Bu haftanın seçkisi (14 Haziran) - Mesele 121

Haftanın kitapları

Bu hafta raflarda yerini alan kitaplar arasından Meselesi Olan 5 kitabı seçtik. İyi okumalar...

  Nâzım Hikmet’in Yolculuğu  

nazim hikmetin yolculugu
>Haluk Oral
> İş Bankası Kültür Yayınları 328 s.

> Satın almak için

Nâzım Hikmet genç yaşlarından itibaren iyi ve büyük işler yapabilmenin hayalini kurdu, planlarını yaptı. Hep bunu düşünerek yolculuklara çıktı, şiirler yazılar yazdı, zindanlarda yattı. Bu inceleme Nâzım'ın büyük yolculuğuna bir eşlik çabasıdır.

Büyük dedeleri Müşir Mehmet Ali Paşa ve Mustafa Celâleddin, Alman ve Polonyalı isimleriyle dünyaya gelseler de kendilerine vatan seçtikleri Osmanlı için yaşamlarını feda etmişlerdir. Nâzım'ın şairliğinin, halkına adanmışlığının, mavi gözlerinin, resim sevgisinin geldiği yerdir. Nâzım Hikmet'in Yolculuğu köklerine yürür...

1902'de Selanik'te dünyaya gelir ve ailesiyle Diyarbakır, Konya, Halep dolaşır. Bahriyeli Nâzım İstanbul'da derin bir soluk alacaktır. Ve zihninde kurtuluş düşüncesi, şiirleriyle Anadolu'ya yürür, yanında Vâlâ Nureddin... Mustafa Kemal tarafından kabul edilirler. Nâzım Hikmet kararlılıkla yürür. Şiir, tiyatro, yazarlık, öğrencilik Moskova'da yeni bir dünya görüşü tanır. Tadına doymak istemez belki, hapsi göze alarak döner ülkesine. İlk kez tutuklanır Hopa'da. Sultanahmet ve Ankara Cezaevleri. Takunyalı fotoğraflar devri başlamıştır... Nâzım direnir, yürür.

Putları yıkmaya soyunur. Özünü, biçimini, söyleyişini, şiirini arar durur.

Büyük bir ailesi olur. Celile, Hikmet, Samiye, Yahya Kemal, Vâ-Nû, Nüzhet, Şevket Süreyya, Lena, Piraye, Memet, İpekçi, Serteller, Naci Sadullah, Kemal Tahir, Orhan Kemal, Ahmet Emin Yalman, Münevver, Mehmet, Ekber, Vera, vd. Nâzım Hikmet'in yolculuğu yoldaşlığa yürür.

Bu bir “Nâzım Hikmet Hakkında Bilmek İstediğiniz Her Şey” kitabı değildir. Aynı zamanda bilinmeyen önemli ayrıntılarla, ilk kez bu kitapta yayımlanan belge, fotoğraf, yayın ve resimler aracılığıyla karşılaşacaksınız.

 

  Aşk ve Kapital  

ask ve kapital
> Mary Gabriel
> Çev. Gülden Kurt
> Yordam Kitap, 448 s.
> Satın almak için

Aşk ve Kapital: Karl ile Jenny Marx ve Bir Devrimin Doğuşu

Karl ve Jenny Marx, kızları Jennychen, Laura ve Tussy, en yakın dostları ve dava arkadaşları “General” Friedrich Engels... “Marx Partisi”nin öteki üyeleri olan damatlar, renkli karakterler, devrimciler, sürgünler ve kimi zaman korkuyla kimi zaman umutla dolu canlı bir aile ortamı... Tarihe yeni bir gözle bakıp bambaşka bir gelecek gören Marx ve Engels'le birlikte dünyayı, kurulu düzeni değiştirmeye çalışan insanlar ve tarihin hızla aktığı 19. yüzyılda Avrupa...

Mary Gabriel, Marx'ın geniş ailesinin hikâyesini, dönemin önemli olayları ışığında ve Marx'ın önemli eserleriyle harmanlayarak anlatıyor. Gabriel, aile üyelerinin hayat hikâyelerini kaleme aldıkça, Marx'ın dünyayı değiştiren metinlerinde yazılanlar kadar bu metinlerin yazım süreçlerinin ve zamanındaki etkilerinin de önemli olduğunu keşfediyor. İşte Aşk ve Kapital'i benzer çalışmalardan ayıran da özellikle bu etkileşim üzerinde durması: Yazara göre, Jenny ve Karl arasındaki özveriye dayalı ilişkinin doğası anlaşılmadan, Kapital'in yazım sürecini hakkıyla değerlendirmek zor olacaktır. Veya bizzat Mary Gabriel'in sözleriyle, “Marx ailesindeki kadınlar olmasaydı Karl Marx var olmazdı ve Karl Marx olmasaydı, dünya bugün bildiğimiz dünya olmazdı.”

Marx'ın ölümünden sonra geride bıraktığı yazı ve notlarını düzenleme görevini memnuniyetle üstlenen Engels, Laura'ya yazdığı bir mektupta şöyle diyor: “Aklım almıyor! Kafasında böylesine heybetli keşifler, bütünlüklü ve eksiksiz bir bilimsel devrim bulunan bir insan, bunları nasıl yirmi yıl orada tutabilmiş?”

Aşk ve Kapital, bir anlamda, Engels'in bu sorusunu değiştirerek “Neden?” diye soruyor. Kapital'in diğer ciltlerinin yazımı neden Marx'ın ölümünden sonraya kalıyor? Her okurun, bu büyük devrimcinin mücadelesi ile ailesi arasında kurmaya çalıştığı dengeyi, tereddüt, umut ve hayal kırıklıklarını okuyarak bu soruya kendince bir cevap bulacağına inanıyoruz.

 

  Sol Popülizm  

sol populizm
> Chantal Mouffe
> Çev. Aybars Yanık
> İletişim Yayınevi, 136 s.
> Satın almak için


Solun, siyasal ortamın ve sağ otoriter hareketlerin/partilerin yükselişinin ifade ettiği meydan okuyuşu ana akım yaklaşımlara hapsolmadan ivedilikle kavraması gerektiğine dair kanaat bu kitabın temelini oluşturuyor. Neoliberal hegemonyanın krizine tanık olduğumuz bir dönemde, Chantal Mouffe otoriter rejimlerin yükselmesi ve yerleşmeleri kadar, daha demokratik bir düzenin inşa edilme olasılığına işaret ediyor. Radikal demokratik dönüşüm fırsatını kaçırmamak için son otuz yıldır maruz kaldığımız dönüşümlerin doğasıyla ve bunların demokratik politika açısından sonuçlarıyla yüzleşmeye çağırıyor.

Sol ve sağ karşıtlığının artık geçersiz olduğunu iddia eden “merkezde konsensüs” yaklaşımı, politikayı teknokratik biçimde düzenleyerek, kitlelerin siyasal olana yabancılaşmasını hızlandırdı. Chantal Mouffe, Sol Popülizm'de, bu gelişme karşısında sol politikaların neden ve nasıl yetersiz kaldıklarını tespit edip, sınıf özcülüğüne saplanmadan, hasımcı siyasal anlayış temelinde, radikal bir demokrasi mücadelesini yeniden canlandırmayı öneriyor. “Popülizm siyasal bir sınır inşa etmek için yürütülen bir söylemsel stratejidir. Bu sınır çizme konusu çok önemli. Post-politikayı tanımlayan şey sınırın ortadan kalkmasıdır. Üçüncü yol yaklaşımının tipik sloganı olan ‘sağ-sol farkı bitti' gibi. Buna karşı popülizm aşağıdakiler ve yukarıdakiler ayrımı üzerine siyasi sınırı çizer. Müesses nizama karşı halk gibi.”

 

  Kötünün Kötüsü Adam  

kotunun kotusu adam
> A. Kadir Konuk
> Belge Yayınları, 448 s.
> Satın almak için





Kötünün Kötüsü Adam: Anımsayabildiğim Kadarıyla Yaşam Öyküm

A. Kadir Konuk; Almanya'da Heinrich Böll Vakfı'nın desteğiyle, Heinrich Böll'ün evinde 1 yıl yaşayan ilk yazar. Türkiye'de 39 yıl yaşadıktan sonra 29 yıldır Almanya'da yaşıyor. Yaşam öyküsü kitabın içinde...

"Önce hapisteki yazar, sonra sürgündeki yazar A. Kadir Konuk’un anılarının, tam kalp sorunu yaşadığı, iki stent takıldığı (diğerleri sırada) döneme yetişmesi beni çok sevindirdi. Teşekkürler Belge takımı.

A. Kadir Konuk kalp sorununu daha idam mahkumu olarak sırada beklerken, cezaevinde yaşadı. Ama o kalple, müstakbel yazar dostlarının yardımı ile kendini özgürleştirmeyi başardı.

Kitabının kinayeli bir başlığı var. “Kötünün Kötüsü Adam /Anımsıyabildiğim Kadarıyla Yaşam Öyküm” (Belge Y. Mayıs 2019). Zor iş muhalif olmak. İnsan bazen kendi dahil her şeyle, herkesle muhalif olarak..." Ragıp Zarakolu / Artı Gerçek

 

  Türkiye’de Okuma Kültürü  

turkiyede okuma kulturu
> Kezban Küçük
> Tekin Yayınevi, 256 s.
> Satın almak için


“Okuma Kültürleri Programı'na başlarken bu programın beni bu kadar farklı mecralara taşıyacağını, bana bu kadar zengin görüş ve algılayış katacağını, okuma dünyasının derinliklerine beni bu denli çekeceğini düşünmezdim. Bu süreçte yazar, şair, çevirmen, öğretmen, akademisyen, gazeteci, sahaf, yayınevi sahibi, editör, illüstratör, öğrenci, tam 80 konukla okumanın muhtelif yönleri üzerine konuştuk. Bu söyleşiler, okuma kültürümüze birçok açıdan bakmak, içinde bulunduğumuz durumu anlamak için ilgilisine çok faydalı olacaktır. Anlatılanlar yazarlar, yayıncılar, gazeteciler, akademisyenler, öğretmenler, yöneticiler, çocuğunun geleceğini düşünen anneler, babalar; işverenler, işçiler, kısaca hepimiz için çok değerli bilgiler içeriyor. Yazar konuklarımın onlarca kitabı, onlara hazırlanırken okuduğum onlarca kitap ve onların önerisiyle okuduğum onlarca kitap, içime okumanın milyonlarca ışığını akıttı. Her konuğum benim için bir kitap ve hatta kütüphane oldu, onlara sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum.”

Çok Okunanlar

Facebook'ta Mesele