ve tüm İstanbullular için erişilebilir kılma hedefinin bir uzantısı olarak öne çıkıyor. Kurul, farklı müzik disiplinlerinden gelen akademisyen, besteci ve - [Açık Radyo, Miralay Mustafa Kemal ve basın özgürlüğü](https://www.mesele121.org/acik-radyo-miralay-mustafa-kemal-ve-basin-ozgurlugu/) - “Tarih 16 Kasım 2024… Tercüman-ı Ahval’in atmış olduğu o ilk manşetten bu yana bir buçuk asırdan fazla zaman geçmiş… Basın özgürlüğünde peki Türkiye bugün nerede?.. Gündemimizde, Etki Ajanlığı yasa tasarısı var! Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Türkiye Gazeteciler Sendikası, PEN Türkiye, DİSK Basın İş ve TÜRKYAYBİR, haklı olarak kaygılı… “Gazeteciye, yazara, yayıncıya baskıdan vazgeçin…” diyor, ortak basın - [Geçmişin bütün hayaletleriyle merhabalaşmış Seyfi Bey](https://www.mesele121.org/gecmisin-butun-hayaletleriyle-merhabalasmis-seyfi-bey/) - Gencay Ünsalan'ın yazdığı, Celal Kadri Kınoğlu'nun yönettiği, Gülşah Çabukel'in kostüm, Cihan Aşar'ın dekor, Mustafa Türkoğlu'nun ışık, Onur Özışık'ın afiş tasarımını üstlendiği "Seyfi Bey" adlı oyunda Armağan Çağlayan ve Sedat Bilenler rol almışlar. Armağan Çağlayan malzemesi bol oyunculuğuyla yaşar kıldığı karaktere kattığı sahicilik, inandırıcılık ve duyarlılık boyutuyla, değil aylar, yıllar boyunca etkisini yitirmeyecek, belleklerde kalacak bir - [Brahms’ın Keman Konçertosu](https://www.mesele121.org/brahmsin-keman-koncertosu/) - Önceki yazımda belirttiğim gibi “Romantik Dönem”in en iyileri olarak sıralanan beş keman konçertosunu art arda sunmaya devam ediyorum. Jean Sibelius ve Felix Mendelssohn’un eserlerini sunmuştum. Şimdi sırada Johannes Brahms’ın yaşamı boyunca bestelediği tek keman konçertosu olan Re major, Op. 77 konçertosu var. Brahms 1878 yılında bestelediği bu eseri çok değer verdiği yakın arkadaşı Alman kemancı - [Gurbetçi sabır testi!](https://www.mesele121.org/gurbetci-sabir-testi/) - Yurt dışında yaşamak, hayatınıza bolca heyecan ve macera katabilir; yeni bir dil öğrenmek, farklı mutfakları, müzikleri, sanatçıları, festivalleri keşfetmek, sık sık seyahat etmek gibi. Hele de tercihinizi yüksek yaşam standardına, güçlü ekonomiye ve açık göç politikalarına sahip, güvenli, gelişmiş bir ülkeden yana kullandıysanız! Böyle bir ortamda yaşamak hayat kalitenizi artırıp, kariyer imkanlarına erişmenize, dünyaya farklı - [Üç boyutlu hikâyeler](https://www.mesele121.org/uc-boyutlu-hikayeler/) - Size, üç boyutlu sahnelenmiş, canlandırma sanatından ya da hayal gücünüzle sahneleme yapabileceğiniz bir hobiden bahsetmek istiyorum: Diorama, bir hikâyeyi üç boyutlu teknikle anlatma sanatı. Bu sanatla, yaşanmış ya da yaşanmamış, gerçekçi ya da fantastik bir an, ölçekli modellenerek canlandırılır. Fotoğrafın üç boyutlu sabitlenmiş şekli gibi. Diorama sanatının çıkış noktası fotoğrafçılığın gelişmesinde öncü olan Louis Daguerre’dir. - [Dokuz Sekizlik Kıyamet](https://www.mesele121.org/dokuz-sekizlik-kiyamet/) - Evet bir kıyamet geliyor, kapıda. Çok alametler belirmişti, artık yeniyetmelerin bile dilinde, büyüklerinden duyduklarını söylerken yarı inanır yarı hayal kırıklığını gözlüyorum hepsinde. “Biz daha yeni gelmiştik, kıyametin sırası mı şimdi” diyen bakışlarını görüyorum. Bir yandan da inanıyor mu inanmıyor mu belli olmayan bakışlarıyla dalgın dalgın onaylıyorlar büyüklerinden duyduklarını. Zaten gelecekten gelen darbukacı Diyar da onayladı. - [Mendelssohn’un 1 No.lu Keman Konçertosu](https://www.mesele121.org/mendelssohnun-1-no-lu-keman-koncertosu/) - Klasik müzik tarihinde “Romantik Dönem” bestecileri genelde 1800-1900 doğumlular olarak kabul edilirken, bu dönem de kendi içinde dörde ayrılıyor: Erken Romantik (1800-1819 doğumlular), Orta Romantik (1820-1839 doğumlular), Geç Romantik (1840-1859 doğumlular) ve Post Romantik (1860-1899 doğumlular). Bu ve bundan sonraki üç konser yazımda sizlere uzmanlarının “Romantik Dönem”in en iyileri olarak sıraladığı keman konçertolarını sunacağım. Genellikle - [Evlatlığa verilmiş Yahudi kız kardeşlerin Laz mutfağı](https://www.mesele121.org/evlatliga-verilmis-yahudi-kiz-kardeslerin-laz-mutfagi/) - Tarihe yakın ilgisi olmayanların muhtemelen isimlerini pek duymadığı kavimlerin gelip geçtiği topraklardır Karadeniz kıyıları... Milattan önce 3000 ile 2000 yılları arasında Has ve Guti halkları, Kafkasya‘dan gelen Mosklar Tibarenler, Marlar ve MÖ. 675 yıllarından itibaren de Kimmerler yerleşmiş buralara… Öncesinde bölgede otokton~yerli halk topluluklar olup olmadığı konusunda bilgi fazla değil. Az sayıda kaynakta gördüğümüz gibi - [Bir romanın dansı ve bir kitabı takip etmek](https://www.mesele121.org/bir-romanin-dansi-ve-bir-kitabi-takip-etmek/) - Camus Dansı bu yıl gördüğüm en ilginç kitaplardan biri oldu. Adıyla müsemma olan kitap, okuruyla dans ediyor fakat figürleri oldukça şaşırtıcı: Beklenmedik ve kafa karıştırıcı. Kitabın gizemi adı ve kapak tasarımıyla başlıyor. Kaplan’ın da açıkladığı üzre Türkçe imlaya uygun bir şekilde “Camus’nün Dansı” olması gereken başlık bilinçli olarak hem estetik uyumu gözetmek hem de “kamu” - [Yemek kitabı kapalı, sosisli takolar soslu ve baharatlı](https://www.mesele121.org/yemek-kitabi-kapali-sosisli-takolar-soslu-ve-baharatli/) - Meksikalıların meşhur yemeği tako, genelde mısır unlu sert lavaşların içine baharatlı et-sebze karışımı bir yemeğin konulmasıyla yapılır. Fakat muhakkak ki biraz doğaçlama, yemeğe neşe katar… İşte bu yüzden, biz neden Meksikalıların tortillasının içine Almanların körili sosisini ve Amerikan burger sosunu koymayalım ki! Yemek kitaplarına ne hacet! Yemek yapmak basit ve içgüdüsel bir iştir. Bu, mevzubahis - [Unutmanın İcadı ne anlatır?](https://www.mesele121.org/unutmanin-icadi-ne-anlatir/) - Unutmanın İcadı (Metinlerarası Kitap, Haziran 2023) Anıl Can Uğuz’un üçüncü romanı. Daha önce Kalbimde Çiviyle Uyumuş Gibiyim (DeX, 2018) ve Aynadaki Masallar (DeX Kitap, 2019) adlı romanları yayımlanmış olan Uğuz, 1993 İzmir doğumlu genç bir yazar. Yeditepe Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği bölümünden mezun… Şiirleri farklı dillere çevrilmiş. Pek çok ulusal dergide şiirleri, öyküleri - [Bir gün bir zamanda Prenses Banu ile…](https://www.mesele121.org/bir-gun-bir-zamanda-prenses-banu-ile/) - Prenses Banu, Oryantal Dans Sanatının, hiç kuşkusuz efsane isimlerinden biriydi ve hep öyle kaldı. İzmir'de dünyaya gelmiş sonrasında, sergilediği danslarla bir anda şöhret sahibi olmuş pek çok ülkede sahne almış ve Türkiye'yi yurtdışında düzenlenen önemli resmi organizasyonlarda temsil etmiş, "Milli Dansöz" unvanını elde etmişti. Berlusconi, Şeyh El Maktum, Şeyh Zayed, Hüsnü Mübarek, Sultan Tuanku Jaafar, - [Bir direniş figürü olarak sinema](https://www.mesele121.org/bir-direnis-figuru-olarak-sinema/) - Akademisyen, editör ve yazar Azime Cantaş’ın Politikadan Sinemaya Minör-Oluş: Türkiye’de Bir Direniş Figürü Olarak Sinema adlı çalışması Ayrıntı Yayınları’nın Sinema dizisi kapsamında yayımlandı. Fransız filozoflar Gilles Deleuze ve Felix Guattari’nin post-yapısalcı düşüncelerini merkeze alarak sinemanın felsefesini incelemeye odaklanan Politikadan Sinemaya Minör-Oluş, Deleuze’ün arzu, duyumsama, anlam ve yaşam gibi kavramlarını sinema üzerinden anlamayı amaçlıyor. Klasik felsefenin katı düşünce sistemlerine - [Tıp ve felsefe arasındaki hayati ilişki](https://www.mesele121.org/tip-ve-felsefe-arasindaki-hayati-iliski/) - Hekimin filozof hâli esasında bir “hâl” değil, bir “eylem”. “Hâl” ifadesi bu eylemin sürekliliğini, hekimin hep bir felsefi sorgulama içinden davranması gerekliliğini vurgulamak için kullanıldı. Hekimin Filozof Hâli-2 de temmuz 2024'te yayınlanan ilki gibi tıp ve felsefe alanları arasındaki “hayati” ve bir anlamda “zorunlu” ilişkiyi somutlayan yazılardan oluşuyor. İlk kitap eksikti, bu kitap da eksik - [Parmağı örtünün söküğündeydi](https://www.mesele121.org/parmagi-ortunun-sokugundeydi/) - Cihan Nedim "Evlenelim demeye geldim!" diyor Mercan’a… Mercan, limanı olan şehirdeki arka mahallelerden birinde tek başına yaşar; şehrin orospusu... İrfan adında dayağı eksik etmeyen bir belalısı var; orduda subay, yüzbaşı, üstelik evli barklı… Buz kesmiş havanın soğuğundan zar zor koruyabildiği dökük evinde, 2. Dünya Savaşının yokluğunda kıtlığında, yüzbaşı sayesinde iyi kötü karnı doyuyor Mercan’ın; ama - ["Sosyalizme Tercüme" sergisi Salt Galata'da açıldı](https://www.mesele121.org/sosyalizme-tercume-sergisi-salt-galatada-acildi/) - Yugoslavya’da Türkçe konuşan topluluğun az bilinen tarihini gündeme getiren “Sosyalizme Tercüme” sergisi 24 Ekim’de Salt Galata’da açıldı. Sergi, çok uluslu bir toplumsal bağlamda sosyalist ideolojinin, Yugoslavya’da Türk kimliğinin inşasına ve dönüşümüne etkisini irdeliyor. Salt ve Lumbardhi Vakfı iş birliğinde düzenlenen Sosyalizme Tercüme, 24 Ekim Perşembe günü Salt Galata’da ziyarete açıldı. Kosova ve Makedonya odağında Yugoslavya’da - [Rahmaninoff’un zirve eseri: 3 No.lu Piyano Konçertosu](https://www.mesele121.org/rahmaninoffun-zirve-eseri-3-no-lu-piyano-koncertosu/) - Rus besteci Sergei Rachmaninoff, 3 No.lu Re Minör Piyano Konçertosunu (Op. 30) aldığı sipariş ardından, ilk kez New York’ta icra edilmek üzere 1909 yazında besteledi. Anılarında Eylül ayında tamamladığı konçertoyu çalışmak için fazla zamanı kalmadığını, bu nedenle yanında taşıdığı bir sessiz klavye üzerinde çalıştığını belirtiyor. Bu ifadesinden de anlaşılacağı üzere, gerek konçertonun ilk kez 28 - [Şiiri, şairi anmadan olmaz](https://www.mesele121.org/siiri-sairi-anmadan-olmaz/) - ben büyük duygulara göre değilim sanırdım muştular da aynı gelirdi ölüm haberleri de Söz konusu şiir olduğunda pek çok kez düşünürüm: Bu kadar çok şiir yazıldığı hâlde ki hepsi de şiir mi sorusu bir kenarda dursun; peki şiir kitapları niçin az satılır diye tartışılmasını gerçekten de ilginç, bulurum. Çünkü her ciddi şiir okuruna en az - [“Yine bu yıl ada sensiz..”](https://www.mesele121.org/yine-bu-yil-ada-sensiz/) - Derler ki, Yeşilçam Sokağı'nın tam girişindeki binanın birinci katında otururmuş. Sokağa giren çıkanları, film yazıhanelerini takip eder, kimin filmi nerede iş yapmadı, hangi senarist hangi yapımcıyla kavgalı, kim hangi firmadan henüz parasını alamadı, bunları bilirmiş. "Abla be, Mürrüvet Sim filanca filmde öyle başarılı olmuş ki" diyenlerin vay halineymiş tabii. Ülkü Erakalın anlatmıştı: Osman Nihat Akın çok - [Şakacı: Türkiye'de yazar olmak karşılıksız bir aşk gibi](https://www.mesele121.org/sakaci-turkiyede-yazar-olmak-karsiliksiz-bir-ask-gibi/) - Deniz Yüce Başarır’ın kadın yazarlarla sohbetlerden oluşan podcast serisi “Elim Kalem de Tutar Kadeh de”nin ikinci sezonu yepyeni romanı HınçAhınç’ı okurlarıyla buluşturan Figen Şakacı oldu. Şakacı'nın yeni kitabı ile ilgili ilk röportajı olan söyleşide ikili kitapları, hayatı, Türkçeyi, yeni Türkiye’yi, kayıpları, aileyi ve daha birçok şeyi konuştu. Deniz Yüce Başarır’ın “Elim Kalem de Tutar Kadeh - [Bu “Gök Kubbe”de baki kalan ancak hoş bir seda imiş…](https://www.mesele121.org/bu-gok-kubbede-baki-kalan-ancak-hos-bir-seda-imis/) - Lucy Kirkwood tarafından yazılmış, 2017’de National Theatre’da sahnelenen ve ülkemizde geçtiğimiz yıl İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları tarafından Ali Gökmen Altuğ yönetmenliğinde repertuvara alınan Sivrisinekler / Mosquitoes’in tadı hala damağımda kalmış olacak ki, koşa koşa gittim Gök Kubbe prömiyerini izlemeye… Kalemde Kirkwood, yönetmen koltuğunda da onun satırlarına hayran olan bir yönetmen olunca, yüz otuz beş - [Hem Amerika’nın hem Rusya’nın zafer müziği](https://www.mesele121.org/hem-amerikanin-hem-rusyanin-zafer-muzigi/) - Bir garip durum! II. Dünya Savaşı dönemi dışında her zaman birbirlerini sürekli düşman gören ABD ve Rusya, her ikisi, Rus besteci Çaykovki’nin bir sipariş üzerine 1880 yılında bestelediği ve ilk kez 1882’de icra edilen “1812 Uvertürü”nü kendi zafer günlerini kutlamak üzere kullanıyor. Siparişi veren, 1860 yılından itibaren Rus Müzik Derneğinin Müdürlüğünü üstlenen Nikolay Rubinstein (Çokça - [Kapıyı çalan da kim?](https://www.mesele121.org/kapiyi-calan-da-kim/) - On sekizinci yüzyıl ortasında buharı sıkıştırıp bundan müteharrik makine imal etmeye dayanan icatlar sürecine Endüstri Devrimi diyoruz. Bu icatlar laf olsun diye meraktan yapılmamıştır, kapitaliste para kazandırır. Endüstri Devriminin başladığı yer İngiltere, münhasıran Manchester şehri… Aslında buharı tenceresinde muhafaza eden Fransız mucit Denis Papin’dir, fakat Fransız bilim tarihçileri ne kadar tepinse bu şeref bir kez - [Botiçelli'nin Baharı ve Kerem Gökçer](https://www.mesele121.org/boticellinin-bahari-ve-kerem-gokcer/) - Yazar, oyuncu, yönetmen, hoca ve Gökçer Akademi'nin kurucusu Kerem Gökçer ile hazırlıkları devam eden "Kaktüs Çiçeği"nin prova arasında konuştuk. Aslında aklıma gelen, dilime takılan sorular arasında tiyatromuzun imkânları, yeni projeler, tiyatroya dair beklentiler ve perde açıp kapamaya dair nice şeyler vardı, ancak zamanımız kısıtlı olduğundan sadece bir kısmını konuşabildik. Kerem 1977 den bugüne hangi oyunlarda - [istanbulansiklopedisi.org erişime açıldı](https://www.mesele121.org/istanbulansiklopedisi-org-erisime-acildi/) - Reşad Ekrem Koçu’nun “İstanbul Ansiklopedisi”nin basılı ciltleri ile ilk kez erişime açılan binlerce arşiv belgesini bir araya getiren web sitesi yayında. Salt’ın Kadir Has Üniversitesi ile ortaklaşa yürüttüğü Reşad Ekrem Koçu ve İstanbul Ansiklopedisi Arşivi projesi kapsamında hazırlanan istanbulansiklopedisi.org erişime açıldı. Web sitesi, Koçu’nun yarım kalmış İstanbul Ansiklopedisi’nin G harfine kadarki basılı ciltleri ile binlerce - [Gök Kubbe'nin altında kadınlar "kadın"ı yargılıyor](https://www.mesele121.org/gok-kubbenin-altinda-kadinlar-kadini-yargiliyor/) - İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Lucy Kirkwood’un yazdığı, Özden Gököz’ün çevirdiği, daha önce Londra ve New York’ta sahnelenen “Gök Kubbe”yi İstanbul seyircisiyle buluşturuyor. Ali Gökmen Altuğ'un yönetmenliğinde sahnelenen oyun, kadın dayanışması, adalet ve toplumsal cinsiyet rolleri üzerine düşündürücü bir yolculuk sunuyor. Dört ay önce tanımadığı bir adamın atının sırtında evinden ayrılmış olan Sally, biriktirdiği parasını - [Yarım asırdır eskimeyen bir hiciv](https://www.mesele121.org/yarim-asirdir-eskimeyen-bir-hiciv/) - Politik güldürü eserlerin en sevdiğim yanı, üstünden yıllar geçse de güncelliğini koruması sanırım. Hangi yılda oynanırsa oynansın, farklı uyarlamalar, farklı yönetmen ve oyuncular tarafından sahneye taşınırsa taşınsın yolculuk ettiğimiz zamanın kısa bir özeti gibidir adeta. Tıpkı, farklı coğrafyaların ortak sorunlarına sosyolojik bir büyüteç tutmayı başaran Dario Fo eserlerinde olduğu gibi… 13 Ekim 2016 tarihinde hayata - [Onları mücadele ruhu birleştirdi](https://www.mesele121.org/onlari-mucadele-ruhu-birlestirdi/) - Fransız çizer Fabien Toulmé'nin yeni serisi ''Dünyadan Yansımalar''ın ilk halkası Mücadele, üç ayrı ülkeden üç cesur insanın haklı direnişine ve sergilediği eşsiz mücadeleye tanıklık ettiriyor. Gezegenimizin dört bir köşesinde yaşananlara kayıtsız kalmamak, iktidar baskısına karşı bireylerin ve toplumların verdiği mücadeleyi ölümsüzleştirmek için usta bir belgeselci gibi iz süren sanatçı; çizgilerini bu kez Asya, Güney Amerika - [TGC "Ey Özgürlük" sergisi Basın Müzesi’nde açıldı](https://www.mesele121.org/tgc-ey-ozgurluk-sergisi-basin-muzesinde-acildi/) - Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin düzenlediği Türkiye’de Basın ve Düşünceyi İfade Özgürlüğü Görsel Sanatlar Sergisi’nin üçüncüsü 14 Ekim 2024 Pazartesi günü gazeteciler ve sanatseverlerle TGC Basın Müzesi’nde buluştu. Sergide 24 sanatçının eserleri yer alıyor. 3.Türkiye’de Basın ve Düşünceyi İfade Özgürlüğü Görsel Sanatlar Sergisi’nde sanatçıların resim, seramik, heykel, fotoğraf ve kolajdan oluşan eserleri sergileniyor. TGC Basın Müzesi’nde bu - [Basının "Burberry’s standı"nın ardından](https://www.mesele121.org/basinin-burberrys-standinin-ardindan/) - “Ölümünün ardından yazılan veda yazılarında ona dair altı çizilen hususlar daha çok şıklığı, gustosu ve lüks yaşam tarzı oldu. Ne var ki bunlar, Güneri Cıvaoğlu’nun mesleki profiline dair fikir vermekten uzaktı. Sahi kimdi, nasıl bir gazeteciydi Güneri Cıvaoğlu? Gazeteciliğe nerede başlamış, nasıl yol almıştı?” Bebek Otel’in içindeki Les Ambassadeurs Lokantası’nda bir araya gelmişlerdi, o gün… - [Paul Simon cazcıları sever](https://www.mesele121.org/paul-simon-cazcilari-sever/) - Başlığa bakıp da yeni bir Paul Simon albümü yayınlandığını ve caz yapmaya başladığını sanmayın. Yaşıtlarının çoğu ilerleyen yaşlarında Amerikan Şarkı Kitabı’nın mücevherlerini yorumlamışsa da Simon bu yola meyil etmedi (kim bilir belki de henüz etmedi) ve hala kendi şarkılarını çalıp söylüyor. Hayranlarının başka türlüsünü beklediğini de sanmam çünkü Simon külliyatı, haddi zatında, popüler müziğin en seçkin - [Tuhaf kapaklar bahane, müzik şahane!](https://www.mesele121.org/tuhaf-kapaklar-bahane-muzik-sahane/) - Yirmi küsür sene önce, yine böyle serince bir sonbahar gecesinde mahallede yürüyüşe çıkmış, soluklanmak için caddenin -şimdilerde de galiba o zamanlarda da- iyi çay içilebilen yegane mekanı diyebileceğim Sim Cafe‘de kendime zar zor bir masa bulmuştum. Çay henüz gelmiştik ki arkamdan bir yerlerden gelen tanıdık bir sese doğru yöneldim. Ankara’nın ve galiba Türkiye’nin, amfi lambası dendiğinde - [Tokatlıyan Han'da hasat zamanı: Polifonik Bir Bahçe](https://www.mesele121.org/tokatliyan-handa-hasat-zamani-polifonik-bir-bahce/) - Tokatlıyan Han’da özellikle son iki yıldır filizlenen yeni yaşam kültürünün rüzgarını arkasına alan sanatçıların eserlerinden oluşan Polifonik Bir Bahçe isimli sergi 16 Ekim'de Han'ın beşinci katında açılıyor. Tokatlıyan’ın teras katı, yirmi yılı aşkın süre önce oda sakinlerinin mekânı terk etmesinden bu yana dokunulmamış bir mekân ve ilk kez bir sergiye ev sahipliği yapıyor. Küratörlüğünü Eda - [Deniz ve mehtap sordular seni… Neredesin?](https://www.mesele121.org/deniz-ve-mehtap-sordular-seni-neredesin/) - Hollywood’un Broadway ve New York tiyatro dünyasını konu edinen 1950’lerin filmlerinde görmüşsünüzdür; hatırlarsınız. Oyunun ilk gecesi ardından gazete sütunlarındaki eleştiriler için bir telaşe alır başını gider. Oyun yönetmeni ve oyuncuların akşam baskısı yapan gazeteleri alıp eleştirileri okuduklarındaki heyecanlarını, sevinç yahut kırgınlıklarını beyazperdede izlerdik. Şimdi, akşam baskısı yapan bir gazetemiz olsa ve o muhayyel gazetenin tiyatro - [Folklorik bir beste: Aram Haçaturyan’ın Keman Konçertosu](https://www.mesele121.org/folklorik-bir-beste-aram-hacaturyanin-keman-koncertosu/) - 1903-1978 yılları arasında yaşamış, Tiblis doğumlu, Ermeni kökenli Aram Haçaturyan, Şostakoviç ve Prokofiyev ile birlikte en ünlü 20. yüzyıl Rus, daha doğrusu Sovyet bestecileri arasında adı anılan biri. Musiki hayatı hikâyesinin başında tek kelime Rusça bilmeden ve hiçbir müzik eğitimi olmadan 18 yaşında gittiği Moskova’da yetenekli bulunarak Gnessin Enstitüsüne çello öğrencisi olarak kabul edilmesi ve - [RHM'nin yeni sergisi, hem göze hem damağa hitap edecek](https://www.mesele121.org/rhmnin-yeni-sergisi-hem-goze-hem-damaga-hitap-edecek/) - Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’nin ikinci süreli sergisi “Tat ve Sanat: Lezzetli Resimler”, doğadan, denizden, pazar yerlerinden, balıkçılardan ve sofralardan ilham alan eserleriyle tüm duyularımıza hitap ediyor. Beyoğlu’nda, İstiklal Caddesi üzerindeki tarihi Baudouy (Bodvi) Apartmanı’nda hizmet veren Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi’nin yeni süreli sergisi “Tat ve Sanat: Lezzetli Resimler”, İstanbul Kültür Yolu - ["Fes takan Joker" fikri nasıl oluştu?](https://www.mesele121.org/fes-takan-joker-fikri-nasil-olustu/) - Dünyanın çeşitli ülkelerinde geçen “Joker: The World” (Joker: Dünya) çizgi romanının basın lansmanı, Türkiye’de geçen hikayeyi kaleme alan yazar ve oyuncu Metin Akdülger ile çizer Ethem Onur Bilgiç’in katılımıyla gerçekleşti. Lansmanda Akdülger ve Bilgiç, "fes takan Joker" fikrinin nasıl oluştuğunu ve proje sürecini anlattılar. Çizgi roman serüveninin yaklaşık 4 yıl önce başladığını söyleyen Metin Akdülger, - [Pamuk Prenses'imiz, Munise'miz...](https://www.mesele121.org/pamuk-prensesimiz-munisemiz/) - 1956’da ilk filmi olan Papatya’da rol aldığında henüz iki yaşındaydı. Funda, Duvaklı Göl, Ömrüm Böyle Geçti, Ölümden de Acı geldi sonrasında. 1958-59 sezonunda Memduh Ün’ün yönetiminde çekilen Ayşecik ile bir anda milyonların sevgilisi oluverdi Zeynep Değirmencioğlu. Türk sinemasında çocuk yıldızlar dönemi, özellikle de sonu ‘cik’ ile biten küçük oyuncuların beyaz perdede boy göstermeye başlaması, Ayşecik ile başlamıştı zaten. Herkes onun - [Dr. Hikmet Kıvılcımlı Dergi Yazıları kitabı yayınlandı](https://www.mesele121.org/dr-hikmet-kivilcimli-dergi-yazilari-kitabi-yayinlandi/) - Dr. Hikmet Kıvılcımlı’nın çeşitli dergi ve gazetelerde yayınlanan yazıları, TÜSTAV Sosyal Tarih Yayınları tarafından kitaplaştırıldı. Kıvılcımlı'nın çok sayıda dergide çeşitli konular hakkında yazdığı, çeşitli kurum arşivlerinde dağınık olarak duran yazılar 3 ciltlik bir takım olarak okurla paylaşıldı. Kitapların birinci cildi Dr. Hikmet Kıvılcımlı’nın kendisinin çıkartıp yönettiği Vatan Partisi’nin (1954) yayını Vatandaş Gazetesi; 1967 yılında ancak - [Tuhaf Meyve: Billie Holiday](https://www.mesele121.org/tuhaf-meyve-billie-holiday/) - "Güneyde ağaçların tuhaf meyveleri vardır; kanlıdır yaprakları, kökleri de kanlıdır. Tatlı meltemi güneyin sallar siyah bedenleri, kavak ağaçlarına asılı tuhaf meyveleri." Amerikalı sosyalist şair ve şarkı yazarı Abel Meeropol‘ün, gazetede gördüğü bir fotoğraftan etkilenerek yazdığı şiiri böyle başlıyor. Fotoğraf 7 Ağustos 1930’da ABD’nin Indiana şehrinde linç edilen iki siyahinin ağaca asılı gövdelerini ve önde toplanan - [Reddediyorum!](https://www.mesele121.org/reddediyorum/) - Nâzım’ın “büyük insanlık”ı salt kendi yurdunun insanları uğruna hapisleri, zulümleri ve yurtdışında ölümü göze aldığı, onların mutlulukları için kendi mutluluğundan vazgeçtiği insanları değildi, diye düşünüyorum. Çünkü gerçekçi şairler düşünen insanlardır da aynı zamanda. Düşünen ve de yazan insanların coğrafyaları da oldukça geniştir. Bu coğrafya, bütün bir dünyadır. Düşünen ve yazan her insanın coğrafyası yurdu değil, - [Çünkü sahne bir mertebedir](https://www.mesele121.org/cunku-sahne-bir-mertebedir/) - Tül perdenin ardından süzülen inci grisi ışık, sanki geçmiş zamanlardan bir şeyler fısıldıyor gibiydi. İşte, radyonun başındaydım. Heyecanla, sabırsızlıkla "Kaptan Amca"yı, Şefik Kaptan'ı bekliyordum. Kuşlardan, tropikal ormanlardan, mavi balinalardan söz edecekti yine... Ve tabii, sohbetin en tatlı yerinde, Suna Keskin çocuklarını, yemeğe çağıracaktı. Söze şöyle mi başlasam: "Yaşadığı dönemi çok iyi okuyan, doğru saptamalarda bulunan, - [36 yıl sonra  “Ağrı Dağı Efsanesi”](https://www.mesele121.org/36-yil-sonra-agri-dagi-efsanesi/) - Yaşar Kemal’in 1970 yılında yayımlanan, 13 dile çevrilerek dünyada yoğun ilgi gören romanı büyük bir prodüksiyonla 36 yıl aradan sonra Şehir Tiyatroları’nda seyircisi ile Buluştu. Yiğit Sertdemir’in uyarlayıp yönettiği, Ahmet ve Gülbahar’ın aşk hikâyesini konu alan “Ağrı Dağı Efsanesi" 1 Ekim 2024 Çarşamba günü 20.30’da Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde özel davetliler ile galasını yaptı. Dramaturgisini Sinem Özlek’in, müziğini - [Yaralı insanların, kayıp yaşamların öyküleri](https://www.mesele121.org/yarali-insanlarin-kayip-yasamlarin-oykuleri/) - Nazmi Bayrı, öyküleriyle tanınan bir yazar. Bugüne kadar yayımlanmış kitaplarını şöyle sıralayabiliriz: ‘Otel Atlantik’ (2010), ‘Uçurtmalar’ (2012) adlı kitapları Kanguru Yayınları’ndan, ‘Güz Buluşmaları’ (2014), ‘Kırgın Öyküler’ (2015), Kırık Öyküler ( 2015), ‘Kırılgan Öyküler’ (2018), adlı kitapları Broy Yayınevi’nden, ‘Yüreğimdeki Adana Kesitleri’ (2018) Heyamola Yayınları. Bayrı’nın yeni öykü kitabı Kekeleme, yaşamın izleriyle yüklü öykülerden oluşmakta. Öykülerde - [İklim Tamkan, Fazıl Say'ın eseriyle İspanya turnesinde](https://www.mesele121.org/iklim-tamkan-fazil-sayin-eseriyle-ispanya-turnesinde/) - Piyanist ve klavsen sanatçısı İklim Tamkan, Hollandalı klavsen yapımcısı Titus Crijnen’in meslekteki 40. yılı nedeniyle İspanya'nın Zaragoza kentinde düzenlenen konserlerde dinleyicilerle buluşacak. Tamkan turnenin son konserinde Fazıl Say’ın kendisine ithaf ettiği “Goldberg İstanbul’da” adlı bestesinin Avrupa prömiyerini gerçekleştirecek. 1984 yılından bu yana ürettiği klavsenlerle dünyanın en saygın klavsen yapımcılarından biri olarak kabul edilen Hollandalı Titus - [Üç kız kardeşi ağabeylerinin gölgesinden çıkaran kitap](https://www.mesele121.org/uc-kiz-kardesi-agabeylerinin-golgesinden-cikaran-kitap/) - Hollandalı Yazar Willem-Jan Verlinden bu kez dünyanın en çok konuşulan ressamlarından Van Gogh’un kız kardeşlerini anlatıyor. Ünlü ressamın hayatının ve sanatının şekillenmesinde büyük etkileri olan üç kız kardeşini ağabeylerinin gölgesinden çıkartan ‘Van Gogh’un Kız Kardeşleri’ özenli bir biyografi çalışması. Sanat tarihinin önemli isimlerinden Vincent van Gogh’un hüzünlü hayat hikâyesi ve trajik ölümü bugüne kadar birçok - [Adım Yumurcak'tır benim…](https://www.mesele121.org/adim-yumurcaktir-benim/) - "Bak buram sıyrıldı diye / Bebek bebek soruyor musun?/ Yazı yazar yahut resim yaparken / Yine ellerini boyuyor musun? / Koşa koşa gelip / Yoruldum diye elini kalbine koyuyor musun? / Daha pek erkendir biraz büyüsün, diyorlardı / Söyle, büyüyor musun? / Dudağından öpen bir adın vardı ki / YUMURCAK, diyorlardı duyuyor musun? / Kuzular - [Bir lisan bir insan](https://www.mesele121.org/bir-lisan-bir-insan/) - Bir İspanya seyahatindeydim ve Cadiz şehrinde katıldığım günlük bir yemek kursunda deniz mahsullerinden “paella” yapmayı öğretmişlerdi. Orada anneannemle konuştuğum İspanyolcaya dayalı Ladino lisanı çok işime yarayacaktı. Zaten, bir lisan bir insan demezler mi! Tek kelime İspanyolca bilmediğim hâlde Ladino konuşunca oradakiler çok etkilenmişlerdi. Bana öyle bir baktılar ki, sanki oraya büyüyle gelmişim ve Alaaddin’in sihriyle - [Bir çevre tarihi hikayesi](https://www.mesele121.org/bir-cevre-tarihi-hikayesi/) - Tarihçi Mark Stoll’un teknik, teknoloji, ulaşım, enerji, iletişim, ticaret ve finans alanlarındaki gelişmelerin modern tüketim kapitalizmine nasıl yol açtığını irdelediği Kâr: Kapitalizmin Tarihine Ekolojik Bakış adlı çalışması, Zeynep Demir’in çevirisiyle Ayrıntı Yayınları’ndan çıktı. İnsanlığın, gezegenin kaynaklarından daha fazla kâr elde etmeye yönelik ezeli çabasının kapitalizm tarafından nasıl beslendiğini ortaya koyan kitabında Stoll, bunun çevre üzerindeki - [Tacim Çiçek’in ‘Dereler Buz Bağladı’sı](https://www.mesele121.org/tacim-cicekin-dereler-buz-bagladisi/) - Tacim Çiçek, Almanya’ya sıklıkla gelen bir yazar. Onu son gelişinde Bochum’daki bir etkinlikte tanıdım. Edebiyata şiirle başlamış. On şiiri bestelendiği hâlde 1996’da bırakmış. Çocuklar ve yetişkinler için öyküler, romanlar yazmaya yönelmiş. Ayrıca kitap tanıtım ve eleştiri yazıları da ilgi alanı. Salondakileri konuşmasıyla adeta büyüledi desem abartmış olmam, çünkü gerçekten de iyi bir konuşmacı; internetteki kimi - [Sarı otların fısıltıları neler söylüyor](https://www.mesele121.org/sari-otlarin-fisiltilari-neler-soyluyor/) - Önemli bir hukuk insanı olan ve Hukuk Felsefesi ve Hukuk Sosyolojisi alanıyla ilgili pek çok çalışması bulunan Hayrettin Ökçesiz son yıllardaki yazınsal uğraşısını daha çok şiirler ve düşünce notları, aforizmalarla sürdürmektedir. Onun bu bağlamda yayımlanan iki yeni kitabı var: Fısıldayan Sarı Otlar ile Var Yok Ne. Şiir ve düşüncelerini dile getirdiği aforizmalarından/notlarından oluşan kitaplar üretmeye - [Caz yoluna döşenen taşlar](https://www.mesele121.org/caz-yoluna-dosenen-taslar/) - Benim “klasik müziğin tanrısı” bellediğim Johann Sebastian Bach var bu hafta gündemimde. Kendisinden destek almak umuduyla “Brandenburg Markgrafı” unvanlı bir Berlin soylusuna 1721’de elle yazdığı notalarını paket edip gönderdiği, ancak hiçbir cevap alamadığı altı konçerto “Brandenburg Konçertoları” adıyla bilinir. İşin garip yanı söz konusu notaların ancak 1850’de bulunup yayımlanmış olması. Yüzyıldan fazla! Bunların içinde 5 - [Bu eller hiç temizlenmeyecek mi bir daha!](https://www.mesele121.org/bu-eller-hic-temizlenmeyecek-mi-bir-daha/) - Moda Sahnesi, William Shakespeare'in yazdığı, Emine Aydın'ın dilimize çevirdiği "Macbeth Tragedyası" ile tiyatro sezonunu açıyor. Bazen ufunetli bir ihtiras hemen öldürmez belki. Ama bütün bir hayatı, dahası nice hayatları elimizden alır, götürür. Macbeth’in yazgısı da üç replikle şekillenmişti aslında: Birinci Cadı – Selam sana Macbeth! Selam Glamis beyine! İkinci Cadı – Selam sana Macbeth! Selam Cawdor beyine! - [İBB Şehir Tiyatroları ekimde 22 oyunla seyirci karşısında](https://www.mesele121.org/ibb-sehir-tiyatrolari-ekimde-22-oyunla-seyirci-karsisinda/) - İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, tiyatro sezonunun ilk ayında 22 oyunla seyirci karşısına çıkıyor. Ekim ayında tiyatroseverleri Yaşar Kemal’den Molière’e, Henrik Ibsen’den William Shakespeare’e klasik ve çağdaş yazarların eserlerinin ön planda olduğu zengin bir repertuvar bekliyor. Ekimde yeni oyunlar Ağrı Dağı Efsanesi, Gök Kubbe ve İkinci Perdenin Başı perde diyecek. Seyirci ile buluşacak diğer oyunlar - [“Milli İrade” safsatası…](https://www.mesele121.org/milli-irade-safsatasi/) - Milli İrade, Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlüğünde: “Milletçe kullanılan ve hiçbir gücün etkileyemeyeceği kuvvet; ulusal irade”; Viki Sözlükte de:”ulusun herhangi bir baskıya maruz kalmadan düşüncesini ortaya koyması” olarak ifade ediliyor… “Eğer oy kullanmak bir şeyleri değiştirseydi, çok önceden yasaklanırdı” Michel Gérard Joseph ColucheHalkın kaderinin kendi elinde olması, sosyal sürecin rotasını ve mahiyetini belirlemesi demeye geliyor. - [Ezber bozan bir yüz yıl eleştirisi: Yüz Yıllık Apartheid](https://www.mesele121.org/ezber-bozan-bir-yuz-yil-elestirisi-yuz-yillik-apartheid/) - Taner Akçam, üç bölüm ve son sözden oluşan ve üçüncü baskısı yapılan toplamda 160 sayfalık kitabı Yüz Yıllık Apartheid’ta (Eylül 2023, Aras Yayıncılık) resmî tarihi kapsamlı ve ayrıntılı biçimde eleştirir. İçine doğduğumuz, neredeyse kanıksadığımız ortamın anlaşılabilmesini sağlamaya çalışır. Bilindiği hâlde hiçbir şekilde sorun edilmeyen ırkçılığın/apartheidin içselleştirilmesi olarak okunması gerektiğinin altını çizer. 1918-1923 sürecinde Türkiye’de Apartheid - [İki kent, bir mayıs...](https://www.mesele121.org/i-ki-kent-bir-mayis/) - Dün, 1 Mayıstı. Hem evde hem dışarıda olabildiğim, bir bayram havasında olmamakla beraber heyecandan yerimde duramadığım bir başka 1 Mayıs. Alman dostlar günün koşullarına uygun çok sayıda eylem örgütlemiş. Sabah yürüyüşüm sırasında ve bisikletle dolaşmaya çıktığım zaman rastlayabildim çoğuna. Twitter’da takip edilebilir anlık rota belirlenen yürüyüşlerin yanı sıra. - [Bir fotoğraf, tanıklık ve zaman](https://www.mesele121.org/bir-fotograf-taniklik-ve-zaman/) - Bir fotoğrafa rastladım, yıl 2007, Limter-İş sendikasındayız. Geçmişe dair nostaljiye yönelik bir paylaşımda "Alman Sendikalar Birliği ile beraber eğitim semineri yapılmıştı. Tersanelerdeki baskı rejimi ve taşeronluk sistemiyle gerçekleşen üretimin üzerinden çeşitlenen güvencesizleştirmeyi anlatmıştık. Zira o dönem Almanya'da da daha kurumsal formlarda gerçekleşen güvencesizleştirmenin ayak sesleri olduğunu öğrenmiştik. Şimdi Almanya'da yaşıyorum ve neoliberal politikalarının sonuçlarını, bazı - [Travmayı bilince çıkaran bir ifade: “Torunlarımın sırtındaki yükü hafifletmek istiyorum”](https://www.mesele121.org/travmayi-bilince-cikaran-bir-ifade-torunlarimin-sirtindaki-yuku-hafifletmek-istiyorum/) - Axel Dubinski[1] travma-sağaltma çalışmaları ile tanınan terapistlerden biri. Heal Versity'nin[2] hazırladığı “Die Macht der Epigenetik (Epigenetik'in Gücü)” adlı podcast dizisinin 26. bölümündeki söyleşisinde kendini tanıtırken, her şeyden önce savaş travması yaşayan bir anne-babanın çocuğu olduğundan bahseder. Kuşaklar arası kolektif travmayla kişisel bağlantısını ise şu şekilde açıklar: “Ben bir baba ve aynı zamanda dedeyim. Çocuklarımın ve - [Peki, Haydar’a ne oldu?](https://www.mesele121.org/8647-2/) - İngiliz William Hogart’a tarihsel sosyolojinin realist ressamı deniliyorsa, Hollandalı ressam Jan Steen’e bu unvanı yetmiş yıl öncesinden haydi haydi vermek gerekir. Hogart 1697 doğumludur; Steen 1627. Steen’in realizminde tıp doktorları sıkça yer alır; âdeta hekimler ve hastalar olmaksızın tuvaline konu bulamaz. Üretken ve bereketli bir ressamdır Steen, yüzlerce değilse bile, hani bir o kadar da - [Tiyatro için: 1 Bilet Kendine 1 Bilet Öğretmene](https://www.mesele121.org/tiyatro-icin-1-bilet-kendine-1-bilet-ogretmene/) - Türk Tiyatrosu’nun gelmiş geçmiş en değerli, en güzel, en yetenekli, en özel oyuncularından biri olan Dilek Türker'in 2024-2025 sezonunda başlattığı projesini gönülden destekliyorum… "Sarah Bernnhardt"ın gerçek hikayesini dinledim kendisinden... anıların istilasıyla çoğalan sözcüklere bıraktım kendimi. Yıldız Kenter'in, Melahat İçli'nin "Bahar yüzlü" olarak tanımladığı, Aziz Nesin'in "Ruhu bedenine, bedeni kendine sığmayan coşkular prensesi" diye söz ettiği - [Günümüzde tek dil insanın hapishanesi mi?](https://www.mesele121.org/gunumuzde-tek-dil-insanin-hapishanesi-mi/) - Öncelikle belirtmeliyim ki alanında uzman kişilerin yazdıklarından çeşitli zamanlarda yaptığım okumalardan edindiğim kimi bilgileri yazma sevdalısı olmaktan daha çok okuma heveslisi biri olarak içselleştirdiklerimi kendi cümlelerimle aktarmaktan başka bir şey yapmıyorum. Bu konuda araştırma yapan, düşünce üreten özellikle dilbilimcilere ve geçmişten günümüze insanın gelişimini bulgular ışığında anlatmaya ve anlamamıza yardımcı olanlara hayranlık duyduğum ölçüde teşekkür - [Bombardıman altında bestelenen senfoni](https://www.mesele121.org/bombardiman-altinda-bestelenen-senfoni/) - Tarihten ders almayı ve Rusların kendi toprakları üzerinde hiçbir zaman yenilmeyeceklerini bilmeyen vahşi Hitler’in hava kuvvetleri Luftwaffe, 19 Eylül 1941 gecesi kara kuvvetlerinin abluka altına aldığı Leningrad kentini bombalarken Rus besteci Dmitri Shostakovich, bestelemekte olduğu Do Majör yedinci senfonisinin tamamladığı ikinci bölümünü davet ettiği dostlarına piyanosundan dinletmek çabasındaydı. Ne yazık ki kenti tarumar edip geride - [Var olmaya çalıştığın için teşekkür ederiz AF!FE](https://www.mesele121.org/var-olmaya-calistigin-icin-tesekkur-ederiz-affe/) - Saye nedir bilir misiniz? Saye, gölge demek. Sayende ise senin gölgende, yardımınla anlamındaki zarif teşekkür… Biz 14 Eylül akşamı gerçekleşen prömiyerle, bu topraklardan yüz yıl önce geçmiş ve türlü ıstıraplar çekerek, koskoca bir çınar gibi köklerini toprağa, dallarını göğe uzatmayı başarmış, ilk Müslüman Türk Kadın Oyuncu Afife Jale’den ilham alınarak hazırlanmış bir tiyatro oyunu, bir - [Solo Botter sergilerinin üçüncüsü Komet'i ağırlıyor](https://www.mesele121.org/solo-botter-sergilerinin-ucuncusu-kometi-agirliyor/) - İstanbul’un ilk art nouveau yapısı Casa Botter’de Levent Çalıkoğlu küratörlüğünde gerçekleşen “Botter Sergileri” serisinin üçüncüsü olan “Solo Botter: Komet” sergisi ziyarete açıldı. Sanatçının 1960’lı yıllardaki erken dönem eserlerinden “alto modern” adını verdiği beyaz fonlu kavramsal minimalist resimlerine uzanan özel bir seçki sunan sergi12 Ocak 2025'e kadar açık kalacak. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) bünyesindeki İBB Miras’ın restorasyon ve yeniden - [Şehir Tiyatroları “Sürdürülebilir Bir Dünya İçin … Barış” diyecek](https://www.mesele121.org/sehir-tiyatrolari-surdurulebilir-bir-dunya-icin-baris-diyecek/) - İBB Şehir Tiyatroları “Sürdürülebilir Bir Dünya İçin … Barış” temasının hâkim olduğu 2024-2026 repertuvarını paylaştı. 2 Ekim’de açılacak yeni tiyatro sezonunda tiyatroseverleri Yaşar Kemal’den Shakespeare’e, Tarık Akan’dan Haldun Taner’e klasik ve çağdaş yazarların eserlerinin ön planda olduğu zengin bir repertuvar bekliyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları 2024-2026 repertuvarını Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde düzenlenen toplantıyla paylaştı. - [Altar Kaplan’ın yeni romanı: Camus Dansı](https://www.mesele121.org/altar-kaplanin-yeni-romani-camus-dansi/) - Altar Kaplan Papadopulos Apartmanı, Halifeler Köyü, Aloda, İki Nehir Arası, Kırmızıyı Sevenler Derneği adlı romanlardan oluşan külliyatına yeni bir eser daha ekledi: Camus Dansı. Henüz dumanı üstünde olan bu son romanında öncekilerden farklı bir yol izleyen yazar, sadık okurlarını şaşırtacağa benziyor. Zira denemeler ile öykü arasında bir bütünlük oluşturmaya çalışan Camus Dansı zor, alışılmadık ve sabır - [Unutamadım.... Ben de!](https://www.mesele121.org/unutamadim-ben-de/) - Bazı isimleri kamuoyuna tanıtmaya gerek yoktur. Herkes tanır onları, herkes sever, bir toplumun ortak belleğine yerleşmiş gerçek ikon'lardır onlar. Hayatlarımızın içine girmiş rol modellerimiz, vazgeçilmezimiz olurlar. Sahi ilk ne zaman tanıdım Semiramis Pekkan'ı? Herhangi net bir tarih yok aklımda. Yine de,1968 yılı olmalı, diyorum. "Aşka Tövbe" filmindeki Nazan...yoksa "Çıtkırıldım" da Kolejli Filiz'in sınıf arkadaşı o güzel kız... - [Paganini’den, bu defa Franz Liszt’e: "çıngırdayan küçük çanlar"](https://www.mesele121.org/paganiniden-bu-defa-franz-liszte-cingirdayan-kucuk-canlar/) - İki ay kadar önce sizlere Paganini’den ve onun nasıl kendisinden sonra gelen pek çok besteciyi etkilediğinden söz etmiştim; hani Brahms, Liszt, Johann Strauss, Rachmaninoff gibileri. Hani Franz Schubert, “Paganini’nin Adagio’sunu söyleyen bir meleği dinledim,” demiş ya. Hani şu “Şeytanın Kemancısı” olarak bilinen, çağımızın en ünlü rock gitaristleri Jimmy Hendrix ya da Chuck Berry gibileriyle kıyaslanan - [Pardon, bakar mısınız?](https://www.mesele121.org/pardon-bakar-misiniz/) - "İnsan, Tanrı’nın yarattıkları arasında akıllı olan tek varlıktır!" inancına karşı çıkmak için buradayım. Aklın insanı özel kıldığını iddia edenlere bir sorum olacak; bu kibir değildir de nedir? Bitkilerin aklını nasıl yok sayarsınız? Ya hayvanlarınkini? Evrenin tek akıllısı olduğumuzu iddia etmek akılsızlıktan başka ne olabilir? Üstelik öyle davranmıyorken… Dertliyim bu konuda, durun anlatayım… Ama önce şarkımızı - [Afet ve Muhsin ile “İkinci Perdenin Başı"nda](https://www.mesele121.org/afet-ve-muhsin-ile-ikinci-perdenin-basinda/) - Hatırlıyorum Alp Tuğhan Taş'ı; "Ölü Ordu'nun Generali", "İki Arada Bir Yerde", "Ocakta Bahar", "Hamlet" piyeslerinde izlemiştim. Doğru hatırlıyorsam, "Sırça Hayvan Koleksiyonu"nun yönetmen yardımcılığını da üstlenmişti. "Yüzüne Haykıracak Gücüm Kalmadı Afet"Beş yaşımdan bugüne tam elli dokuz sezon heyecanla, sadakatle takip ettiğim ve gerçek yaşam okulum / evim dediğim İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatrosu ile çok özel bir - [Acıma duygusu uyandıran bir ifade: “Travmayı atlatmada en (çok) yoksullar zorlanmakta”](https://www.mesele121.org/acima-duygusu-uyandiran-bir-ifade-travmayi-atlatmada-en-cok-yoksullar-zorlanmakta/) - Dr. Stefan Schmidinger1 “Die Opfermentalität: Anzeichen, Ursachen und wie man ihr entkommt (Kurban mantalitesi: Belirtileri, sebepleri ve kurtulma yolları)” adlı makalesinde Kurban mantalitesini şu şekilde tanımlar: "Kurban mantalitesi; bir kişinin (ya da grubun) tüm dünyanın kendisine karşı olduğuna ikna olması, ve başına gelen ya da gelebilecek olan şeyi (ya da şeyleri) kontrol edemeyeceğine inanmasıdır.“ 2 - [Batı hegemonyasının çöküşünden sonra toplumsal ekoloji](https://www.mesele121.org/bati-hegemonyasinin-cokusunden-sonra-toplumsal-ekoloji/) - Toplumsal ekoloji düşüncesi Murray Bookchin tarafından 1960'lardan itibaren şekillenmeye başladı. Bookchin'in 1990'larda yayımladığı kitap ve makalelerle son şeklini aldı diyebiliriz. Bu dönem aynı zamanda Batı merkezli dünyanın sonsuza kadar süreceği gibi bir anlayışın hakim olduğu bir dönemdi. Her ne kadar toplumsal ekoloji Avrupamerkezci bu düşünce yapısına köklü bir eleştiri getirse de özelde Batı hegemonyasını tartışmadı, - [İnsanlık için önemli olan yazı niçin bulundu?](https://www.mesele121.org/insanlik-icin-onemli-olan-yazi-nicin-bulundu/) - Günümüzdeki devletlerin gelişmişlikleri soy atalarının yazıyla erken buluşmalarının sonucudur. Pek az devlet veya halk/lar yazıyla erken buluşmuş olsalar da (Irak, Peru vb gibi) gelişememişlerdir. Bunun pek çok nedeni var ve bu yazının kapsamında olmadığından üzerinde durmayacak. Elbette ki bugünkü anlamda konuşma dilinin karşılığı sembollerden ibaret olan ve adına ‘alfabe’ dediğimiz yazı sistemlerinden önce de halklar - [Rosita’nın düğününde ‘çilekli tart’ krizi](https://www.mesele121.org/rositanin-dugununde-cilekli-tart-krizi/) - Bir şehri, kasabayı, köyü severseniz hep ondan söz etmek istersiniz. Ben de size eski Bodrum ile şimdiki Bodrum‘u anlatmak istiyorum. Böyle kıyaslamalar, "Bizim zamanımızda," diye başlar hep… İşte, 34 sene evveli, Bodrum’daki ilk evimiz Yalıkavak’taydı. Dış duvarları yerden çatıya kadar mor begonvillerle kaplı, neredeyse denizin üzerinde yapılmış gibi iki katlı bir kasaba eviydi. O yıllarda - [Beethoven’in “Kreutzer Sonatı” ve ardındaki garip hikâye](https://www.mesele121.org/beethovenin-kreutzer-sonati-ve-ardindaki-garip-hikaye/) - Bugünkü konumuz, klasik müzik tarihinin gelmiş geçmiş en ünlü ve en etkileyici bestecilerden biri olan Alman Ludwig van Beethoven’in yapısı da garip, hikâyesi de garip, ama yine de çok bilinen bir bestesi. Beethoven yeni yeni tanınmaya başladığı dönemde, 1803 yılında Viyana’da tanıştığı ve dostluk geliştirdiği zamanın ünlü keman virtüözlerinden İngiliz George Bridgetower için (adam aslında - [İlham alınası bir kadın girişimci/vizyoner: Elif Dağdeviren](https://www.mesele121.org/ilham-alinasi-bir-kadin-girisimci-vizyoner-elif-dagdeviren/) - Ülkemizde ilk internet girişimini gerçekleştiren, parmaklarında birçok marifeti olan, bıkmadan, usanmadan, istikralı üretimleri, projeleri olan Elif Dağdeviren ile online bir söyleşi gerçekleştirdik. Yoğunluğuna rağmen zaman ayırdığı için teşekkür ederim. Faydalandığım bir söyleşi oldu. “Şimdi dönüp bakıyorum da iyi ki işte kadın olduğumu unuturken hayatta kadınlığımı unutmamışım! Bazıları ona da mecbur kalıyor zira.”Tanıyanlar bana katılacaklardır eminim. - [6-7 Eylül olayları, gazetecilik ve gazeteciler](https://www.mesele121.org/6-7-eylul-olaylari-gazetecilik-ve-gazeteciler/) - “6-7 Eylül kolektif bir çalışmadır. İstihbarat örgütü devrededir. Hükümet, en iyi niyetli yorumla, protesto gösterilerinden medet ummaktadır. Hükümetçe himaye edilen bazı gruplar, kışkırtmaya yönelik rol üstlenmiş, sokaklarda gösteri ve şiddete göz yumulmuş, olaylara zamanında ve gerektiği gibi müdahale edilmemiş, gayrimüslim vatandaşların can ve mal güvenliği korunamamıştır. Türk basınının bazı yayın organları ise olaylar öncesi ötekileştiren, - [Bir Sanatçı, bir karikatürist Roland Topor: Masanın Altında](https://www.mesele121.org/bir-sanatci-bir-karikaturist-roland-topor-masanin-altinda/) - Ayakkabı ustası Dragomir bir masanın altını kiralamış, oraya bir güzel kurulmuş, aşını pişirmekte, şarkısını çığırmakta, ayakkabıları fırçalamaktadır. Kelimenin tam anlamıyla bir “kaçak”tır. Hem de kâğıtları olmayan bir kaçak! Roland Topor’un Masanın Altında adlı eserini yıllar önce Kadıköy’deki bir pasajın üst katında amatör bir tiyatro topluluğu sayesinde izlemiştim. Florence çevirmenlik yaparak geçinmeye çalışan genç bir kadındır, - [Sibel Kekilli’den "sıra dışı" pandemi filmi](https://www.mesele121.org/sibel-kekilli-den-sira-disi-pandemi-filmi/) - Türk asıllı Alman aktris Sibel Kekilli, rol aldığı "Shutdown" isimli filmde bir ilke imza attı. Kekilli, komedi türünde çekilen filmde oyunculuğunu sadece video konferans üzerinden sergiledi. Alman haber ajansı dpa'nın konuya dair sorularını yanıtlayan 40 yaşındaki sanatçı, böyle bir çekimin "sonunda çok yorucu olduğunu" ifade etti. Yönetmenliğini Wolfgang Panzer'in yaptığı film, koronavirüs salgını nedeniyle yaklaşık - [Kontrolcü, hesapçı ve teknik: Walter’lar](https://www.mesele121.org/kontrolcu-hesapci-ve-teknik-walterlar/) - Bir Walter gelir, bir Walter geçer. Derken, hiç beklemediğimiz anda bir başka Walter karşımıza çıkar. Walter’lar sinema, edebiyat ve sanatın birçok türünde hayatımıza dokunur. Sayıları sandığımızdan daha fazladır. Hepsi bir görünüp bir kaybolmaktadır, sanki bize bir şey anlatmanın peşindedirler. Walter’ların nevi şahsına münhasır örneklerinden biri Ben Stiller'ın hem yönettiği hem de başrolünü üstlendiği, James Thurber'ın - [OBBKT yeni sezona 6 farklı oyunla giriyor](https://www.mesele121.org/obbkt-yeni-sezona-6-farkli-oyunla-giriyor/) - Ordu Büyükşehir Belediyesi Karadeniz Tiyatrosu 2024-2025 sezonu için hazırlıklarını sürdürüyor. 60 yıldır perdesini kapatmayan tiyatro, yeni sezona altı farklı oyunla girecek. Sezon açılışı ise 11 Ekim’de İstanbul Efendisi ile yapılacak. 60 yıldır perdelerini kapatmayan Ordu Büyükşehir Belediyesi Karadeniz Tiyatrosu (OBBKT), 2024-2025 sezonu için hazırlıklarına başladı. Ağustos ayı başında ''Fil ile Tavşan Gizemli Yolculukta'' adlı yeni - [Sana gelen yollarda daima beni bekle](https://www.mesele121.org/sana-gelen-yollarda-daima-beni-bekle/) - Solgun bir ışık yayılıyordu pencerelerden. Hüznün çekik perdeleri aralanmıştı nicedir. Sabah olmak üzereydi. Camlar yağmur damlalarıyla çizik çizikti. Geriye dönmek için artık çok geçti. Anlatacaktı. Her şeyi anlatacaktı. “Hayatınızda hep müzik, hep alkışlar, hayranlar oldu. Hep şöhret, hep başarı oldu. Bense hep bir gün sadece bana ait olacağınızı düşünerek avuttum kendimi. Var mıydı böyle çekip - [Mahcup Feministlerden Feminist Aktivistlere](https://www.mesele121.org/mahcup-feministlerden-feminist-aktivistlere/) - 2017’de kaybettiğimiz Şirin Tekeli, kendi tabiriyle “mahcup feminist” olarak çıktığı yoldaki uzun yürüyüşünde Türkiye’de feminist hareketin akacak mecra bulmasına, ataerkil düzene meydan okumasına ön ayak olan önemli figürlerden biriydi. Bunu, kuşağının kararlı ve yürekli feminist kadınlarıyla birlikte bir feminist literatürün oluşmasına, temel kavramların yerleşmesine ve nihayet feminizmin bir akım olmanın ötesine geçerek bir politik pozisyon - [“Ne teslimiyet ne de uzlaşma!”](https://www.mesele121.org/ne-teslimiyet-ne-de-uzlasma/) - İtalyan film yönetmeni Francesco Rosi’nin dediği gibi, “gerçek her zaman devrimcidir.” Gerçek aynı zamanda da inatçıdır. Gerçekleri kişileştirmenin, sulandırmanın ve yerelleştirmenin yanında algılayamayanların siyasal ya da sanatsal perspektifleri ne olursa olsun durumları, yaklaşımları aymazlıktır, sahtekârlıktır, teslimiyettir. Bencilliğinden, çıkarcılığından ve gemisini yürütmek isteyen kaptanlığından dolayı uzlaşmacılıktır. Yetiştiği, yani içine doğduğu ortamın görünmeyen ama görünenlerinden daha etkili - [Ekososyalist küçülme üzerine dokuz tez](https://www.mesele121.org/ekososyalist-kuculme-uzerine-dokuz-tez/) - Ekososyalist bir küçülme için mücadelede özne kim olabilir? Bir önceki yüzyılın işçici/sanayici dogmatizmi artık geçerli değildir. Artık toplumsal-ekolojik çatışmaların ön saflarında yer alan güçler gençler, kadınlar, Yerli halklar ve köylülerdir. Çeviren: Gencer Çakır I. Ekolojik kriz hâlihazırda yirmi birinci yüzyılın en önemli sosyal ve siyasi sorunudur ve önümüzdeki aylarda ve yıllarda daha da önemli hale - [Eylül ayının üç yeni oyunu ve bir güzel haberi](https://www.mesele121.org/eylul-ayinin-uc-yeni-oyunu-ve-bir-guzel-haberi/) - Son zamanların en sürprizli, en yorucu, zaman zaman neşe dolu, ama “madem neşelendin, al sana!..” deyip tek seferde sağlam bir tokat aşk eden 2024 Ağustos’unu malum retrolar, bunaltan sıcaklar, sevimsiz üçüncü sayfa haberleriyle tamamladıysak, Eylül ayına, “MERHABA!” diyebiliriz. Ağustos’un bu son günlerinde hiçbir kere hayat bayram olmadı diyemem belki ama her nefes alışımızın bayram olduğu - [Toplumsal hafızanın melodilerinde yaşayan şehir: Artvin](https://www.mesele121.org/toplumsal-hafizanin-melodilerinde-yasayan-sehir-artvin/) - İngiliz romancı Louis de Bernieres’in 2.Dünya Savaşı yıllarına ait bir aşk masalı olan romanı "Yüzbaşı Corelli’nin Mandolini" elimden, dilimden düşmeyen nadide eserlerden birisidir. Roman kahramanı bana bir şey anımsatır: Hayatımda yeri olan çalgıyı, mandolini! Şimdiki zamanlarımda, handiyse Yüzbaşı Antonio Corelli gibi sırtıma asıp taşıyacak olduğum İtalyan mandolinimi, ilk kez, dokuz-on yaşlarında elime almıştım. O zamanlardan - [Gökçer Akademi, ezber bozmak için geliyor](https://www.mesele121.org/gokcer-akademi-ezber-bozmak-icin-geliyor/) - Hatırlıyorum, bundan tam dört yıl önce Kerem Gökçer'e röportaj önerdiğimde:"Her şeyin güllük gülistanlık anlatıldığı, pembe dünyalar çizen söyleşiler oldum olası bana, samimi gelmiyor. İçimden, çoğu zaman hiç mi yanlış giden birşey yok, hiç mi bir kırıklığınız, eleştiriniz yok, diye sorduğum oluyor," diye yanıtlamıştı beni. “Merak etme, konumuz sadece tiyatro. Konumuz oyunculuk, oyun yazarlığı. Konumuz hayat. - [Giuseppe Tartini’nin “Şakıyan Şeytan Sonatı”](https://www.mesele121.org/giuseppe-tartininin-sakiyan-seytan-sonati/) - 18. yüzyılın son yıllarında Venedik Cumhuriyetine bağlı Piran’da doğup 18. yüzyılı yaşayan Barok Dönem bestecilerinden biridir Giuseppe Tartini. Babası onun rahip olmasını istemiş ve bu nedenle keman eğitimine başlamış. Padua Üniversitesinde hukuk eğitimi görmüş, fakat asıl merakı müzik. Nihayet gittiği Assisi’deki manastırda büyük usta bir Çek hocadan aldığı eğitimle kendini bütünüyle müziğe verecek, fakat zamanın - [Çöküş tablosundan çıkmak!](https://www.mesele121.org/cokus-tablosundan-cikmak/) - İçinde bulunduğumuz durum kriz değil, çöküş… Çöküş, verili paradigma dahilinde bir çözümün olmadığı durumdur… Başka türlü söylersek, artık verili zemin dahilinde bir gelecek yok… Kapitalizm mülksüzleştirerek sermaye biriktirmektir… Her ileri aşaması daha çok mülksüzleşme, daha çok proleterleşme demektir… Geniş kitlelerin üretmek ve yaşamak için gerekli araçlardan mahrum edilmesidir… Kapitalizmin her ileri aşamasında doğa tahribatı (ekolojik yıkımın) - [Travmaları sağaltan bir ifade: “Hepimiz Hrant’ız hepimiz Ermeni’yiz!”](https://www.mesele121.org/travmalari-sagaltan-bir-ifade-hepimiz-hrantiz-hepimiz-ermeniyiz/) - Aleida Assmann “Vergangenheit, die nicht vergeht (Geçip gitmeyen geçmiş)” adlı kitabında kitlesel travmalara yol açan tarihsel olaylardan-katliamlardan bahsederken, bu olayların resmi tarih (İradi Kolektif Hafıza) ve halk arasındaki (Doğal Kolektif Hafıza) farklı görünümlerine de dikkat çeker. Çatışmalı olan bu görünümlerin dengelenmesinin, sadece demokratik rejimlerde, kolektif hafızanın kabul edilmesi koşuluyla, katliam(lar) üzerine açıkça tartışılması ve bir - [Travmayı tetikleyen bir ifade: "Unutursak kalbimiz kurusun"](https://www.mesele121.org/travmayi-tetikleyen-bir-ifade-unutursak-kalbimiz-kurusun/) - Tam dokuz sene önce, 05.08.2015´te Yüksekova’da bir inşaat şantiyesinde onlarca insan elleri arkadan kelepçelenerek yüz üstü yere yatırıldığında, bir amir öfkeyle şu sözleri sarfetmişti:i "Ne yaptı lan size bu devlet? Hepinizi tanıyorum ben. Kim ki hainlik yapıyor karşılığını görecek. Türk'ün gücünü göreceksiniz!" Aynı gün kısa sürede sosyal medyada paylaşılan birkaç dakikalık bu video görseli coğrafyanın - [Salt'tan sonbahara iki sergi ile merhaba...](https://www.mesele121.org/salttan-sonbahara-iki-sergi-ile-merhaba/) - Salt’ın Beyoğlu ve Galata yapılarındaki yeni programları sonbaharda başlıyor. Türkiye’de grafik tasarımın gelişimini kitap ve kültür yayıncılığı üzerinden ele alan Tasarımcının Notu 11 Eylül’den itibaren Salt Beyoğlu’nda; 1945-1991 yıllarında Sosyalist Yugoslavya’da Türkçe konuşan toplulukların kimlik inşası sürecini irdeleyen Sosyalizme Tercüme ise 23 Ekim’den itibaren Salt Galata’da ücretsiz ziyarete açık olacak. Ayrıca Salt Beyoğlu’ndaki Kış Bahçesi’nde - [Okumanın önemi için bir deneme*](https://www.mesele121.org/okumanin-onemi-icin-bir-deneme/) - Goethe’nin, “seksen yıllık ömrümün yarısından fazlasını okumaya verdim, yine de kendimden hoşnut değilim,” dediğini çoğumuz biliyoruz. Mevlana’nın da, “Sen ne söylersen söyle, söylediğin, karşındakinin anladığı kadardır,” dediğini de… Buna, aslolan insanın sözcük sayısını artırmaktır, cümlesini de ben ekleyim. Aslında bu konuda verilebilecek örnek yargıların kitaplar dolusu olduğu yadsınamayacak bir gerçek. Yalnız erk, sorgulayan, yargılayan, hesap soran - [Dünyanın dört yanından “dostluğun müziği” İstanbul’da buluşuyor](https://www.mesele121.org/dunyanin-dort-yanindan-dostlugun-muzigi-istanbulda-bulusuyor/) - 4. İstanbul Uluslararası Oda Müziği Festivali, 31 Ağustos'ta Jens Peter Maintz ve Wolfgang Emanuel Schmidt’ten oluşan Cello Duello konseri ile başlıyor. Birçoğu ilk kez Türkiye'ye gelecek olan yıldızlara ve oda müziği topluluklarına ev sahipliği yapacak olan festival, aynı zamanda masterclass’lar, söyleşiler ve çocuklar için etkinliklerle zengin bir program sunuyor. Viyolonsel sanatçısı Nil Kocamangil’in kurucusu ve - [“Sosyal medya kadınların direniş biçimini değiştirdi”](https://www.mesele121.org/sosyal-medya-kadinlarin-direnis-bicimini-degistirdi/) - "Dün tekke, bugün dünya. Kadınlar hep direnişte" diyen Şebnem İşigüzel'e göre yeni zamanda direnmenin, başkaldırmanın, örgütlenmenin, yalnız olmadığını bilmenin yeni bir yolu var artık. İşigüzel, yeni zaman ve sosyal medyanın kadınların direniş biçimini değiştirdiğini, dayanışma sağladığını vurguluyor. Everest Yayınlarından çıkan son romanı Memoria üzerine Milliyet Sanat’ta Seyhan Akıncı ile konuşan Şebnem İşigüzel, kadın an­latıcının iç - [Siyasallaşmanın Alanları, Özneleri ve Araçları](https://www.mesele121.org/siyasallasmanin-alanlari-ozneleri-ve-araclari/) - Siyasetle ilgili tüm alt disiplinlerde olduğu gibi, siyaset sosyolojisi açısından da iktidar esaslı bir inceleme alanıdır. Gündelik kullanımda daha çok “yürütme erki” ile özdeşleştirilen iktidar kavramı, siyaset sosyolojisi açısından toplumsal ilişkilere ve faillere odaklanmayı gerektirir. Böyle ele alındığında iktidar analizi kurumsal mekanizmaları olduğu kadar, toplumsal özneleri, bunlar arasındaki ilişkileri, bireysel öznellikleri şekillendiren ilişki ve mekanizmaları - [Altın Koza Emek Ödülleri Hiçdurmaz, Ökten ve Kiper'in](https://www.mesele121.org/altin-koza-emek-odulleri-hicdurmaz-okten-ve-kiperin/) - Bu yıl 23-29 Eylül 2024 tarihleri arasında düzenlenecek 31. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali Orhan Kemal Emek Ödülleri’nin sahipleri belli oldu. Roman ve öyküleri Türk sinemasına ilham olmuş Adanalı yazar Orhan Kemal’in anısını yaşatmak adına sinema emekçilerine verilen ödüller bu yıl; yönetmen, genel koordinatör, yönetmen yardımcısı, senarist, görüntü yardımcısı ve oyuncu yönetmeni Muzaffer Hiçdurmaz, - ["Emek hiçbir dönem bu kadar aşağılanmamıştı"](https://www.mesele121.org/emek-hicbir-donem-bu-kadar-asagilanmamisti/) - Bu yıl altıncısı düzenlenen Edremit Kitap Fuarı’nda sevenleriyle bir araya gelen oyuncu ve yazar Ercan Kesal, “Cebimdeki Ekmek Kırıntıları” adıyla kitaplaştırdığı deneyimlerinin hayatına, oyuncu ve yazar kimliğine katkılarını anlattı. Kesal,"Sürekli köşe dönme, çabucak bir şeyin sahibi olmak, sürekli emeksiz bir yemek peşinde olan bir topluma dönüştürüldük" dedi. oyuncu ve yazar Ercan Kesal, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi - [Anıları olmayan bir kelebeğim ben](https://www.mesele121.org/anilari-olmayan-bir-kelebegim-ben/) - Şafak sökmek, gün ağarmak üzereydi. Gölgeler düşüyordu kıyıya belli belirsiz. Piraye gözlerinde yağmur bulutları, uzaklara bakıyordu. Üstü kül tutmuş bir matemden çıkıp geldiğini, söylemişlerdi. Yüzünde serin, tuzlu gözyaşı ıslağına karışan bir yalnızlık vardı. Hayatı geri saramayacaklarını biliyorlardı aslında. Şimdi düşünüyorum da, sahi kimdi Piraye; ya Mısra? Geriye bırakılan izlerden hangi ipuçlarına erişebilirlerdi? Yalnızlıkla, cevapsız kalmış - [Mücadeleye çağıran bir ifade: “Ferman padişahın dağlar bizimdir!”](https://www.mesele121.org/mucadeleye-cagiran-bir-ifade-ferman-padisahin-daglar-bizimdir/) - Prof. Dr. Dr. Aleida Assmann Kollektives Gedächtnis (Kolektif Hafıza) başlığı altında bpb’de (Bundeszentrale für politische Bildung) yayınlanan kısa bir makalesinde[1] öncelikle kolektif hafızanın iki farklı dizayn (Konstrukt) üzerinden oluştuğundan ve oluşturulduğundan bahseder. Bunlardan birincisi devletlerin, kurumların, enstitülerin, kiliselerin, firmaların vb. sistemli ve iradi bir şekilde planlayarak; semboller, mekanlar, anma toplantıları, heykeller, tekrarlanan törenler, sloganlar, metinler - [Zamanının “çocuk işçisi” Charles Dickens](https://www.mesele121.org/zamaninin-cocuk-iscisi-charles-dickens/) - Romanlarında, Sanayi Devrimi yıllarının yoksullarını, emekçileri, açlık ve sefaleti, sağlıksız evleri betimleyen; Marx ve Engels’in “... İçinde yaşanılan dönemi tüm pislikleriyle anlatan gerçekçi yazar” olarak tanımladığı Charles Dickens’ın kendisi de çocuk yaşta işçi olarak çalışmıştı. Charles Dickens, 7 Şubat 1812’de, babasının Denizcilik Bakanlığı’nda memur olarak görev yaptığı Portsea adasındaki Portsmouth şehrinin yakınlarında doğdu. Ailesi Londra’ya, - [Akademide mobbing ve kadın olmak: Kolektif mücadele](https://www.mesele121.org/akademide-mobbing-ve-kadin-olmak-kolektif-mucadele/) - Mobbingin asıl anlamı şudur: Eğer açıkça yapabilecek olsam seni yerinden etmek, seni yok etmek, seni hapse attırmak, sana acı çektirmek, sana tacizde bulunmak, sana tecavüz etmek, akıl sağlığını bozmak, seni öldürmek, varlığını paramparça etmek, grubumuzun dışına itmek istiyorum; çünkü bizden değilsin. Fakat ne yazık ki Freud’un dediği gibi insan kültüre yasa ile girer. Bu yasa - [Amca ben senin çocukluğunu biliyorum](https://www.mesele121.org/amca-ben-senin-cocuklugunu-biliyorum/) - Tuncay Akça'yın aramızdan ayrıldığı haberi az önce ulaştı... Yıllar önce kendisiyle gerçekleştiğim röportajı hatırladım. Harçlığını çıkartmak için, çoğu çocuk gibi ayakkabı boyacılığı yapıyordu yaz tatillerinde. Baba mesleği mermercilikti. Koca koca mermer parçalarını taşıdığı, harç yaptığı da oluyordu arada. Zaten aşağı kahvenin Hüdaverdi'si olarak anılıyordu nicedir. Günlerden bir gün, "Hababam Sınıfı"nın çekildiği sete, elinde boya sandığıyla - [Cepteki son paraları da kaptırınca; kebapçıya gittik!](https://www.mesele121.org/cepteki-son-paralari-da-kaptirinca-kebapciya-gittik/) - Seneler evveliydi, canım arkadaşım Sevda ile sıkıntılı günler geçiriyoruz. O zamanlar, Fransız bir tekstilci olan David Botvol ile tanışmaktaydık. David Türkiye’de dericilik yapan bir iş adamı... Aynı zamanda o günlerde çok moda olan el işi kazaklar yapmak istiyor. Bana da güveniyor ve bir gün gelip yardımcı olur musun, diye soruyor. Hemen Sevda’yı arıyorum, o benden - [“Muhterem samiin*, Curcuna Beyoğlu’ndan heterofonik şarkılar dinlediniz”](https://www.mesele121.org/muhterem-samiin-curcuna-beyoglundan-heterofonik-sarkilar-dinlediniz/) - İstanbul'un kozmopolit yapısını yansıtan Curcuna Beyoğlu, farklı coğrafyalardan gelen müzikal etkileri bir potada eritiyor. Yunanistan'dan Anadolu'ya uzanan geniş bir coğrafyanın müzikal mirasını modern bir yorumla harmanlayan grup, dinleyicilere müzikal yolculuk sunuyor. Grubun oluşumu, üyelerinin uzun süreli dostlukları ve ortak müzikal tutkuları sayesinde oldukça organik bir şekilde gerçekleşmiş. İstanbul'un meyhane kültüründen doğan bir müzik projesi olan - [Frédéric Chopin’in 1. No.lu Piyano Konçertosu (Op.11)](https://www.mesele121.org/frederic-chopinin-1-no-lu-piyano-koncertosu-op-11/) - Bu haftaki konserimiz, “Şiirsel dehası kendi neslinde eşi benzeri bulunmayan profesyonel tekniği üzerine kurulmuş” sözleriyle yüceltilen, yaşadığı Romantik Dönemin başı çeken besteci ve virtüöz piyanisti Frédéric Chopin’in (1810-1849) bestesi. Kısacık hayatının ilk 20 yılını ülkesi Polonya’nın başkenti Varşova’da, gerisini ise göçtüğü Paris’te yaşamış. Napolyon’un alt üst ettiği Avrupa’yı 1815’te yeniden şekillendiren “Viyana Kongresi” kararlarıyla parçalanan - [Venus Records ve cazın pornografisi](https://www.mesele121.org/venus-records-ve-cazin-pornografisi/) - Her plak şirketinin bir tarzı vardır ve istisnalar hariç bu tarzı yansıtan albümler üretir. Ancak şirketler dönemsel değişikliklere uyum gösterirler ve tarzlarını yenilemekten de çekinmezler. Oysa Tetsuo Hara ve Todd Barkan tarafından kurulan Venus Records şirketinin kataloğu, (ilk yıllarında ESP Disk, Trio Records, Interplay gibi şirketlerden yayınlanmış albümlerin yeni baskıları hariç tutulursa) neredeyse hiç istisna barındırmıyor ve değişiklik arz - [Arabaya (otomobile) dair tevatür ve gerçek…](https://www.mesele121.org/arabaya-otomobile-dair-tevatur-ve-gercek/) - Bir zamanlar Nesrin Sipahi’nin şarkısı ‘otomobil uçar gider’le, Mustafa Sandal’ın şarkısı da ‘onun arabası var güzel mi güzel’le başlıyordu… O uçup giden güzel araç hakkında aslında ne biliniyor? Tansu Çiller, herkese bir ev, bir araba (iki anahtar) vadederek, seçim kazanıp başbakan olmuştu… Araba da konut gibi temel bir ihtiyaç mıdır?... “Eğer hem insanlarla ve hem - [Kahve kokusu](https://www.mesele121.org/kahve-kokusu/) - Aman ağzımızın tadı bozulmasın dediğim ve susmayı bu yüzden tercih ettiğim zamanlarımı selamlayarak başlamak istiyorum bu sefer meselemi anlatmaya. Yine uzun bir cümleyle giriş yaptım farkındayım ancak söz verdiğim üzere okuma süremiz bir şarkı boyu… Endişe etmeyiniz lütfen. Tabii şarkıyı seçerken uzun süreliler arasında gezindim, o ayrı mevzu... Bu konuda hilebaz olabilirim fakat size Zeki - [Tarihçi olarak Karl Kautsky: Hıristiyan komünizmi ve tarihsel materyalizm](https://www.mesele121.org/tarihci-olarak-karl-kautsky-hiristiyan-komunizmi-ve-tarihsel-materyalizm/) - Alman Marksist düşünür Karl Kautsky, Kilise'nin ilk yıllarından Reform Dönemi ve Alman Köylü Savaşı'na kadar Hıristiyanlığın radikal tarihini ortaya çıkardı. Marksist tarih yazımındaki öncü çalışmaları bugün hatırlanmayı hak ediyor. Çeviren: Gencer Çakır Karl Kautsky'nin tarih çalışmaları Sol tarafından hak etmediği bir şekilde unutulmaya yüz tutmuştur. Vladimir İ. Lenin'in sert polemiği Proleter Devrimi ve Dönek Kautsky'nin - [Bir Manifesto: Yüreğim Dağlardadır](https://www.mesele121.org/bir-manifesto-yuregim-daglardadir/) - Kimi romanlar açlıkla başlar, kimi aşk, kimisi bir günâhla… Yüreğim Dağlardadır sıkıntılı bir sesin mırıldandığı şiirle başlar ve bu şiir susuz kalmış bir ziyaretçinin kulağına çalınır, “Küskün vakur kalpteki uzun suskun günün yolculuğu ve...” Bu ziyaretçi “Yüreği Dağlar Olan Adam” Jasper Mac Gregor’dan başkası değildir. Paylaştığımız yazgı ne kadar ortak ise bir tiyatro oyunu o - [İsmet Ay Sahnesi yeniden tiyatroyla buluştu](https://www.mesele121.org/ismet-ay-sahnesi-yeniden-tiyatroyla-bulustu/) - Şile Belediyesi İsmet Ay Sahnesi uzun bir aradan sonra yeniden tiyatroyla buluştu. İsmet Ay Sahnesi 2 Ağustos'ta önce Haldun Dormen, Müjdat Gezen ve Mustafa Alabora'nın İsmet Ay ve sanatını anlattıkları söyleşiye ardından da "Bir Baba Hamlet" oyununa ev sahipliği yaptı. 35. Uluslararası Şile Bezi Kültür ve Sanat Festivali, Şile’nin kültürel ve sanatsal mirasında derinizler bırakan İsmet - [Söylemek mi, söylenmek mi?](https://www.mesele121.org/soylemek-mi-soylenmek-mi/) - Sosyal medyada ücretsiz fotoğraf ve video paylaşım uygulaması olan Instagram’a katalog suçlarına uyulmadığı gerekçesi ile erişim engeli getirildi. Gerekçenin doğruluğu tartışması bir yana, kendini ifade yollarından biri olan uygulamaya konulan bu engel, erken yaşta aramızdan ayrılan Prof. Dr. Türkel Minibaş’tan yıllar evveli duyduğum “Türk Milleti söylemez, söylenir” sözünü aklıma getirdi. Prof. Dr. Türkel Minibaş’ın saptaması - [İlk icrasının 100. yılında "Mavi Rapsodi"](https://www.mesele121.org/ilk-icrasinin-100-yilinda-mavi-rapsodi/) - Geçen hafta “rapsodi” demiştik. Öyle olunca müzik tarihinin en tanınan, en ünlülerinden biri olan “Mavi Rapsodi”yi anmadan geçmek mümkün değil. Üstelik 2024 eserin ilk icrasının yüzüncü yıldönümü. Yahudi kökenli ABD’li besteci ve piyanist George Gershwin (1898-1937), klasik, caz ve Broadway müzikalleri besteleri ile tanınır. Bu müzik türlerini ustalıkla harmanlayan, caza birtakım yenilikler getiren ve aynı - [Defne yapraklarında yaşamaya devam edecek](https://www.mesele121.org/defne-yapraklarinda-yasamaya-devam-edecek/) - Sabah çalan telefonla uyandım. Genco Erkal aramızdan ayrılmış. Bir an ne söyleyeceğimi bilemedim. "Nereye Gidiyoruz" oyununun final sahnesinde seslendirdiği dizeler geldi aklıma salkım saçak: "Bitki olacaksam, çayır çimen olayım / Aman baldıran değil / Yol altında kalacaksam / Gelin arabaları geçsin üstümden / Çelik paletler değil / Üstümde çocuklar koşuştursun / (...) / Ölünce yaşamalıyım - [197'nci Kaos GL “Uluslararası Ahval” kapağıyla raflarda](https://www.mesele121.org/197nci-kaos-gl-uluslararasi-ahval-kapagiyla-raflarda/) - Kaos GL Dergisi’nin Temmuz-Ağustos 2024 sayısı “Uluslararası Ahval” dosya konusuyla yayınlandı. Derginin editör yazısında dosyanın dünya genelinde LGBTİ+ hakları konusunda yaşanan gelişmeleri, zorlukları ve mücadeleleri paylaşarak, küresel ölçekte yaşanan bu dönüşümlere ışık tutmak olarak açıklanıyor. Derginin editör yazısını ve makale başlıklarını paylaşıyoruz: “Ahval kelimesi, Arapça kökenli olup "durumlar, koşullar, olaylar" anlamına gelir. Bu terim, bir - [Çiğdem ve Fırat’ın umutsuz sevdası...](https://www.mesele121.org/cigdem-ve-firatin-umutsuz-sevdasi/) - "Umutsuzlar’ filminde sevgili Yılmaz Güney’le oynamıştım. Onun yönetmenliği, rol arkadaşlığı bana okul gibi olmuştu. ‘Umutsuzlar’ın setinde mesleki açıdan çok şey öğrendim. Hayatımda 'iyi ki bu filmde oynamışım', dediğim filmdir. Balerin Çiğdem’in hikâyesi bugün bile beni halen etkiler." Geçenlerde Filiz Akın'ın Posta gazetesi için Alev Gürsoy Cimin'e verdiği röportajı okurken, yine uzun yıllar öncesine döndüm. “Umutsuzlar - [Okuma notları: İnsan olmak zor](https://www.mesele121.org/okuma-notlari-insan-olmak-zor/) - Okuduklarım beni yanıltmadıysa ya da okuduklarımı yanlış anlamadıysam -ki sonuçta insanız bu da olası- insanoğlunun biyolojik ve kültürel varlığı günümüzden iki milyon yıl öncesine uzanıyor. Antropoloji bilimi bunu üç temel çağda topluyor: Eski taş devrini ve yontma taş devrini kapsayan Paleolitik çağ, birincisidir. M.Ö. on bin yıl önce başlayarak yeni taş, cilalı taş devri ve - [Paganini’nin bir teması üzerine Rachmaninoff’un Rapsodisi](https://www.mesele121.org/paganininin-bir-temasi-uzerine-rachmaninoffun-rapsodisi/) - Nedir ki bu “Rapsodi” dedikleri? Yunanca’da “rhapsodios” kelimesinden gelir ve epik şiirler söyleyen kişi demektir ki onun da kökeninde ilmik, dikiş anlamına gelen “Rhaptein” var. Müzikte ise normal kalıpların dışına çıkan, emprovizasyona dayalı bir müzik türü. 19. yüzyılda önce piyano, ardından diğer enstrümanlarla yaratılmaya başlanmış rapsodi, fakat ilk kez o yüzyılın ikinci yarısında büyük orkestra - [Zehra ve Nabizade Nâzım](https://www.mesele121.org/zehra-ve-nabizade-nazim/) - Bir grup arkadaşımla kitap değerlendirdiğimiz perşembe günleri bizim için buluşma günüdür. İki senedir yaz kış buluşmak için okuyoruz. Yazın, deniz kenarında, çimlerin üstünde ama illa ağaç altında. Her kitap vesilesiyle bilgilerimizi tazeliyor, yeni bilgiler ediniyoruz. Yaaa öyle miymiş! Bir daha tekrarlar mısın! Bunu not almalıyız! Şu cümlenin güzelliğine bakar mısınız! Yazar burada ne demek istemiş - [Benim de seni sevmemi bekleme](https://www.mesele121.org/benim-de-seni-sevmemi-bekleme/) - Türk sinemasında zorda kalmış kadına sahip çıkan erkeklere dair hüzünlü aşk hikâyelerine bir yenisi eklendi: Kum Zambağı… Çok nadide bir çiçek olan, üstelik sahillerin kirlenmesiyle, işgal edilmesiyle nesli tehlike altında olduğu için bir o kadar değerli bulunan kum zambağından tuhaf bir aşk hikâyesine uzanan temayı sinemaya aktarmak kolay bir iş değildi; bunu yönetmen Mehmet Demir - [Cécile McLorin Salvant: Onu herkes seviyor!](https://www.mesele121.org/cecile-mclorin-salvant-onu-herkes-seviyor/) - Cécile McLorin Salvant. Onu herkes seviyor, hem de en başından beri. 2010’da, 21 yaşındayken katıldığı Thelonious Monk Institute of Jazz Uluslararası Vokal Yarışması’nda Patti Austin, Dee Dee Bridgewater, Kurt Elling, Al Jarreau ve Dianne Reeves gibi yıldız mertebesindeki şarkıcılardan oluşan jüri onu dinler dinlemez kararını vermişti. Charenée Wade (ABD) ve Cyrille Aimée’nin (Fransa) önünde birinciliği kaptı. Downbeat ve NPR eleştirmenleri - [Bir Müzisyenin İkinci Hayatı: Charlie Kohlhase – Second Life](https://www.mesele121.org/bir-muzisyenin-ikinci-hayati-charlie-kohlhase-second-life/) - Günahla suçu eş kabul eden zihniyetin, kaynağını eşcinsellik ve uyuşturucu bağımlılığı olarak gördüğünden ötürü bir hastalığın kurbanlarını bile isteye ölüme terk etmesi, ölümü bu insanlara bir tür ceza olarak görmesi, hastalığı yenmek için bilimsel çalışmalar yapılmasının dini ya da ahlaki nedenlerle engellenmesi, geciktirilmesi, en hafif tabirle, bir insanlık suçuydu. AIDS nedeniyle ölümlerin büyük çoğunluğu, hastalığın - [Haruki Murakami: Koşmasaydım Yazamazdım](https://www.mesele121.org/haruki-murakami-kosmasaydim-yazamazdim/) - Koşmasaymış yazamazmış; Haruki Murakami böyle diyor. Gerçekte öyle mi bilinmez. Neticede kurgu yazarına güven olmaz, hele de yapıtında kurgusal olanla gerçek olanı ayırt edemediğimiz bir yazarın lafına hiç güven olmaz. Ama işte Koşmasaydım Yazamazdım diyor. Koşmuş, yazmış. Öyle diyor. Kırk iki yılın ardından, içten içe pek istemiyor olsam da -artık- mecbur kaldığım vedalaşmamızla başlayan sigara meydan muharebesinin - [Quo Vadis Montrö Caz Festivali ya da Cazın Sefaleti](https://www.mesele121.org/quo-vadis-montro-caz-festivali-ya-da-cazin-sefaleti/) - Montrö Caz Festivali, 5-20 Temmuz 2024 tarihleri arasında gerçekleşecek. 58’incisi düzenlenecek festivalin sanatçı listesi evlere şenlik. Caz festivallerinin caz dışı konserlere yer vermesi olgusu öyle bir noktaya ulaştı ki, Montrö örneğinde olduğu üzere seyreltile seyreltile caz müzisyenleri azınlık haline geldi. Bu festival özelinde sürecin nasıl başladığının ipuçlarını daha önce yazmıştım. Aslında yeni bir şey söylemeyeceğim. Aklı başında her - [Miles Davis & John Coltrane: Zıtların Uyumu](https://www.mesele121.org/miles-davis-john-coltrane-zitlarin-uyumu/) - Miles Davis ve John Coltrane! Birbirine benzemeyen iki karakter; hatta birbirinin zıttı dahi denebilir. John Coltrane özel yaşamında bir münzevi iken sahnede aslana dönüşüyor. Miles Davis ise, tersine, kibirli, ukala ve şımarık bir yaşam sürüyorken, çalmaya başlayınca son derece ketum bir şahsiyet… Birisi söylenebileceklerin en azını sarf etmeye, diğeri ise söylenmedik bir şey bırakmamaya uğraşıyor. - ["Yeraltının Kapıları", Yerebatan Sarnıcı'nda açılıyor](https://www.mesele121.org/yeraltinin-kapilari-yerebatan-sarnicinda-aciliyor/) - İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), İBB Miras, İBB Kültür ve Çek Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosluğu ortaklığında düzenlenen sıra dışı bir sergiyi Yerebatan Sarnıcı’nda sanatseverlerle buluşturacak. İBB Miras’ın örnek restorasyonuyla İstanbul’un marka değerlerinden birisine dönüşen Yerebatan Sarnıcı’nda yeraltı, gerçeklik algısı ve yansımalar kavramlarıyla şekillenen “Yeraltının Kapıları – Geçiş ve Yansıma ile Mekâna Dokunma; Vlastimil Beránek” başlıklı sergi, Çek çağdaş - [Tiyatroda altın yılların altın seyircileri varmış!](https://www.mesele121.org/tiyatroda-altin-yillarin-altin-seyircileri-varmis/) - Tiyatro seyircisinin davranışlarındaki değişiklikleri hiç düşündünüz mü? Örneğin, oyun boyunca tüm ikazlara rağmen fotoğraf çeken, video kaydı yapan, yanındaki kişiyle konuşan... Çabuk sıkılan, oyundan kopan, sahnede olup bitenlerden çok cep telefonuyla ilgilenen, şapkasını ısrarla çıkarmayan, sakız çiğneyen, alışveriş poşetleri ile salona giren, gerekli gereksiz gülen, canlı yayın yapan, sürekli bir şeyler yiyen, su içen, aşırı - [Tiyatro sahnesinde küfüre karşı değilim! Ancak…](https://www.mesele121.org/tiyatro-sahnesinde-kufure-karsi-degilim-ancak/) - Bir aktör ve izleyici olarak, özellikle bu sezon sahnelenen oyunlarda gündelik hayatta kullanılıyor diye, neredeyse peş peşe sıralanan küfürlerle dolu repliklerin sayıca çokluğu dikkatimi çekiyor. Hayatta muadili var diye, olur olmadık hemen her repliğe ille bir küfür yerleştirmek, acaba ne kadar doğru? Kuşkusuz bir aktör olarak, sahnede canlandıracağım karakteri elbette yaşamdan çekip çıkartırım ve o - [Yazıyor, Sinek Kuşu Aziz Nesin’li anıları yazıyor!](https://www.mesele121.org/yaziyor-sinek-kusu-aziz-nesinli-anilari-yaziyor/) - “Her temmuz başı yüreğime bir sıkıntı düşer… 2 Temmuz Sivas Katliamı’nın; 6 Temmuz Aziz Nesin’in ölüm yıl dönümüdür. Elimde kitapları; “Yaşamımız geçim sıkıntıları içinde, cezaevlerinde, sürgünlerde, mahkemelerde, adliye koridorlarında, sorgularda, kovuşturmalarda, polis kafasıyla boğuşmakla geçti. Bunun anlatılacak, okurları ilgilendirecek nesi var? Bizim yaşamımız herhangi bir yaşam. Ama biz bu zor yaşamdan ancak şeref duyarız. Acaba - [İnsanı alıklaştıran, toplumu kirleten, doğayı yok eden reklamlar…](https://www.mesele121.org/insani-aliklastiran-toplumu-kirleten-dogayi-yok-eden-reklamlar/) - Öyle bir reklam sağanağı ki, kurtul kurtulabilirsen… Bir günde maruz kalınan reklamları düşünün… Reklam en hızlı büyüyen sanayilerin başında geliyor. Dünya reklam harcamaları 2023’de %4,4 oranında artış gösterdi. 2024 yılında da 1 trilyon doları aşacağı tahmin ediliyor… Türkiye’de medya ve reklam harcamaları bir önceki yıla göre %121 oranında artarak, 140 milyar 690 milyon liraya yükseldiği - [“Herkes bir başkasının düşüdür”](https://www.mesele121.org/herkes-bir-baskasinin-dusudur/) - Don Quijote’nin ya da Türkiye’de yerleşmiş söylenişiyle Donkişot’un etkilemediği edebiyatçı; galiba son 4 yüzyılda hiç olmadı. Bunu ben değil, gazeteci ve yazar Mahmut Şenol söylüyor. Ağustos 2015 tarihli Mesele Kitap Dergisi’nde yayınlanan “Parodi Roman’ işte budur!” başlıklı yazısının girişinde Graham Greene’den başlayarak dünyadan ve Türkiye’den Donkişot’un etkilediği birçok örnek sıralayan Şenol, “Kendimi de listeye ilave - [AB, Selanik, İstanbul ve kaldırımlar](https://www.mesele121.org/ab-selanik-i-stanbul-ve-kaldirimlar/) - Geride bıraktığımız Kurban bayramını memleketimdeki büyüklerin ellerinden, küçüklerin gözlerinden öperek değerlendirmek yerine; bayramı fırsat bilip yurtdışına tatile gidenlerden biri olduğumu itiraf etmeliyim. Yoğun geçen bir yılın ardından yeni yıla dinlenmiş ve zinde girmek amacıyla tatil mekanı olarak sessiz ve önceden tanıdığımız bir yeri seçtik ve Selanik'e gittik. Sakın yazının devamında sizlere Selanik'in görülecek gezilecek mekanlarını - [Eski devlet başkanı mı, devlet eski başkanı mı?](https://www.mesele121.org/eski-devlet-baskani-mi-devlet-eski-baskani-mi/) - Aslında dil bilgisi açısından çok net olsa da gazetecilikte nedense en çok tartışılan konulardan biridir. Neden sorun olduğunu anlamak gerçekten zor çünkü aşağıda göreceğiniz gibi çok kesin ve basit bir kural ve üstelik mantık olarak da hiçbir eksiği yok. Önce kuralımızı hatırlayalım: "Belirtisiz isim tamlamalarının arasına hiçbir zaman başka bir kelime girmez." "Devlet başkanı" belirtisiz - [Çalışma ve Toplum Dergisi’nin 82. sayısı yayımlandı](https://www.mesele121.org/calisma-ve-toplum-dergisinin-82-sayisi-yayimlandi/) - DİSK üyesi Birleşik Metal-İş tarafından çıkarılan üç aylık bilimsel hakemli dergi Çalışma ve Toplum‘un 82. sayısı yayımlandı. Yayın yönetmenliğini Av. Dr. Murat Özveri’nin yürüttüğü Çalışma ve Toplum 2004 yılından bu yana düzenli olarak yayımlanıyor. Çalışma ve Toplum Dergisi‘nin 82. sayısında aşağıdaki makaleler yer alıyor: Fuat Man İnsan Kaynakları Yönetimi Araştırmaları İçin Sosyal Teorinin Sunduğu Olanaklar: Norbert Elias ve “Uygarlık Süreci” - [MUBI Uçurtmayı Vurmasınlar’ı restore etti](https://www.mesele121.org/mubi-ucurtmayi-vurmasinlari-restore-etti/) - MUBI, Feride Çiçekoğlu’nun aynı adlı romanından Tunç Başaran tarafından filme uyarlanan Uçurtmayı Vurmasınlar filmini restore etti. Atlas Post Production işbirliğinde restore edilen film, 4K kalitesindeki yeni sunumuyla platformda yeniden seyirciyle buluşacak. Daha önce Metin Erksan imzalı Sevmek Zamanı‘nı (1965) restore ederek yeniden kazandıran MUBI, son olarak Tunç Başaran’ın kariyerinin en unutulmaz işlerinden Uçurtmayı Vurmasınlar‘ı (1989) - [Tiyatromuzun dev isimlerini unutuyoruz...](https://www.mesele121.org/tiyatromuzun-dev-isimlerini-unutuyoruz/) - Türk Tiyatro Edebiyatı'nın önde gelen en önemli isimlerinden biri olan Tuncer Cücenoğlu'nu saygıyla anıyoruz! Bizler anarken, pek çoğumuz da unutuyoruz ne yazık ki; edebiyat, sanat ve tiyatro ile bağları kopmuş birçoğumuz… Ne güzel böyle güzel izler bırakmak ve ne kötü kendi ülkesinde yok sayılmak!Maalesef bir çok tiyatro ödenekli veya özel sanat kurumu aklı bir karış - [Gerçek bir sinema emekçisi: Mehmet Güleryüz](https://www.mesele121.org/gercek-bir-sinema-emekcisi-mehmet-guleryuz/) - “Türkiye’de yapımcı şirketler maalesef TV dizileri ve filmlerini yayıncı kuruluşa sunarken eser sahiplerinden tüm hakları devraldıklarına inanmakta ve yayın kuruluşları da bu yanlışa ortak olmaktadır.” Gelecek yıllarda Sinema eseri sahiplerinin telif hakları mücadelesinin tarihi yazıldığında bu mücadelenin ve sürecin en önemli insanlarından birisi olan Mehmet Güleryüz ile çevrimiçi bir söyleşi gerçekleştirdik. Gelişmiş ülkelere göre yolun - [Mevlana’nın dizelerinden ilhamla “Çello ve Orkestra için Konçerto”](https://www.mesele121.org/mevlananin-dizelerinden-ilhamla-cello-ve-orkestra-icin-koncerto/) - "Dans et kabuğundan çıktığında. Dance, when you're broken open. Sargılarını söktüysen dans et. Dance, if you've torn the bandage off. Dans et kavga kıyametin tam ortasında. Dance in the middle of the fighting. Kanın kaynarken dans et. Dance in your blood. Dans et tam anlamıyla özgür olduğunda. Dance when you're perfectly free." Belki “dans” kelimesi - [Buruk üflenmiş mumlar ve duymak için yapılmamış kulaklar](https://www.mesele121.org/buruk-uflenmis-mumlar-ve-duymak-icin-yapilmamis-kulaklar/) - 20 Temmuz 1974… Şimdilerde yeni kitabını bitirmek üzere olan annemin on beşinci yaş gününü Kumburgaz’da gözü yaşlı kutladığı tarih. Karartmadan dolayı perdelerin sıkı sıkıya kapatıldığı, sahil gazinosunda yapılacak kutlama eğlencesinin iptal edildiği, dedem ve anneannem tarafından Kıbrıs Barış Harekâtı sebebiyle annemin, teyzemin ve dayımın evden dışarı çıkmalarına, arkadaşlarına gitmelerine izin verilmediği ve annemin doğduğu gün - [Mutfaktaki Reca’nın erkek halleri](https://www.mesele121.org/mutfaktaki-recanin-erkek-halleri/) - Hatıralar peşimizi bırakmıyor; şimdi 1987 yılını hatırlıyorum… O dönemlerde pek hatırlamak istemediğim tatsız olaylar geçmişti başımdan… Çok sevdiğim, nörolog hekim olan bir arkadaşım bana demişti ki, ya çok uzun bir seyahate çıkacaksın ya da bir yerde çalışacaksın. Nerede seyahate çıkmak, öyle bir imkanım yoktu. Sağolsun, Deniz isminde bir arkadaşım vardı; bana, tam bana göre harika - [Aldatmayla "yaralanan" iktidar ve meşruiyet](https://www.mesele121.org/aldatmayla-yaralanan-iktidar-ve-mesruiyet/) - Erkeklik Krizi - Aldatılan Erkekler, Aldatan Kadınlar erkeklerin aldatıldıkları durumlarda nasıl tepkiler verdiklerini inceliyor. Aldatılma sonucu yaşanan ya da yaşanması beklenen üzüntü, hayal kırıklığının yerine veya bu duyguların yanı sıra, erkeklerin bunu bir “gurur”, hatta “namus” meselesi haline getirdiklerini gösteriyor. Özellikle cinsel yetersizlik gibi “erkekliklerini” yaralayabilecek aldatma nedenlerinin nasıl bir öfke yarattığını, yine aynı nedenden, - [Bozkırda parlayan yakamoz](https://www.mesele121.org/bozkirda-parlayan-yakamoz/) - Konya’nın, şimdiki Aksaray vilayeti içinde yer alan, Gelveri~Güzelyurt kasabasına, 1914 yılında Yunanistan’dan göçe zorlanmış, mübadele mağduru bir balıkçının ve ailesinin hüzünlü hikâyesi titiz bir çalışmayla beyazperdeye yansıdı. 2024’ün Haziran ayı sonlarında gösterime çıkan Yakamoz başlıklı film insan ruhunun incelikleri arasında kamerasını dolaştırıyor. Senaryosunu Ali Can Yaraş'ın yazdığı, Ali Kerem Gülermen'in yönettiği "Yakamoz" adlı filmde Yetkin - [Cami avlusundan havalanmış el kadar bir kâğıt peşinde](https://www.mesele121.org/cami-avlusundan-havalanmis-el-kadar-bir-kagit-pesinde/) - 1898 yılının 16 Ekim sabahı Girit’in Hanya şehrindeki Splantsia Meydanı’nda, böylesine olsa olsa Marquez’in romanlarında rastlanabilecek bir şey oldu: El kadar bir kâğıt, denizden esen sabah yeliyle Splantsia’daki Hünkâr Camisi avlusundan havalandı, bütün bir çarşıyı avara kasnak dolaştı, nereye gideceğini bilirmiş gibi havada yol alırken perendeler attı, bir alçalıp bir yükselip Yunan mı Türk mü - [Dil üstüne bir deneme 2](https://www.mesele121.org/dil-ustune-bir-deneme-2/) - Dil canlı bir varlık gibi denilebilir. Toplumsal değişime ve gelişime çok açıktır. Örneğin 13. yy Osmanlıcası ile 16. yy Osmanlıcası aynı değil. Cumhuriyetin ilk dönem Türkçesiyle günümüz Türkçesinin aynı olmadığı gibi. Batı dillerinin kökeni Latincedir. Latinceden türetilen sözcükler Batı dillerini zenginleştirmiştir. Bu akış ve zenginleştirme bir biçimde sürmektedir hâlen. Ama Türkçenin kökeni Arapça ya da - [Dil(imiz)le ilgili ben/cil söylem 1*](https://www.mesele121.org/dilimizle-ilgili-ben-cil-soylem-1/) - İnsan topluluğuna özgü iletişim ve anlaşmak için sesli, kimi zaman da yazılı göstergeler dizgesi olan dil üstüne ne düşündüğümü dillendirirken, başlıkta da belirttiğim gibi ben/cilce (bana özgü) olacak, ama bencilce olmayacak. Türkçe, en azından Türkiye Türkçesi, yalnızca Türkler tarafından konuşulan bir dil değil. Türkiye Türkçesi, hem kendi içinde birbirinden taban tabana farklı toplulukların ortak dili, hem de - [Rodrigo’nun Gitar Konçertosu: “Concierto de Aranjuez”](https://www.mesele121.org/rodrigonun-gitar-koncertosu-concierto-de-aranjuez/) - İspanya'da, Valencia’nın Sagunto kasabasında 1901 yılında doğan Joaquin Rodrigo Virde, üç yaşında yakalandığı difteri hastalığı nedeniyle tamamen kör kalsa da, sekiz yaşında başladığı, Valencia ve Paris’te sürdürdüğü müzik eğitimi sayesinde ülkesinin en ünlü piyanist ve bestecilerinden biri olmuştu. Tabii herkesin hemen aklına gelen soru kör haliyle bu besteleri nasıl kayda geçirdiği. Cevabı ise “Braille” alfabesi - [Yaratmayı ummak ](https://www.mesele121.org/yaratmayi-ummak/) - “Bu kusursuz bir an olmalı. Bu gibi anlar için nefes alanlar bilir. Kanın damarlarında aktığını hissettiğin o an. Nihayet kendin olabildiğin. Kendin olarak başkalarıyla bağ kurmayı başarabildiğin. Kalabalıklar tarafından anlaşıldığını hissettiğin hayattaki o yegâne an. Hayatın yaşamaya değdiğine inandığın. Zamanın durduğu kusursuz an. Ve o anı yeniden yaratmak... Sonsuz kere. Bir sanatçının işi. Yeniden ve - [Hector Berlioz’un Fantastik Senfonisi ](https://www.mesele121.org/hector-berliozun-fantastik-senfonisi/) - Konumuz, besteleriyle çağını aşan, müzikte geleneksel kuralları ve formülleri reddederek devrim yaratan, bu nedenle kendi ülkesindeki tutucu müzik otoriteleri tarafından “tehlikeli” görülerek aşağılanan, ama özellikle Almanya, İngiltere, Rusya gibi diğer Avrupa ülkelerinde göklere çıkarılan Fransız Romantik akım bestecisi ve orkestra şefi Hector Berlioz’un ünlü Fantastik Senfonisi (Symphonie fantastique). Hector kendisi de hekim olan babası tarafından - [Ah, şu haz bırakan güzel gelenekler!](https://www.mesele121.org/ah-su-haz-birakan-guzel-gelenekler/) - Damdaki Kemancı müzikalindeki Sütçü Tevye ne demişti; İngilizce oyun metnindeki unutulmaz melodisinden, şarkı sözlerinden hatırlayınız: “Tradition, tradition, tradition!" Gelenek, gelenek, gelenek… Nedense gelenekleri çok severim, zira farklı farklı gelenekler insanları birleştirir. Size iki Yahudi geleneğinden bahsetmek istiyorum. Seneler evvel göklerin neredeyse yarıldığı bardaktan boşanırcasına yağmur yağan bir yaz gününde, insanın başına gelebilecek en güzel şey - [Meserret İle Şükran’ın hatırlattığı İzmir](https://www.mesele121.org/meserret-ile-sukran-in-hatirlattigi-izmir/) - Kâh değişik kasabalarında, kâh (yeşil) Bornova’ya taşındıktan sonraki çocukluğumda, İzmir demek Fuar ve Kemeraltı demekti. İzmir o kadar bu iki yerle özdeşti bizim taze dimağlarımızda ki, Kordon’un adı bile anılmıyordu. Çünkü biz dar gelirli memur çocuğuyduk; Maarif Koleji’nde değil Suphi Koyuncuoğlu’nda okurduk, Sümerbank ayakkabılarla anılırdık ve Fuar’dan denize doğru Lozan’dan, Montrö’den, hele ki İkinci Kordon’dan - [Pera Film’den Onur Ayı seçkisi: “hiçbir şeyden korkmuyorum”](https://www.mesele121.org/pera-filmden-onur-ayi-seckisi-hicbir-seyden-korkmuyorum/) - Pera Film'in, Onur Ayı programı "hiçbir şeyden korkmuyorum" 28 Haziran-10 Temmuz arasında Pera Müzesi Oditoryumu’nda gerçekleşecek. Program kapsamında, kuir kültürünü anaakım sinema aracılığıyla geniş kitlelerle buluşturan iki kült film, Priscilla Çöller Kraliçesi ve Hedwig ve Kızgın Çıkıntısı gösterilecek. Benzersiz yolculuklarında cesurca ilerleyen karakterlerin hikâyelerini takip eden hiçbir şeyden korkmuyorum; ilham verici öyküleri, unutulmaz müzikleri, büyüleyici - [Bizim Harika Geçmişimiz'in ilk gösterimi Tiflis'te yapıldı](https://www.mesele121.org/bizim-harika-gecmisimizin-ilk-gosterimi-tifliste-yapildi/) - MLSA’nın sürgündeki gazeteciliğe dair “Bizim Harika Geçmişimiz” belgeselinin ilk gösterimi 21 Haziran’da Tiflis’te düzenlenen ZEG Hikaye Anlatıcılığı Festivali’nde gerçekleştirildi. MLSA Eş Direktörü Barış Altıntaş ve Rus gazeteci Andrei Zhbirblis’in yapımcılığını üstlendiği filmde basına yönelik baskılar nedeniyle, Türkiye, Rusya ve Belarus’tan ayrılmak zorunda kalmış gazeteciler ile röportajlara yer veriliyor. Belgeselde ayrıca demokrasi vaatleriyle iktidara geldikten sonra - [“Aydınların sisli gündemi hümanizma” üstüne](https://www.mesele121.org/aydinlarin-sisli-gundemi-humanizma-ustune/) - Nesini söyleyim canım efendim Gayri düzen tutmaz ilimiz bizim Arzuhal eylesem deftere sığmaz Omuzdan kesilmiş kolumuz bizim. Serdari, 1834-1918 Gerçekten de, toplumun sınıflı olduğu zamandan günümüze kadarki uzun tarihinde; insanlığın yaşadıkları 'deftere sığmayacak' denli çok ve karmaşıktır. Aynı zamanda da azınlığın çoğunluk üzerindeki egemenliğinin en büyük kanıtı ve aygıtı olan 'devlet' ile birlikte de, çok - [Doğru reji, samimi oyunculuk, düzeyli komedi](https://www.mesele121.org/dogru-reji-samimi-oyunculuk-duzeyli-komedi/) - Prömiyeri 25 Mayıs gecesi Şişli Tiyatrosu’nda yapılan yeni bir komediyle ne vakittir özlenen ve sahnelerden uzaklaşmış ¨düzeyli bir komediye¨ nihayet kavuştuk. Oyunun başlığı dahi merakımızı ayaklandırıyor: ¨Komşumuzu Kim Öldürdü?¨ Kaan Erkam yazmış, Ayşen İnci yönetmiş, Çetin Karaman, Çağla Çubuk, Niyazi Gezer, Burcu Duygu Almaç, Gökhan Yet, Nisa Uysal, Alper Öztürk, İlkin Çakır, Cansu Tekoluk oynamış. Ayşen İnci eseri sahneye taşırken doğal, - [Türk tiyatrosunda Kemal Başar gerçeği](https://www.mesele121.org/turk-tiyatrosunda-kemal-basar-gercegi/) - Yönetmen Kemal Başar ile "Söz Veriyorum" ve yine Yönetmen / Oyuncu Kemal Başar ile iki gün önce, "Cyrano Rock" adlı oyunla tanıştım. Kemal Başar oyuncu ve yönetmen olarak, yurtiçi ve yurtdışında defalarca onaylanmış başarıları, pek çok 'ilk'e attığı imzalarla çok değerli, gerçek bir duayendir. Yetenek, özen, yaratıcılık, çalışmak, mesleğine, izleyicisine olan saygısıyla, ödünsüz, dimdik duruşu, ilkeleri, eser seçimiyle - [Bir şairin anımsattıkları](https://www.mesele121.org/bir-sairin-animsattiklari/) - Vakit emperyalistlere ve de onun yeryüzündeki her ülkede egemen olan işbirlikçilerine karşı mazlum ülkelerin ve halkların birliğini sağlamak, bu konudaki söylemini oluşturmaktır. Bugün için sınırlardan başlayarak içe doğru daraltılan ateşten bir çemberin ve toplu öldürmenin içinde bulunan Iraklılara, Suriyelilere, Filistinlilere ve (ne yazık ki) Kürtlere sahip çıkmamız gerekiyor. Bu yüzden direnme ve yazınsallık iç içedir. - [Caravaggio Kırmızısı](https://www.mesele121.org/caravaggio-kirmizisi/) - İstiklal Caddesi’ndeki Robinson Kitabevi’nde bir genç yazarımızın, Ayşenur Tanrıverdi’nin son kitabına dair imza günündeydim; yerden göğe raflar dolduran kitapların gölgesinde çok çok otuzlarında, genç, çıtıpıtı bir genç kadın, orada tanışıklığımızın ardından elini uzattı, samimiyetle tokalaştı, kendini ayaküstü tanıttı. Bir romanı ve bir hikâye kitabı varmış; adı Merve Yakut… Minyon, orta boyda, sevimli ve güzel, kıpır - [AFİFE Mavi Bir Melek](https://www.mesele121.org/afife-mavi-bir-melek/) - "Afife Jale Türk Tiyatrosunun ilk kadınıdır. Dünyamızdaki hemen hemen şaşmaz bir kadere uyarak bu ilk olmak mazhariyetinin kefaretini birçok acılar ve sefaletlerle ödeyerek, pek genç yaşta ölmüştür. Şimdikiler onun sendelemiş ve nihayet düşmüş zayıf izleri üzerinde yürüdüklerini unutmamalıdırlar." Reşat Nuri'nin bu açıklamasını yıllar önce, Selim İleri'nin " Kar Yağıyor Hayatıma" (2005) adlı kitabında okumuştum. “…bu - [Adalar'da Caz, 27 Haziran'da başlıyor](https://www.mesele121.org/adalarda-caz-27-haziranda-basliyor/) - Bu yıl 27-30 Haziran tarihlerinde ikincisi düzenlenecek olan “Adalar’da Caz”, Elif Çağlar Jazz &Groove, İsmail Tunçbilek, Sarp Maden, Arto Tunçboyacıyan, What Da Funk, Alice Francis, Anıl Şallıel & Sevda Alekperzadeh gibi müzisyenleri ağırlayacak. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Kültür Dairesi Başkanlığı’nın geçtiğimiz yıl ilk kez gerçekleştirdiği “Adalar’da Caz”, bu yıl yeniden İstanbullularla buluşuyor. Adalar’da Caz konserleri, Büyükada - [Türk Tiyatrosunda biz kimiz, ne yapıyoruz?](https://www.mesele121.org/turk-tiyatrosunda-biz-kimiz-ne-yapiyoruz/) - Çağdaş Türk Tiyatrosunun tarihi 1860’lara uzanıyor… Her şey Gedikpaşa Tiyatrosu le başladı. Türk Tiyatrosu’nun temellerini atan Güllü Agop ve Gedikpaşa Tiyatrosu… Osmanlı Sarayı, yabancı toplulukların gösterilerine büyük önem verirken halk da Batı modelinde tiyatro ile azınlıkların sunduğu gösteriler sayesinde tanışmıştı. Batı Tiyatrosunun, 1839 Tanzimat Fermanı’nın ilkeleri doğrultusunda Osmanlı toplumu ile tanışmasının geleneksel Türk Tiyatrosuna artıları - [ONUR AYIN KUTLU OLSUN LUBUNYA!](https://www.mesele121.org/onur-ayin-kutlu-olsun-lubunya/) - Mehtap Doğan Onur Ayı ile birlikte çizgileriyle Mesele'de... Mehtap ilk çizgisi ile 18 Haziran Translarla Eşitlik Günü'nü kutluyor... Ayrımcılığın olmadığı, transların katledilmediği, istediği yerde barındığı, çalıştığı, yaşadığı, hedef gösterilmediği, tutuklanmadığı, sansürlenmediği günlerin geleceği inancıyla kutlu olsun! - [Ben ederim şikâyet!](https://www.mesele121.org/ben-ederim-sikayet/) - Amazon Kadınları gibi özgür bir ruha sahip olduğumu sıklıkla duyarım ama ben gerçekçi olmak zorundayım. Tamam, hayalperest biri olabilirim fakat kör ve aptal da değilim. Yaşadığım coğrafyada böyle düşünmek zorunda bırakıldığım pek çok durum sayesinde gün geçmiyor ki kadına, çocuğa, doğaya verilen zararlarla ilgili bir haber duyup içim kan ağlamasın. Bir şarkı boyu bambaşka bir - [Onur Ünsal’ın oyunculuk serüveni](https://www.mesele121.org/onur-unsalin-oyunculuk-seruveni/) - Şimdi düşünüyorum da, Onur Ünsal ile ilk tanışmamız, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuarı Tiyatro Bölümü’nde okurken rol aldığı, Atıf Yılmaz imzalı "Eğreti Gelin" filmiyle (yaşar kıldığı Ali karakterini nasıl hatırlamam) olmuştu. Önemli oyunlarda, sinema filmlerinde, televizyon dizilerinde rol aldı, oyun yönetti, peş peşe gelen ödüller... Başarının el kitabını hiç zorlanmadan yazabilirdi artık.Yeteneğinin izinden gitti. Yılmadı, asla - [Molon labe](https://www.mesele121.org/molon-labe/) - "Eğer Thermopylæ savunması olmasaydı, Pers (İran) orduları Yunan anakıtasını ele geçirecek ve bugünkü Batı, bugünkü dünya da olmayacaktı." Bunu, "Batı Adına Yapılan Savaş" [The Battle for the West] başlıklı, 1980’de yayınlanmış askeri tarih eserinde daha baştan açıklayan İngiliz yazar Ernle Bradford’a kulak vermemek mümkün değil. Spekülatif değerlendirmeler, yorumlar her zaman heyecan uyandırır. "Şöyle olsaydı böyle - [Bi ufak salyangoz meselesi](https://www.mesele121.org/bi-ufak-salyangoz-meselesi/) - Merhaba, kısa bir süre önce sizi buradan selamlamıştım ve bir söz vermiştim. Yazılarımın bir şarkı boyu olacağı konusunda kararlıydım. Ancak bir şey oldu. Bir şarkı dinledim ve o şarkının hikâyesi beni bir diğerine taşıdı. Seçim yapamadım. Ben de bu seferlik iki şarkı boyu anlatmama müsamaha gösterirsiniz umuduyla iki şarkılık yazdım. Olur değil mi? Olur, olur. - [Asıl Mesele](https://www.mesele121.org/asil-mesele/) - Çocukluğumda Babaannemin anlattığı meselelere kulak verirdim. Hayalim, büyüdüğümde o meselelerin sesi olmaktı. Artık gayretim bu yöndedir. Tabii asıl mesele, kendi hikâyeme göz kulak olmak... Niyetimin peşindeyim. Eylemlerim de bu yöndedir… Merhaba... Anlamışsınızdır, buralarda yeniyim. Fakat oldukça hevesli bir hikâye anlatıcısı olarak karşınızdayım. Umarım anlattıklarıma kulak verenlerle buluştuğumuz bir yer olur bu satırlar. Bir pencere kenarında - [Tony Bennett & Lady Gaga ile Lincoln Center’de Caz](https://www.mesele121.org/tony-bennett-lady-gaga-ile-lincoln-centerde-caz/) - İtalyan göçmenleri karı kocanın New York’un Queens semtinde 1926’da doğan oğulları Tony Bennett (gerçek adı Anthony Dominick Benedetto) 2023 yılında 96 yaşında öldüğünde, biri “Hayat Boyu Başarı” Ödülü olmak üzere 20 Grammy Ödülü kazanmış, 15 ayrı STK tarafından “Onur”landırılmış ve 4 kez de Guinnes Dünya Rekoruna ulaşmış bir şarkıcıydı. Bu rekorlarından son ikisi Lady Gaga ## Sayfalar - [Ana Sayfa](https://www.mesele121.org/) - Mesele Kitap dergisinin 121. sayısı - [Mesele TV](https://www.mesele121.org/mesele-tv/) - MESELE TV EN YENİLER Yaşamaya Mecbursun: Bir Türkiye masalı “Toplumun dönüşmesi ancak önyargıları kapıda bırakarak mümkün”18 Mart 2026 Wenders’ten savaşa ve barışa “kişisel” bakış11 Mayıs 2025 Daktilo, kızak, tango, falan filan27 Nisan 2025 Carlos Gardel’den “Por una cabeza”19 Nisan 2025 Haftanın Konseri Daktilo, kızak, tango, falan filan Carlos Gardel’den “Por una cabeza” Mozart’tan bir serenat: - [TAKVİM MESELESİ](https://www.mesele121.org/takvim-meselesi/) - « Tümü Etkinlikler - [Yazarlar](https://www.mesele121.org/yazarlar-2/) - Adil Okay Kuyu’dan çıkan gerçekler Referandumda Hüda Par etkisi Şimdilik kazandık Candeğer Muradoğlu Yaşamaya Mecbursun: Bir Türkiye masalı Normal olmak ne demek? Kimliğe karşı müzik: Punk, göç ve isyan “Olgunlaşmadan popüler olması rap’in talihsizliği…” Ekin Cengizkan: Ezber bozan bir ritim hikayesi Tüm gönderileri görüntüle Candeğer Muradoğlu tarafından 1 2 3 … 6 Sonraki » - [Newsletter](https://www.mesele121.org/newsletter/) - Adınız Soyadınız Eposta Gizlilik politikası - [Bize Ulaşın](https://www.mesele121.org/bize-ulasin/) - MESELE İLETİŞİM İletişim bilgi@mesele121.org İletişim Formu * Zorunlu alanlar Profil Ek Bilgi Değerli Mesele dostu,Basılı yayın hayatına Aralık 2016 itibarıyla son veren Mesele Dergisi, 1 Ocak 2017’den bu yana mesele121.org adresinde yayınına devam ediyor.Neden mesele121?Çünkü 10 yıl boyunca kesintisiz her ay yayınlanan Mesele 120. sayısı ile matbaalara veda etti ve internet 121. sayımız oldu.Mesele’de amacımız ## Etkinlikler - [Anlatılan Kimin Hikayesi? Yerli Dizilerde Azınlık Temsilleri Üzerine](https://www.mesele121.org/etkinlik/anlatilan-kimin-hikayesi-yerli-dizilerde-azinlik-temsilleri-uzerine/) - Hrant Dink Vakfı, Feyza Akınerdem'in konuşmacı olduğu, dizilerdeki azınlık temsiline dair bir toplantı gerçekleştiriyor. Türkiye'de yerli diziler, gündelik hayatın içinde yerleşik bir eğlence alanı olmanın ötesinde, kimliklerin, aidiyetlerin ve toplumsal sınırların yeniden kurulduğu güçlü bir temsil alanı olarak okunuyor. Dr. Feyza Akınerdem'in “Anlatılan Kimin Hikâyesi? Yerli Dizilerde Azınlık Temsilleri Üzerine” başlıklı konuşmasıyla, “Anlatılan hikâyeler kime - [Jack London’ın 150. Doğum Yılında İzmir’de Edebiyat Buluşması](https://www.mesele121.org/etkinlik/jack-londonin-150-dogum-yilinda-izmirde-edebiyat-bulusmasi/) - Mülkiyeliler Birliği İzmir Şubesi, dünya edebiyatının ölümsüz kalemi Jack London’ın 150. doğum yılı kutlamaları kapsamında usta çevirmen Levent Cinemre’yi konuk ediyor. Mülkiyeliler Birliği İzmir Şubesi, edebiyat tarihinin en güçlü figürlerinden biri olan Jack London’ın 150. doğum yılına özel bir söyleşi düzenliyor. İzmir Alsancak Türkan Saylan Kültür Merkezi Benal Nevzat Salonunda gerçekleştirilecek etkinlikte, yazarın edebi mirası - [“Engelsiz Pedal” belgeseli özel gösterimi](https://www.mesele121.org/etkinlik/engelsiz-pedal-belgeseli-ozel-gosterimi/) - Kadıköy’de çekimleri gerçekleştirilen ve uluslararası film festivallerinde seçkilere giren “Engelsiz Pedal” adlı kısa belgesel, 19 Nisan 2026 tarihinde Caddebostan Kültür Merkezi’nde düzenlenecek özel gösterimle izleyiciyle buluşacak. Yönetmenliğini Cihan Emre Zengin’in, yapımcılığını Filmeks’in üstlendiği belgesel; görme engelli ve görme engelli olmayan sporcuların tandem bisiklet üzerinde kurduğu güçlü iş birliğini, günlük antrenman disiplinlerini ve 2028 Paralimpik Oyunları hedefi doğrultusunda verdikleri mücadeleyi merkezine alıyor. Film, - [Kemal Türkler 100 yaşında!](https://www.mesele121.org/etkinlik/kemal-turkler-100-yasinda/) - Kimliği, Türkiye İşçi Sınıfının şanlı tarihiyle bütünleşen Kemal Türkler'in 100. yaşını, "KEMAL TÜRKLER YILI" ilan ediyoruz. Bu çerçevede, 2026 yılı boyunca gerçekleştireceğimiz etkinliklerin sunumunu yapacağımız buluşmamıza tüm sınıf dostları davetlidir. 9 NİSAN 2026 Perşembe, 17.30-19.30 Prof. Dr. Türkan Saylan Kültür Merkezi, Kardelen 2 Salonu Maltepe/İstanbul Birleşik Metal-İş & KETEV & TÜSTAV - [Ücretsiz oyun: "Eşeğin Gölgesi"](https://www.mesele121.org/etkinlik/ucretsiz-oyun-esegin-golgesi/) - Bakırköy Belediye Tiyatroları (BBT), Haldun Taner’in ölümsüz eseri, epik hiciv türündeki başyapıtı "Eşeğin Gölgesi" oyununu Dünya Tiyatro Günü’nde sanatseverlerle ücretsiz olarak buluşturuyor. Hayali "Abdalya" ülkesinde bir eşeğin gölgesi üzerinden başlayan absürt bir tartışmanın; medya manipülasyonu, siyasi hırslar ve toplumsal kutuplaşma ile nasıl bir kaosa dönüştüğünü usta bir dille anlatan oyun, izleyiciyi derin bir sistem eleştirisine - [Belgrad Ormanı için Harekete Geçin!](https://www.mesele121.org/etkinlik/belgrad-ormani-icin-harekete-gecin/) - Dünya Su Günü’nde, Dünya Ormanlar haftasında; 22 Mart Pazar, 11.00’de.. Neşet Suyu’nda 5. basın açıklamamızı yapıyor ve Irmak Mesire’ye yürüyoruz! Meclisten geçen Milli Parklar Yasası’nı tanımıyoruz, iptalini talep ediyoruz—doğa rant değil, yaşamdır. İstanbul’un en kritik su havzalarından biri olan Belgrad Muhafaza Ormanını yapılaşmaya açan, ormansızlaşmayı ve yeraltı/kaynak sularının ticarileştirilmesini hızlandıran politikalara karşı ses çıkarıyoruz. Suyun - [İnas Sanayi-i Nefise Mektebi Ve İlk Kadın Sanatçılar](https://www.mesele121.org/etkinlik/inas-sanayi-i-nefise-mektebi-ve-ilk-kadin-sanatcilar/) - Bu seminer dizisinde ,Tanzimat'tan 1960'lı yıllara uzanan süreçte Türk resminin gelişiminin modernizmin dinamikleriyle olan ilişkileri ele alınacaktır. İlk hafta Tanzimat döneminin modernleşme hareketleri, gerçeklik duygusu ve bu duygunun resim ile edebiyata yansımaları ele alındı. Meşrutiyet dönemi düşüncesi ve resme yansımalarının ele alındığı ikinci semineri, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e kadın sanatçının konumu başlıklı üçüncü seminer izledi. Son iki - [James Joyce, Ulysses Ve Gündelik Hayatın Büyüsü](https://www.mesele121.org/etkinlik/james-joyce-ulysses-ve-gundelik-hayatin-buyusu/) - TESAK Cumartesi Söyleşilerinde James Joyce’un Ulysses romanı ele alınıyor. Dünya edebiyatında bir çağ başlatıcısı olan Ulysses romanının zor okunup zor anlaşıldığı çok söylenmiştir. O zaman onu daha iyi anlamak için nasıl okumalıyız ve Ulysses’in önemi nedir? Bunların konuşulduğu çok ilgi çekici bir söyleşi bizi bekliyor. Moderatörlüğünü Semih Gümüş'ün istlendiği söyleşinin konukları konuşmacıları Armağan Ekici ve - [Atölye: Amatör Arşivcilik](https://www.mesele121.org/etkinlik/atolye-amator-arsivcilik/) - Salt Araştırma ekibi yürütücülüğünde amatör arşivcilik üzerine bir atölye gerçekleştirilecek. Salt Araştırma ekibi yürütücülüğündeki atölye, “Bir arşiv nasıl oluşturulur?” sorusundan hareketle amatör arşivciliğe odaklanıyor. Salt Araştırma’daki süreçler üzerinden arşiv pratiklerinin tartışılacağı atölyede, belge ve kaynak türleri, bireysel olanaklarla koruma ve saklama yöntemleri ile dijitalleştirme, sınıflama, tanımlama, erişime açma aşamaları ele alınacak. Atölye, bireysel çabalarıyla arşivcilikle - [“İnsanın Temel Sorunları: Etik ve Eros”](https://www.mesele121.org/etkinlik/insanin-temel-sorunlari-etik-ve-eros/) - “İnsan ve Felsefe” başlığıyla ücretsiz olarak düzenlenen Kültür Fabrikası Felsefe Söyleşileri siyasetten ırkçılığa, kozmostan aşka uzanan altı buluşmada farklı disiplinlerden akademisyenleri ağırlıyor. Yürütücülüğünü Prof. Dr. Kadir Çüçen ve Ceren İplikçi’nin üstlendiği etkinlik dizisinin beşinci buluşması, 27 Mart 2026 Cuma saat 18.00’de Tayyare Kültür Merkezi’nde gerçekleşecek. Prof. Dr. Nami Başer’in “İnsanın Temel Sorunları: Etik ve Eros” başlığıyla, insan varlığının temel taşlarını felsefi bir bakış açısıyla ele - [Burcu Ural kopan söyleşisi](https://www.mesele121.org/etkinlik/burcu-ural-kopan-soylesisi/) - “Benim Bir Hikâyem Var” söyleşi serisinin 24 Mart 2026 Salı günü saat 10.30’da Tayyare Kültür Merkezi’nde gerçekleşecek yeni buluşmasının konuğu Burcu Ural Kopan olacak. Çocukları hikâyelerin renkli dünyasıyla buluşturan etkinlik, çocukların hayal dünyasını desteklemeyi odağına alıyor. Hikâyelerin birleştirici gücüyle şekillenen söyleşi, küçük kitapseverleri ve meraklı zihinleri bir araya getirecek. Burcu Ural Kopan 1978 yılında İstanbul’da doğdu. İtalyan Lisesi’ni ve YTÜ İktisat Bölümü’nü bitirdi. - [Filiz Akın anma programı](https://www.mesele121.org/etkinlik/filiz-akin-anma-programi/) - Sinemamızın zarif yıldızı Filiz Akın, aramızdan ayrılışının birinci yıl dönümünde hem insani yönünü hem de sinema mirasını bir araya getiren özel bir programla anılıyor! İBB Kültür ve SİAMER işbirliğiyle İBB Beyoğlu Sineması’nda gerçekleşecek programda Filiz Akın dostlarının, yol arkadaşlarının ve sinema insanlarının anlatılarıyla hatırlanacak. Afşin Yurdakul’un sunumuyla düzenlenen programda, Yeşilçam’ın unutulmaz yıldızının hem kişiliği hem - [Ses × İnsan × Mekân](https://www.mesele121.org/etkinlik/ses-x-insan-x-mekan-2/) - Salt, çok sesli vokal müzik alanında faaliyet gösteren Vokal Akademi’nin çeşitli çalışmalarına ev sahipliği yapıyor. Bu iş birliği kapsamında, Vokal Akademi’nin kurucusu Başak Doğan yürütücülüğünde Kasım 2025’ten Haziran 2026’ya dek bir atölye serisi gerçekleştirilecek. Sesin mekân, beden, kent ve diğer seslerle kurduğu ilişkiyi merkeze alacak bu buluşmalar, birlikte şarkı söylemenin, dinlemenin ve bir topluluk olarak - [Meşher’de Kitap Ciltleme Atölyesi](https://www.mesele121.org/etkinlik/mesherde-kitap-ciltleme-atolyesi/) - Meşher’de düzenlenecek Kitap Ciltleme Atölyesi’nde katılımcılar kitap cildinin incelikli evrenindeki tarihsel süreci, malzeme kültürünü ve temel ciltleme uygulamalarını keşfedecek, kendi el yapımı cildini oluşturacak. Bu atölye, sergide yer alan en erken tarihli yapıt olan Bertrand de La Borderie’nin 1547 tarihli aşk mektubu biçimindeki manzum eserinden yola çıkılarak tasarlandı. 16. yüzyıl İstanbulu’nu ayrıntılı biçimde betimleyen bu - [Gomidas Vartabed anma gecesi](https://www.mesele121.org/etkinlik/gomidas-vartabed-anma-gecesi/) - Bakırköy Dznunt Surp Asdvadzsdzin Kilisesi Kültür Kolu ve Dadyan Okulu işbirliğiyle düzenlenecek "Gomidas Gecesi"nde, müzikolog Gomidas Vartabed'in mirası, kısa film gösterimi, panel ve Lusavoriç Korosu'nun konseriyle sahneye taşınacak. İstanbul Bakırköy'de yeni yılın ilk kültür-sanat etkinliklerinden biri olarak planlanan "Gomidas Gecesi", sanatseverleri çok yönlü bir programla ağırlamaya hazırlanıyor. Müzik tarihinin önemli isimlerinden Kütahya doğumlu Gomidas Vartabed'in - [Prof. Dr. Sinan Özbek ile Irkçılığı Yeniden Düşünmek](https://www.mesele121.org/etkinlik/prof-dr-sinan-ozbek-ile-irkciligi-yeniden-dusunmek/) - İnsanın varoluşuna dair en temel sorularına odaklanan “İnsan ve Felsefe” başlıklı Kültür Fabrikası Felsefe Söyleşileri, ikinci oturumunda Prof. Dr. Sinan Özbek’i ağırlayacak! “Irkçılığı Yeniden Düşünmek” başlığı altında düzenlenen söyleşi, 26 Aralık Cuma akşamı 18.00’de Tayyare Kültür Merkezi’nde gerçekleşecek. Bursa Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı (Bursa Kültür) tarafından ücretsiz olarak düzenlenen Kültür - [“Sadri Alışık 100 Yaşında”](https://www.mesele121.org/etkinlik/sadri-alisik-100-yasinda/) - Türk sinemasının efsanevi isimlerinden Sadri Alışık, doğumunun 100. yılında özel bir programla anılıyor! Sadri Alışık Anma Günleri, 20–27 Aralık’ta İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı (İBB Kültür) ile Sadri Alışık Kültür Merkezi işbirliğinde düzenleniyor. İstanbul’un farklı noktalarında Alışık’ın çok sevilen filmlerini ücretsiz olarak izleyiciyle buluşturacak olan Sadri Alışık Anma Günleri kapsamında, - [Bak kim var? Metincan Güzel](https://www.mesele121.org/etkinlik/bak-kim-var-metincan-guzel/) - Salt, Bak kim var? konuşmaları kapsamında sanatçı Metincan Güzel’i ağırlıyor. Programda Güzel, sanat pratiğinden ve yakın dönemdeki projelerinden bahsedecek. Güzel, işlerinde kamusal mekânların politik ve kişisel kurgular olarak nasıl üretildiğini irdeler. Mevcut mekânların gerilimlerinden ve poetik ögelerinden yola çıkarak geliştirdiği yapılar, mekânın nasıl anlaşıldığı ya da kurgulandığına dair kavramsal ve kurgusal öneriler sunar. Dükkân sahipleri, - [Alexis Anne-Braun ile Sanat ve Mimarlıkta Anlamın İnşası Konferansı](https://www.mesele121.org/etkinlik/alexis-anne-braun-ile-sanat-ve-mimarlikta-anlamin-insasi-konferansi/) - AURA İstanbul ve Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, çağdaş estetik ve dil felsefesi alanındaki çalışmalarıyla tanınan Fransız akademisyen Dr. Alexis Anne-Braun'u, “Implementation & Maintenance: Introducing Goodman's Theory of Art & Architecture” başlıklı konferansla 19 Aralık'ta İstanbul'da ağırlıyor. İstanbul Mimarlık ve Şehircilik Araştırmaları Akademisi – AURA İstanbul, 2017 yılından bu yana mimarlık, şehircilik, tasarım ve sanat alanlarında - [Kadınİşçi’den bir Kadın Emeği Almanağı…](https://www.mesele121.org/etkinlik/kadinisciden-bir-kadin-emegi-almanagi/) - Farklı zaman dilimlerinde ücretli- ücretsiz kadın emeğinin kısa bir dökümünü veren Kadınİşçi dergisinin hazırladığı Kadın Emeği Almanağı toplantısına ve sergisine davetlisiniz. 1908 Uşak’taki kadın işçilerin tarak yağması eyleminden, 1970’lerin ikinci yarısında Bank- Sen’deki kadınların ebeveyn izni alma mücadelesine, Selanik’te sendika üyesi kadın işçilerin delege olmak için erkek sendikacılara karşı verdikleri savaştan Emine Aslan’ın DESA Direnişine, - [Köprübaşı Edebiyat Buluşmaları: Atilla Birkiye](https://www.mesele121.org/etkinlik/koprubasi-edebiyat-bulusmalari-atilla-birkiye/) - Bursalı edebiyatseverlerin yoğun ilgi gösterdiği Köprübaşı Edebiyat Buluşmaları kasım ayında yazar Atilla Birkiye ile devam ediyor. Moderatörlüğünü Altay Öktem'in üstleneceği söyleşi, Birkiye’nin Körfezde Sıkıyönetim kitabını odağına alacak. Edebiyatın, belleğin ve zamanın izini sürecek söyleşinin sonunda kitap dağıtımı ve imza etkinliği de gerçekleştirilecek. Bursa Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı (Bursa Kültür) tarafından ücretsiz olarak düzenlenen söyleşiler herkesin katılımına - [Prof. Dr. Ahmet Arslan söyleşisi](https://www.mesele121.org/etkinlik/prof-dr-ahmet-arslan-soylesisi/) - Bursa’yı bir sanat merkezi hâline getirmeyi hedefleyen Bursa Kültür, kültür ve sanatın her alanında düzenlediği etkinliklerde Bursalıları ağırlamaya devam ediyor. Bursa Kültür’ün “İnsan ve Felsefe” başlığıyla düzenlediği Kültür Fabrikası Felsefe Söyleşileri, siyasetten ırkçılığa, kozmostan aşka uzanan altı buluşmada farklı disiplinlerden akademisyenleri ağırlayacak. Yürütücülüğünü Prof. Dr. Kadir Çüçen ve Ceren İplikçi’nin üstlendiği etkinlik dizisi, Prof. Dr. Ahmet Arslan’ın felsefe ve siyaset - [Ses × İnsan × Mekân](https://www.mesele121.org/etkinlik/ses-x-insan-x-mekan/) - Salt’ın Vokal Akademi’yle başlattığı iş birliği kapsamında hazırlanan atölye serisinin ilki 28 Kasım Cuma günü Salt Galata’da gerçekleştirilecek. Kasım 2025’ten Haziran 2026’ya dek sürecek “Ses × İnsan × Mekân” başlıklı atölye serisi, Vokal Akademi’nin kurucusu Başak Doğan yürütücülüğünde gerçekleştirilecek. Sesin mekân, beden, kent ve diğer seslerle kurduğu ilişkiyi merkeze alacak bu buluşmalar, birlikte şarkı söylemenin, - [Üç Taksim: İstiklal](https://www.mesele121.org/etkinlik/uc-taksim-istiklal/) - Beyoğlu’nun çok katmanlı hafızasına üç farklı noktadan yaklaşmayı amaçlayan Üç Taksim konuşma serisi devam ediyor! Müzikte “taksim”, bir makamın serbest doğaçlama icrasıdır; anın ruhunu, çok sesliliğini ve içtenliğini taşır. Bu programda ise Tarlabaşı, İstiklal ve Sıraselviler, her biri kendi sesini ve ritmini koruyan üç ayrı “taksim” olarak ele alınıyor. Serinin moderatörlüğünü Lütfullah Genç üstleniyor. Üçüncü - [Devrim Koçak okurlarıyla buluşuyor](https://www.mesele121.org/etkinlik/devrim-kocak-okurlariyla-bulusuyor/) - Mülkiyeliler Birliği, Edebiyat Buluşmaları kapsamında 18 Ekim Cumartesi günü yazar Devrim Koçak'ı ağırlıyor. Devrim Koçak, Everest Yayınlarından çıkan son kitabı Yağmur’dan Sonra Bahardan Önce ile okurlarıyla buluşacak. Yazar yine Everest Yayınlarından çıkan Nergis Hanım Hakkında Bazı Şeyler ile 2021 Everest İlk Roman Ödülü’nün sahibi olmuştu. "Ankaralıyım. Ankara siyasal mezunuyum. Sanayi sektöründe çalışıyorum. İyi bir okur - [Osmanlı Sarayında Geçmiş Zamanların ve Harikaların Tasviri, 1574-1603](https://www.mesele121.org/etkinlik/osmanli-sarayinda-gecmis-zamanlarin-ve-harikalarin-tasviri-1574-1603/) - İstanbul Araştırmaları Enstitüsü'nün 2008 yılından beri, İstanbul araştırmalarına farklı bir boyut kazandırmak amacıyla hayata geçirdiği Arka Oda Toplantıları, *Osmanlı Sarayında Geçmiş Zamanların ve Harikaların Tasviri, 1574-1603" başlıklı söyleşi ile sürüyor. Stefanos Yerasimos anısına düzenlenen etkinliğin konuşmacıları Günseli Gürel ve Zeynep Yürekli-Görkay. Osmanlı sarayında üretilen acâib kitapları, mucizeler, fal, büyü ve kehanet gibi gizli ilimleri konu - [4. Mehmet Çetin-Emirali Yağan Dersim Kültür ve Sanat Günleri](https://www.mesele121.org/etkinlik/4-mehmet-cetin-emirali-yagan-dersim-kultur-ve-sanat-gunleri/) - 4. Mehmet Çetin-Emirali Yağan Dersim Kültür ve Sanat Günleri, 17-18 Ekim tarihlerinde yapılacak. Etkinlikte paneller, müzik ve şiir dinletileri, fotoğraf sergisi, belgesel gösterimleri olacak. 2 gün sürecek etkinliğin programı şu şekilde: 17 EKİM 2025 14.00: Açılış dinletisi Enstrümantal müzik ile kısa bir başlangıç 14.10: Selamlama ve açılış konuşması 14.20: Mehmet Çetin-Emirali Yağan Dersim Kültür ve - [Moni Kitabı](https://www.mesele121.org/etkinlik/moni-kitabi/) - Salt, performans sanatçısı Salim Özgilik’in, namıdiğer Moni’nin pratiğine odaklanan yeni yayını Moni kapsamında bir söyleşi düzenliyor. Sanatçının küratör, yazar ve eğitmen Vasıf Kortun ile bir araya geleceği etkinlikte, Moni’nin Ankara’daki öğrencilik yıllarından günümüze uzanan pratiği ele alınacak. Salt’ın sanatçı üzerine 2019’dan bu yana yürüttüğü arşiv ve araştırma süreci, yayının ortaya çıkış nedenleri ve sanatçının güncel - [“Bir şehrin müzikle iyileşme hikayesi”](https://www.mesele121.org/etkinlik/bir-sehrin-muzikle-iyilesme-hikayesi/) - Nehna ve Hatay Akademi Senfoni Orkestrası iş birliği ve Postane ile Allianz Foundation’ın katkılarıyla, Hatay’ın Samandağ ilçesinde “Ses – Bir şehrin müzikle iyileşme hikayesi” başlıklı etkinlik izleyicilerle buluşacak. 6 Şubat 2023 depreminde ağır yıkım yaşayan Hatay Samandağ’daki Mar İlyas Rum Ortodoks Kilisesi bahçesinde yapılacak etkinlik kapsamında, saat 19.00’da belgesel gösterimi izlenecek, saat 20.30’da verilecek olan - [Ritme kulak ver! 2. Perküsyon Günleri](https://www.mesele121.org/etkinlik/ritme-kulak-ver-2-perkusyon-gunleri/) - İstanbulluları ritmin büyüsüne kapılmaya davet eden Perküsyon Günleri, ikinci yılında 18-19 Ekim tarihlerinde Artİstanbul Feshane’de düzenleniyor. İBB Kültür’e bağlı İBB Orkestra tarafından düzenlenen etkinlikte, konserler, atölyeler ve söyleşilerle perküsyonun farklı coğrafyalardan gelen tınıları İstanbul’un kalbinde yankılanacak. Ritimle tanışmak, yeni teknikler keşfetmek ya da sadece bu enerjinin parçası olmak isteyen herkes için 2. Perküsyon Günleri’nin ücretsiz biletleri İstanbul Senin - [İBB Kültür'den yeni hizmet: Sultangazi Halk Sineması](https://www.mesele121.org/etkinlik/ibb-kulturden-yeni-hizmet-sultangazi-halk-sinemasi/) - İBB Kültür Dairesi Başkanlığı (İBB Kültür) yeni sezonunu Sultangazi Halk Sineması ile açmanın heyecanını yaşıyor. İBB Hoca Ahmet Yesevi Kültür Merkezi içinde yer alan Sultangazi Halk Sineması beyazperdenin en sevilen filmlerini her yaştan izleyiciyle ücretsiz olarak buluşturmaya başlıyor. Açılış programı kapsamında, sinema tarihinde iz bırakmış yerli ve yabancı yapımlar seyirciyle buluşturulacak. Gösterimde yer alan filmler - [Akdeniz: Bir Yaşam Destanı](https://www.mesele121.org/etkinlik/akdeniz-bir-yasam-destani/) - Bir Frédéric Fougea belgeseli olan "Akdeniz, Bir Yaşam Destanı", zengin, şaşırtıcı ama aynı zamanda çok kırılgan bir canlı dünyasının harikalarını ortaya koyuyor. Denizde, karada ve havada, insan faaliyetlerinin artan etkisine rağmen Akdeniz’de yaşamaya devam etmeyi başaran hayvan ve bitkilerin dünyasına büyüleyici bir yolculuk. “Akdeniz” belgeselinin çekimleri, 50’den fazla bilim insanı, 15 ortak yazar, 12 yardımcı - [Bir tanıklık ustası ile buluşmak: Çizgilerle Dünyadan Yansımalar](https://www.mesele121.org/etkinlik/bir-taniklik-ustasi-ile-bulusmak-cizgilerle-dunyadan-yansimalar/) - Ülkemizde ''Hakim'in Yolculuğu'' isimli üçlemesiyle tanınan dünyaca ünlü çizer Fabien Toulmé, İZKİTAP - 6. İzmir Kitap Fuarı kapsamında, Tudem Yayın Grubu organizasyonu ve İzmir Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde ilk kez İzmir'e geliyor. ''Hakim'in Yolculuğu'', ''Dünyadan Yansımalar'' ve ''Unutulmazlar'' isimli serilerinin yanı sıra İki Yaşam, Büyük Aşk gibi çoksatan grafik romanlarıyla Türkiye'de geniş bir okur kitlesi bulunan sanatçı, - [Fabien Toulmé İzmir’de: İmza günü](https://www.mesele121.org/etkinlik/fabien-toulme-izmirde-imza-gunu-3/) - Ülkemizde ''Hakim'in Yolculuğu'' isimli üçlemesiyle tanınan dünyaca ünlü çizer Fabien Toulmé, İZKİTAP - 6. İzmir Kitap Fuarı kapsamında, Tudem Yayın Grubu organizasyonu ve İzmir Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde ilk kez İzmir'e geliyor. ''Hakim'in Yolculuğu'', ''Dünyadan Yansımalar'' ve ''Unutulmazlar'' isimli serilerinin yanı sıra İki Yaşam, Büyük Aşk gibi çoksatan grafik romanlarıyla Türkiye'de geniş bir okur kitlesi bulunan sanatçı, - [Fabien Toulmé İzmir’de: İmza günü](https://www.mesele121.org/etkinlik/fabien-toulme-izmirde-imza-gunu-2/) - Ülkemizde ''Hakim'in Yolculuğu'' isimli üçlemesiyle tanınan dünyaca ünlü çizer Fabien Toulmé, İZKİTAP - 6. İzmir Kitap Fuarı kapsamında, Tudem Yayın Grubu organizasyonu ve İzmir Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde ilk kez İzmir'e geliyor. ''Hakim'in Yolculuğu'', ''Dünyadan Yansımalar'' ve ''Unutulmazlar'' isimli serilerinin yanı sıra İki Yaşam, Büyük Aşk gibi çoksatan grafik romanlarıyla Türkiye'de geniş bir okur kitlesi bulunan sanatçı, - [Fabien Toulmé İzmir'de: İmza günü](https://www.mesele121.org/etkinlik/fabien-toulme-izmirde-imza-gunu/) - Ülkemizde ''Hakim'in Yolculuğu'' isimli üçlemesiyle tanınan dünyaca ünlü çizer Fabien Toulmé, İZKİTAP - 6. İzmir Kitap Fuarı kapsamında, Tudem Yayın Grubu organizasyonu ve İzmir Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde ilk kez İzmir'e geliyor. ''Hakim'in Yolculuğu'', ''Dünyadan Yansımalar'' ve ''Unutulmazlar'' isimli serilerinin yanı sıra İki Yaşam, Büyük Aşk gibi çoksatan grafik romanlarıyla Türkiye'de geniş bir okur kitlesi bulunan sanatçı, - ["Denemeden Anıya: Kurmaca Dışında Dolaşmak"](https://www.mesele121.org/etkinlik/denemeden-aniya-kurmaca-disinda-dolasmak/) - Banu Yıldıran Genç, *Denemeden Anıya: Kurmaca Dışında Dolaşmak" başlıklı söyleşi ile Yakın Kitabevi'ne konuk oluyor. Yazar, Eylem Akınhay moderatörlüğündeki söyleşi sonrası kitaplarını imzalayacak. Banu Yıldıran Genç İstanbul’da doğdu, aynı şehirde yaşıyor. İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünü bitirdikten sonra başladığı edebiyat öğretmenliğine devam ediyor. Kendini bildi bileli okuyor. Uzun yıllardır çeşitli gazetelere, dergilere ve - ["Her şeyde bir şey buldu" Do Bigha Zamin [İki Dönüm Arazi]](https://www.mesele121.org/etkinlik/her-seyde-bir-sey-buldu-do-bigha-zamin-iki-donum-arazi/) - Do Bigha Zamin [İki Dönüm Arazi] (1953) Yönetmen: Bimal Roy 131 dakika Hintçe; Türkçe altyazılı Bengalli bir çiftçi ve oğlu, bölgedeki toprak ağasına borçlarını ödeyemedikleri için yaşadıkları iki dönümlük araziyi kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalır. Borçlarını ödemek için üç ayları vardır; şehre taşınan çiftçi çekçekçi olarak çalışmaya başlar, oğlu ise ayakkabı boyacısı olur. Sömürge sonrası Hindistan’daki - ["Her şeyde bir şey buldu" Bab el-Hadid [Kahire İstasyonu]](https://www.mesele121.org/etkinlik/her-seyde-bir-sey-buldu-bab-el-hadid-kahire-istasyonu/) - Bab el-Hadid [Kahire İstasyonu] (1958) Yönetmen: Youssef Chahine 76 dakika Arapça; İngilizce altyazılı Yönetmen Youssef Chahine’in canlandırdığı Qinawi, Kahire tren istasyonunda çalışan yoksul bir gazete satıcısıdır. Yolculara kaçak yoldan meşrubat tedarik eden özgür ruhlu Hannuma’ya gönlünü kaptıran Qinawi’nin çalkantılı aşk hikâyesi, garın kaotik atmosferiyle iç içe geçer. Bab el-Hadid [Kahire İstasyonu], devrim sonrası Mısır’ın yeni siyasi düzenini - [Karanlık Dünya / Âşık Veysel'in Hayatı](https://www.mesele121.org/etkinlik/karanlik-dunya-asik-veyselin-hayati-3/) - Sanatçı Mike Bode ile senarist Caner Yalçın’ın uzun soluklu araştırmasına dayanan Karanlık Dünya Salt Galata’da devam ediyor. Sergi, aynı adlı filmin hikâyesini 1950’ler Türkiye’sinin kültürel iklimi içerisinde inceliyor. Metin Erksan’ın yönettiği ve Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun senaryosunu yazdığı film, sergi süresince belirli aralıklarla Salt Beyoğlu’ndaki Açık Sinema’da gösterilecek. Toplumsal gerçekçi bir yaklaşımla Sivrialan (Sivas) ve Ürgüp’te (Nevşehir) çekilen Karanlık - [‘Ya Derdimize Derman, Ya Katlimize Ferman’: Vilayetlerin Tanzimat’ı](https://www.mesele121.org/etkinlik/ya-derdimize-derman-ya-katlimize-ferman-vilayetlerin-tanzimati/) - Bu dönemin ilk Akl-ı Kıssa Salı Konuşmaları seminerini ““Ya Derdimize Derman, Ya Katlimize Ferman:” Vilayetlerin Tanzimat’ı” başlığı altında Talin Suciyan verecek. Bu sunum, Osmanlı’nın Tanzimat dönemini, vilayetlerdeki (Kawaṛdaki)Ermeni toplumu üzerinden yeniden değerlendirecek. İstanbul Patrikhanesi Arşivi (Paris, Boğos Nubar Kütüphanesi), Osmanlı Arşivleri, idari raporlar ve dönemin gazeteleri ışığında, Tanzimat’ın “mal, can ve namus güvenliği” vaadinin İstanbul - [Karanlık Dünya / Âşık Veysel'in Hayatı](https://www.mesele121.org/etkinlik/karanlik-dunya-asik-veyselin-hayati-2/) - Sanatçı Mike Bode ile senarist Caner Yalçın’ın uzun soluklu araştırmasına dayanan Karanlık Dünya Salt Galata’da devam ediyor. Sergi, aynı adlı filmin hikâyesini 1950’ler Türkiye’sinin kültürel iklimi içerisinde inceliyor. Metin Erksan’ın yönettiği ve Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun senaryosunu yazdığı film, sergi süresince belirli aralıklarla Salt Beyoğlu’ndaki Açık Sinema’da gösterilecek. Toplumsal gerçekçi bir yaklaşımla Sivrialan (Sivas) ve Ürgüp’te - [Karanlık Dünya / Âşık Veysel'in Hayatı](https://www.mesele121.org/etkinlik/karanlik-dunya-asik-veyselin-hayati/) - Sanatçı Mike Bode ile senarist Caner Yalçın’ın uzun soluklu araştırmasına dayanan Karanlık Dünya Salt Galata’da devam ediyor. Sergi, aynı adlı filmin hikâyesini 1950’ler Türkiye’sinin kültürel iklimi içerisinde inceliyor. Metin Erksan’ın yönettiği ve Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun senaryosunu yazdığı film, sergi süresince belirli aralıklarla Salt Beyoğlu’ndaki Açık Sinema’da gösterilecek. Toplumsal gerçekçi bir yaklaşımla Sivrialan (Sivas) ve Ürgüp’te - [Kalkınma Sohbetleri Kapanış Programı](https://www.mesele121.org/etkinlik/kalkinma-sohbetleri-kapanis-programi/) - İstanbul Planlama Ajansı ve IDEMA iş birliğiyle gerçekleşen Kalkınma Okulu kapsamında düzenlenen Kalkınma Sohbetleri serisi, kalkınma gündemine dair açık ve katılımcı bir diyalog ortamı sunuyor. Sohbet serisi; akademisyenler, uzmanlar, sivil toplum temsilcileri ve yerel yönetim aktörlerini bir araya getirerek kalkınmanın bugünü ve geleceği üzerine düşünmeyi amaçlıyor. 22 Ekim 2025 | İPA Kampüs Florya Kalkınma Sohbetleri - [Kalkınma Sohbetleri 1 ve 2](https://www.mesele121.org/etkinlik/kalkinma-sohbetleri-1-ve-2/) - İstanbul Planlama Ajansı ve IDEMA iş birliğiyle gerçekleşen Kalkınma Okulu kapsamında düzenlenen Kalkınma Sohbetleri serisi, kalkınma gündemine dair açık ve katılımcı bir diyalog ortamı sunuyor. Sohbet serisi; akademisyenler, uzmanlar, sivil toplum temsilcileri ve yerel yönetim aktörlerini bir araya getirerek kalkınmanın bugünü ve geleceği üzerine düşünmeyi amaçlıyor. Program 14 Ekim 2025 | İPA Kampüs Florya Kalkınma - [Okur Yazar Buluşması: İlhami Algör](https://www.mesele121.org/etkinlik/okur-yazar-bulusmasi-ilhami-algor/) - İstanbul Kitapçısı Kadıköy Şubesi, 18 Ekim Cumartesi günü yazar İlhami Algör’ü ağırlıyor. Son kitabı “Jül Vern Seyahat Acentesi” üzerine gerçekleşecek söyleşi ve imza gününde, Algör okurlarıyla edebiyatın büyülü dünyasında bir yolculuğa çıkacak. Tüm edebiyatseverler davetlidir. Moderatör: Ozan Turhal - [Balkanlarda Sosyalizm ve Emek Mücadeleleri](https://www.mesele121.org/etkinlik/balkanlarda-sosyalizm-ve-emek-mucadeleleri/) - TÜSTAV’ın Birleşik Metal-İş Sendikası, Graz Üniversitesi Güneydoğu Avrupa Çalışmaları Merkezi ve İSTOS Yayın ile birlikte düzenlediği bu uluslararası konferans, Balkanlar’da emek mücadeleleri ve sosyalizm konularını ele almayı amaçlamaktadır. On dokuzuncu yüzyılın son çeyreğinden İkinci Dünya Savaşı’na kadar uzanan döneme odaklanan toplantının açılış tebliği, Balkanlar tarihyazımının önde gelen isimlerinden Maria Todorova tarafından verilecektir. İngilizce ve Türkçe - [9. FilmAmed Belgesel Festivali](https://www.mesele121.org/etkinlik/9-filmamed-belgesel-festivali/) - Ortadoğu Sinema Akademisi ve Kayapınar Belediyesi’nin işbirliğiyle düzenlenen 9. FilmAmed Belgesel Film Festivali, 26 Eylül’de Diyarbakır’da başlayacak. Bu yılki festivale toplamda 29 belgesel film katılacak ve sinema tutkunları birçok atölye, panel ve konser etkinliği ile buluşacak. Ayrıca festivalin sonunda 30 Eylül’de düzenlenecek ödül töreni ile en başarılı filmler ödüllendirilecek. Program: 26 Eylül – Açılış Günü Açılış Programı Saat: 19:00 - [Hikâyeden Sonra: Çağdaş Sanat ve Edebiyat](https://www.mesele121.org/etkinlik/hikayeden-sonra-cagdas-sanat-ve-edebiyat/) - Meşher’de, 18.İstanbul Bienali’ne paralel olarak gerçekleştirilecek “Hikâyeden Sonra: Çağdaş Sanat ve Edebiyat” başlıklı etkinlik, Hikâye İstanbul’da Geçiyor sergisinde yer alan kitaplar ile çağdaş sanat alanında üretilen yapıtlar arasındaki diyaloglara odaklanacak. Meşher, 18. İstanbul Bienali paralelinde, 25–26 Eylül 2025 tarihlerinde “Hikâyeden Sonra: Çağdaş Sanat ve Edebiyat” başlıklı bir etkinlik serisi düzenleyecek. 18 Ocak 2026’ya kadar devam eden Hikâye İstanbul’da - [Kök ve Aidiyet Sarmalında İnsan](https://www.mesele121.org/etkinlik/kok-ve-aidiyet-sarmalinda-insan/) - Yazar Figen Şakacı, 19 Eylül’de Yakın Kitabevi’nde okurlarıyla buluşuyor. Söyleşinin moderatörü Eylem Akınhay ve Şakacı, “Kök ve Aidiyet Sarmalında İnsan” ı konuşacak. Figen Şakacı 1971 İstanbul doğumlu. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi mezunu. 1989 yılında gazeteciliğe başladı, çeşitli gazete ve dergilerde muhabirlik, köşe yazarlığı yaptı. Televizyona dizi senaryoları yazdı. İş Bankası Kültür Yayınları’ndan Her Doğum Bir - [Bu suyun altında...](https://www.mesele121.org/etkinlik/bu-suyun-altinda/) - Mimar ve araştırmacı Gökçen Erkılıç ile deniz bilimci Nazlı Demirel, Merlyn Solakhan’ın Tekerleme (1985) filmindeki bu şiirden yola çıkarak İstanbul’u çevreleyen suların altında neler saklı olduğuna dair bir söyleşi gerçekleştirecek. Haritalama pratikleri ile deniz bilimi arasında başlayan diyalog; oşinografik, tarihsel ve kişisel bakış açılarıyla geliştirilecek. Tuzlu suların altındaki dip akıntıları, yeraltı yarıkları, girdaplar, deniz çayırları, - [Hakkari’de Bir Mevsim gösterimi](https://www.mesele121.org/etkinlik/hakkaride-bir-mevsim-gosterimi/) - Usta sanatçı Genco Erkal için, vefatının yıldönümünde İBB Beyoğlu Sineması’nda özel etkinlik düzenleniyor. Geçtiğimiz yıl kaybettiğimiz sanatçının anısına düzenlenen “Genco Erkal’ı Anıyoruz” başlıklı etkinlik, 1 Ağustos Cuma akşamı 19.00’da İBB Beyoğlu Sineması’nda gerçekleşecek. İBB Kültür tarafından hazırlanan program kapsamında “Dostların Tiyatrosu” belgeseli ve başrolünde Erkal’ın rol aldığı “Hakkari’de Bir Mevsim” filmi gösterilecek. İki gösterim arasında - [Intermezzo ekseninde çağdaş edebiyat](https://www.mesele121.org/etkinlik/intermezzo-ekseninde-cagdas-edebiyat/) - Punctum Söyleşileri'nde konuğumuz çevirmen Begüm Kovulmaz; İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü ve Bilgi Üniversitesi Sinema-TV Yüksek Lisans Bölümü’nü bitirdikten sonra çeşitli yayınevlerinde editörlük yaptı. Rudyard Kipling, Angela Carter, Susan Sontag, Salman Rushdie, James Baldwin, Neval El Saddavi gibi yazarların yapıtlarını dilimize çevirdi. Cana Bostan'ın moderatörlüğündeki etkinlikte Kovulmaz'ın Sally Rooney'den son çevirisi İntermezzo'dan hareketle - [Brecht'ten sonra: Tiyatro ve direniş](https://www.mesele121.org/etkinlik/brechtten-sonra-tiyatro-ve-direnis/) - Brecht, modası geçmiş alışkanlıkların, doğru kabul edilenlerin hep yeniden düşünülmesine dikkat çektiğinde, ya / ya da’ya hapsolmuş önyargıları, onların algılayamayacağı, kabul edemeyeceği bir noktada kırılmaya uğratmıştır. Gerideki tüm olumsuzlamalar ya da olumlamalar Brecht’e rağmendir. Peki neden? Corpus Cumartesi Söyleşileri Konuşmacı: Süreyya Karacabey Moderatör: Fulden Aytaç Corpus Dergi iş birliğiyle Ücretsiz - [2000’lerde şiirde neler oluyor?](https://www.mesele121.org/etkinlik/2000lerde-siirde-neler-oluyor/) - TESAK’ta Cenk Gündoğdu’nun moderatörlüğünde 2000’ler Şiiri Konuşmaları devam ediyor. 21. yüzyılın ilk çeyreğinde farklı anlayışlardan genç ve yetenekli şairleri, şiir anlayışlarını, dünyaya bakışlarını tanımak, anlamak, siyasal, sosyal ve sanatsal etkiler açısından tartışmak; şiirimizin dönüşümünü değerlendirmek için bir aradayız. Bu söyleşide Ali Özgür Özkarcı ile 2000’ler şiirini ve kendi şiir serüvenini konuşacağız. 2000’ler Şiiri Konuşmaları Konuşmacı: Ali Özgür - [Küçük Umutlar](https://www.mesele121.org/etkinlik/kucuk-umutlar/) - Bu söyleşide Jilet Sinan, Babamın En Güzel Fotoğrafı, Parçalı Aşklar gibi romanlarıyla da tanıdığımız Gönül Kıvılcım’ın 2024 yılında yayımlanan son romanı Küçük Umutlar üzerine konuşacağız. Kıvılcım Küçük Umutlar’da gündelik yaşamın dayattıklarına karşılık küçük umutlarına sarılanları anlatıyor. İstanbul Üniversitesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Nedret Öztokat Kılıçeri moderatörlüğünde düzenlediğimiz söyleşiye tüm edebiyatseverler - [Şişenin Dışında Yaşamak: Felsefe ve Sinekleri](https://www.mesele121.org/etkinlik/sisenin-disinda-yasamak-felsefe-ve-sinekleri/) - Çağdaş Felsefe Söyleşileri’nin moderatörlüğünü MSGSÜ Felsefe Bölümü öğretim üyesi Kurtul Gülenç üstleniyor. Kurtul Gülenç’in Ocak ayındaki konuğu İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Cengiz Çakmak. Sokrates’in at sineğinden, Wittgenstgein’ın felsefenin amacı nedir sorusuna verdiği “sineğe, şişeden çıkış yolunu göstermek” yanıtına, sinekler felsefe tarihinde kullanılagelen önemli bir metafor. Bu söyleşide sinek metaforu üzerinden felsefenin ne - [Yine Yeni Yeniden 90’lar söyleşisi ve imza günü](https://www.mesele121.org/etkinlik/yine-yeni-yeniden-90lar-soylesisi-ve-imza-gunu/) - İlker Hepkaner ve Sezgin İnceel’in 2019’dan beri hazırlayıp sunduğu çok sevilen podcast’in devamı niteliğindeki “Yine Yeni Yeniden 90’lar” kitabı Ayrıntı Yayınları etiketiyle raflarda yerini aldı. 90’lar pop müziğini mercek altına alan kitap hem kültürel tarih yazımında kadınların ve LGBTİ+’ların yerini belirginleştiriyor, hem de 90’lar nostaljisine yeni bir bakış açısı getiriyor. Editör Sevengül Sönmez’in moderasyonunu yapacağı - [Punctum Söyleşileri: Sanat Felsefesinin Hikayesi](https://www.mesele121.org/etkinlik/punctum-soylesileri-sanat-felsefesinin-hikayesi/) - Punctum Söyleşileri’nin konuğu İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi’nde akademik çalışmalarını sürdüren Emre Şan. Lisans eğitimini Galatasaray Üniversitesi’nde, yüksek lisans ve doktorasını Paris 1 Panthéon Sorbonne’da tamamlayan Emre Şan’ın “Mağara Resimlerinden Dijital İmajlara: Sanat Felsefesinin Hikâyesi” adlı kitabı yakın zamanda Ketebe Yayınları tarafından yayımlandı. Cana Bostan’ın soru ve katkılarıyla sanat felsefesinin hikâyesini konuşmak için TESAK’a davetlisiniz. - [Türkiye Yazarlar Sendikası “Edebiyat Matineleri”](https://www.mesele121.org/etkinlik/turkiye-yazarlar-sendikasi-edebiyat-matineleri/) - Türkiye Yazarlar Sendikası ve Kadıköy Belediyesi iş birliğiyle düzenlenen Edebiyat Matineleri, sendikanın 50. yılı kapsamında “Bir Şair, Bir Yazar” temasıyla yolculuğuna devam ediyor. Bu anlamlı etkinlikte, Türk edebiyatının yeni konukları Aziz Nesin ve Kadir anılacak. Etkinlik Programı 🔹 Programın sunuculuğunu Nuray Gök Aksamaz üstlenecek. 🔹 Zeynep Aliye, Aziz Nesin’in edebi yaşamını anlatacak. 🔹 Ardından, Aslı - [Türkiye Kültür-Sanat Ortamında Eleştiri Kültürü ve Üslubu](https://www.mesele121.org/etkinlik/turkiye-kultur-sanat-ortaminda-elestiri-kulturu-ve-uslubu/) - Bor Sanat’ın “Türkiye Kültür-Sanat Ortamında Eleştiri Kültürü ve Üslubu” oturumu 14 Aralık’ta Bor Sanat konuşmaları “Türkiye Kültür-Sanat Ortamında Eleştiri Kültürü ve Üslubu” başlıklı açık oturumla devam ediyor. Bor Sanat konuşmaları sıradaki açık oturumda odağını eleştiri kültürü ve üslubuna çeviriyor. “Türkiye Kültür-Sanat Ortamında Eleştiri Kültürü ve Üslubu” başlıklı açık oturum, 14 Aralık Cumartesi günü, 12.00 – - [Japon davul grubu “Sai” gösterisi](https://www.mesele121.org/etkinlik/japon-davul-grubu-sai-gosterisi/) - İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, 110. yıl etkinlikleri kapsamında Japonya'nın geleneksel davulu Wadaiko’nun temsilcilerinden Sai Grubu‘nu seyircisiyle buluşturuyor. İstanbul'da ilk kez sahne alacak Japonya'nın geleneksel davul grubu “Sai”nin gösterisi, 9 Aralık 2024 Pazartesi günü saat 15.30 ve 19.30’da Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde geleneksel Japon kültürü meraklılarının beğenisine sunulacak. Japonya ile Türkiye'nin diplomatik ilişkilerinin kurulmasının 100. yıl - [Kadın Kadına Tarih Konferansı III](https://www.mesele121.org/etkinlik/kadin-kadina-tarih-konferansi-iii/) - Kadın Kadına Tarih Konferansının üçüncüsü 29 Kasım Cuma günü Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Kadın Araştırmaları, Uygulama ve Araştırma Merkezi ve Tarih Vakfı işbirliğiyle MSGSÜ Bomonti Konferans Salonu’nda gerçekleşecek. Kadın tarihçilerin çalışmalarını görünür kılmak, paylaşmak ve dayanışmak amacıyla 2019’da bağımsız olarak kurulmuş olan platform, konferanslarını farklı kurum paydaşlıklarıyla organize etmeye devam etmektedir. 10.00-10.30 Açılış 10.30-12.00 - [Sinemada Edebiyat Uyarlamaları: Punctum Söyleşileri](https://www.mesele121.org/etkinlik/sinemada-edebiyat-uyarlamalari-punctum-soylesileri/) - Sinemada Edebiyat Uyarlamaları temalı Punctum Söyleşileri’nde konuğumuz yazar Hakan Bıçakcı. Yakın zamanda sinema yazılarından derlenen “Alakalı Filmler: 1 Tema 3 Film 33 Yazı” kitabı yayımlanan Hakan Bıçakcı ile Cana Bostan’ın sinema ve edebiyat üzerine yapacağı bu keyifli sohbete tüm ilgililer davetlidir. Konuşmacılar: Cana Bostan, Hakan Bıçakcı Punctum Dergi iş birliğiyle Ücretsiz - ["Metin Erksan Biyografisi" ve "Susuz Yaz"](https://www.mesele121.org/etkinlik/metin-erksan-biyografisi-ve-susuz-yaz/) - Beyoğlu Sineması, özenle seçilen filmlerin gösterimleri ve söyleşilerle, İstanbullu sinemaseverlerin uğrak noktası olmayı sürdürüyor. Beyoğlu Sineması 23 Kasım Cumartesi günü Türk Sinemasının Unutulmaz Yönetmenleri serisinde Metin Erksan'ı ağırlıyor. Usta yönetmenin Susuz Yaz filminin seyirci ile buluşacağı etkinlik öncesinde "Metin Erksan Biyografisi" adlı kısa film perdede olacak. Susuz Yaz'ın ardından Hüseyin Karabey ve Serkan Acar Metin - [Bir İsim ve Bir Yer](https://www.mesele121.org/etkinlik/bir-isim-ve-bir-yer/) - Salt, Can Eskinazi’nin İsviçreli sanatçı Renée Levi üzerine hazırladığı Bir İsim ve Bir Yer adlı belgesel filmin gösterimine ev sahipliği yapıyor. 1960’ta İstanbul’da doğan ve altı yaşında ailesiyle beraber İsviçre’ye göç eden Levi, çalışmalarında hem çocukluk hatıralarının mekânı olarak İstanbul’u hem de Sefarad mirasını işler. Son yıllarda İsviçre’deki kamusal sanat projelerinin yanı sıra Fransa, Almanya - [Tarihin isyankar ve fırçası kanlı ressamı: Artemisia Gentileschi](https://www.mesele121.org/etkinlik/tarihin-isyankar-ve-fircasi-kanli-ressami-artemisia-gentileschi/) - Dünya Mirası Gezginleri Derneği tarafından düzenlenen etkinlikte Mesele 121 yazarı Mahmut Şenol ressam Artemisia Gentileschi üzerine sunum ve söyleşi gerçekleştirecek. 17. yüzyıl İtalya’sı… Uğradığı tecavüzden sonra bütün nefretiyle erkek düşmanı-misandır kesilen bir sanatçı; tarihin ilk feminist kadın ressamı: Artemisia… Hemen tüm resimlerinde dinsel temalardaki femme fatale kadın karakterleri kullanarak unutulmaz ve eşsiz sanat değerinde tablolar - [1990’larda “Yeni” Bir Tasarım Deneyimi Olarak Kitap](https://www.mesele121.org/etkinlik/1990larda-yeni-bir-tasarim-deneyimi-olarak-kitap/) - Salt Beyoğlu’ndaki “Tasarımcının Notu” sergisi kapsamında 7 Aralık Cumartesi günü gerçekleştirilecek panelde Hakkı Mısırlıoğlu, Nazlı Ongan, Nilgün Öneş, Savaş Çekiç ile Eda Sezgin bir araya gelecek. Salt, Tasarımcının Notu sergisi kapsamında “1990’larda ‘Yeni’ Bir Tasarım Deneyimi Olarak Kitap” başlıklı bir panel düzenliyor. Bugünün tasarım kültürüne kapı aralayan bir süreç olarak 1990’lı yılların odağa alınacağı programda, - [İş Kültür Okur Buluşmaları, "Jack London" ile Sürüyor](https://www.mesele121.org/etkinlik/is-kultur-okur-bulusmalari-jack-london-ile-suruyor/) - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları’nın ses getiren yazarları ve çevirmenleri ile buluşma fırsatı sunan İş Kültür Okur Buluşmaları 28 Kasım’da “Jack London” ile devam ediyor. İş Mekan’da (Nişantaşı, İstanbul) ücretsiz olarak düzenlenecek bu buluşmada ünlü yazarın yaşamını ve eserlerini çevirmen Levent Cinemre’den dinleyeceğiz. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları’nın İş Mekan’da düzenlediği “İş Kültür Okur Buluşmaları” - ["Gün Işığı Sonatı" sergi açılışı](https://www.mesele121.org/etkinlik/gun-isigi-sonati-sergi-acilisi/) - M. Nurullah Tuncer’in kadın duyarlığını derin irdelemelerle ele aldığı “ Gün Işığı Sonatı” başlıklı sergisi 11 Ekim'de Ütopya Art Gallery’de sanatseverlerle buluşuyor. 29 Ekim'e kadar açık kalacak sergide sanatçının yağlı boya tekniğiyle oluşturulmuş büyük boyutlu resimleri yer alıyor. Uzun süre İstanbul Şehir Tiyatrolarında sahne tasarımcılığı görevini üstlenen, sonrasında aynı kurumun Genel Sanat Yönetmenliği görevini yürüten - [Mevcut İktidarın Kültür Politikaları - Sansür Otosansür Baskısında Kültürel Kapan](https://www.mesele121.org/etkinlik/mevcut-iktidarin-kultur-politikalari-sansur-otosansur-baskisinda-kulturel-kapan/) - Özgürlük İçin Sanat İnisiyatifi 5-6 Ekim tarihlerinde "Mevcut İktidarın Kültür Politikaları Sansür-Otosansür Baskısında Kültürel Kapan" başlığıyla, Şişli Nazım Hikmet Kültür Merkezi'nde buluşma düzenliyor. l. GÜN: 5 EKİM 2024 (CUMARTESİ) KÜLTÜREL ÜRETİMDE BASKININ BİÇİMLERİ 10:00 Özgürlük için Sanat İnisiyatifi Açılış Konuşması Süreyya Karacabey 10:30-13:00 Birinci Oturum Sansür - Otosansürün Görünme Biçimleri Kolaylaştırıcı / Süreyya Karacabey 2000 - [“Antik Anadolu’da Betimlemeler ve Törenler: Mekânlar, Anıtlar, İmgeler](https://www.mesele121.org/etkinlik/antik-anadoluda-betimlemeler-ve-torenler-mekanlar-anitlar-imgeler/) - İtalyan Kültür Merkezi’nin bu yıl ilk kez İstanbul Üniversitesi ile işbirliği içinde düzenlediği 15. İtalyan Kültür Merkezi Arkeoloji Sempozyumu, 4 Ekim Cuma günü “Antik Anadolu’da Betimlemeler ve Törenler: Mekânlar, Anıtlar, İmgeler” ana başlığıyla gerçekleşecek. “Antik Anadolu’da Betimlemeler ve Törenler: Mekânlar, Anıtlar, İmgeler” ana başlığıyla İstanbul Üniversitesi’nde gerçekleşecek 15. İtalyan Kültür Merkezi Arkeoloji Sempozyumu’nda, Arslantepe, Hierapolis, Karkamış, Kültepe, Uşaklı - [Nil Yalter ve Eda Berkmen ile "Şu Gurbetlik Zor Zanaat Zor: Duvarlar Üzerine"](https://www.mesele121.org/etkinlik/nil-yalter-ve-eda-berkmen-ile-su-gurbetlik-zor-zanaat-zor-duvarlar-uzerine/) - 60. Uluslararası Venedik Bienali’nde Altın Aslan Yaşam Boyu Başarı Ödülü aldıktan sonra ilk kez Türkiye’ye gelen Nil Yalter, “Şu Gurbetlik Zor Zanaat Zor: Duvarlar Üzerine” başlıklı bir söyleşi için Arter’de izleyicilerle buluşuyor. Yalter’in 26 Eylül Perşembe akşamı 19:00’da Sevgi Gönül Oditoryumu’nda, 2016 yılında Arter’de gerçekleşen Kayıt Dışı başlıklı retrospektif sergisinin küratörü ve Exile is a Hard Job: Walls (Şu Gurbetlik Zor - [Arter Kütüphane Söyleşileri: Gündüz Vassaf](https://www.mesele121.org/etkinlik/arter-kutuphane-soylesileri-gunduz-vassaf/) - Arter’in, edebiyat ve sanat ilişkisine yeni bakışları mümkün kılmak amacıyla düzenlediği Kütüphane Söyleşileri serisinin üçüncü konuğu, yazar ve psikolog Gündüz Vassaf olacak. Gündüz Vassaf söyleşide ilk romanı Ressamın İsyanı’nda Caravaggio üzerinden ele aldığı sanat üzerine konuşacak. Kütüphane Söyleşileri başlıklı konuşma serisi, ele alınan kitapların ve eserlerin ortaya çıkış serüvenlerine ve alt metinlerine odaklanırken, çeşitli okuma - [Apelasis Üzerine Bir Sohbet: 1964 Sürgünü Ve İstanbul Rumları’nın Deneyimleri](https://www.mesele121.org/etkinlik/apelasis-uzerine-bir-sohbet-1964-surgunu-ve-istanbul-rumlarinin-deneyimleri/) - Tarih Vakfı, Adalar Müzesi ve İstos Yayınları iş birliğiyle hazırlanan “Adalar ve Tarih Sohbetleri” devam ediyor! Yunan uyruklu Rumların 1964 yılında sınır dışı edilmeleri (Apelasis), sınır dışı edilenlere aile yakınlarının ve geleceklerinden endişe eden binlerce Rum’un eşlik etmesiyle kitlesel bir göçle sonuçlanır. Bu açıdan Apelasis, Türkiye nüfusunun homojenleşmesinde bir dönüm noktasıdır. Doktora araştırmalarını 1964 Sürgünü - [17. Eğitimde Edebiyat Semineri](https://www.mesele121.org/etkinlik/17-egitimde-edebiyat-semineri/) - Günışığı Kitaplığı'nın her branştan ve düzeyden öğretmenler, kütüphaneciler ve eğitim yöneticileri için düzenlediği 17. Eğitimde Edebiyat Semineri, bu yıl akademisyen, filozof Prof. Dr. İoanna Kuçuradi'nin açışıl konuşmasıyla başlayacak. Kapanış konuşmasını da yazar, şair Murathan Mungan yapacak. Günışığı Kitaplığı Genel Yayın Yönetmeni, yazar Mine Soysal'ın konuğu, çağdaş edebiyatımızın ödüllü yazarlarından, eğitimci Yavuz Ekinci. İstanbul Bilgi Üniversitesi - [Barış için Belgesel Günleri](https://www.mesele121.org/etkinlik/baris-icin-belgesel-gunleri/) - Suruç Katliamı sonrası 2015 yılında bir araya gelen ve o günden bu yana Foça’da pek çok eylem ve etkinliğe imzasını atan Foça Barış Kadınları İnisiyatifi bu kez, 1 - 3 Eylül 2024 tarihleri arasında “Barış İçin Belgesel Günleri” düzenliyor. Etkinlik kapsamında 1-2 Eylül tarihlerinde Foça Beşkapılar Kalesi’nde barışın birleştirici doğasına odaklanan sekiz belgesel film sunulacak. - [Caz Müziğinin Yön Verdiği Filmler](https://www.mesele121.org/etkinlik/caz-muziginin-yon-verdigi-filmler/) - İBB Kültür, “Her yerde, herkes için sanat” mottosuyla 27-30 Haziran 2024 tarihlerinde ikincisi düzenlenen "Adalar’da Caz" ile Büyükada Taş Mektep'te tüm İstanbulluları müzik ve sanat dolu bir güne davet ediyor! Caz müziği ve film dünyasının önde gelen isimleri Yüksel Aksu, Seren Yüce, Cenk Erdoğan, Erdem Özkan, Büyükada Taş Mektep'te “Caz Müziğinin Yön Verdiği Filmler” başlıklı - [Sunum ve Söyleşi: Yavaş Şiddetin Tezahürleri](https://www.mesele121.org/etkinlik/sunum-ve-soylesi-yavas-siddetin-tezahurleri/) - Sosyal bilimci-akademisyen Aslı Odman ile gıda mühendisi-akademisyen Bülent Şık, Salt Beyoğlu’nda devam eden Havaya Dair sergisi kapsamında bir sunum ve söyleşi gerçekleştirecek. Program, Aslı Odman’ın “Havaya Karışan Yavaş Suçlar” başlıklı sunumuyla başlayacak. Odman, kâr amaçlı şirketler ile onlara enerji sağlayan santrallerin neden olduğu emisyondan kaynaklanan hava kirliliği odağında ekolojik sorunların görünmez kılınan kökenlerini tartışmaya açacak. Hava - [50. Yıl Edebiyat Matineleri: Haziranda Ölmek Zor](https://www.mesele121.org/etkinlik/50-yil-edebiyat-matineleri-haziranda-olmek-zor/) - "Haziranda ölmek zor" demişti Hasan Hüseyin bir şiirinde, Türkiye Yazarlar Sendikası da 50. Yıl Matinesi'ni bu ay "haziran yitikleri"ne ayırdı. Edebiyatımızın usta kalemleri Nâzım Hikmet, Orhan Kemal, Ahmed Arif, Hasan İzzettin Dinamo, Cahit Irgat, Cahit Külebi, Kemal Özer, Mehmet Başaran, Erdoğan Alkan, Hulki Aktunç öyküleri, şiirleri, anılarıyla aramızda olacak. Etkinlikten en az 15 dakika önce - [Arap Baharı’ndan Sarı Yelekliler’e, Toplumsal Hareketler Üzerine Muhakemeler](https://www.mesele121.org/etkinlik/arap-baharindan-sari-yeleklilere-toplumsal-hareketler-uzerine-muhakemeler/) - Institut français İzmirUluslararası düzeyde tanınmış üç profesörün katılacağı bu yuvarlak masa toplantısının amacı, Arap Baharı ve Sarı Yelekli hareketlerinden örnekler vererek, kimi toplumsal hareketlerin kökenindeki fay hatlarını mekan-zamansal özellikleriyle ele almak ve aynı zamanda günümüz toplumlarında yeni kırılmalar yaratan toplumsal hareketleri tartışarak toplumsal hareketlerin geleceklerine dair düşünmektir. Fransızca ve Türkçe simültane çeviri. Konuşmacılar: Ayşen Uysal, - [Tarihten Kurama: Devlet, Sınıflar ve Şiddet Sempozyumu](https://www.mesele121.org/etkinlik/tarihten-kurama-devlet-siniflar-ve-siddet-sempozyumu/) - Tarihten Kurama: Devlet, Sınıflar ve Şiddet Sempozyumu toplumsal mücadeleler, iktidar ve zor mekanizmaları arası ilişkinin tarihsel gelişimine sınıfsal bir çerçeveden bakmayı amaçlıyor. Devletin zor aygıtları ve pratiklerinden, devrimler ve karşı-devrimler bağlamında emekçi sınıflar ile şiddet ve militanlık arası ilişkiye kadar bir dizi temayı tartışacağımız iki günlük sempozyumumuza tüm ilgilenenleri bekliyoruz. SEMPZOYUM PROGRAMI 1. GÜN AÇILIŞ (10:45 - [Karıncaların Pek Sıkıcı Kolonisi ve Platon'un Neşesiz Devleti](https://www.mesele121.org/etkinlik/karincalarin-pek-sikici-kolonisi-ve-platonun-nesesiz-devleti/) - Karıncaları nasıl bilirsiniz? Çalışkan, itaatkâr, uslu, tasarruf eden, söz dinleyen şeyler mi onlar! Descartes "En iyi bildiğinden şüphe et!" diyordu; o halde karıncalar ya öyle değilse ve tam tersi ise! Üstelik karınca toplumuyla Platon'un Devlet'ini karşılaştıran biri çıkarsa ben gibi, ne yaparsınız? O söyleşiye gelirsiniz, değil mi! - [Ayşenur Tanrıverdi imza günü](https://www.mesele121.org/etkinlik/aysenur-tanriverdi-imza-gunu/) - Mesele 121 yazarı Ayşenur Tanrıverdi, Ekim 2023'te İletişim Yayınları etiketiyle yayınlanan Serinlikler kitabını imzalayacak. Ayşenur Tanrıverdi, Serinlikler’de yaşamla uyumsuz kişilerin düşüncelerine sızıyor. Bazen hiçbir şey yapmadan izleyerek, bazen de intikam içgüdüsüyle yeniden inşa edilen mutlulukların, insanın kendisi ile karşı karşıya kaldığı sahici ve benzersiz anların peşine düşüyor. Yaşama sevincine karışan can sıkıntılarını, utançtan beslenen arzuları, - ["İstanbul İlçelerinde Göç ve Kent İlişkileri" Rapor tanıtımı](https://www.mesele121.org/etkinlik/istanbul-ilcelerinde-goc-ve-kent-iliskileri-rapor-tanitimi/) - "İstanbul İlçelerinde Göç ve Kent İlişkileri" Raporu tanıtım toplantısına davetlisiniz Göç Araştırmaları Derneği (GAR) çatısı altında yürütülen çalışma, İstanbul’un dört ilçesinde -Esenyurt, Beyoğlu, Kadıköy ve Zeytinburnu- gerçekleştirildi. 2023 yılı yerel seçimleri öncesinde yapılan araştırma göç ve göçmen meselesinin yerelde nasıl algılandığına odaklanmakta ve ilçeler arası benzerlikler, farklılıklar ile ne tür eşitsizlikler ürettiğini ortaya koymaktadır. Hem - [Mempo Giardinelli ile edebiyat ve seyahatler](https://www.mesele121.org/etkinlik/mempo-giardinelli-ile-edebiyat-ve-seyahatler/) - Ünlü Arjantinli yazar Mempo Giardinelli ile seyahatin tarih boyunca edebiyatı nasıl etkilediğini keşfedeceğimiz heyecan verici bir buluşma için bize katılın. Ödüllü ve birçok dile çevrilmiş Giardinelli, metinler ile insan deneyimi arasındaki bu büyüleyici kesişimde bize rehberlik edecek. - [Şefik Onat: Casuslar İni İstanbul](https://www.mesele121.org/etkinlik/sefik-onat-casuslar-ini-istanbul/) - Mesele 121 ve T24 yazarı Şefik Onat, Beyoğlu'nda Mimar Vallaury imzasını taşıyan görkemli binada bulunan Minoa Pera Kitabevinin SAHNE’sinde, yazar, gazeteci, Özyeğin Üniversitesi Öğretim Görevlisi Mahmut Şenol ile sohbet edecek. Onat, Varlık Yayınlarından çıkan son kitabı “Casuslar İni İstanbul” üzerine sohbetin ardından kitabını imzalayacak. CASUSLAR İNİ İSTANBUL 11 Mart 1941 günü Pera Palas Otelinde patlayan bombayla - [İsmi Yad Ruhu Şad Olsun: Suat Derviş, Nahid Sırrı Örik Ve Peride Celal Üzerine](https://www.mesele121.org/etkinlik/ismi-yad-ruhu-sad-olsun-suat-dervis-nahid-sirri-orik-ve-peride-celal-uzerine/) - Serdar Soydan’ın Nahid Sırrı Örik, Suat Derviş ve Peride Celal’e dair biriktirdiklerinden yola çıkarak yazdıklarının bir kısmı “İsmi Yad Ruhu Şad Olsun: Suat Derviş, Nahid Sırrı Örik ve Peride Celal Üzerine” başlıklı yeni kitabıyla okurlarla buluştu. Bu yazılar edebiyat tarihine önemli katkılar sunarken gazete ve dergi ciltleri arasında kalmış, döneminde iltifat görmemiş, kitaplaşmamış pek çok - ["Haşerat mı, Ahali mi?: Onyedinci Yüzyıl Osmanlı Siyasetinde Kamunun Yeri"](https://www.mesele121.org/etkinlik/haserat-mi-ahali-mi-onyedinci-yuzyil-osmanli-siyasetinde-kamunun-yeri/) - Akl-ı Kıssa'nın 2024 Bahar dönemi dördüncü seminerini Aslıhan Gürbüzel "Haşerat mı, Ahali mi?: Onyedinci Yüzyıl Osmanlı Siyasetinde Kamunun Yeri" başlığı ile verecek. "Taming the Messiah: The Formation of an Ottoman Political Public Sphere" (University of California Press, 2023) üzerine yapılacak konuşma, erken modern Osmanlı siyasetinde ahalinin siyasete katılma pratiklerine odaklanacaktır. Konuşma, toplumsal muhalefetin on yedinci - [Bomonti Bahar Festivali](https://www.mesele121.org/etkinlik/bomonti-bahar-festivali/) - Sizleri 11 Mayıs 2024 Cumartesi günü Fransız Fakirhanesinde (Huzurevi) Bomonti Festivaline bekliyoruz. El sanatları, kek ve kurabiye, giysi, kitap, CD ve DVD, çocuk oyuncakları ve çok daha fazlası... Bomonti Festivali, Bomonti'de, fakirlerin küçük rahibeleri tarafından, huzurevinde sürdürülmektedir. - [TYS Edebiyat Matinesi: Emek Edebiyatı](https://www.mesele121.org/etkinlik/tys-edebiyat-matinesi-emek-edebiyati/) - Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS), bu ayın edebiyat matinesini “emek edebiyatı”na ayırdı. Türk ve dünya edebiyatından emek üzerine şiirlerin ve öykülerin okunacağı buluşmaya Tiyatro Simurg da bir şiir performansıyla katılacak. Etkinlikte ayrıca Orhan Kemal’in “Grev” adlı öyküsü de okuma tiyatrosuyla sahneye taşınacak. TYS Genel Başkanı Adnan Özyalçıner’in açılış konuşmasıyla başlayacak olan matineye üyelerimiz emek temalı şiirleriyle - [Sendikalarda Kadınların ve LGBTİ+’ların Temsili ve Örgütlenmesi](https://www.mesele121.org/etkinlik/sendikalarda-kadinlarin-ve-lgbtilarin-temsili-ve-orgutlenmesi/) - “Sendikalarda temsiliyet ve katılım aynı şey mi? İşçi sendikalarında yönetimler niye silme erkek? Kadın ve LGBTİ+ işçilerin çıkarlarını ve taleplerini savunarak yönetimlerde yer almak, karar mekanizmalarına gelebilmek günümüz koşullarında sağlanabilir mi? Sendikalarda neden yalnızca özel günlerde kadın komisyonları hatırlanıyor? Kadın ve LGBTİ işçilerin toplumsal cinsiyet temelli çıkarlarından vazgeçmeden yönetimlerde yer almasına izin veren yeni sendikal ## Kategoriler - [Uncategorized](https://www.mesele121.org/category/uncategorized/) - [Yazılar](https://www.mesele121.org/category/yazilar/) - [KİTAPLIK](https://www.mesele121.org/category/yazilar/kitaplik/) - [Mesele'den](https://www.mesele121.org/category/yazilar/meseleler/meseleden/) - [Redd-i Nisyan](https://www.mesele121.org/category/yazilar/meseleler/redd-i-nisyan/) - [Kitap dünyası](https://www.mesele121.org/category/yazilar/kitaplik/kitap-dunyasi/) - [MESELELER](https://www.mesele121.org/category/yazilar/meseleler/) - [Kitap Üstüne](https://www.mesele121.org/category/yazilar/kitaplik/kitap-ustune/) - [Yazarı Anlatıyor](https://www.mesele121.org/category/yazilar/kitaplik/yazari-anlatiyor/) - [ÇARKIFELEK](https://www.mesele121.org/category/yazilar/carkifelek/) - [SEYİRLİK](https://www.mesele121.org/category/yazilar/seyirlik/) - [Yedinci Sanat](https://www.mesele121.org/category/yazilar/seyirlik/yedinci-sanat/) - [Sahne Tozu](https://www.mesele121.org/category/yazilar/seyirlik/sahne-tozu/) - [Sergiler](https://www.mesele121.org/category/yazilar/seyirlik/sergiler/) - [Ustalara Saygı](https://www.mesele121.org/category/yazilar/carkifelek/ustalara-saygi/) - [Intelligenti Pauca](https://www.mesele121.org/category/yazilar/kitaplik/intelligenti-pauca/) - [Gün Delik](https://www.mesele121.org/category/yazilar/carkifelek/gun-delik/) - [Belgesel](https://www.mesele121.org/category/yazilar/seyirlik/belgesel/) - [Terennüm](https://www.mesele121.org/category/yazilar/meseleler/terennum/) - [Çarkıfelek](https://www.mesele121.org/category/yazilar/carkifelek/carkifelek-carkifelek/) - [Metronom](https://www.mesele121.org/category/yazilar/seyirlik/metronom/) - [Dergilik](https://www.mesele121.org/category/yazilar/dergilik/) - [PDF'ler](https://www.mesele121.org/category/pdf-ler/) - [2016](https://www.mesele121.org/category/pdf-ler/2016/) - [2015](https://www.mesele121.org/category/pdf-ler/2015/) - [Kutu yazı](https://www.mesele121.org/category/yazilar/kutu-yazi/) - [Yeni çıkanlar](https://www.mesele121.org/category/yeni-cikanlar/) - [Hafta-LIK](https://www.mesele121.org/category/yazilar/meseleler/mediacontact/haftalik/) - [Ne Münasebet!](https://www.mesele121.org/category/yazilar/seyirlik/ne-munasebet/) - [Yazı Kalır](https://www.mesele121.org/category/yazilar/kitaplik/yazi-kalir/) - [Her Daim](https://www.mesele121.org/category/yazilar/meseleler/her-daim/) - [İstanbul'un Kedileri](https://www.mesele121.org/category/yazilar/carkifelek/istanbul-un-kedileri/) - [Mediacontact](https://www.mesele121.org/category/yazilar/meseleler/mediacontact/) - [Mutfakta Reca Var](https://www.mesele121.org/category/yazilar/carkifelek/mutfakta-reca-var/) - [Hafıza ve Mekan](https://www.mesele121.org/category/yazilar/meseleler/hafiza-ve-mekan/) - [Sinek Kuşu](https://www.mesele121.org/category/yazilar/meseleler/mediacontact/sinek-kusu/) - [Haftanın Konseri](https://www.mesele121.org/category/yazilar/seyirlik/metronom/haftanin-konseri/) - [Bir Avrupa Macerası](https://www.mesele121.org/category/yazilar/carkifelek/bir-avrupa-macerasi/) - [Bir Şarkı Boyu](https://www.mesele121.org/category/yazilar/seyirlik/metronom/bir-sarki-boyu/) - [Lacivert Notalar](https://www.mesele121.org/category/yazilar/seyirlik/metronom/lacivert/) - [Denizden Esintiler](https://www.mesele121.org/category/yazilar/carkifelek/denizden-esintiler/) - [Cazırtı](https://www.mesele121.org/category/yazilar/seyirlik/metronom/cazirti/) - [B612 Güncesi](https://www.mesele121.org/category/yazilar/meseleler/b612/) - [Özne ve Ağ](https://www.mesele121.org/category/yazilar/meseleler/ozne_ve_ag/) ## Etiketler - [John Berger](https://www.mesele121.org/tag/john-berger/) - [Che Guevara](https://www.mesele121.org/tag/che-guevara/) - [Tarık Ali](https://www.mesele121.org/tag/tarik-ali/) - [Ece Temelkuran](https://www.mesele121.org/tag/ece-temelkuran/) - [15 Temmuz](https://www.mesele121.org/tag/15-temmuz/) - [Darbe Girişimi](https://www.mesele121.org/tag/darbe-girisimi/) - [Fethullah Gülen](https://www.mesele121.org/tag/fethullah-gulen/) - [FETÖ](https://www.mesele121.org/tag/feto/) - [Kürt Sorunu](https://www.mesele121.org/tag/kurt-sorunu/) - [PKK](https://www.mesele121.org/tag/pkk/) - [Anayasa](https://www.mesele121.org/tag/anayasa/) - [OHAL](https://www.mesele121.org/tag/ohal/) - [Muhalefet Cephesi](https://www.mesele121.org/tag/muhalefet-cephesi/) - [KHK](https://www.mesele121.org/tag/khk/) - [Referandum](https://www.mesele121.org/tag/referandum/) - [Parlamenter Sistem](https://www.mesele121.org/tag/parlamenter-sistem/) - [Zehra ipşiroğlu](https://www.mesele121.org/tag/zehra-ipsiroglu/) - [Mavi Eşek](https://www.mesele121.org/tag/mavi-esek/) - [Eğitim Sistemi](https://www.mesele121.org/tag/egitim-sistemi/) - [Fahri Erdinç](https://www.mesele121.org/tag/fahri-erdinc/) - [Nazım Hikmet](https://www.mesele121.org/tag/nazim-hikmet/) - [Sabahattin Ali](https://www.mesele121.org/tag/sabahattin-ali/) - [Soykırım](https://www.mesele121.org/tag/soykirim/) - [Garo Paylan](https://www.mesele121.org/tag/garo-paylan/) - [Hrant Dink](https://www.mesele121.org/tag/hrant-dink/) - [Donald Trump](https://www.mesele121.org/tag/donald-trump/) - [ABD](https://www.mesele121.org/tag/abd/) - [Neval El Seddavi](https://www.mesele121.org/tag/neval-el-seddavi/) - [Toplumsal Cinsiyet](https://www.mesele121.org/tag/toplumsal-cinsiyet/) - [Şiir](https://www.mesele121.org/tag/siir/) - [Dekadancılık](https://www.mesele121.org/tag/dekadancilik/) - [Slogan](https://www.mesele121.org/tag/slogan/) - [Yılmaz Güney](https://www.mesele121.org/tag/yilmaz-guney/) - [Sinema](https://www.mesele121.org/tag/sinema/) - [Boynu Bükükler](https://www.mesele121.org/tag/boynu-bukukler/) - [CORE](https://www.mesele121.org/tag/core/) - [Troçkizm](https://www.mesele121.org/tag/trockizm/) - [Toplumsal Ekoloji](https://www.mesele121.org/tag/toplumsal-ekoloji/) - [Komünalizm](https://www.mesele121.org/tag/komunalizm/) - [Köşe Yazısı](https://www.mesele121.org/tag/kose-yazisi/) - [Günlük](https://www.mesele121.org/tag/gunluk/) - [Stenografi](https://www.mesele121.org/tag/stenografi/) - [Deneme](https://www.mesele121.org/tag/deneme/) - [Rejim](https://www.mesele121.org/tag/rejim/) - [Siyaset](https://www.mesele121.org/tag/siyaset/) - [AKP](https://www.mesele121.org/tag/akp/) - [Muhalefet](https://www.mesele121.org/tag/muhalefet/) - [Mücadele](https://www.mesele121.org/tag/mucadele/) - [Tesadüf](https://www.mesele121.org/tag/tesaduf/) - [Janus](https://www.mesele121.org/tag/janus/) - [Mahmut Şenol](https://www.mesele121.org/tag/mahmut-senol/) - [Roman](https://www.mesele121.org/tag/roman/) - [Yazar](https://www.mesele121.org/tag/yazar/) - [Haynape](https://www.mesele121.org/tag/haynape/) - [Çerkes](https://www.mesele121.org/tag/cerkes/) - [Sansür](https://www.mesele121.org/tag/sansur/) - [Heinrich Heine](https://www.mesele121.org/tag/heinrich-heine/) - [Akışkanlık](https://www.mesele121.org/tag/akiskanlik/) - [Video](https://www.mesele121.org/tag/video/) - [Mahalle](https://www.mesele121.org/tag/mahalle/) - [Hafıza](https://www.mesele121.org/tag/hafiza/) - [Basın kartı](https://www.mesele121.org/tag/basin-karti/) - [Gazeteci](https://www.mesele121.org/tag/gazeteci/) - [İstanbul](https://www.mesele121.org/tag/istanbul/) - [gravür](https://www.mesele121.org/tag/gravur/) - [Meşher](https://www.mesele121.org/tag/mesher/) - [Leonardo DiCaprio](https://www.mesele121.org/tag/leonardo-dicaprio/) - [İKSV Galaları](https://www.mesele121.org/tag/iksv-galalari/) - [Robert De Niro](https://www.mesele121.org/tag/robert-de-niro/) - [Ayrıntı Yayınları](https://www.mesele121.org/tag/ayrinti-yayinlari/) - [Edward Said](https://www.mesele121.org/tag/edward-said/) - [şarkiyatçılık](https://www.mesele121.org/tag/sarkiyatcilik/) - [Timothy Brennan](https://www.mesele121.org/tag/timothy-brennan/) - [İstanbul Modern](https://www.mesele121.org/tag/istanbul-modern/) - [halk günü](https://www.mesele121.org/tag/halk-gunu/) - [Change.org](https://www.mesele121.org/tag/change-org/) - [Açık Masa](https://www.mesele121.org/tag/acik-masa/) - [PACT](https://www.mesele121.org/tag/pact/) - [Beyoğlu Sinemasi](https://www.mesele121.org/tag/beyoglu-sinemasi/) - [İBB](https://www.mesele121.org/tag/ibb/) - [Halep Pasajı](https://www.mesele121.org/tag/halep-pasaji/) - [Ekrem İmamoğlu](https://www.mesele121.org/tag/ekrem-imamoglu/) - [İBB Miras](https://www.mesele121.org/tag/ibb-miras/) - [Nobel Edebiyat Ödülü](https://www.mesele121.org/tag/nobel-edebiyat-odulu/) - [Jon Fosse](https://www.mesele121.org/tag/jon-fosse/) - [Monokl Yayınları](https://www.mesele121.org/tag/monokl-yayinlari/) - [Deniz Canefe](https://www.mesele121.org/tag/deniz-canefe/) - [Banu Gürsaler Syvertsen](https://www.mesele121.org/tag/banu-gursaler-syvertsen/) - [Memet Turhan](https://www.mesele121.org/tag/memet-turhan/) - [Yurdanur Demir](https://www.mesele121.org/tag/yurdanur-demir/) - [Salt Beyoğlu](https://www.mesele121.org/tag/salt-beyoglu/) - [Handan Börüteçene](https://www.mesele121.org/tag/handan-borutecene/) - [Urart Sanat Galerisi](https://www.mesele121.org/tag/urart-sanat-galerisi/) - [Georges Jeanclos](https://www.mesele121.org/tag/georges-jeanclos/) - [CHP’nin 100 Yılı](https://www.mesele121.org/tag/chpnin-100-yili/) - [Ekin Kadir Selçuk](https://www.mesele121.org/tag/ekin-kadir-selcuk/) - [Derya Kömürcü](https://www.mesele121.org/tag/derya-komurcu/) - [Faruk Alpkaya](https://www.mesele121.org/tag/faruk-alpkaya/) - [Sandra Newman](https://www.mesele121.org/tag/sandra-newman/) - [Y kromozomu](https://www.mesele121.org/tag/y-kromozomu/) - [Düşbaz Kitaplar](https://www.mesele121.org/tag/dusbaz-kitaplar/) - [Yasemin Büte](https://www.mesele121.org/tag/yasemin-bute/) - [Tragedya](https://www.mesele121.org/tag/tragedya/) - [Mitoloji](https://www.mesele121.org/tag/mitoloji/) - [İda Dağı](https://www.mesele121.org/tag/ida-dagi/) - [Homeros](https://www.mesele121.org/tag/homeros/) - [İlyada](https://www.mesele121.org/tag/ilyada/) - [Pandora'nın Kutusu](https://www.mesele121.org/tag/pandoranin-kutusu/) - [Bestenigar yokuşu](https://www.mesele121.org/tag/bestenigar-yokusu/) - [Think House](https://www.mesele121.org/tag/think-house/) - [Tiyatro](https://www.mesele121.org/tag/tiyatro/) - [Eleştiri](https://www.mesele121.org/tag/elestiri/) - [Dergicilik](https://www.mesele121.org/tag/dergicilik/) - [Şolohov](https://www.mesele121.org/tag/solohov/) - [Nurullah Ataç](https://www.mesele121.org/tag/nurullah-atac/) - [Serra Yılmaz](https://www.mesele121.org/tag/serra-yilmaz/) - [Deniz Yüce Başarır](https://www.mesele121.org/tag/deniz-yuce-basarir/) - [Marguerite Yourcenar](https://www.mesele121.org/tag/marguerite-yourcenar/) - [Hadrianus’un Anıları](https://www.mesele121.org/tag/hadrianusun-anilari/) - [Ben Okurum](https://www.mesele121.org/tag/ben-okurum/) - [Mehmet N. Karaca](https://www.mesele121.org/tag/mehmet-n-karaca/) - [ONK Ajans](https://www.mesele121.org/tag/onk-ajans/) - [TürkMax](https://www.mesele121.org/tag/turkmax/) - [Med Yapım](https://www.mesele121.org/tag/med-yapim/) - [Özgür Üniversite](https://www.mesele121.org/tag/ozgur-universite/) - [Fikret Başkaya](https://www.mesele121.org/tag/fikret-baskaya/) - [Paradigma](https://www.mesele121.org/tag/paradigma/) - [Çitleme](https://www.mesele121.org/tag/citleme/) - [Kapitalizm](https://www.mesele121.org/tag/kapitalizm/) - [Borusan Müzik Evi](https://www.mesele121.org/tag/borusan-muzik-evi/) - [Elektronik müzik](https://www.mesele121.org/tag/elektronik-muzik/) - [Yeni müzik](https://www.mesele121.org/tag/yeni-muzik/) - [caz](https://www.mesele121.org/tag/caz/) - [Hezarfen Ensemble](https://www.mesele121.org/tag/hezarfen-ensemble/) - [Filistin](https://www.mesele121.org/tag/filistin/) - [Ha'aretz](https://www.mesele121.org/tag/haaretz/) - [Siyonizm](https://www.mesele121.org/tag/siyonizm/) - [Harf Devrimi](https://www.mesele121.org/tag/harf-devrimi/) - [Halifelik](https://www.mesele121.org/tag/halifelik/) - [Medeni Kanun](https://www.mesele121.org/tag/medeni-kanun/) - [Jön Türkler](https://www.mesele121.org/tag/jon-turkler/) - [Adnan Menderes](https://www.mesele121.org/tag/adnan-menderes/) - [Türkçe ezan](https://www.mesele121.org/tag/turkce-ezan/) - [Sennur Sezer](https://www.mesele121.org/tag/sennur-sezer/) - [Manos Kitap](https://www.mesele121.org/tag/manos-kitap/) - [Gıda-İş Sendikası](https://www.mesele121.org/tag/gida-is-sendikasi/) - [Ayşegül Tözeren](https://www.mesele121.org/tag/aysegul-tozeren/) - [Adnan Özyalçıner](https://www.mesele121.org/tag/adnan-ozyalciner/) - [Apartman Sahne](https://www.mesele121.org/tag/apartman-sahne/) - [Fırat Aksal](https://www.mesele121.org/tag/firat-aksal/) - [Aysu Özbabacan](https://www.mesele121.org/tag/aysu-ozbabacan/) - [Sıla Erkan](https://www.mesele121.org/tag/sila-erkan/) - [Arter](https://www.mesele121.org/tag/arter/) - [Emre Baykal](https://www.mesele121.org/tag/emre-baykal/) - [Gizem Uslu Tümer](https://www.mesele121.org/tag/gizem-uslu-tumer/) - [Zeynep Atakan](https://www.mesele121.org/tag/zeynep-atakan/) - [Lola ve Bilidikid](https://www.mesele121.org/tag/lola-ve-bilidikid/) - [Yapımlab](https://www.mesele121.org/tag/yapimlab/) - [Film Forum](https://www.mesele121.org/tag/film-forum/) - [Reşat Nuri Güntekin](https://www.mesele121.org/tag/resat-nuri-guntekin/) - [Kemal Tahir](https://www.mesele121.org/tag/kemal-tahir/) - [Selim İleri](https://www.mesele121.org/tag/selim-ileri/) - [Eski Hastalık](https://www.mesele121.org/tag/eski-hastalik/) - [Cécile McLorin Salvant](https://www.mesele121.org/tag/cecile-mclorin-salvant/) - [Thelonious Monk](https://www.mesele121.org/tag/thelonious-monk/) - [Downbeat](https://www.mesele121.org/tag/downbeat/) - [NPR](https://www.mesele121.org/tag/npr/) - [Uluslararası Af Örgütü](https://www.mesele121.org/tag/uluslararasi-af-orgutu/) - [Angeline Jolie](https://www.mesele121.org/tag/angeline-jolie/) - [Çocuk Hakları Sözleşmesi](https://www.mesele121.org/tag/cocuk-haklari-sozlesmesi/) - [Karl Marx](https://www.mesele121.org/tag/karl-marx/) - [Emperyalizm](https://www.mesele121.org/tag/emperyalizm/) - [İsrail](https://www.mesele121.org/tag/israil/) - [Altan Çelem](https://www.mesele121.org/tag/altan-celem/) - [Brieflyart](https://www.mesele121.org/tag/brieflyart/) - [Yayın Akışı](https://www.mesele121.org/tag/yayin-akisi/) - [karışık teknik](https://www.mesele121.org/tag/karisik-teknik/) - [Muzaffer İzgü](https://www.mesele121.org/tag/muzaffer-izgu/) - [Deniz Alev Suer](https://www.mesele121.org/tag/deniz-alev-suer/) - [Bilgi Yayınevi](https://www.mesele121.org/tag/bilgi-yayinevi/) - [Mavisel Yener](https://www.mesele121.org/tag/mavisel-yener/) - [Eleanor Arnason](https://www.mesele121.org/tag/eleanor-arnason/) - [Geniş Ovaların Mamutları](https://www.mesele121.org/tag/genis-ovalarin-mamutlari/) - [Yasin Öner](https://www.mesele121.org/tag/yasin-oner/) - [Terry Bisson](https://www.mesele121.org/tag/terry-bisson/) - [Cenin](https://www.mesele121.org/tag/cenin/) - [Thomas Klipper](https://www.mesele121.org/tag/thomas-klipper/) - [Batı Şeria](https://www.mesele121.org/tag/bati-seria/) - [Al Hissan](https://www.mesele121.org/tag/al-hissan/) - [Cenin Atı](https://www.mesele121.org/tag/cenin-ati/) - [Everest Yayınları](https://www.mesele121.org/tag/everest-yayinlari/) - [Everest İlk Roman Yarışması](https://www.mesele121.org/tag/everest-ilk-roman-yarismasi/) - [Sisler Dağıldığında](https://www.mesele121.org/tag/sisler-dagildiginda/) - [Gülhan Davarcı](https://www.mesele121.org/tag/gulhan-davarci/) - [Çok Özel Dostlar Kulübü](https://www.mesele121.org/tag/cok-ozel-dostlar-kulubu/) - [Pjer Žalica](https://www.mesele121.org/tag/pjer-zalica/) - [Pera Film](https://www.mesele121.org/tag/pera-film/) - [Zamanın İzleri](https://www.mesele121.org/tag/zamanin-izleri/) - [Zanin Berbić](https://www.mesele121.org/tag/zanin-berbic/) - [Ra/Yol](https://www.mesele121.org/tag/ra-yol/) - [Devrim Tekinoğlu](https://www.mesele121.org/tag/devrim-tekinoglu/) - [Sinema62](https://www.mesele121.org/tag/sinema62/) - [Dersim](https://www.mesele121.org/tag/dersim/) - [Alevilik](https://www.mesele121.org/tag/alevilik/) - [Orhan Taylan](https://www.mesele121.org/tag/orhan-taylan/) - [1 Mayıs](https://www.mesele121.org/tag/1-mayis/) - [Marksist](https://www.mesele121.org/tag/marksist/) - [Ayşenur Tanrıverdi](https://www.mesele121.org/tag/aysenur-tanriverdi/) - [Serinlikler](https://www.mesele121.org/tag/serinlikler/) - [Gerçeküstücülük](https://www.mesele121.org/tag/gercekustuculuk/) - [Yeryüzünün Derinliklerinde Olup Bitenler](https://www.mesele121.org/tag/yeryuzunun-derinliklerinde-olup-bitenler/) - [Tacim Çiçek](https://www.mesele121.org/tag/tacim-cicek/) - [Nabokov](https://www.mesele121.org/tag/nabokov/) - [Fethi Naci](https://www.mesele121.org/tag/fethi-naci/) - [Nancy Folbre](https://www.mesele121.org/tag/nancy-folbre/) - [Ataerkil Sistem](https://www.mesele121.org/tag/ataerkil-sistem/) - [Aslı Önal](https://www.mesele121.org/tag/asli-onal/) - [Metinlererası Kitap](https://www.mesele121.org/tag/metinlererasi-kitap/) - [Alışılmışın Dışında](https://www.mesele121.org/tag/alisilmisin-disinda/) - [Mesele Kitap](https://www.mesele121.org/tag/mesele-kitap/) - [ALMA](https://www.mesele121.org/tag/alma/) - [Astrid Lindgren](https://www.mesele121.org/tag/astrid-lindgren/) - [Boel Westin](https://www.mesele121.org/tag/boel-westin/) - [Bütün Çocuklar Bizim Derneği](https://www.mesele121.org/tag/butun-cocuklar-bizim-dernegi/) - [OKUYAY](https://www.mesele121.org/tag/okuyay/) - [Notos](https://www.mesele121.org/tag/notos/) - [Dağıtım](https://www.mesele121.org/tag/dagitim/) - [Mersin](https://www.mesele121.org/tag/mersin/) - [Barış Mahallesi](https://www.mesele121.org/tag/baris-mahallesi/) - [Kentsel dönüşüm](https://www.mesele121.org/tag/kentsel-donusum/) - [Fevziye Yürek](https://www.mesele121.org/tag/fevziye-yurek/) - [Tülin Şahin Okay](https://www.mesele121.org/tag/tulin-sahin-okay/) - [Selda Aktay](https://www.mesele121.org/tag/selda-aktay/) - [Mapusane İnsanları](https://www.mesele121.org/tag/mapusane-insanlari/) - [Necati Yıldırım](https://www.mesele121.org/tag/necati-yildirim/) - [Orkide Basımevi](https://www.mesele121.org/tag/orkide-basimevi/) - [Giacomo Grosso](https://www.mesele121.org/tag/giacomo-grosso/) - [The Madwomen's Cell](https://www.mesele121.org/tag/the-madwomens-cell/) - [Tuz Yürüyüşü](https://www.mesele121.org/tag/tuz-yuruyusu/) - [Adalet Yürüyüşü](https://www.mesele121.org/tag/adalet-yuruyusu/) - [William Shakespeare](https://www.mesele121.org/tag/william-shakespeare/) - [Patrick Page](https://www.mesele121.org/tag/patrick-page/) - [Daryl Roth](https://www.mesele121.org/tag/daryl-roth/) - [Garbis Altınoğlu](https://www.mesele121.org/tag/garbis-altinoglu/) - [TKP/ML](https://www.mesele121.org/tag/tkp-ml/) - [Ferhat Tunç](https://www.mesele121.org/tag/ferhat-tunc/) - [Mata Hari](https://www.mesele121.org/tag/mata-hari/) - [ThinkHouse](https://www.mesele121.org/tag/thinkhouse/) - [Fırat Devecioğlu](https://www.mesele121.org/tag/firat-devecioglu/) - [Aslı İktu](https://www.mesele121.org/tag/asli-iktu/) - [Tunç Şahin](https://www.mesele121.org/tag/tunc-sahin/) - [Bir Film](https://www.mesele121.org/tag/bir-film/) - [Canavar](https://www.mesele121.org/tag/canavar/) - [Y. Alp Kozanoğlu](https://www.mesele121.org/tag/y-alp-kozanoglu/) - [Ömer Çeşit](https://www.mesele121.org/tag/omer-cesit/) - [Eksik Olan](https://www.mesele121.org/tag/eksik-olan/) - [Yusuf Atasoy](https://www.mesele121.org/tag/yusuf-atasoy/) - [Kızıldere](https://www.mesele121.org/tag/kizildere/) - [Fatsa](https://www.mesele121.org/tag/fatsa/) - [Terzi Fikri](https://www.mesele121.org/tag/terzi-fikri/) - [Göç](https://www.mesele121.org/tag/goc/) - [Savaş](https://www.mesele121.org/tag/savas/) - [Çatışma](https://www.mesele121.org/tag/catisma/) - [Mülteci](https://www.mesele121.org/tag/multeci/) - [Can Gürzap](https://www.mesele121.org/tag/can-gurzap/) - [Dialog](https://www.mesele121.org/tag/dialog/) - [Kristal martı](https://www.mesele121.org/tag/kristal-marti/) - [Central School of Speech and Drama](https://www.mesele121.org/tag/central-school-of-speech-and-drama/) - [Oyuncular Sendikası](https://www.mesele121.org/tag/oyuncular-sendikasi/) - [Redfotoğraf](https://www.mesele121.org/tag/redfotograf/) - [Görülmüştür Kolektifi](https://www.mesele121.org/tag/gorulmustur-kolektifi/) - [Köksal Şahin](https://www.mesele121.org/tag/koksal-sahin/) - [Hengameh Panahi](https://www.mesele121.org/tag/hengameh-panahi/) - [Berlinale](https://www.mesele121.org/tag/berlinale/) - [The Hollwood Reporter](https://www.mesele121.org/tag/the-hollwood-reporter/) - [Black List](https://www.mesele121.org/tag/black-list/) - [Franklin Leonard](https://www.mesele121.org/tag/franklin-leonard/) - [SAG- AFTRA](https://www.mesele121.org/tag/sag-aftra/) - [Oligark](https://www.mesele121.org/tag/oligark/) - [Vladimir Putin](https://www.mesele121.org/tag/vladimir-putin/) - [Vadim Baranov](https://www.mesele121.org/tag/vadim-baranov/) - [UNSCOP](https://www.mesele121.org/tag/unscop/) - [Balfour Deklarasyonu](https://www.mesele121.org/tag/balfour-deklarasyonu/) - [Balkanlaşma](https://www.mesele121.org/tag/balkanlasma/) - [Goncourt](https://www.mesele121.org/tag/goncourt/) - [Institut français](https://www.mesele121.org/tag/institut-francais/) - [Tülin Özen](https://www.mesele121.org/tag/tulin-ozen/) - [Gülçin Kültür Şahin](https://www.mesele121.org/tag/gulcin-kultur-sahin/) - [Hakan Emre Ünal](https://www.mesele121.org/tag/hakan-emre-unal/) - [Baki Altın](https://www.mesele121.org/tag/baki-altin/) - [Grup Yorum](https://www.mesele121.org/tag/grup-yorum/) - [Güleycan](https://www.mesele121.org/tag/guleycan/) - [Üniversite](https://www.mesele121.org/tag/universite/) - [Gazze](https://www.mesele121.org/tag/gazze/) - [Radclyffe Hall](https://www.mesele121.org/tag/radclyffe-hall/) - [Yalnızlık Kuyusu](https://www.mesele121.org/tag/yalnizlik-kuyusu/) - [LGBTİ](https://www.mesele121.org/tag/lgbti/) - [Kaos GL](https://www.mesele121.org/tag/kaos-gl/) - [Notabene](https://www.mesele121.org/tag/notabene/) - [Hüda Par](https://www.mesele121.org/tag/huda-par/) - [Dolmabahçe Masası](https://www.mesele121.org/tag/dolmabahce-masasi/) - [Candan Yıldız](https://www.mesele121.org/tag/candan-yildiz/) - [AK Parti](https://www.mesele121.org/tag/ak-parti/) - [KADEM](https://www.mesele121.org/tag/kadem/) - [Cemaat](https://www.mesele121.org/tag/cemaat/) - [TYS](https://www.mesele121.org/tag/tys/) - [6 Şubat Depremi](https://www.mesele121.org/tag/6-subat-depremi/) - [Antakya](https://www.mesele121.org/tag/antakya/) - [Tunç Başaran](https://www.mesele121.org/tag/tunc-basaran/) - [Uçurtmayı Vurmasınlar](https://www.mesele121.org/tag/ucurtmayi-vurmasinlar/) - [Booker Ödülü](https://www.mesele121.org/tag/booker-odulu/) - [Edmund de Waal](https://www.mesele121.org/tag/edmund-de-waal/) - [Gaby Wood](https://www.mesele121.org/tag/gaby-wood/) - [Haldun Taner](https://www.mesele121.org/tag/haldun-taner/) - [Milliyet gazetesi](https://www.mesele121.org/tag/milliyet-gazetesi/) - [Doğan Hızlan](https://www.mesele121.org/tag/dogan-hizlan/) - [Burçe Bahadır](https://www.mesele121.org/tag/burce-bahadir/) - [Arda Öztaşkın](https://www.mesele121.org/tag/arda-oztaskin/) - [Yayıncılar Birliği](https://www.mesele121.org/tag/yayincilar-birligi/) - [Çocuk kitabı](https://www.mesele121.org/tag/cocuk-kitabi/) - [İzmir Kitap Fuarı](https://www.mesele121.org/tag/izmir-kitap-fuari/) - [ALİKEV](https://www.mesele121.org/tag/alikev/) - [Genç Sanatçı Fonu](https://www.mesele121.org/tag/genc-sanatci-fonu/) - [Deniz Zeybek](https://www.mesele121.org/tag/deniz-zeybek/) - [Sena Tural](https://www.mesele121.org/tag/sena-tural/) - [Ali İsmail Korkmaz Vakfı](https://www.mesele121.org/tag/ali-ismail-korkmaz-vakfi/) - [Ayşe Günyüz Demirci](https://www.mesele121.org/tag/ayse-gunyuz-demirci/) - [Dennis Kelly](https://www.mesele121.org/tag/dennis-kelly/) - [Nihal Yalçın](https://www.mesele121.org/tag/nihal-yalcin/) - [Antabus](https://www.mesele121.org/tag/antabus/) - [Afife Jale](https://www.mesele121.org/tag/afife-jale/) - [Erkan Taşdöğen](https://www.mesele121.org/tag/erkan-tasdogen/) - [Horatius](https://www.mesele121.org/tag/horatius/) - [Bir Dilin Peşinde](https://www.mesele121.org/tag/bir-dilin-pesinde/) - [Türkiye Kültürleri Araştırma Grubu](https://www.mesele121.org/tag/turkiye-kulturleri-arastirma-grubu/) - [Elif Yıldız](https://www.mesele121.org/tag/elif-yildiz/) - [Karşı Sanat](https://www.mesele121.org/tag/karsi-sanat/) - [Zeynep Oral](https://www.mesele121.org/tag/zeynep-oral/) - [Yaşar Kemal](https://www.mesele121.org/tag/yasar-kemal/) - [Joan Baez](https://www.mesele121.org/tag/joan-baez/) - [Zülfü Livaneli](https://www.mesele121.org/tag/zulfu-livaneli/) - [Can Çankaya](https://www.mesele121.org/tag/can-cankaya/) - [Flaneur](https://www.mesele121.org/tag/flaneur/) - [Aşık Veysel](https://www.mesele121.org/tag/asik-veysel/) - [Miskinler Tekkesi](https://www.mesele121.org/tag/miskinler-tekkesi/) - [Sendikal mücadele](https://www.mesele121.org/tag/sendikal-mucadele/) - [10 No'lu işkolu](https://www.mesele121.org/tag/10-nolu-iskolu/) - [Sınıf mücadelesi](https://www.mesele121.org/tag/sinif-mucadelesi/) - [Örgütlenme](https://www.mesele121.org/tag/orgutlenme/) - [Şehir Tiyatroları](https://www.mesele121.org/tag/sehir-tiyatrolari/) - [Cem Karakaya](https://www.mesele121.org/tag/cem-karakaya/) - [Claude Magnier](https://www.mesele121.org/tag/claude-magnier/) - [Aslı Şahin](https://www.mesele121.org/tag/asli-sahin/) - [Oscar](https://www.mesele121.org/tag/oscar/) - [KaosQueer+](https://www.mesele121.org/tag/kaosqueer/) - [Aslı Zengin](https://www.mesele121.org/tag/asli-zengin/) - [Aylime Aslı Demi](https://www.mesele121.org/tag/aylime-asli-demi/) - [Diyanet İşleri Başkanlığı](https://www.mesele121.org/tag/diyanet-isleri-baskanligi/) - [Laiklik](https://www.mesele121.org/tag/laiklik/) - [İslam](https://www.mesele121.org/tag/islam/) - [KİT Komisyonu](https://www.mesele121.org/tag/kit-komisyonu/) - [Mehmet Tahtasız](https://www.mesele121.org/tag/mehmet-tahtasiz/) - [TGS](https://www.mesele121.org/tag/tgs/) - [Basın emekçileri](https://www.mesele121.org/tag/basin-emekcileri/) - [Yapay Zeka](https://www.mesele121.org/tag/yapay-zeka/) - [Açlık Oyunları](https://www.mesele121.org/tag/aclik-oyunlari/) - [Netflix](https://www.mesele121.org/tag/netflix/) - [Berna Moran](https://www.mesele121.org/tag/berna-moran/) - [Yakup Kadri Karaosmanoğlu](https://www.mesele121.org/tag/yakup-kadri-karaosmanoglu/) - [Darülbedayi](https://www.mesele121.org/tag/darulbedayi/) - [Sağanak](https://www.mesele121.org/tag/saganak/) - [Kadın hakları](https://www.mesele121.org/tag/kadin-haklari/) - [Gülseren Onanç](https://www.mesele121.org/tag/gulseren-onanc/) - [Kızılcık Şerbeti](https://www.mesele121.org/tag/kizilcik-serbeti/) - [Women Wage Peace](https://www.mesele121.org/tag/women-wage-peace/) - [Women of the Sun](https://www.mesele121.org/tag/women-of-the-sun/) - [Florence Konstantina Delight](https://www.mesele121.org/tag/florence-konstantina-delight/) - [Çiçek Tahaoğlu](https://www.mesele121.org/tag/cicek-tahaoglu/) - [Ayşe Büşra Yılmaz](https://www.mesele121.org/tag/ayse-busra-yilmaz/) - [Sevda Karaca](https://www.mesele121.org/tag/sevda-karaca/) - [Suç ve Ceza Film Festivali](https://www.mesele121.org/tag/suc-ve-ceza-film-festivali/) - [Bengi Semerci](https://www.mesele121.org/tag/bengi-semerci/) - [Adem Sözüer](https://www.mesele121.org/tag/adem-sozuer/) - [Herkes İçin Adalet](https://www.mesele121.org/tag/herkes-icin-adalet/) - [Yenilenebilir enerji](https://www.mesele121.org/tag/yenilenebilir-enerji/) - [TGC](https://www.mesele121.org/tag/tgc/) - [IFJ](https://www.mesele121.org/tag/ifj/) - [PEN Yazarlar Derneği](https://www.mesele121.org/tag/pen-yazarlar-dernegi/) - [Agos gazetesi](https://www.mesele121.org/tag/agos-gazetesi/) - [Pakrat Estukyan](https://www.mesele121.org/tag/pakrat-estukyan/) - [Ayşen Gruda](https://www.mesele121.org/tag/aysen-gruda/) - [Tevhid Bilge Tiyatrosu](https://www.mesele121.org/tag/tevhid-bilge-tiyatrosu/) - [Devekuşu Kabare](https://www.mesele121.org/tag/devekusu-kabare/) - [Şan Tiyatrosu](https://www.mesele121.org/tag/san-tiyatrosu/) - [Hababam Sınıfı](https://www.mesele121.org/tag/hababam-sinifi/) - [Sendika](https://www.mesele121.org/tag/sendika/) - [Elif Şafak](https://www.mesele121.org/tag/elif-safak/) - [Mine Kırıkkanat](https://www.mesele121.org/tag/mine-kirikkanat/) - [İntihal](https://www.mesele121.org/tag/intihal/) - [Edebiyat](https://www.mesele121.org/tag/edebiyat/) - [birartıbir](https://www.mesele121.org/tag/birartibir/) - [Savaş ve barış](https://www.mesele121.org/tag/savas-ve-baris/) - [Lev Tolstoy](https://www.mesele121.org/tag/lev-tolstoy/) - [Anna Karenina](https://www.mesele121.org/tag/anna-karenina/) - [Günışığı’na Mektuplar](https://www.mesele121.org/tag/gunisigina-mektuplar/) - [Tiyatro Su](https://www.mesele121.org/tag/tiyatro-su/) - [Tarık Günersel](https://www.mesele121.org/tag/tarik-gunersel/) - [Aşk ve Siyaset](https://www.mesele121.org/tag/ask-ve-siyaset/) - [Serkan Aydın](https://www.mesele121.org/tag/serkan-aydin/) - [12 Eylül](https://www.mesele121.org/tag/12-eylul/) - [Şirin Gürbüz](https://www.mesele121.org/tag/sirin-gurbuz/) - [Bulgur Palas](https://www.mesele121.org/tag/bulgur-palas/) - [Magnum Photos](https://www.mesele121.org/tag/magnum-photos/) - [Ara Güler](https://www.mesele121.org/tag/ara-guler/) - [Emin Özmen](https://www.mesele121.org/tag/emin-ozmen/) - [Robert Capa](https://www.mesele121.org/tag/robert-capa/) - [Henri Cartier-Bresson](https://www.mesele121.org/tag/henri-cartier-bresson/) - [Salt](https://www.mesele121.org/tag/salt/) - [İklim değişikliği](https://www.mesele121.org/tag/iklim-degisikligi/) - [Biyoçeşitlilik](https://www.mesele121.org/tag/biyocesitlilik/) - [Ekosistem](https://www.mesele121.org/tag/ekosistem/) - [Balık çorbası](https://www.mesele121.org/tag/balik-corbasi/) - [İrlanda](https://www.mesele121.org/tag/irlanda/) - [Bodrum](https://www.mesele121.org/tag/bodrum/) - [Westport](https://www.mesele121.org/tag/westport/) - [Dublin](https://www.mesele121.org/tag/dublin/) - [Fikri mülkiyet](https://www.mesele121.org/tag/fikri-mulkiyet/) - [Telif hakkı](https://www.mesele121.org/tag/telif-hakki/) - [Bay Konsolos](https://www.mesele121.org/tag/bay-konsolos/) - [H2O Kitap](https://www.mesele121.org/tag/h2o-kitap/) - [Mülteci krizi](https://www.mesele121.org/tag/multeci-krizi/) - [Donkişot](https://www.mesele121.org/tag/donkisot/) - [Covid-19](https://www.mesele121.org/tag/covid-19/) - [Lindsey Mcgoey](https://www.mesele121.org/tag/lindsey-mcgoey/) - [Judith Butler](https://www.mesele121.org/tag/judith-butler/) - [Orta sınıf](https://www.mesele121.org/tag/orta-sinif/) - [Kültürel sermaye](https://www.mesele121.org/tag/kulturel-sermaye/) - [Faşizm](https://www.mesele121.org/tag/fasizm/) - [Dylan Riley](https://www.mesele121.org/tag/dylan-riley/) - [New Left Review](https://www.mesele121.org/tag/new-left-review/) - [Yusuf Kurçenli](https://www.mesele121.org/tag/yusuf-kurcenli/) - [Melih Cevdet Anday](https://www.mesele121.org/tag/melih-cevdet-anday/) - [Raziye](https://www.mesele121.org/tag/raziye/) - [Dino Buzzati](https://www.mesele121.org/tag/dino-buzzati/) - [Deniz Başar](https://www.mesele121.org/tag/deniz-basar/) - [Anlatı tiyatrosu](https://www.mesele121.org/tag/anlati-tiyatrosu/) - [Göçmenlik](https://www.mesele121.org/tag/gocmenlik/) - [Öteki olmak](https://www.mesele121.org/tag/oteki-olmak/) - [Şarap ve Helva](https://www.mesele121.org/tag/sarap-ve-helva/) - [Klasik müzik](https://www.mesele121.org/tag/klasik-muzik/) - [Edward Elgar](https://www.mesele121.org/tag/edward-elgar/) - [John Barbirolli](https://www.mesele121.org/tag/john-barbirolli/) - [Daniel Barenboim](https://www.mesele121.org/tag/daniel-barenboim/) - [Londra Filarmoni Orkestrası](https://www.mesele121.org/tag/londra-filarmoni-orkestrasi/) - [Jacqueline du Pré](https://www.mesele121.org/tag/jacqueline-du-pre/) - [Kağan Yıldız](https://www.mesele121.org/tag/kagan-yildiz/) - [Freddy Cole](https://www.mesele121.org/tag/freddy-cole/) - [Mehmet Ali Yılmaz](https://www.mesele121.org/tag/mehmet-ali-yilmaz/) - [Güneş gazetesi](https://www.mesele121.org/tag/gunes-gazetesi/) - [Özgür basın](https://www.mesele121.org/tag/ozgur-basin/) - [Medya patronu](https://www.mesele121.org/tag/medya-patronu/) - [Işıl Yücesoy](https://www.mesele121.org/tag/isil-yucesoy/) - [İzzeddin Çalışlar](https://www.mesele121.org/tag/izzeddin-calislar/) - [Baba Sahne](https://www.mesele121.org/tag/baba-sahne/) - [Arsen Gürzap](https://www.mesele121.org/tag/arsen-gurzap/) - [Carlo Maria Giulini](https://www.mesele121.org/tag/carlo-maria-giulini/) - [Mstislav Rostropovich](https://www.mesele121.org/tag/mstislav-rostropovich/) - [Hanuš Wihan](https://www.mesele121.org/tag/hanus-wihan/) - [Norbert Wiener](https://www.mesele121.org/tag/norbert-wiener/) - [Süper döngü](https://www.mesele121.org/tag/super-dongu/) - [Yüz tanıma](https://www.mesele121.org/tag/yuz-tanima/) - [Big Brother](https://www.mesele121.org/tag/big-brother/) - [h. G. Wells](https://www.mesele121.org/tag/h-g-wells/) - [Şeker Ahmet Paşa](https://www.mesele121.org/tag/seker-ahmet-pasa/) - [Adnan Çoker](https://www.mesele121.org/tag/adnan-coker/) - [Seyhun Topuz](https://www.mesele121.org/tag/seyhun-topuz/) - [Mustafa Ata](https://www.mesele121.org/tag/mustafa-ata/) - [Adem Genç](https://www.mesele121.org/tag/adem-genc/) - [Mübadele](https://www.mesele121.org/tag/mubadele/) - [Muhacir](https://www.mesele121.org/tag/muhacir/) - [Ali Kerem Gülermen](https://www.mesele121.org/tag/ali-kerem-gulermen/) - [Ali Can Yaraş](https://www.mesele121.org/tag/ali-can-yaras/) - [Yetkin Dikinciler](https://www.mesele121.org/tag/yetkin-dikinciler/) - [Sabâ Altınsay](https://www.mesele121.org/tag/saba-altinsay/) - [Isabel Allende](https://www.mesele121.org/tag/isabel-allende/) - [in-yer-face](https://www.mesele121.org/tag/in-yer-face/) - [Girit](https://www.mesele121.org/tag/girit/) - [Selen Gülün](https://www.mesele121.org/tag/selen-gulun/) - [Kadınlar Matinesi](https://www.mesele121.org/tag/kadinlar-matinesi/) - [Erkeklik](https://www.mesele121.org/tag/erkeklik/) - [Aldatma](https://www.mesele121.org/tag/aldatma/) - [İktidar](https://www.mesele121.org/tag/iktidar/) - [Kadın cinayetleri](https://www.mesele121.org/tag/kadin-cinayetleri/) - [Bir Avrupa Macerası](https://www.mesele121.org/tag/bir-avrupa-macerasi/) - [Göçmenler](https://www.mesele121.org/tag/gocmenler/) - [Ayrımcılık](https://www.mesele121.org/tag/ayrimcilik/) - [İfade özgürlüğü](https://www.mesele121.org/tag/ifade-ozgurlugu/) - [Erişim engeli](https://www.mesele121.org/tag/erisim-engeli/) - [Wattpad](https://www.mesele121.org/tag/wattpad/) - [İletişim Başkanlığı](https://www.mesele121.org/tag/iletisim-baskanligi/) - [Dinsizleştirme](https://www.mesele121.org/tag/dinsizlestirme/) - [PEN Türkiye](https://www.mesele121.org/tag/pen-turkiye/) - [Haruki Murakami](https://www.mesele121.org/tag/haruki-murakami/) - [Claude Williamson](https://www.mesele121.org/tag/claude-williamson/) - [South of the Border](https://www.mesele121.org/tag/south-of-the-border/) - [William Saroyan](https://www.mesele121.org/tag/william-saroyan/) - [Devrim](https://www.mesele121.org/tag/devrim/) - [Darbe](https://www.mesele121.org/tag/darbe/) - [TKP](https://www.mesele121.org/tag/tkp/) - [Budapeşte Radyosu](https://www.mesele121.org/tag/budapeste-radyosu/) - [Edvard Grieg](https://www.mesele121.org/tag/edvard-grieg/) - [piyano konçertosu](https://www.mesele121.org/tag/piyano-koncertosu/) - [Bergen](https://www.mesele121.org/tag/bergen/) - [Norveç](https://www.mesele121.org/tag/norvec/) - [sevim](https://www.mesele121.org/tag/sevim/) - [Sınıf bilinci](https://www.mesele121.org/tag/sinif-bilinci/) - [DİSK](https://www.mesele121.org/tag/disk/) - [CHP](https://www.mesele121.org/tag/chp/) - [Genco Erkal](https://www.mesele121.org/tag/genco-erkal/) - [Dostlar Tiyatrosu](https://www.mesele121.org/tag/dostlar-tiyatrosu/) - [Pozitif ayrımcılık](https://www.mesele121.org/tag/pozitif-ayrimcilik/) - [Regl izni](https://www.mesele121.org/tag/regl-izni/) - [IAGS](https://www.mesele121.org/tag/iags/) - [Mirwais Ahmadzaï](https://www.mesele121.org/tag/mirwais-ahmadzai/) - [Soapkills](https://www.mesele121.org/tag/soapkills/) - [Yasmine Hamdan](https://www.mesele121.org/tag/yasmine-hamdan/) - [Zeid Hamdan](https://www.mesele121.org/tag/zeid-hamdan/) ## Etkinlik Kategori - [Konser](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/konser/) - [Söyleşi](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/soylesi/) - [Forum](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/forum/) - [Sempozyum](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/sempozyum/) - [Tiyatro](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/tiyatro/) - [Film gösterimi](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/film-gosterimi/) - [Kermes](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/kermes/) - [Okuma](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/okuma/) - [Seminer](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/seminer/) - [İmza](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/imza/) - [Sergi](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/sergi/) - [Yuvarlak masa](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/yuvarlak-masa/) - [Panel](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/panel/) - [Konferans](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/konferans/) - [Açık oturum](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/acik-oturum/) - [Anma](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/anma/) - [Festival](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/festival/) - [Açılış](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/acilis/) - [Atölye](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/atolye/) - [Basın açıklaması](https://www.mesele121.org/etkinlikler/kategori/basin-aciklamasi/) ## Yazarlar - [Kemal Sarıoğlu](https://www.mesele121.org/author/kcsarioglu/) - [Tacim Çiçek](https://www.mesele121.org/author/tacim/) - [Mustafa Günay](https://www.mesele121.org/author/mustafa/) - [Mesele 121](https://www.mesele121.org/author/mesele/) - [Yunus Öztürk](https://www.mesele121.org/author/yunus/) - [Seyfi Adalı](https://www.mesele121.org/author/seyfi/) - [Dilhekimi](https://www.mesele121.org/author/dilhekimi/) - [Soné Gülyan](https://www.mesele121.org/author/songul/) - [Mahir Ergun](https://www.mesele121.org/author/mahir/) - [Candan Yıldız](https://www.mesele121.org/author/candan/) - [Sarphan Uzunoğlu](https://www.mesele121.org/author/sarphan/) - [Aslı Sarıoğlu](https://www.mesele121.org/author/asli/) - [Egemen Yılgür](https://www.mesele121.org/author/egemen/) - [Ersin Baykal](https://www.mesele121.org/author/ersinbaykal/) - [Ayşenur Tanrıverdi](https://www.mesele121.org/author/aysenur/) - [Hüner Aydın](https://www.mesele121.org/author/huner/) - [Ayşegül Tözeren](https://www.mesele121.org/author/aysegul/) - [Selim Ergunalp](https://www.mesele121.org/author/selim/) - [Ufuk Özcan](https://www.mesele121.org/author/ufuk/) - [Gülseren Aydın](https://www.mesele121.org/author/gulseren/) - [Mahmut Şenol](https://www.mesele121.org/author/mahmut/) - [Ali Rıza Güngen](https://www.mesele121.org/author/aliriza/) - [Şöhret Baltaş](https://www.mesele121.org/author/sohret/) - [Günnur Aksakal](https://www.mesele121.org/author/gunnur/) - [Özen B. Demir](https://www.mesele121.org/author/ozenbeltan/) - [Fatma Yeşil](https://www.mesele121.org/author/fatma/) - [Irfan Özdabak](https://www.mesele121.org/author/irfan/) - [Ayşe Şaşmazel](https://www.mesele121.org/author/ayse/) - [Feyzi Çelik](https://www.mesele121.org/author/feyzi/) - [Hasan Aksakal](https://www.mesele121.org/author/hasan/) - [Adil Okay](https://www.mesele121.org/author/adil/) - [Tarık Ali](https://www.mesele121.org/author/tarik/) - [Gencer Çakır](https://www.mesele121.org/author/gencer/) - [Foti Benlisoy](https://www.mesele121.org/author/foti/) - [Osman Akınhay](https://www.mesele121.org/author/osman/) - [Fikret Başkaya](https://www.mesele121.org/author/fikret/) - [Can Ateş](https://www.mesele121.org/author/canates/) - [Başak Günsever](https://www.mesele121.org/author/basak/) - [Sezin Aydemir](https://www.mesele121.org/author/sezin/) - [Ergun Aydınoğlu](https://www.mesele121.org/author/ergun/) - [Ferhan Şaylıman](https://www.mesele121.org/author/ferhan/) - [Nevra Akdemir](https://www.mesele121.org/author/nevranin/) - [Ömer Çeşit](https://www.mesele121.org/author/omer/) - [Erol Yeşilyurt](https://www.mesele121.org/author/erol/) - [Cengiz Başkaya](https://www.mesele121.org/author/cengiz/) - [Eylem Ejder](https://www.mesele121.org/author/eylem/) - [Handan Salta](https://www.mesele121.org/author/handan/) - [Sinan Yıldırmaz](https://www.mesele121.org/author/sinan/) - [Seren Ay Şahin](https://www.mesele121.org/author/serenay/) - [Birsen Talay Keşoğlu](https://www.mesele121.org/author/birsen/) - [Özlem Şimşek](https://www.mesele121.org/author/ozlemsim/) - [Fatma Işık Tuğcu](https://www.mesele121.org/author/fatma2/) - [Alex Lantier](https://www.mesele121.org/author/alex/) - [Candeğer Muradoğlu](https://www.mesele121.org/author/sevim/) - [Barış Soydan](https://www.mesele121.org/author/baris/) - [ayşe düzkan](https://www.mesele121.org/author/aysed/) - [Masis Kürkçügil](https://www.mesele121.org/author/masis/) - [Ekin Dülger](https://www.mesele121.org/author/ekin/) - [Mehmet Kılıç](https://www.mesele121.org/author/mehmetk/) - [Hakan Sipahioğlu](https://www.mesele121.org/author/hakan/) - [Tolga Baybars](https://www.mesele121.org/author/tolga/) - [Ebru Soytemel](https://www.mesele121.org/author/ebrus/) - [Mehtap Doğan](https://www.mesele121.org/author/mehtap/) - [Özgür Seyhan](https://www.mesele121.org/author/ozgurs/) - [Zehra İpşiroğlu](https://www.mesele121.org/author/zehra/) - [Aysel Dereli](https://www.mesele121.org/author/aysel/) - [Adnan Genç](https://www.mesele121.org/author/adnan/) - [Reha Alpay](https://www.mesele121.org/author/reha/) - [Safiye Derviş](https://www.mesele121.org/author/safiye/) - [Şefik Onat](https://www.mesele121.org/author/sefik/) - [Enis Rıza Sakızlı](https://www.mesele121.org/author/enis/) - [Münir Karataş](https://www.mesele121.org/author/munir/) - [Kaya İmrag](https://www.mesele121.org/author/kaya/) - [Turgay Yalçın](https://www.mesele121.org/author/turgay/) - [Pınar Çekirge](https://www.mesele121.org/author/pinar_cekirge/) - [Memnune Kayagil](https://www.mesele121.org/author/memnune_kayagil/) - [Cenk Karagören](https://www.mesele121.org/author/cenk_karagoren/) - [Reca Deşilton](https://www.mesele121.org/author/reca_desilton/) - [Veysel Gültaş](https://www.mesele121.org/author/veysel_gultas/) - [Meltem Ercivan](https://www.mesele121.org/author/meltem_ercivan/) - [Mehmet Akif Ertaş](https://www.mesele121.org/author/mehmet-akif-ertas/) - [Sezin Öner](https://www.mesele121.org/author/sezin-oner/) - [Sami Gülgöz](https://www.mesele121.org/author/sami-gulgoz/) - [Bilal Sadi](https://www.mesele121.org/author/bilal-sadi/) - [Serkan Aydın](https://www.mesele121.org/author/serkan_aydin/) - [Nur Tuksavul](https://www.mesele121.org/author/nur_tuksavul/) - [Sevgi Usta](https://www.mesele121.org/author/sevgi_usta/) - [Fatma Altun](https://www.mesele121.org/author/fatma_altun/) - [İrem Barutçu](https://www.mesele121.org/author/irem_barutcu/) - [Çıkışta Yazışalım](https://www.mesele121.org/author/cikista_yazisalim/) - [Paul Blackledge](https://www.mesele121.org/author/paul-blackledge/) - [Eser Ördem](https://www.mesele121.org/author/eser-ordem/) - [Michael Löwy](https://www.mesele121.org/author/michael-lowy/) - [Suna Çiçekçi](https://www.mesele121.org/author/suna-cicekci/) - [Nur Ergelen](https://www.mesele121.org/author/nur-ergelen/) - [Altar Kaplan](https://www.mesele121.org/author/altar-kaplan/) - [Tamer Şahin](https://www.mesele121.org/author/tamer-sahin/) - [David Graeber](https://www.mesele121.org/author/david-graeber/) - [Ann Telnaes](https://www.mesele121.org/author/ann-telnaes/) - [Sibel Özbudun](https://www.mesele121.org/author/sibel-ozbudun/) - [Temel Demirer](https://www.mesele121.org/author/temel-demirer/) - [Sare Öztürk](https://www.mesele121.org/author/sare-ozturk/) - [Özge Kar](https://www.mesele121.org/author/ozge-kar/) - [Hilal Sarı](https://www.mesele121.org/author/hilal-sari/) - [Sedef Atik](https://www.mesele121.org/author/sedef-atik/) - [Buket Taşar](https://www.mesele121.org/author/buket-tasar/) - [Umut Tellioğlu](https://www.mesele121.org/author/umut-tellioglu/) - [Metin Turan](https://www.mesele121.org/author/metin-turan/) - [Serdar Karahanlı](https://www.mesele121.org/author/serdar-karahanli/) - [Isabel Roy](https://www.mesele121.org/author/isabel-roy/) - [Fred Mazelis](https://www.mesele121.org/author/fred-mazelis/) - [Matthew Brennan](https://www.mesele121.org/author/matthew-brennan/)